Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын тарихшысы және ақыны
English historian and poet
Бұл 17 ғасырдағы ақын туралы мақала. Реалити-телешоудағы қатысушы үшін «Beauty and the Geek» (Ұлыбританиялық телесериал) дегенге қараңыз.
This is an article about the 17th century poet. For the reality TV participant, see Beauty and the Geek (UK TV series)
Эдмунд Мэри Болтон (шамамен 1575 – шамамен 1633) – ағылшын тарихшысы және ақыны, ол өзінің айтуынша 1575 жылы туған.
Edmund Mary Bolton (c.1575–c.1633) was an English historian and poet who was born, by his own account, in 1575.
Өмір
Оның отбасы мен тегі туралы ештеңе белгісіз, бірақ ол өзін Джордж Вильерстің алыс туысы деп есептеген. Католик дінінде тәрбиеленген ол Кембридждегі Тринити Холлда білім алды. Болтон содан кейін Лондондағы Ішкі ғибадатханада тұрды. Кембриджде де, Лондонда да сол заманғы әдеби өмірге қатысты. Кембриджде ол Джон Селден, Джон Кок және басқалармен танысты. Лондонда ол уақыты келгенде өлеңдер жазып, Англияның "Хеликон" жинағына өлеңдерін, ал Уильям Камденнің "Британия" және Бен Джонсонның "Волпоне" шығармаларына мақтау өлеңдерін ұсынды. Ол Вильерстің жеке қызметкері болды, ал герцогтың ықпалы арқасында Болтон Джеймс I сарайында шағын лауазым алды. Болтон герцогтың тағы бір жеке қызметкері және шағын ақын болған Эндимион Портердің қарындасы Маргарет Портерге үйленді. Өмірі бойы Болтон кедейлікпен күресті және көптеген болашақ демеушілеріне ашық айтты. Олардың арасында Сесил, Генри Ховард және тіпті Эдвард Аллен де болды. 1628 жылы ол Карлдың діннен бас тартушыларға қарсы науқанына ілігіп қалды; ол алдымен Флит түрмесіне, содан кейін Маршалз түрмесіне қамалды, онда оның ісіне араласатын күшті адамның болмауынан қиналды. Болтон 1633 жылға дейін тірі болды, бірақ сол жылы немесе одан кейін көп ұзамай қайтыс болған сияқты.
Nothing is known of his family or origins, although he referred to himself as a distant relative of George Villiers. Brought up a Roman Catholic, he was educated at Trinity Hall, Cambridge. Bolton then lived in London at the Inner Temple. Both at Cambridge and in London, he participated in the literary life of the time. At Cambridge, he met John Selden, John Coke, and others. In London, he wrote occasional verse, contributing poems to England's Helicon, and commendatory verses to William Camden's Britannia and Ben Jonson's Volpone. He became a retainer of Villiers, and through the Duke's influence, Bolton secured a small place at the court of James I. Bolton married Margaret Porter, the sister of Endymion Porter, another of the Duke's retinue and a minor poet. Throughout his life, Bolton was oppressed by poverty, about which he freely informed his numerous prospective patrons. These included, at one time or another, Cecil, Henry Howard, and even Edward Alleyn. He was caught up in Charles's campaign against recusancy in 1628; he was imprisoned first in the Fleet Prison and then in the Marshalsea, where he languished for want of a person of power to intercede for him. Bolton was still living in 1633, but appears to have died that year or shortly after.
Ұсынылған академия
Вильерстің қолдауымен Болтон ағылшын академиясын құру жоспарын ұсынды. Ол үш бөлімнен тұратын құрылымды ұсынды. Академияға білімді аристократтар көмекші мүшелер ретінде, ал лорд-канцлер мен екі университет канцлері "қамқорлар" ретінде қатысатын еді; бірақ жобаның өзегі – Кантерберий архиепископының қарауына кірмейтін жариялымдарға лицензия беру және ежелгі заттар мен тарихты зерттеуді дамыту жұмысын жүзеге асыратын "негізгі" топ болатын. Жақып бұл ұсынысты мақұлдағандай көрінеді, бірақ жоспар сол патшамен бірге күшін жойды.
With the support of Villiers, Bolton advanced a scheme for an English Academy. He proposed a three part structure. The academy would include learned aristocrats as auxiliary members, and the Lord Chancellor and the two university chancellors as "tutelaries"; but the heart of the enterprise was to be the group of "essentials" who would carry on the work of licensing publications that did not fall under the purview of the Archbishop of Canterbury and advancing antiquarian and historical study. James seems to have approved of the proposal, but the plan died with that king.
Шығармалары
Оның көптеген еңбектерінің ең маңыздысы – «Гиперкритика», қысқаша сындық трактат, 1618 жылы жазыла бастап, 1621 жылға дейін аяқталмаған (Бұл дата Бодлеян кітапханасындағы қолжазбасын зерттеу арқылы анықталады, онда Болтонның замандасы Фрэнсис Бэкон Виконт Сент-Албан атанған, Бэкон осы жылы алған лауазым). Бұл еңбек Бен Джонсон сияқты замандас авторлар туралы айтатындықтан құнды, ол оны ең ұлы ағылшын ақыны деп мақтайды; бұл қолжазба Джозеф Хасливудтың «Ежелгі сындық мақалаларында» (2-том, 1815) қайта басылды. Оның тағы бір маңызды еңбегі – «Нерон Цезарь немесе Бұзылған Монархия» (1624), онда британдық мәселелерге ерекше назар аударылады. Болтонның күшті монархияның артықшылықтарын мақтауы және тіпті әділетсіз билікке қарсы туған кез келген көтерілістің қорқынышты екенін айтуы таңқаларлық емес. Алғы сөздерінде Болтон Джеймс осы жұмысты қолдағандығын қыстырып айтады, ал мәтіннің тілі Чарльз I-нің қамқорлығын алуға бағытталған белгілі бір әрекет болып табылады. Бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. «Гиперкритика» Болтонның ең жоғары мақсаттағы жобасының кіріспесі болды, ол ешқашан аяқталған жоқ: архивтер мен басқа да түпнұсқа көздерге негізделген Ұлыбритания тарихының жаңа басылымы, ортағасырлық тарихшылардың және Стоу сияқты Тюдор шежірешілерінің әуесқойлығынан мүлдем бос. «Академия» сияқты, бұл жұмыс та іске аспады, бірақ Болтон өмірі бойы осымен байланысты жобалармен айналысып өтті. Сақталған мазмұндама тізімінде «Ариматеялық Жозеп және Гластенбери аббаттығы» деген тарау бар, бұл Болтонның осы даулы тұлғаны протестанттық және католик антиквариаттық баяндамаларды келістіру үшін пайдалануды жоспарлаған болуы мүмкін деген қызықты мүмкіндік тудырады. 1630-жылдардың басында ол Лондон қалалық әкімдігін ағылшын және латын тілдерінде қала тарихының жаңа басылымымен қызықтыруға тырысты. Бастапқы қызығушылықтан кейін, альдермендер шығынға наразылық білдірді (3000 фунттан астам). Болтон қайтыс болмас бұрын қолжазбаны Сельденге тапсырды, бірақ ол қазір жоғалып кеткен. «Нерон» еңбегіне серік болған Тиберийдің өмірбаяны да жоғалып кеткен деп есептелді. Бірақ ол 17 ғасырда Вентимильядан шыққан коллекционер Апросио сатып алып, кейін библиофил Джакомо Филиппо Дюраццоға сатты; қазір ол Дюрацциана коллекциясының бір бөлігі болып табылады.
One of the most important of his numerous works is Hypercritica, a short critical treatise begun about 1618 but not finished till 1621 (a date establishable by examination of its manuscript in the Bodleian Library, which refers to Bolton's contemporary Francis Bacon as Viscount St Alban, a title Bacon acquired in that year). This is valuable for its notices of contemporary authors such as Ben Jonson, whom he praises as the greatest English poet; this manuscript was reprinted in Joseph Haslewood's Ancient Critical Essays (vol. ii., 1815). Another important work of his is Nero Caesar, or Monarchie Depraved (1624), which takes special note of British affairs. Unsurprisingly, Bolton praised the virtues of a strong monarchy and asserted the horror of any rebellion, even against unjust authority. In the preface, Bolton hints that James had encouraged the work, and the language of the whole text is a more or less evident bid for the patronage of Charles I. The bid failed. Hypercritica was a kind of prolegomenon to Bolton's most ambitious project, never completed: an updated history of Britain based on archives and other original sources, free of both the cant of medieval historians and the clumsiness of Tudor chroniclers such as Stow. Like the Academy, this work never materialized, though Bolton continued to work on related projects throughout his life. A surviving contents list includes a projected chapter on "Joseph of Arimathea and the Abbie of Glastenberie", which raises the interesting possibility that Bolton might have been intending to use this controversial figure in a bid to reconcile Protestant and Catholic antiquarian narratives. In the early 1630s, he attempted to interest London's city government in an updated history of the city in English and Latin. After some initial interest, the aldermen balked at the cost (more than 3000 pounds). Shortly before his death, Bolton gave the manuscript to Selden; it is now lost. Also was thought lost a companion to the work on Nero, a biography of Tiberius. But it was bought by Aprosio, a collector from Ventimiglia, in the 17th century and then sold to the bibliophile Giacomo Filippo Durazzo; it is now part of the Durazziana.