Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жағалаулық шығанақ, мұз баспаған өзен аңғарының ішінара суға батуынан пайда болған. Бұл теңізге ашық, суға батқан өзен аңғары.
Coastal inlet formed by the partial submergence of an unglaciated river valley
the coastal landform
A ria ('/r//iː//ə/; , feminine noun derived from río, river) is a coastal inlet formed by the partial submergence of an unglaciated river valley. It is a drowned river valley that remains open to the sea.
Африка
Кения: Момбаса аралы мен Оңтүстік жағалауы арасындағы терең канал – Килиндини порты, ол риа болып табылады.
Kenya: Kilindini Harbour, which is a deep channel between Mombasa island and South Coast mainland, is a ria.
Азия
Санрику жағалауы: Солтүстік Жапония, Хонсю аралының (басты арал) шығыс жағалауы. Сендай қаласы, Мияги және Иватэ префектуралары кіреді. Шимадағы (Мие префектурасы) Аго жағалауы – Риа жағалауы, інжу-маржандарымен әйгілі. Хонсю, Кюсю және Шикоку араларын бөлетін Сето ішкі теңізі. Корея түбегінің батыс және оңтүстік жағалаулары: Мұз дәуірінен кейін теңіз деңгейінің көтерілуінен пайда болған риалар. Қытайдың шығыс жағалауы, Гуандун провинциясынан (Гонконг жағалаулары қоса алғанда) Шанхайға дейін. Ормуз бұғазының оңтүстік жағалауын құрайтын Омандағы Мусандам түбегі.
Sanriku Coast: North Japan, east coast of Honshū Island (main island). Sendai city, Miyagi Prefecture and Iwate Prefecture are included. Ago Coast in Shima (Mie Prefecture) is a Ria coast, well known for its pearls. Seto Inland Sea, separating Honshu, Kyushu, and Shikoku. Coasts on western, southern sides of the Korean Peninsula: Rias formed by sea level rising after Ice Age. The Chinese east coast, from the Guangdong province (Hong Kong coastlines included) to Shanghai. The Musandam Peninsula in Oman, comprising the southern shore of the Strait of Hormuz.
Океания
Папуа-Жаңа Гвинея: Папуа-Жаңа Гвинеяның Оро провинциясындағы Нельсон мүйісіндегі Туфи қаласының төңірегінде эрозияға ұшыраған жанартау лавасының ағынынан пайда болған риалар кездеседі. Австралия: Австралияның шығыс жағалауында Сидней маңында Жорж өзені, Порт-Хэкинг, Брокен-Бей және Сидней портын қамтитын Порт-Джексон сияқты бірнеше риалар бар. Батыс Австралияда да көптеген мысалдар кездеседі, оның ішінде Перт маңындағы Суан өзені және батыс Кимберли аймағындағы бірнеше өзендер. Жаңа Зеландия: Солтүстік аралдың шығыс жағалауында түрлі өлшемдегі риалар көптеп таралған. Ал батыс жағалауында олардың саны аз, бірақ көлемі ірі. Каипара порты – елдегі ең ірі порт, ал солтүстікке қарай орналасқан Хокианга порты жергілікті маори халқы үшін тарихи маңызы бар. Оңтүстік аралдың солтүстік ұшындағы Марлбороу саундтары кең риа желісін құрайды. Гавайи: Оахудағы Перл-Харбор – риа, оның батыс, орталық, шығыс және оңтүстік-шығыс салалары тиісінше Вайкеле, Вайау, Ваймалу және Халава ағындарының су астында қалған арналарынан қалыптасқан.
Papua New Guinea: Rias formed by eroded volcanic lava flow are found all around the town of Tufi at Cape Nelson, in Papua New Guinea's Oro Province. Australia: The east coast of Australia features several rias around Sydney, including Georges River, Port Hacking, Broken Bay, and Port Jackson, which includes Sydney Harbour. There are many examples in Western Australia, including the Swan River around Perth and several rivers in the west Kimberley region. New Zealand: Rias of various scales abound on the eastern shores of the upper North Island. On the west coast, in contrast, they are fewer but larger. Kaipara Harbour is the country's largest, and the Hokianga Harbour, further north, is of historical significance to the native Māori people. The Marlborough Sounds at the northern tip of the South Island form a large network of rias. Hawaiʻi: Pearl Harbor on Oʻahu is a ria, with the branches of West Loch, Middle Loch, East Loch, and Southeast Loch formed by the submerged drainages of Waikele, Waiau, Waimalu, and Hālawa streams respectively.
Оңтүстік Америка
Аргентина: Патагонияда Санта-Крус провинциясының Атлант мұхитының жағалауында Десеадо риасы орналасқан. Сондай-ақ, "Бланка шығанағы" да риа болып табылады.
Argentina: Patagonia has the Deseado ria, on the coast of Santa Cruz Province, on the Atlantic Ocean. Also, the "bay" that is Bahía Blanca is a ría.
Салдарлар
Риалардың воронка тәрізді пішіні цунамидің әсерін күшейте алады, бұл Санрику жағалауының сейсмикалық белсенділігінде, соңғы рет 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісі мен цунамисінде көрсетілді.
The funnel like shape of rias can amplify the effects of tsunamis, as demonstrated in the seismicity of the Sanriku coast, most recently in the 2011 Tōhoku earthquake and tsunami.