Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс жеке тасымалданатын танкке қарсы керілмейтін қару, Екінші дүниежүзілік соғыс
6=басқа қолданыстар
German man portable anti tank recoilless weapons, WW2
6=other uses
Panzerfaust („танк жұдырығы“ немесе „керме жұдырығы“, көпше түрі: Panzerfäuste) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияда әзірленген бір рет атуға арналған жеке тасымалданатын танкке қарсы жүйелердің бірнеше түрі. Бұл қарулар алдын ала зарядталған, бір рет қолданылатын ұшыру түтігіне негізделген алғашқы жеңіл танкке қарсы қарулар болды, мұндай қару конфигурациясы бүгінге дейін қолданылуда (мысалы, AT4 және NLAW). Panzerfaust конструкциясы жеңіл, кері соққысы жоқ ұшыру түтігінен тұрады, оның аузынан жоғары жарылатын танкке қарсы оқ шығады. Бұл қару қарапайым жаяу әскерге арналған, қолдануға оңай және арзан танкке қарсы қару болды, бір солдатқа бір оқ-дәрі ретінде берілді. Ату кезінде қару қол астынан жоғары бұрышта қолданылды, себебі тиімді ату қашықтығы қол гранатасының қашықтығынан аспады (макс.). Қолданыстан кейін ұшыру құралы тасталатын. Panzerfaust-ты әзірлеу 1942 жылы басталды. Алғашқы конструкция Faustpatrone („жұдырық патроны“) деп аталды және кейінгі конструкцияларға қарағанда кішкентай болды. Кейін Panzerfaust Klein („танк жұдырығы кішкентай“) деп аталды және 1943 жылы қолданысқа енгізілді, ал үлкен конструкция Panzerfaust Gross („танк жұдырығы үлкен“) деп аталды және 1944 жылдың ортасы мен соңында қолданысқа енгізілді. Барлық түрлері Германия соғыс аяқталғанға дейін қолданылды, ал бұл конструкция соғыстан кейін көптеген жылдар бойы басқа елдерде де қолданыста болды.
The Panzerfaust (, "tank fist" or "armour fist", plural: Panzerfäuste) was a development family of single shot man portable anti tank systems developed by Nazi Germany during World War II. The weapons were the first single use light anti tank weapons based on a pre loaded disposable launch tube, a weapon configuration which is still used today (two modern examples being the AT4 and NLAW). The Panzerfaust design consisted of a light recoilless launcher tube outfitted with a single pre loaded high explosive anti tank warhead protruding from the muzzle. It was an inexpensive, easy to use anti tank weapon for the common infantry man, being issued as a single unit of ammunition meant to be operated by a single soldier. Firing was done from under the arm at an upward angle as the effective firing range was barely beyond that of hand grenades ( max). After use the launcher was discarded. Development of the Panzerfaust started in 1942. The initial design was dubbed Faustpatrone ( "fist cartridge") and was smaller than the later designs. Later dubbed Panzerfaust Klein ("tank fist small"), it entered service in 1943, the larger design being named Panzerfaust Gross ("tank fist big") and entering service in mid to late 1944. All types were used by Germany until the end of the war, with the design remaining in use in other countries for a number of years after the war.
Модельдерді салыстыру
Атау Салмағы Оқ-шаңғы салмағы Жарылыс басының диаметрі Оқ жылдамдығы Тиімді қаңқарылу қашықтығы Тесіп өту қабілеті Фаустпатрон 30 Панцерфауст (кішкентай) 30 м Панцерфауст 30 Панцерфауст (үлкен) 30 м 149 мм 30 м/с 30 м 200 мм Панцерфауст 60 6,8 кг 120–134 г 149 мм 45 м/с 60 м 200 мм Панцерфауст 100 149 мм 60 м/с Панцерфауст 150
Designation Weight Propellant weight Warhead diameter Projectile velocity Effectiverange PenetrationperformanceFaustpatrone 30Panzerfaust (Klein) 30m Panzerfaust 30Panzerfaust (Gross) 30m 149 mm 30 m/s 30 m 200 mmPanzerfaust 60 6.8 kg 120–134 g 149 mm 45 m/s 60 m 200 mmPanzerfaust 100 149 mm 60 m/s Panzerfaust 150
Жауынгерлік қолдану
Panzerfaust-ты қолдану үшін солдат қауіпсіздікті алып тастап, түтікті қол астына салып, нысананы, атар тұғырын және оқ басының жоғарғы бөлігін бір-бірімен сәйкестендіретін. Американың бастапқы M1 60 мм базукасынан және немістердің американдық үлгідегі 88 мм Panzerschreck түтікшелі ракеталық гранатометтерінен өзгеше, Panzerfaust-та әдеттегі іске қосу тетігі болмады. Оның оққа жақын жерінде, педаль тәрізді тұтқасы бар еді, оны бассаңыз, жанар май жанып, оқ ұшырылады. Қарудың аз қашықтығына байланысты, жаудың танктері мен жаяу әскерлері ғана емес, жарылған көліктің сынықтары да оператор үшін қауіпті болды. Сондықтан Panzerfaust-ты қолдану үшін едәуір жеке батылдық қажет болды. Оқ атылғандағы кері соққы оператордан шамамен 2 метр артқа қарай сезіледі. Танктерге қарсы қолданылғанда, Panzerfaust броняны тесіп өтуден асып түсетін әсерге ие болды. Базука мен Panzerschreck-ке қарағанда, ол үлкен тесік жасап, жарылыс кезінде экипаждың өліміне немесе жарақатына (күйіктер мен сынықтар арқылы) және жабдықтың жойылуына себеп болатын үлкен сынықтарды тудырды. Бір бейресми сынақ жүргізілгенде, Panzerfaust диаметрінде тесік жасаса, ал Panzerschreck диаметрінде тесік жасады; ал базука тек диаметрінде тесік жасады. Мұның себебі Panzerfaust-тың оқ басының үлкендігі ғана емес, сонымен қатар оның мүйіз тәрізді пішіні болды, ал базука мен Panzerschreck-те қолданылатын ракеталардың оқ басы конус тәрізді болды. Бұл конструкция кейіннен қазіргі заманғы AT 4 танкке қарсы қаруында көшіріліп, қазіргі заманғы негізгі танктерге қарсы бірдей әсер ету үшін пайдаланылды.
To use the Panzerfaust, the soldier removed the safety, tucked the tube under their arm and aimed by aligning the target, the sight and the top of the warhead. Unlike the Americans' original M1 60 mm bazooka and the Germans' own heavier 88 mm Panzerschreck tube type rocket launchers based on the American ordnance piece, the Panzerfaust did not have the usual trigger. It had a pedal like lever near the projectile that ignited the propellant when squeezed. Because of the weapon's short range, not only enemy tanks and infantry, but also pieces of the exploding vehicle, posed dangers to its operator. As such, the usage of Panzerfäuste required relatively great personal courage. The backblast from firing went back around 2 m behind the operator. When used against tanks, the Panzerfaust had an impressive beyond armour effect. Compared to the bazooka and the Panzerschreck, it made a larger hole and produced massive spalling that killed or injured (via burns and shrapnel) the crew and destroyed equipment. One informal test found that the Panzerfaust made an entry hole in diameter, whereas the Panzerschreck made an entry hole at least in diameter; contrastingly, the bazooka made an entry hole that was only in diameter). Much of this can be attributed not only to the size of the Panzerfausts warhead but also its horn like shape, as opposed to the traditional cone shaped warheads of rockets used in the bazooka and Panzerschreck. This design was later copied in the modern day AT 4 anti tank weapon to produce the same effect against modern main battle tanks.
Германия
Нормандия шайқасында британдық танктардың тек 6%-ы Panzerfaust-тан зардап шекті, тіпті бокаж ландшафтындағы тығыз жақын аралық шайқастарға қарамастан. Дегенмен, Panzerfaust-тан туындаған қауіп одақтас танк күштерін алға жылжу алдында жаяу әскердің қолдауын күтуге мәжбүр етті. Кейін Panzerfaust-тан іс-қимылдан шығарылған британдық танктардың үлесі 34%-ға дейін өсті, бұл соғыстың соңында неміс танкке қарсы қаруларының жетіспеуімен және қорғанысқа қол жетімді Panzerfaust-тардың көбеюімен түсіндіріледі. Соғыстың соңындағы шығыс Германиядағы қалалық шайқастарда жойылған танктардың шамамен 70%-ы Panzerfaust немесе Panzerschreck-тен зардап шекті. Кеңес және Батыс Одақтастарының танк экипаждары Panzerfaust шабуылдарынан қорғану үшін танктарын өзгертіп жабдықтады. Оларға ағаштар, құм қаптары, тізбектер, бетон және сым торлар, сондай-ақ кеңейтілген металл типті неміс танктерінің бүйірлік қорғауларына ұқсас серіппелі жатақтар кірді. Іс жүзінде, жарылғыш бөлігінің тегіс ену қабілетін айтарлықтай азайту үшін шамамен 1 метрлік ауа кеңістігі қажет болды, сондықтан бүйірлік қорғаулар мен құм қаптары, сондай-ақ басқа да импровизацияланған броня Panzerschreck және Panzerfaust-қа қарсы тиімсіз болды. Сонымен қатар, мұндай қосымша салмақ көліктің қозғалтқышына, беру механизміне және серіппелі жүйесіне артық жүктеме салды. Кейіннен әрбір Кеңес ауыр танкы (IS) және шабуылдық зеңбірек (ISU 152) ротасына қалалық шайқастарда оларды жаяу әскердің танкке қарсы қаруларынан қорғау үшін жаяу әскер взводы бекітілді, көбінесе олар от тастағыштармен қолдады. Бұл тәртіп 1950 жылдарға дейін және 1956 жылғы Венгрия төңкерісі кезінде де сақталды. Соғыстың соңғы кезеңдерінде қару-жарақ жетіспеуіне байланысты көптеген нашар даярланған жаңа сарбаздар (көбінесе қарт адамдар) мен жасөспірім Гитлер жасөспірімдеріне бір Panzerfaust, сондай-ақ ескірген тапаншалар немесе мылтықтар берілді (кейбіреулерінде тек Panzerfaust болды). Бұл бірнеше неміс генералдары мен офицерлерін бос оқ түтікшелерін қолма-қол шайқаста соққы беруге пайдалануға болатындығын саркастикалық түрде айтуға итерді.
In the Battle of Normandy, only 6% of British tank losses were from Panzerfaust fire despite the close range combat in the thick bocage landscape. However, the threat from the Panzerfaust forced Allied tank forces to wait for infantry support before advancing. The portion of British tanks taken out of action by Panzerfäuste later rose to 34%, a rise probably explained by the lack of German anti tank guns late in the war and the increased numbers of Panzerfäuste that were available to defending German troops. In urban combat later in the war in eastern Germany, about 70% of tanks destroyed were hit by Panzerfäuste or Panzerschrecks. Soviet and Western Allied tank crews modified their tanks in the field so as to provide some kind of protection against Panzerfaust attacks. These included logs, sandbags, track links, concrete and wire mesh, along with bed frames with springs (bedsprings), similar to expanded metal type German tank sideskirts. In practice, about 1 meter of air gap was required to substantially reduce the penetrating capability of the warhead, thus sideskirts and sandbags, along with other improvised armor, were virtually entirely ineffective against both the Panzerschreck and Panzerfaust. Moreover, the added weight from such add on armor overburdened the vehicle's engine, transmission and suspension systems. Later on, each Soviet heavy tank (IS) and assault gun (ISU 152) company were assigned a platoon of infantry in urban battles to protect them from such infantry wielded anti tank weapons, often supported by flamethrowers. This order remained intact even during 1950s and the Hungarian Revolution of 1956. During the last stages of the war, due to the lack of available weapons, many poorly trained conscripts (mainly elderly men) and teenage Hitler Youth members were often given a single Panzerfaust, plus any type of obsolete pistols or rifles (some only had a Panzerfaust and nothing else). This caused several German generals and officers to comment sarcastically that the empty launch tubes could then be used as clubs in hand to hand combat.
Басқа елдер
Көптеген Panzerfäuste Финляндияға сатылды, оларға шұғыл түрде қажет болды, себебі фин әскерлерінде Т-34 және ИС-2 сияқты ауыр бронялы совет танктеріне қарсы тегіс өте алатын жеткілікті танкке қарсы қару болмады. Финляндиялықтардың қарумен тәжірибесі және оның фин қажеттіліктеріне бейімделуі әртүрлі болды, соның ішінде 25 000 берілген Panzerfäuste-нің тек 4 000-ы жауынгерлік жағдайда қолданылды. Финляндияға жеткізілген қарумен бірге келген нұсқаулықта советтік Т-34 және АҚШ-тың Шерман танктеріне (сонымен қатар АҚШ-тың Ленд-Лизинг бағдарламасы арқылы совет әскерлеріне жеткізілген) қалай бағытталғанын көрсететін суреттер болды. Италия Социалдық Республикасы (РСИ) және Ұлттық Бірлік Үкіметі (Мажарстан) да Panzerfaust-ты қолданды. Бірнеше РСИ әскер бөлімдері танкке қарсы соғыста өте шебер болды, ал мажарлар Panzerfaust-ты кеңінен пайдаланды, әсіресе Будапештті қоршау кезінде. Бұл қатал қоршау кезінде, Цепель аралында (қала ішінде) орналасқан венгрлік Манфред Вайс Болат және Металл Зауыты, түрлі жеңіл қару-жарақтар мен оқ-дәрілерді, соның ішінде Panzerfäuste-ні, 1945 жылдың басында совет әскерлері зауытты басып алғанға дейін соңғы сәттерге дейін өндіріп келді. АҚШ-тың 82-ші әуе десанттық дивизиясы Сицилияға жасалған одақтас әскерлерінің шабуылы кезінде және кейін Нормандиядағы шайқастарда бірнеше Panzerfäuste-ні басып алды. Оларды өздерінің базукаларынан тиімдірек деп тапқандықтан, оларды сақтап, Франция кампаниясының соңғы кезеңдерінде қолданды, тіпті "Market Garden" операциясы кезінде Голландияға парашютпен түсірді. Олар Нимвегенге жақын жерде Panzerfäuste оқ-дәрі қоймасын басып алды және соғыстың соңына қарай Арденн шабуылында қолданды. Совет Қызыл Армиясы 1944 жылы басып алынған Panzerfäuste-ні эпизодтық түрде ғана қолданды, бірақ 1945 жылдың басынан бастап көптеген Panzerfäuste қолжетімді болды және 1945 жылғы советтік шабуылдар кезінде, көбінесе ғимараттар мен қорғаныш құрылыстарына қарсы көшедегі шайқастарда белсенді қолданылды.
Many Panzerfäuste were sold to Finland, which urgently needed them, as Finnish forces did not have enough anti tank weapons that could penetrate heavily armoured Soviet tanks like the T 34 and IS 2. The Finnish experience with the weapon and its adaptability to Finnish needs was mixed, with only 4,000 of 25,000 Panzerfäuste delivered expended in combat. The manual that came with the weapon upon delivery to the Finns included depictions of where to aim the weapon on the Soviet T 34 and US Sherman tank (which also saw service with Soviet troops from US Lend Lease supplied stocks). The Italian Social Republic (RSI) and the Government of National Unity (Hungary) also used the Panzerfaust. Several RSI army units became skilled in anti tank warfare and the Hungarians themselves used the Panzerfaust extensively, especially during the Siege of Budapest. During this brutal siege, an arms factory, the Hungarian Manfred Weiss Steel and Metal Works, located on Csepel Island (within the city) kept up production of various light armaments and ammunition, Panzerfäuste included, all the way until the very last moment, when attacking Soviet troops seized the factory by the first days of 1945. The US 82nd Airborne Division captured some Panzerfäuste in the Allied invasion of Sicily and later during the fighting in Normandy. Finding them more effective than their own bazookas, they held onto them and used them during the later stages of the French Campaign, even dropping with them into the Netherlands during Operation Market Garden. They captured an ammunition dump of Panzerfäuste near Nijmegen and used them through the Ardennes Offensive toward the end of the war. The Soviet Red Army only incidentally used captured Panzerfäuste in 1944, but from the beginning of 1945, many became available and were actively used during the Soviet offensives of 1945, mostly in street fighting against buildings and protective covers.
Нұсқалар
Panzerfaust 30 klein ("кіші") немесе Faustpatrone. Бұл алғашқы нұсқасы, алғаш рет 1943 жылдың тамызында жеткізілді. Жалпы салмағы және жалпы ұзындығы болды. "30" саны – шамамен ең жоғары тиімді қашықтығын көрсетеді. Ол секундына ғана жылдамдықпен ұшып, броняны тесіп өте алатын. Panzerfaust 60. Бұл ең көп таралған нұсқасы, және 1944 жылдың басында аяқталды. Алайда, толық өндіріске 1944 жылдың қыркүйегіне дейін қол жеткізілмеді, онда айына 400 000 дана өндірілуі жоспарланған. Оның тиімді қашықтығы жоғарырақ болды, бірақ оқ жылдамдығы секундына ғана болғандықтан, танкқа оның жетуіне 1,3 секунд уақыт керек еді. Жоғары жылдамдыққа қол жеткізу үшін түтіктің диаметрі ұлғайтылды және ұзындығы 1,5 метр болатын қозғалтқыш қолданылды. Қарудың салмағы болды және ол броняны тесіп өте алатын. Panzerfaust 100. Бұл көптеп өндірілген соңғы нұсқасы, және 1944 жылдың қыркүйегінде аяқталды. Алайда, толық өндіріске 1944 жылдың қарашасына дейін қол жеткізілмеді. Panzerfaust 150-нің одан әрі дамуы оны қайта зарядталатын қаруға айналдыруды көздеді, ол қара ұнтақтың тозуы қаруды тексеру және тазалау қажет болғанша он рет атуға қабілетті болды. Бұл жоба 1945 жылдың мамыр айында аяқталып, сол жылдың жазында жақсартылған Panzerfaust 150 өндірісі басталуы жоспарланған. "Егер қайта зарядталатын Pzf 150 өндірілген болса, жаңа атау алған болар еді". Panzerfaust 250. Panzerfaust сериясының соңғы дамуы – Panzerfaust 250. Неміс әскеріндегі ауыр Panzerschreck-тің орнын алмастыруға арналған бұл конструкция сызу тақтасынан ешқашан шықпады. Ол қайта зарядталатын түтікшені пайдаланып, тапанша тәрізді тұтқаға ие болды. Оқ Panzerfaust 150-де қолданылатынға ұқсас болды, бірақ ішкі жанар май заряды үлкенірек болды. Күтілетін оқ жылдамдығы 120–150 м/с құрады. Сериялық өндіріс 1945 жылдың қыркүйегінде басталуы жоспарланған. Кеңес RPG 2 танкіге қарсы қаруы Panzerfaust 250 конструкциясынан шабыттанды (ол да қайта зарядталатын, кері соққысы жоқ, танкіге қарсы қару, триггерлік тұтқасы және электрлік оқ ату жүйесімен жабдықталған). Panzerfaust 250 жоспарлары американдықтар мен кеңестік тараптардың қолына тиді.
Panzerfaust 30 klein ("small") or FaustpatroneThis was the original version, first delivered in August 1943 with a total weight of and overall length of The "30" was indicative of the nominal maximum range of It had a diameter tube containing of black powder propellant launching a warhead carrying of explosive. The projectile traveled at just per second and could penetrate of armour. Panzerfaust 60This was the most common version, and was completed in early 1944. However, it did not reach full production until September 1944, when 400,000 were to be produced each month. It had a much more practical range of , although with a muzzle velocity of only per second it would take 1.3 seconds for the warhead to reach a tank at that range. To achieve the higher velocity, the tube diameter was increased to and of propellant used while being a total length of It also had an improved flip up rear sight and trigger mechanism. The weapon now weighed It could defeat of armour. Panzerfaust 100This was the final version produced in quantity, and was completed in September 1944. However, it did not reach full production until November 1944. A further development of the Panzerfaust 150 was meant to make it a reloadable weapon, capable of firing ten shots before the black powder fouling built up to the point that the weapon needed to be inspected and cleaned. This development was to be completed in May 1945, with production of the improved Panzerfaust 150 scheduled to commence in the summer of that year. "The reloadable Pzf 150 might have received a new designation if it had been produced." Panzerfaust 250The last development of the Panzerfaust series was the Panzerfaust 250. Intended to replace the heavier Panzerschreck in German service, this design never left the drawing board. It was to use a reloadable tube and featured a pistol grip. The projectile was to be based on the one used by the Panzerfaust 150, but the internal propellant charge was to be larger. Projected muzzle velocity was 120–150 m/s. Serial production was scheduled to begin in September 1945. The Soviet RPG 2 anti tank weapon took some inspiration from the Panzerfaust 250 design (it was also a reloadable, recoilless anti tank weapon with a trigger grip and electrical firing system). Plans for the Panzerfaust 250 had fallen into both American and Soviet hands.