Кіріспе

Creatures - 1990 жылдардың ортасында ағылшын компьютер ғалымы Стив Грандтың Кембридж видео ойындарды әзірлейтін Millennium Interactive компаниясында жұмыс істеген кезінде жасалған жасанды өмір бейне ойындары сериясы. Ойын Норн деп аталатын шетел жаратылыстарын өсіруге, оларды тіршілік етуге үйретуге, олардың әлемін зерттеуге, басқа түрлерден қорғауға және көбейтуге бағытталған. Сөздерді жаратылыстарға оқу машинасы арқылы (етестіктер үшін) немесе жаратылыс нысанға қарап тұрғанда оның атын қайталап айту арқылы үйретуге болады. Егер жаратылыс тілді түсінсе, ойыншы оған нұсқауларды теріп, оның орындалуын таңдауына мүмкіндік береді. Жаратылыстардың өмірлік циклы толыққанды түрде моделендірілген – балалық шақ, жасөспірімдік шақ, ересек шақ және қарттық, әрқайсысының өзіне тән ерекше қажеттіліктері бар. Ойын ойыншы мен оның жаратылыстары арасындағы эмоционалды байланысты нығайтуға арналған. Қолданбалы сценарийге сүйенбестен, Creatures сериясындағы ойындар егжей-тегжейлі биологиялық және неврологиялық симуляцияның, сондай-ақ оның күтпеген нәтижелерінің арқасында дамиды. Creature Labs компаниясынан алты ірі Creatures нұсқасы шықты: 1996 мен 2001 жылдар аралығында үш негізгі ойын, Docking Station қосымшасы (көбінесе жеке ойын ретінде қарастырылады) және екі балалар ойыны, сонымен қатар консольдік жүйелер үшін үш ойын жасалды.

Шолу

Бұл бағдарлама – көру, есту және жанасу сезімдерін қоса алғанда, күрделі биохимия және нейрондық желілік миларды пайдалана отырып, жасанды тіршілік организмдерін генетикалық деңгейден кодтаған алғашқы коммерциялық жобалардың бірі. Норндар тірі жандарға ұқсас болып шықты. Норндар сыртқы күштерге, мысалы, ойыншымен өзара әрекеттесуге, сондай-ақ химиялық концентрациялардың немесе нейрондық белсенділіктің өзгеруі сияқты ішкі күштерге жауап береді. Көру қабілеті әлемдегі әр түрлі нысандарды бейнелейтін нейрондар тобы арқылы симуляцияланады. Егер осы түрге жататын нысан жандаманың алдында ("көре алатын қашықтықта") болса, нейрон белсенді болады және жандама нысанды "көреді". Геномда мутациялар пайда болуы мүмкін, бұл популяцияда жаңа қасиеттердің пайда болуына және болашақ ұрпаққа берілуіне мүмкіндік береді. Норндардың өмір сүру мерзімі шамамен 40 сағат болғандықтан, пайдаланушылар көптеген буын ішіндегі өзгерістерді бақылай алды. Жандарда мүшелердің жоқтығы немесе артық мүшелер болуы мүмкін. Бұл жандарда аниматтарда көрінетін, бірақ қозғалысқа қарағанда күрделірек мінез-құлықтарға бағытталған, пайда болу әдісі қолданылды. Грандтың сөзіне сүйенсек, жандардың психологиялық моделі егеуқұйрықтардан шабыт алған. 2000 жылы Гранд Норндардың интеллект деңгейін құмырсқалардың деңгейімен теңеді. Маргарет Боден 2003 жылы Creatures-ті шетелдік өмірдің бір түрі деп санамады, себебі симуляцияланған метаболизм Норнның мінез-құлқына бақылау жасауға арналған, ал оның "физикалық" формасын сақтауға емес. 2011 жылы Гранд Creatures-тегі Норндар үйрене алатынын, өткен тәжірибелерден жаңа тәжірибелерге көшуге және күштерге интеллектуалды түрде жауап бере алатынын, бірақ олар ойлай алмайтынын мәлімдеді. Creatures-тегі генетика адам генетикасынан өзгеше; олар гаплоидты. Доминантты ген және рецессивті ген ұғымдары жоқ, тіпті локустар арасындағы рекомбинация туралы ұғым да жоқ. Дегенмен, симуляцияланған биохимияның күрделілігі Норндардың мінез-құлқының өте болжамсыз екенін білдіреді. Creatures-тің жанкүйерлерінің арасында Оксфорд зоологы Ричард Доукинс, ол оны "жасанды өмірдің дамуындағы кванттық секіріс" деп атады, және жазушы Дуглас Адамс болды. Creatures кейбір ойыншыларды ғылым саласында мансап жасауға ынталандырды.

Тарих

Бастапқыда миы бар үстелге қоятын жануар ретінде жобаланған, Гранд кейіннен The Planiverse-ден шабыктандырылып, Little Computer People сияқты "кішкентай компьютерлік эвоктар" ойынын жасауға тырысты. Гранд ойыншылардың жаратылыстармен байланыс орнатуын қалады, олардың мінез-құлқы "нағыз тірі" секілді болуын, және түрлі жағдайларда "дұрыс" әрекет етуін қалап, осы арқылы ойыншыға жаратылыстардың тіршілігін сезіндіргісі келді. Мұндай мінез-құлықты жасау үшін Гранд жаратылыстарды төменнен жоғарыға қарайғы әдіспен, табиғаттың құрылыс блоктарын симуляциялап бағдарламалаудың қажеттігін сезінді, бұл күрделі мінез-құлықтың өзінен пайда болуына мүмкіндік береді, ережелерге негізделген жүйелі тәсілден гөрі. Бірақ команда ойынды дәстүрлі приключение ойынына айналдыруды қалады. Creatures ойыны Millennium компаниясымен тұтынушылық өнім ретінде әзірленді және 1996 жылы Mindscape арқылы шығарылды. Бағдарлама бірден табысқа ие болды, және ойыншылардың онлайн қауымдастығы құрылып, Норндарды алмастырып, Альбия үшін жаңа нысандар жасалды. 1996 жылдан 1998 жылдың екінші тоқсанына дейін Creatures ойынының 500 000 данасы сатылып, сол кезде әлемде бес миллионға дейін Норн болуы мүмкін деген болжам жасалды. 1998 жылы Millennium компаниясының бейне ойындар бөлімі Sony Entertainment компаниясына сатылды, ал alife және Creatures жобаларымен айналысқандар Cyberlife Technology атты жаңа компания құрды. Creatures атауымен жұмыстарды жалғастырған компания өнеркәсіп және Ұлыбритания Қорғаныс министрлігі үшін де жұмыс істеді, тірі организмдерді виртуалды истребитель ұшақтарын басқаруға үйретуге тырысты. Creatures 2 ойыны Game Developers Conference-тің Spotlight сыйлығына "Жасанды интеллект" номинациясы бойынша ұсынылды. 1990 жылдардың соңында Гранд Cyberlife компаниясынан кетіп, Cyberlife Research құрып, жаңа тіршілік технологияларын жасауға, соның ішінде Люси деп аталатын роботтық тіршілік нысаны бойынша жұмыс істеуге және зерттеулері туралы кітаптар жазуға көшті. Компанияның қалған бөлігі Creature Labs деп аталып, бейне ойындарды әзірлеуге бағытталды. Creatures-тің жалғасы, Creatures 2, Creatures 3 және кішкентай балаларға арналған Creatures Adventures және Creatures Playground ойындары Creature Labs компаниясымен келесі жылдары шығарылды. Creatures Adventures 2000 жылы EMMA сыйлығын жеңіп алды. Creatures Playground E3 көрмесінде көрсетілді және 2000 жылы BAFTA сыйлығына ұсынылды. Creatures ойындарының соңғы маңызды шығарылымы Docking Station 2001 жылы компанияның веб-сайтынан жүктеуге қолжетімді болды. 2003 жылдың 20 наурызында Creature Labs жұмысын тоқтатып, болашақ Creatures ойындарының дамуы тоқтатылды, бірақ даму және сауда белгісі құқықтары Gameware Development, Ltd. компаниясына сатылды. Gameware Creatures Developer Network, дүкен, форумдар, Docking Station серверін жаңғыртты және бұрын сатып алуға болатын көптеген құралдар мен қосымшаларды тегін шығарды. Creatures жобасында бұрын жұмыс істеген Gameware қызметкерлері BBC үшін BAMZOOKi атты конвергентті медиа ойынын жасады. Канадалық балалар бағдарламалық қамтамасыз ету компаниясы Kutoka Interactive Apple компаниясының Mac OS X және Windows XP жүйелерімен үйлесімді Creatures Exodus (Kutoka) және Creatures Village (Kutoka Kids) ойындарын шығарды. 2011 жылы Creatures 3: Raised in Space, PlayStation One ойыны PlayStation Plus қызметінде қайта шығарылды. 2011 жылы Fishing Cactus Creatures 4 ойынын жасап жатқанын хабарлады, оны сол жылы Gamescom көрмесінде көрсету жоспарланған. Екінші демонстрация Gamescom 2012 көрмесінде көрсетілді. Creatures 4 - Fishing Cactus компаниясының ең күрделі ойыны. Creatures 4 2012 жылы Париж ойындары апталығында көрсетілді. 2013 жылдың мамыр айында Fishing Cactus компаниясы BigBen компаниясымен ProSiebenSat.1 Games компаниясымен серіктестікке келісіп, ойынның атын Creatures 4-тен Creatures Online-ға өзгертетінін мәлімдеді. 2013 жылғы Gamescom көрмесінде тағы бір демонстрация көрсетілді. Creatures Online-тың әзірлеушісі Джулиен Хамаид 2014 жылғы Game/AI конференциясында осы ойын туралы баяндама жасады. 2015 жылдың қыркүйегінде Fishing Cactus Creatures Online ойынының дамуын тоқтатты. 2016 жылы Spil Games компаниясы BigBen компаниясынан Creatures интеллектуалдық меншігін сатып алып, 2017 жылы шығатын Creatures Family атты тегін мобильді ойынды әзірлеп жатқанын хабарлады. 2021 жылдың желтоқсанында Creatures 3, Docking Station, Creatures: The Albian Years және Creatures Village Steam ойын сервисінде шығарылды.

Ойындар

Creature Labs-тен 6 ірі Creature шығарылымы болды. Басты үш ойыннан өзге, Докинг станциясы қосымшасы (көбінесе жеке ойын ретінде қарастырылады) және екі балалар ойыны жарық көрді.

Негізгі сериялар (1996-2001)

The original Creatures game, released in the United Kingdom and Australia in November 1996 and in North America in July 1997, took place on the fictional disc-shaped world of Albia. While the "faces" of the disc were uninhabitable, the "rim" of Albia was home to a complex environment much like Earth’s. Here lay an abandoned system of laboratories left by the Shee, an advanced race that had suddenly left the planet many years earlier in order to find a more stable world. In these laboratories and environments, the player was able to hatch new Norns from leftover eggs and re-inhabit the world of Albia. According to Millenium, every copy of Creatures contains a unique starting set of eggs, whose genomes are not replicated on any other copy of the game. Creatures 2, released on September 30, 1998, took place many years after the first game, after a devastating natural disaster (or, as explained in later games, a devastating Shee disaster) had dramatically changed the landscape of Albia and opened up new areas of the world. New technology and species were made available to the player, and the creatures themselves had been provided with “considerably more sensory input, more actions they can take, and improved brain dynamics”. Despite the great change in environment, including a “complete working ecosystem”, Creatures 2 was considered “much more difficult” than C1, and the new, more challenging environment and Norn biology was described as frustrating, but that after installing a new genome and going through successive generations, the Norns seemed smarter. Sid Fisk of Gamezilla criticized the audio for Creatures 2 for not alerting him when his creature was near death, but playing a “funeral dirge” as the body left the screen. Creatures 3, released on November 4, 1999, took a detour from the first two games. It took place on the spaceship that the Shee had used to flee Albia. The ship was divided into many carefully controlled environments (Norn Terrarium, Jungle Terrarium, Desert Terrarium, Marine Terrarium). Creatures 3 was much more technologically focused, including many agents which could be connected in various ways to perform tasks. Still, the goal was to experiment with the three principal species and create a living world out of an empty ship. Creatures 3 included a “new social element”, by which Norns could remember relationships they’ve formed with other creatures better. It was intended as a way to sell Creatures 3 (the player could dock the worlds of the two games together, hence the name “Docking” Station) and extra packs of Norn breeds. Docking Station has an intermittent reminder screen that encourages users to buy Creatures 3. Docking Station added the possibility of interaction between individual player worlds; Norns could ‘travel’ to other online worlds via a central server, players could chat to other online players, and it was possible to track Norns (and their offspring) that had been present in their worlds via the Docking Station website. Another reviewer criticized the online portion of the game, as it requires the player to find online buddies. Docking Station also expanded considerably on the game mythos, including the introduction of an ‘anti-Shee’, the Banshee (a Grendel/Shee hybrid).

Жаратылыстар оқиғалары

2000 жылы шыққан Creatures Adventures ойыны 6-9 жас аралығындағы кішкентай балаларға арналған. Ол негізгі серияның күрделі интерфейсінен бас тартып, оның орнына жарқын графиканы және балаларға тән көңілді атмосфераны ұсынды.

Жаратылыстар ойын алаңы

Кішкентай балаларға арналған серияның екінші ойыны, Creatures Playground (сол жылы шығарылды), Adventures ойынымен байланыстырылып, зерттеуге одан да үлкен әлемді құруға мүмкіндік берді. Онда жәндіктерге арналған ойын-сауық паркі және "Көңіл көтеру" сияқты мини-ойындар бар.

Консольдік ойындар

Creatures тұжырымдамасы консольдер үшін үш түрлі ойынға айналдырылды: Creatures (Game Boy Advance үшін) және Creatures мен Creatures: Raised in Space (PlayStation үшін). PlayStation ойындарында қол Scrubby атты феямен алмастырылды. Көне консольдердің шектеулі өңдеу мүмкіндіктеріне байланысты, AI Волкер Элоссер басқаратын консольдік әзірлеу тобымен толығымен қайта бағдарламалды.

Онлайн ойындар

Creatures Family тоқтатылуына дейін Spil Games екі тегін онлайн ойын – Creatures Alchemist және Creatures: Color Craze ойындарын жасады. Басты сериядан өзгеше, бұл ойындар симуляциялық емес, оның орнына Creatures франшизасымен шартты түрде байланысты жұмбақ ойындар.

Қоршаған орта

Алғашқы ұсыныс басқа Windows бағдарламаларымен, мысалы, Windows Media Player-мен өзара әрекеттесе алатын үстел жануары болған, бірақ Сара Кембер Альбияны «технологиялық Едем» деп сипаттайды. Әлем 2.5D форматында көрсетілген, және әлем жаратылыстың қозғалысын тегіс ілесіп отырады. Әлемде әртүрлі нысандар бар, жаратылыстар олармен әр түрлі тәсілдермен өзара әрекеттесе алады. Нысандар объектіге бағытталған бағдарламалау техникасымен жазылған, әр нысанның өзіндік скрипттері болады, олар жаратылыстармен және басқа нысандармен қалай өзара әрекеттесетінін анықтайды. Жаратылыс нысандарды көру қабатында анықтайды, бұл сол нысандар класына арналған нейронды қоздырады. Әлемдегі барлық нысандар жіктеледі, жаратылыс бір нысанның атын білгеннен кейін, оны сол топтағы барлық басқа нысандармен байланыстырады. Объектіге бағытталған тәсіл ойынның жоғары деңгейде өңделуге болатынын білдіреді. Creatures 2-де орта күрделенді, «толыққанды жұмыс істейтін экожүйе, соның ішінде ауа райы, маусымдар және істейтін тағам тізбегі» пайда болды. Өсімдіктер жағдайларға мүмкіндік берсе, тұқымдарын себіп, ортаға таралады. Соның нәтижесінде ойыншыға бейімделетін өте «нақты» әлем пайда болады.

Қабылдау

2023 жылдың тамызынан бастап, CC деп те аталатын Creatures Community әлі де онлайн режимінде белсенді. CC жыл сайын ойындарды және олардың айналасында қалыптасқан қауымдастықты тойлау үшін "Creatures Community Spirit Festival" қысқартылған CCSF фестивалін өткізеді. Ойындар кең аудиторияға арналған, сондықтан ойыншылардың жасы әртүрлі болуы мүмкін. Серия туралы бірнеше шолуларда ойыншының шыдамдылық танытуы қажеттігі айтылады және ол көбінесе ата-ана емес ойыншыларға ұсынылады. Алғашқы ойындардың нақты мақсаты болған жоқ. Бір рецензент ойынды «виртуалды аквариум» деп сипаттап, норндарды балалық шақтан өтетін кезеңде тәрбиелеудің қиындықтары аяқталғаннан және өрбуге қабілетті популяция құрылғаннан кейін ойынның қызығуын жойғанын айтты. 1997 жылдың шілдесінен қарашасына дейін Америка нарығында "Creatures" ойынының 100 000-нан астам данасы сатылды. Windows Sources журналы серияға «Жұлдызды сыйлық» берді. Ойын сыншысы Джей Шиндлер ойынның көңіл көтеру мақсатында жасалған ба, әлде ата-ана болуды симуляциялай ма деп ойланды. Шиндлер әлемді толық айналып қарау мүмкін болмағанын сынға алды, сондай-ақ норндар тобын тәрбиелеудің бір норнды тәрбиелеуден әлдеқайда қиын екенін атап өтті, себебі олар ойыншыға қарағанда бір-бірімен оңайрақ қарым-қатынас жасай алады. Тағы бір ойын сыншысы Дон Лабриола Creatures туралы: «Бала немесе үй жануарларын тәрбиелеудің қуаныштары мен қиындықтарын осы бағдарлама басқа ешқайсысы осылай сәтті бейнелемеген» деп жазды. 2016 жылы Creatures сериясы ғылыми тақырыптағы бейнеойындарды зерттеуде эволюция мен табиғи іріктеудің дәл моделін бейнелейтін, осы процестің үш маңызды ерекшелігін көрсететін ретінде танылды.