Кіріспе
Die Tageszeitung («Күнделікті газет»), Die Tageszeitung деп стильделген және көбінесе taz деп аталатын, неміс күнделікті газеті. Ол кооператив ретінде жұмыс істейді – оны өз қызметкерлері мен жарнамаға және төлемдік қабырғаларға емес, еркін және тәуелсіз баспасөзге инвестиция салатын акционерлер кооперативі басқарады. 1978 жылы Берлинде тәуелсіз, прогрессивті және саяси солшыл қозғалыстың бір бөлігі ретінде құрылған бұл газет, қазіргі саясат, теңсіздік сияқты әлеуметтік мәселелер, жергілікті және халықаралық экологиялық дағдарыстар және дәстүрлі және консервативті газеттерде жарылмайтын басқа да тақырыптарға назар аударады. Ол көбінесе жасыл саяси аймақ пен Германияның Жасыл партиясын қолдайды, бірақ Die Tageszeitung 1998–2005 жылдардағы СДП/Жасылдар коалициялық үкіметін де сынға алды. Бұл Германияның ең маңызды газеттерінің бірі және алдыңғы жеті газеттің қатарында. Ол «алтернативті солшыл» және қазіргі құрылымдарды сынға түсіретін (systemkritisch) газет ретінде сипатталады. Газеттің логотипі – «таз» атауының неміс тіліндегі «тац» сөзімен (лапа) ұқсастығынан туындаған. Медиа кеңістігіндегі орны Германияның ең көп оқылатын бесінші және алтыншы газеттерінің арасында ауытқиды. 2021 жылы taz тұңғыш рет консервативті Die Welt газетін Германияның ең көп оқылатын бесінші күнделікті газеті ретінде басып өтті.
Die Tageszeitung (, "The Daily Newspaper"), stylized as die tageszeitung and commonly referred to as taz, is a German daily newspaper. It is run as a cooperative – it is administered by its employees and a co operative of shareholders who invest in a free independent press, rather than to depend on advertising and paywalls. Founded in 1978 in Berlin as part of an independent, progressive and politically left leaning movement, it has focused on current politics, social issues such as inequality, ecological crises both local and international, and other topics not covered by the more traditional and conservative newspapers. It mostly supports the alternative green political sphere and the German Green Party, but Die Tageszeitung has also been critical of the SPD/Greens coalition government (1998–2005). It is one of Germany's most important newspapers and amongst the top seven. It is being described as "alternative left" and critical of existing current structures (systemkritisch). The newspaper's logo, a paw print, derives from the similarity of the name "taz" to a German word for paw, Tatze. Its position in the media landscape varies between the fifth and the sixth most read newspaper of Germany. In 2021 taz overtook for the first time the conservative Die Welt as the fifth most read daily newspaper of Germany.
Тарих
Die Tageszeitung 1978 жылы құрылған. Бастапқыда Die Tageszeitung негізгі баспасөзге балама ретінде құрылды, өз сөздерімен: "ерсі, коммерциялық тәуелсіз, зиялы және көңілді". Журналистикаға деген баламалы көзқарасының бір көрінісі – 1991 жылға дейін барлық қызметкерлерге бірыңғай жалақы төленуі болды. Қазіргі кезде жоғары жауапты лауазымдардағы қызметкерлер премия алады. Дегенмен, Die Tageszeitung газетінің басшыларының жалақысы саланың қалған бөлігімен салыстырғанда айтарлықтай төмен. 1995 жылдан бастап WOZ Die Wochenzeitung (бұрынғы WoZ) және Die Tageszeitung газеттеріне ай сайын шығатын Le Monde diplomatique журналының неміс тіліндегі басылымы қосылды. Ай сайынғы қосымшадағы мақалалардың көпшілігі Le Monde diplomatique журналының француз тіліндегі басылымынан аудармалар болып табылады. 1992 жылдан бері Die Tageszeitung 22 214-тен астам төлеуші мүшеге тиесілі (2022 жылдың тамыз айы бойынша). Соңғы жылдары газет таралымы төмендеді, қағаз және электрондық нұсқаларының жалпы саны 42 000-ға дейін азайды. 1995 жылы ол барлық мазмұнын онлайн режимінде жариялаған алғашқы неміс ұлттық газеті болды. Die Tageszeitung баспа басылымын тоқтатуды қарастырып жатыр, бірақ 2023 жылдың желтоқсанына дейін тоқтатқан жоқ. Бастапқыда Die Tageszeitung бүкіл ел бойынша және Берлиндегі жергілікті басылымдарда жарық көрді. Жылдар өте келе, Солтүстік Рейн-Вестфалия (NRW), Гамбург және Бремен үшін жергілікті редакциялар ашылды. Соңғы екеуі "taz nord" ("солтүстік") деп біріктірілсе, NRW кеңселері 2007 жылдың шілдесінен бастап жабылды. 2013 жылғы сайлауда журнал Социал-демократиялық партияны қолдағандардың қатарында болды. Taz газеті алғашқы және жалғыз түрік тіліндегі тәуелсіз онлайн басылымға ие болды, ол 2017 мен 2020 жылдар аралығында taz.gazete деген атпен жарияланды. Сондай-ақ, ол неврологиялық ерекшеліктері бар адамдар үшін қарапайым неміс тілінде мақалалар жариялаған алғашқы газеттердің бірі болды. Ол кейде ағылшын тілінде taz болып шығады.
Құрылымы
Газет Германия заңына сәйкес құрылған кооперативпен қолдалады. Көптеген оқырмандар газеттің қаржыландырылуына көмектеседі. taz қызметкерлеріне Германиядағы газеттерге арналған ұжымдық шарт бойынша жалақы төленеді.
"Картошка ісі"
2006 жылғы 26 маусымда Die Tageszeitung газетінің соңғы бетінде сатира мен әдеміссіздікке арналған "Die Wahrheit" (Шындық) деген тақырыппен сатиралық мақала жарияланды. Мақаланың тақырыбы: "Польшаның жаңа картопы. Әлемді билеуді көздейтін алаяқтар. Бүгін: Лех 'Каче' Качинский". Бұл мақала Польша президенті Лех Качинскийді және Польша премьер-министрі Ярослав Качинскийді қорлады. Осыдан кейін Лех Качинский Германия, Польша және Франция (Веймар үшбұрышы) арасында жоспарланған келіссөздерді ауруға байланысты ресми түрде тоқтатты.
taz Panter қоры
taz Panter Foundation – Берлинде орналасқан заңды тұлға болып табылатын қор. Қордың құқықтық формасы коммерциялық емес қызметті taz-дың бизнес қызметінен бөліп, оны қолдаушылардың көмегімен одан әрі дамытуға мүмкіндік береді. Ол 2008 жылы 2005 жылдан бері табыс етіліп келе жатқан taz Panter сыйлығын беру мақсатында құрылған.
taz Panter Foundation қазіргі уақытта бірнеше мақсатқа жұмыстеп жатыр: ол негізінен баспасөз бостандығына қауіп төніп тұрған елдерден келген шетелдік әріптестердің біліктілігін арттыру үшін халықаралық семинарлар өткізеді. Пантер қоры сондай-ақ, әсіресе жастар үшін журналистік оқытулар мен білім беру бағдарламаларын ұсынады.