Жаме II Әділ: Арагон, Валенсия және Барселона королі
James II of Aragon
Жауме II (1267-1327) – Арагон, Валенсия, Барселона графы, Сицилия королі. Әділетті патша ретінде танылды, Сардиния мен Корсиканы жаулап алды. Тарихтан оқыңыз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Арагон мен Валенсияның патшасы, Барселона графы және Сицилияның патшасы (1267–1327)
King of Aragon and Valencia, Count of Barcelona and King of Sicily (1267 1327)
Яков II (каталон: Jaume II; арагон: Chaime II; 10 сәуір 1267 – 2 немесе 5 қараша 1327), Әділ деп аталған, 1291 жылдан 1327 жылға дейін Арагон мен Валенсияның патшасы және Барселона графы болды. Ол сондай-ақ 1285 жылдан 1295 жылға дейін Сицилияның патшасы (Яков I ретінде) және 1291 жылдан 1298 жылға дейін Майорканың патшасы болды. 1297 жылдан бастап ол Сардиния мен Корсиканың номиналды патшасы болды, бірақ Сардиния аралын тек 1324 жылы басып алды. Оның билігінің соңғы үш онжылдығындағы толық атағы: «Құдайдың рақымымен Арагон, Валенсия, Сардиния және Корсиканың патшасы және Барселона графы Яков» (лат. Iacobus Dei gratia rex Aragonum, Valencie, Sardinie, et Corsice ac comes Barchinone). Валенсияда дүниеге келген Яков, Арагонның Петр III-сі мен Сицилияның Констанциясының екінші ұлы болды. Ол 1285 жылы әкесінен Сицилияны, ал 1291 жылы ағасы Альфонсо III-тен Арагонды және Майорканы қоса, басқа испан аймақтарын мұраға алды. 1295 жылы ол Сицилияны папаға қайтаруға мәжбүр болды, содан кейін 1296 жылы оны інісі Фридрих III басып алды. 1298 жылы ол Майорканы тақтан шеттетілген Майорка патшасына қайтарды, ол басқа Яков II еді, сонымен қатар папа Бонифаций VIII-ден Сардиния мен Корсикаға құқық алды. 1296 жылдың 20 қаңтарында Бонифаций Redemptor mundi бұйрығын шығарып, Яковқа Рим шіркеуінің штандарт ұстаушысы, генерал-капитан және адмирал атақтарын берді.
James II (Catalan: Jaume II; Aragonese: Chaime II; 10 April 1267 – 2 or 5 November 1327), called the Just, was the King of Aragon and Valencia and Count of Barcelona from 1291 to 1327. He was also the King of Sicily (as James I) from 1285 to 1295 and the King of Majorca from 1291 to 1298. From 1297 he was nominally the King of Sardinia and Corsica, but he only acquired the island of Sardinia by conquest in 1324. His full title for the last three decades of his reign was "James, by the grace of God, king of Aragon, Valencia, Sardinia and Corsica, and count of Barcelona" (Latin: Iacobus Dei gratia rex Aragonum, Valencie, Sardinie, et Corsice ac comes Barchinone). Born at Valencia, James was the second son of Peter III of Aragon and Constance of Sicily. He succeeded his father in Sicily in 1285 and his elder brother Alfonso III in Aragon and the other Spanish territories, including Majorca, in 1291. He was forced to cede Sicily to the papacy in 1295, after which it was seized by his younger brother, Frederick III, in 1296. In 1298 he returned Majorca to the deposed king of Majorca, a different James II, having received rights to Sardinia and Corsica from Pope Boniface VIII. On 20 January 1296, Boniface issued the bull Redemptor mundi granting James the titles of Standard bearer, Captain General and Admiral of the Roman church.
12851298
1286 жылы Джеймс әкесінен кейін Сицилия королі болды және Палермода таж киді. Оған жауап ретінде, Папа Гонорий IV Джеймсті анафемаға ұшыратты. 1291 жылы ағасы Альфонсо III қайтыс болғаннан кейін, ол Арагон тағына да ие болды. Сол жылдың мамыр айында ол Катанияда болды, бұл жергілікті монах Атанасиу ди Ячиге өзінің ондағы уақыты туралы «Vinuta di re Iapicu» атты шығарма жазуға шабыт берді. 1296 жылы Анжу королі Карл II-мен бейбіт келісімге келісіп, ол Сицилияны беруге келісті, бірақ сицилиялықтар оның орнына оның інісі Фридрихті таққа отырғызды. Фридрих аралдан кетуге бас тартқандықтан, Папа Бонифаций VIII Джеймс II-ден, сондай-ақ Неаполь королі Карл II-ден оны алып тастауды сұрады. Бұл іске ынталандыру үшін Папа Джеймс II-ге Сардиния мен Корсика титулын берді және оны папалық гонфалониер етіп тағайындады. Осы мәселеде немқұрайлылығын жасыра алмағандықтан, ол Арагонға қайтып оралды. Фридрих 1337 жылы қайтыс болғанға дейін сонда билік етті. 1295 жылы Ананьи келісімі бойынша ол Балеар аралдарын өзінің інісі Майорка королі Джеймс II-ге қайтарды. 1298 жылы Аргильер келісімі бойынша Майорка королі Джеймс Арагон королі Джеймстің жоғарылығын мойындады.
James succeeded his father as King of Sicily in 1286, being crowned in Palermo. In response, Pope Honorius IV excommunicated James. Upon the death of his brother Alfonso III in 1291, he succeeded also to the throne of the Crown of Aragon. He spent May of that year in Catania, inspiring the local monk Atanasiu di Iaci to write the Vinuta di re Iapicu about his time there. By a peace treaty with Charles II of Anjou in 1296, he agreed to give up Sicily, but the Sicilians instead installed his brother Frederick on the throne. Due to the fact that Frederick would not withdraw from the island, Pope Boniface VIII asked James II, along with Charles II of Naples, to remove him. As an enticement to do this the Pope invested James II with the title to Sardinia and Corsica, as well as appointing him papal gonfalonier. Because of his inability to disguise his apathy on the matter, he returned to Aragon. Frederick reigned there until his death in 1337. By the Treaty of Anagni in 1295, he returned the Balearic Islands to his uncle James II of Majorca. In 1298, by the Treaty of Argilers, James of Majorca recognised the suzerainty of James of Aragon.
12981327
Арагонға оралғаннан кейін, Яков II оңтүстіктегі мұсылман әлеміне жол ашуды қалады, бірақ Кастилия Арагонды олардан бөгеп тұрды. Осы мақсатына жету үшін, адмиралы Дон Бернат де Сарриа, Полоп баронының көмегімен, Кастилияның жас патшасы Фердинанд IV-тің қарсыластарымен одақ құрды. Яков II өзінің мемлекетіне Гранадаға қолжетімділік беру үшін Мурсияны бағындыруды жоспарлады. 1296 жылы одақтас әскерлер барлық жақтан шабуылдап, Яков II Мурсияны жаулап алып, 1304 жылға дейін оны өз бақылауында ұстады. 1313 жылы Яков II Аран аңғарына әкімшілік және саяси автономия берді, оның құқықтық ережелері Querimonia деп аталатын латын қолжазбасында сипатталған. Бұл биліктің берілуі Аран халқының Франция және Майорка патшалықтарымен аңғарды билеу құқығы үшін туған дау кезінде Яков II-ге адалдық серт бергені үшін жасалған сыйақы болды. 1321 жылы Яков II жұқпалы дерттен қорқып, өз мемлекетіне пана іздеген француз жұқпалы дертімен ауырғандарды тұтқындауға және азаптауға бұйрық берді, сондай-ақ жергілікті жұқпалы дертімен ауырғандарға қатысты қатал саясатты қабылдады.
During the period that followed his return to Aragon, James II wanted to gain access to the Muslim world in the south, from which Castile restricted Aragon. In order to achieve this goal, and assisted by his Admiral Don Bernat de Sarrià, Baron of Polop, he formed an alliance with the enemies of the adolescent king of Castile, Ferdinand IV. James II wanted Murcia in order to give his kingdom access to Granada. The allied forces entered from all directions in 1296, where James II was victorious in capturing Murcia and holding it until 1304. In 1313, James II granted administrative and political autonomy to the Aran Valley, the legal details of which are described in a Latin manuscript called the Querimonia. The devolution of power was a reward for the Aranese pledging allegiance to James II in a dispute with the kingdoms of France and Majorca over control of the valley. James was involved in the 1321 leper scare. He ordered the arrest and torture of French lepers seeking shelter in his realm, and adopted harsher policy towards native lepers.
Жазу
Бәлкім, Сицилияда билік құрған кезінде (1285–1291) Джеймс өзінің жалғыз сақталған окситан поэзиясын жазды, бұл діни би, Мәриямға арналған «Mayre de Deu». 1305 жылы оның замандасы Арно де Виланова осы биге латын тілінде жол-жол түсіндірме жазды. Джеймс қолданатын метафораны Альфред Жанрой талдады, ол «Роман де Фаувель» шығармасында ұқсастықтарды байқады. Джеймс шіркеуді дауылдағы кемемен салыстырудан бастайды, оның темірқазығы (научи, яғни Папа) нашар басқарады:
It was probably during his reign at Sicily (1285–1291) that James composed his only surviving piece of Occitan poetry, a religious dansa dedicated to the Virgin Mary, Mayre de Deu. A contemporary, Arnau de Vilanova, wrote a verse by verse Latin commentary of the dansa in 1305. The metaphor James uses has been analysed by Alfred Jeanroy, who sees similarities in the Roman de Fauvel. James begins by comparing the Church to a ship in a storm, poorly guided by its pilot (nauchier, i. e. the Pope):
Тармақтардың әдеби сапасы ерекше таң қалдырмайды, көңіл көншітпейді де, бірақ ән Джеймс Папамен қақтығысқан сәтте жазылған, мүмкін, пропагандалық мақсатпен, егер Папалыққа емес, шіркеуге адалдығын және нағыздығын көрсету үшін жазылған. Соңғы тармақтарда Мәриямнан патшаны күнәдан қорғауды сұрайды:
The literary quality of the verses is neither astounding nor disappointing, but the song was clearly written at a moment when James was in conflict with the Papacy, perhaps with a propagandistic end, to prove his piety and fidelity to the Church if not the Papacy. The final verses ask Mary to protect him, the king, from sin: