Кіріспе

Steuben Glass – 1903 жылғы жаз айында Фредерик Кардер мен Томас Г. Хоукс Нью-Йорк штатының Стьюбен округіне қарасты Корнинг қаласында құрған американдық өнер шыны өндірушісі. Компанияның атауы осы округтың атынан алынған. Хоукс сол кезде Корнингтегі ең ірі кескен шыны фирмасының иесі болған. Кардер – 18 қыркүйек 1863 жылы туған ағылшын, ол көп жыл бойы Англиядағы Stevens & Williams компаниясы үшін шыны дизайндарын жасаған. Хоукс кесу цехы үшін шыны жартылай фабрикаттарын көптеген көздерден сатып алып, соңында оларды өзі өндіру үшін зауыт ашуды қалаған. Хоукс Кардерді Корнингке шақырып, мұндай зауытты басқаруға көндірген. Stevens & Williams компаниясында қызмет бабында жоғарылаудан кейін қалған Кардер бұған келіскен. 1918 жылы Steuben компаниясын Corning Glass Works сатып алып, оны Steuben бөлімшесі етіп біріктірген. 2008 жылғы шілдеде Corning Incorporated компаниясы Steuben компаниясын Schottenstein Stores компаниясына белгісіз сомаға сатқан. Бұл компания DSW, Filene's Basement және бұрынғы Value City дүкендерінің холдингі Retail Ventures компаниясының 51% үлесіне ие; American Signature Furniture деп атауын өзгерткен Value City Furniture, American Eagle Outfitters компаниясының 15%, бөлшек саудадағы таратушы SB Capital Group, 50 сауда орталығы және аяқ киім, жиһаз және кристалл өндіретін 5 зауытқа ие. 2011 жылғы 15 қыркүйекте Schottenstein Steuben компаниясының Корнингтегі зауытын және Манхэттендегі дүкенін жабатынын хабарлап, компанияның 108 жылдық тарихын аяқтады. Біраз уақыттан кейін Corning Incorporated Steuben брендін қайта сатып алды. 2014 жылдың басында Корнинг шыны мұражайы тәуелсіз мердігерлермен жұмыс істеп, жаңа, қорғасынсыз формуламен және классикалық қорғасынды кристаллды қайта өндіретінін жариялады.

Кардер кезеңі (1903-1932)

Стьюбен шыны зауыты 1903 жылдың қазан айында жұмыс істей бастады. Кардер Хоукс үшін шикізаттарды шығарып, сонымен қатар кесу әйнегін де жасауға кірісті. Кардердің ең үлкен құмарлығы – түсті әйнек болды және ол Стивенс пен Уильямс компаниясында жұмыс істеген кезде түсті әйнекті қайта енгізуге зор үлес қосты. Стьюбеннің Хоукс үшін шикізаттарды өндірудегі сәттілігіне көз жеткен соң, Кардер түсті әйнекпен тәжірибе жасауды бастады және Англияда басталған тәжірибелерді жалғастырды. Көп ұзамай ол "Gold Aurene" атты, Тиффани және басқалар жасаған маңғызды көркем әйнекке ұқсас әйнекті шығарды. "Алтын Ауреннен" кейін кең ауқымды түрлі-түсті көркем әйнектер шығарылды, олар 7000-нан астам пішінде және 140 түсте жасалды. Стьюбен шыны зауыты Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін барлық түрдегі әйнектерді өндіруді жалғастырды. Сол кездегі соғыс кезеңіндегі шектеулер Стьюбенге өндірісті жалғастыру үшін қажетті материалдарды алуға мүмкіндік бермеді. Компания кейіннен Corning Glass Works компаниясына сатылып, Steuben бөлімшесіне айналды. Кардер компания жұмысында ешқандай үлкен өзгеріссіз, бөлімше басшысы ретінде қалды, енді ол тек Corning Glass Works басшылығына есеп беруге міндетті болды. Corning басшылығы, көбінесе сәтсіздікке ұшырап, Стьюбеннің ең танымал өнімдерін ғана шығаруды шектеуге тырысты. Өндіріс 1932 жылға дейін жалғасты. 1932 жылы Стьюбен басқаруында маңызды өзгерістер болды. Елдегі үлкен экономикалық дағдарыс Стьюбен өнімдерінің сатылуын шектеді және түсті әйнекке деген халықтың қызығушылығы азайды. 1932 жылдың ақпан айында Джон Маккей Кардердің орнына тағайындалды. Кардер Corning Glass Works компаниясының арт-директоры болды. Стьюбен енді негізінен түссіз көркем әйнек өндірді. Стьюбен әлі де түрлі-түсті көркем әйнек жасады, бірақ көбінесе арнайы тапсырыстарды орындау үшін. Кардер Corning Glass Works компаниясындағы жаңа лауазымына ауысқаннан кейін бірнеше жаңа түстер қосылды, бірақ Стьюбен компаниясының түсті көркем әйнегін соңғы рет сатқан жыл 1943 жыл болды.

Хоутон кезеңі (1933-2012)

Корнинг Гласс Уоркс 1933 жылы Артур А. Хоутонды президенттікке тағайындады, және оның басшылығымен Стьюбен көркемдік бағытын көбірек заманауи формаларға бұрды. Корнинг компаниясының жаңадан жасаған, өте жоғары сындыру көрсеткіші бар мөлдір шынысын (10M деп аталады) пайдаланып, Steuben дизайнерлері әдемі, ағыншақты дизайнды бұйымдар жасады. Сидни Воның «Газель» ыдысы сияқты туындыларға арт-деко және модернизм тақырыптары енгізілді. Осы кезеңдегі тақырыптарға суға арналған келіштер мен шамдар, аяқтары бар табақтар және қызмет көрсетуге арналған бөлшектер үшін «балюстрада» дизайндары кірді. Декоративтік формаларға жабайы жануарлардың мүсіндері, оның ішінде сұлу құстар, пингвиндер және басқа да құстар бейнеленді. Кейбір бұйымдар, мысалы, «Қошқар мүйізді қант сақинасы» (Ram's Head Candy Dish), классикалық үлгідегі бұрынғы туындыларына құрмет ретін білдіре отырып, қақпағында әсем өрнектелген қошқар басы (мүйіздерімен бірге) бар, қарапайым сызықтарды ойыншықтап пайдаланды. Компания сонымен қатар түрлі көріністерді бейнелейтін үлкен көрмелік және тарту бұйымдарын жасауға кірісті (мысалы, мұз үстіндегі эскимос балықшысы мен оның астындағы балықты бейнелейтін кесу дизайны, немесе «Собор терезесі» дизайны) және ою-өрнектерді қамтитын элементтерді енгізді. Кейде металл бөліктеріне, мысалы, көселекейдің мұрнына орнатылған алтын «шырша» сияқты, стерлинг күмісі немесе алтын жалатылған. Әр бұйымның астыңғы жағына «Steuben» деген жазумен қол қойылады. 1990 жылдарға қарай компания түрлі жануарлар пішіндегі кішкентай бұйымдар – «қол салқындатқыштарды» (hand coolers) өндіруді бастады. Осы кезеңдегі бұйымдар да мұқият және талғамды қаптамасымен ерекшеленді. Қаптамадан бұрын, Steuben бұйымы күміс сұр түсті фланельден жасалған қапқа (үстіне Steuben деген жазу тігілген) салынып, содан кейін тарту қорабына қойылды.

Белгілі тұлғалар

1938 жылы Метрополитен өнер мұражайының тұрақты коллекциясына төрт Steuben туындысы, оның ішінде Gazelle Bowl қосылды. 1939 жылы Нью-Йорк қаласында өткен Дүниежүзілік көрмеде "Ертеңгі күннің әлемі" көрмесінде Steuben таныстырылды. "Merry Go Round Bowl", "Audubon Plates" және Steuben шамдары Елизавета II патшайымның үйлену тойына сыйлық ретінде табыс етілді. АҚШ атынан президент және ханым Труман қасы мен табақтарды ұсынды. Содан бері және 2020 жылға дейін, әрбір АҚШ президенті Steuben-ді мемлекеттік сыйлық ретінде табыс етіп келеді. Steuben – Париждегі Лувр мұражайында өткен L'Art Du Verre көрмесіне енген жалғыз американдық шыны фабрикасы, онда Steuben-нің 150-ден астам туындысы көрсетілді. "Алтын тостаған" (2000) фильміндегі шыны ыдысты Eric Hilton Steuben Glass-та жасаған. "Секс және қала" сериалының 3-ші маусымының 13-ші эпизодында жаңа үйленген Шарлотта Йорк Макдугалға Steuben шыны ыдысы үйлену тойына сыйлық ретінде айтылады. Президент Бартлет "The West Wing" сериалының "He Shall From Time To Time" эпизодында Steuben шыны құмырасын сындырды. Стерлинг Арчер "Archer" сериалының 1-ші маусымының 10-шы эпизодында Steuben шыны ыдыстарын сындырып алды. "Christmas Bells" әнінде, Rent мюзиклының 1-ші актісінің соңында, актерлар классикалық Рождестволық тілектерге қол жеткізе алмағанына өкініп, "Steuben әйнегі жоқ / Капучино машинасы жоқ / Ашық отта пісірілген каштандар жоқ" деп ән салады. Дисней әлеміндегі "Күлшегір" сарайындағы шыны пантофты Steuben Glass жасаған. Steuben шыны жұмыртқасы "Қауіпті бизнес" фильмінде маңызды рөл атқарады. 20 жылдан кейін, жұмыртқа "The O.C." телесериалының бір эпизодындағы сюжеттің маңызды бөлігі болып табылады. Steuben кристалы Ларри Нивен мен Джерри Пурнеллдің "Люцифердің балғасы" апокалиптикалық романында бірнеше рет кездеседі, онда ол технологиялық өркениеттің нәзік сұлулығының метафорасы ретінде қызмет етеді. Steuben шынысы Нил Саймонның 1988 жылы дебют жасаған "Қалтамақтар" комедиясында жиі айтылады. Роза Вейсманға 2019 жылы Amazon жасаған "Тамаша миссис Мейсел" сериалының 8-ші эпизодында алты Steuben әйнегі сыйға берілді. Доминик Даннның 1990 жылғы "Ыңғайсыз әйел" романында миллионер бизнесмен Жюль Мендельсон өзінің сүйіктісіне интерьер дизайнерінен Steuben-нен 72 стакан сусын алуға тапсырыс беруді сұрайды, сонда ол "маған ішімді лайықты стакандарда беруі үшін".