Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Псамозер – бұл сералды қауымдастық, жаңа ашылған жағалау құмдарында өмірді бастаған экологиялық сабақтастық. Көптеген псамозерлер құмдық жүйелер болып табылады. Псамозерде теңізге ең жақын организмдер пионерлік түрлер болып табылады: тұзға төзімді түрлер, мысалы, жағалау балдырлары және шыны шөптер, ал маррам шөптері құмдарды тұрақтандырады. Ішке қарай жылғанда көптеген ерекшеліктер өзгереді және құмдардың табиғи сабақтастығын анықтауға көмектеседі. Мысалы, жер тығыздалған сайын және топырақ жақсарған сайын су ағыны баяулайды, ал теңіз қабықшаларының фрагменттерінің үлесі азайғанда және гумустың мөлшері артқанда pH төмендейді. Теңіз жусаны, теңіз лавандасы, дала шөбі және қызыл жусан ақырында теңізге қатысы жоқ, типтік құрлықтық экожүйеге өтеді. Алғашқы пайда болатын ағаштар (немесе пионер ағаштар) әдетте қайын, күрке және қарам сияқты тез өсетін ағаштар болады. Олар өз кезегінде аспан мен емен сияқты жай өсетін, ірі ағаштармен алмастырылады. Бұл – өсімдік сабақтастығы одан әрі дамымайтын, себебі ол қоршаған ортамен, әсіресе климатпен тепе-теңдікке жеткен климакс қауымдастығы. Идеалды жағалау псамозер моделінде құмдық бөгеннің теңізге қарайтын шетінде топырақтың pH деңгейі әдетте сілтілі/бетарап болады, pH 7.0/8.0 шамасында, әсіресе қабық сынықтары құмның маңызды құрауыш бөлігін құрайтын жерлерде. Құмдардың ішінде қозғалғанда, pH 5.0/4.0 болатын подзол қалыптасады, одан кейін pH 3.5–4.5 болатын піскен подзолдар пайда болады.
A psammosere is a seral community, an ecological succession that began life on newly exposed coastal sand. Most common psammoseres are sand dune systems. In a psammosere, the organisms closest to the sea will be pioneer species: salt tolerant species such as littoral algae and glasswort with marram grass stabilising the dunes. Progressing inland many characteristic features change and help determine the natural succession of the dunes. For instance, the drainage slows down as the land becomes more compact and has better soils, and the pH drops as the proportion of seashell fragments reduces and the amount of humus increases. Sea purslane, sea lavender, meadow grass and heather eventually grade into a typical non maritime terrestrial eco system. The first trees (or pioneer trees) that appear are typically fast growing trees such as birch, willow or rowan. In turn these will be replaced by slow growing, larger trees such as ash and oak. This is the climax community, defined as the point where a plant succession does not develop any further because it has reached equilibrium with the environment, in particular the climate. In an idealised coastal psammosere model, at the seaward edge of the sand dune the pH of the soil is typically alkaline/neutral with a pH of 7.0/8.0 particularly where shell fragments provide a significant component of the sand. Tracking inland across the dunes a podsol develops with a pH of 5.0/ 4.0 followed by mature podsols at the climax with a pH of 3.5 4.5.