Кіріспе
Француз актрисасы (1948–2006)
Клод Марселл Жорре, Клод Джейд (klod ʒad; 8 қазан 1948 – 1 желтоқсан 2006), француз актрисасы. Ол Франсуа Трюффоның «Ұрланған сүйістер» (1968), «Төсек және тақта» (1970) және «Қашқан махаббат» (1979) фильмдеріндегі Кристин рөлін ойнады. Джейд театр, кино және теледидарда актерлік өнер көрсетті. Франциядан тыс жұмыстарының ішінде Кеңес Одағы, АҚШ, Италия, Бельгия, Германия және Жапония бар.
Ерте мансап
Университет профессорларының қызы Джейд Дижонның драмалық өнер консерваториясында үш жыл оқыды. 1964 жылы ол сахнада 40 рет Мольердің "Әйелдер мектебі" пьесасындағы Аньес рөлін ойнады. 1966 жылы ол Жан Жиродукстің "Ондейн" пьесасы үшін "Комедия сыйлығын" жеңіп алды, ол Комеди Булонде қойылған болатын. Ол Парижге көшіп, Эдуард VII театрында Жан-Лоран Кошеден сабақ алды және телевизиялық қойылымдарда түсе бастады, оның ішінде "Les oiseaux rares" телесериалында басты рөлді ойнады.
Франсуа Труфоның фильмдері
Пиранделлоның "Генри IV" пьесасында Саша Питоеффтің "Театр Модерне" театрында Фрида рөлін орындаған кезде, Джейдті "Жаңа толқын" кинорежиссері Франсуа Труффо ашты. Ол "оның сұлулығына, мінез-құлқына, мейірімділігіне және өмірге деген құштарлығына толығымен тәнті болды", - деп жазды американдық сыншы Паулин Каел. Өмірінің әртүрлі кезеңдерінде бір рөлді сомдаған Джейд Труффоның үш фильмінде ойнады: "Ұрланған сүйіс" фильмінде алыстан ғашық болған; "Жатақ және тақта" (Domicile Conjugal, 1970) фильмінде үйленген және адасқан; ал "Құшақтасқанда" (1979) ажырасқан, бірақ жақсы қарым-қатынаста қалған. Хичкок оның бұрынғы жұлдызы Грейс Келлиге еске түсетінін айтты, ал Францияда ол жас Даниэль Даррьё болды. Оның кейбір эпизодтары 1999 жылы "Топаз" фильмінің режиссерлік нұсқасына қосылды. "Топаз" Джейдтің Голливудта түсірген жалғыз фильмі болды. Universal Pictures оған жеті жылдық келісімшарт ұсынды, бірақ ол француз тілінде жұмыс істегендіктен бас тартты. Режиссер Тони Ричардсонның "Нижинский" (немесе "Биші") (1970) фильмі, Эдвард Альбидің сценарийі бойынша түсірілуге тиіс болған, продюсер Гарри Солцманның алдын ала дайындық кезінде тоқтатылды. Фильмде Васлав Нижинскийдің әйелі рөлінде Джейд, Нижинский рөлінде Рудольф Нуреев, ал оның жақыны Сергей Дягилев рөлінде Пол Скофилд ойнауға тиіс болған. Ол Андре Хунебелдің "Монте-Кристо таңбасы астында" (Sous le signe de Monte Cristo) фильмінде Линданың басты рөлін ойнады, бұл Александр Дюманың романының қазіргі заманғы нұсқасы еді. Бұл фильмде 19 жастағы актриса француз киносының ардагерлері – Пьер Брассер мен Мишель Оклермен бірге ойнады. Джейд Эдуард Молинароның "Менің Бенжамин ағайым" (Mon oncle Benjamin, 1969) фильмінде Жак Брельмен бірге ойнады. Манетта рөлінде ол Брельдің неке шартын ұсынғанға дейін оның ұсыныстарын қабылдамайды. Соңында Манетта неке шартына қарағанда бақытты болуды артық көретінін түсінеді.
American critic Pauline Kael wrote that Jade "seems a less ethereal, more practical Catherine Deneuve". Playing the same character at different stages of her life, Jade appeared in three Truffaut films: loved from a distance in Stolen Kisses; married and misled in Bed and Board (Domicile Conjugal, 1970); and divorced but still on good terms in Love on the Run (1979). Hitchcock said she resembled his former star Grace Kelly, and in France she was a younger Danielle Darrieux. Some of her scenes were deleted and restored for the director's cut of Topaz in 1999. Topaz was Jade's only Hollywood film. Universal Pictures offered her a seven year contract, which she turned down reportedly because she preferred to work in French. Director Tony Richardson's film Nijinsky (a. k. a. The Dancer) (1970), based on a screenplay by Edward Albee, was canceled during pre production by producer Harry Saltzman. It was to have starred Jade as Vaslav Nijinsky's wife, with Rudolf Nureyev as Nijinsky and Paul Scofield as his lover Sergei Diaghilev. She had a leading role as Linda in Sous le signe de Monte Cristo (Under the Sign of Monte Cristo) by André Hunebelle, a modern version of Alexandre Dumas' novel. Here the 19 years young actress starred alongside French cinema's veterans like Pierre Brasseur and Michel Auclair. Jade starred in Édouard Molinaro's My Uncle Benjamin (Mon oncle Benjamin, 1969) alongside Jacques Brel. As Manette she refuses Brel's advances until he produces a marriage contract. At the End Manette realizes she prefers happiness to a marriage contract after all.
2000-шы жылдар теледидар мен қысқа фильмдерде
Соңғы он жылдығында Джейдтің жұмыстарына "Sans famille" (2000) телефильмі; "La Crim" сериалының ("Le secret" эпизоды, 2004) және "Groupe Flag" сериалының ("Vrai ou faux" эпизоды, 2005) қатысуы кірді. Ол сондай-ақ "Дрогтық көріністер" ("Scénarios sur la drogue", "La rampe" эпизоды, 2000) қысқаметражды фильмдер сериясының бір эпизодында және "À San Remo" (2004) қысқа фильмінде де ойнады.
Өлім
2006 жылдың 1 желтоқсанында Джейд көздің іш қабығының меланомасынан қайтыс болды, ол метастаз арқылы бауырға тараған болатын. 2006 жылдың тамызындағы «Селимен» және «Кардинал» спектакльдерінде, оның соңғы сахналық өнерінде ол протездік көз тақты.