Кіріспе
Аштон-андер-Лайн – Англияның Үлкен Манчестер аймағындағы, Тамесайд қаласында орналасқан базар қаласы. 2021 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 48 604 адамды құрайды. Тарихи тұрғыдан Ланкашир графтығында орналасқан Аштон-андер-Лайн, Тейм өзенінің солтүстік жағалауында, Пеннин тауларының етегінде, Манчестерден шығысқа қарай 6 миль (10 км) қашықтықта жатыр. Аштон-андер-Лайнде тас дәуірі, қола дәуірі және викингтердің іздері табылды. Қала атауының «Аштон» бөлігі, шамамен, англосаксон кезеңіне дейін барып жетеді және ежелгі ағылшын тілінде «көк ағаштардың жанындағы елді мекен» деген мағынаны білдіреді. «Лайн-андер» қосымшасының шығу тегі нақты белгілі емес. Өнеркәсіптік революция кезіндегі фабрика жүйесі мен тоқыма өндірісі аймақта жоспарланбаған қала құрылысына алып келді. 19 ғасырдың ортасына таман Аштон-андер-Лайн, салынып біткен жаңа каналдар мен теміржолдардың тоғысқан жерінде маңызды диірмен қаласы ретінде қалыптасты. Аштон-андер-Лайннің көлік инфрақұрылымы мақта иіру, тоқу және көмір өндіру салаларында экономикалық өркендеуге мүмкіндік берді, нәтижесінде 1847 жылы қала муниципалды борон мәртебесін алды. 20 ғасырдың ортасында шетелден келген арзан тауарлар Аштонның ауыр өнеркәсібінің құлдырауына себеп болды, бірақ қала сауда орталығы ретінде дамуын жалғастырды және Аштон базары Ұлыбританиядағы ең ірі ашық базарлардың біріне айналды. Аштон қалалық орталығында қазір екі қабаттан тұратын «Ashton Arcades» сауда орталығы (1995 жылы ашылды), «Ladysmith Shopping Centre» ашық сауда кешені және ірі «IKEA» дүкені орналасқан. 2018 жылы Аштон қалалық орталығында Тамесайд колледжінің жаңа кампусы, жаңа әкімшілік ғимараттары мен кітапхананы қамтитын жаңа ірі құрылыс пайдалануға берілді. Ашық базар да жаңа киосктер мен сауда орындарымен жаңартылды. 2019 жылы қала орталығы үшін автобус және «Metrolink» желілері арқылы қалаға келуді жеңілдету мақсатында жаңа көлік түйінінің құрылысы басталды. Бұл түйін 2020 жылдың тамызында ашылды.
Ashton under Lyne is a market town in Tameside, Greater Manchester, England. The population was 48,604 at the 2021 census. Historically in Lancashire, it is on the north bank of the River Tame, in the foothills of the Pennines, 6 mile (10 km) east of Manchester. Evidence of Stone Age, Bronze Age, and Viking activity has been discovered in Ashton under Lyne. The "Ashton" part of the town's name probably dates from the Anglo Saxon period, and derives from Old English meaning "settlement by ash trees". The origin of the "under Lyne" suffix is less clear; The factory system, and textile manufacture during the Industrial Revolution triggered a process of unplanned urbanisation in the area, and by the mid 19th century Ashton had emerged as an important mill town at a convergence of newly constructed canals and railways. Ashton under Lyne's transport network allowed for an economic boom in cotton spinning, weaving, and coal mining, which led to the granting of municipal borough status in 1847. In the mid 20th century, imports of cheaper foreign goods led to the decline of Ashton's heavy industries but the town has continued to thrive as a centre of commerce and Ashton Market is one of the largest outdoor markets in the United Kingdom. Ashton Town Centre is now home to the , two floored Ashton Arcades shopping centre (opened 1995), the outdoor shopping complex Ladysmith Shopping Centre, and a large IKEA store. In 2018, a large new development opened in Ashton town centre including a new college campus for Tameside College, new council offices and a library. Improvements were also made to the open air market, including new kiosks and stalls. In 2019, work began on a brand new transport interchange for the town centre to make getting into the town much easier via bus and Metrolink. This opened in August 2020.
Тарих
Аймақтағы тарихқа дейінгі қызметтің куәлігі Аштон Мосстан – торфты батпақтан – келеді және ол Тамесайдтың 22 мезолиттік орнының ішіндегі жалғыз орын, ол ауданның солтүстік-шығысындағы төбелі таулы аймақта орналасқан жоқ. Батпақта бір мезолиттік кремень құралы және тоғыз неолиттік кременьден тұратын жиын табылды. Қола дәуірінде батпақта немесе оның маңында қызмет белсенділігі жалғасты. 1911 жылы батпақта ересек еркек бас сүйегі табылды; ол Рим-Британ кезеңіне жатады деп есептелді – Линдоу адамының батпақтағы денесіне ұқсас – бірақ радиокөміртекпен талдау оның б.з.д. 1320-970 жылдар аралығында жасалғанын көрсетті. Ерте ортағасырлық сызықтық жер жұмысы Нико Дичтің шығыс ұшы Аштон Мосста орналасқан; ол әкімшілік шекара ретінде пайдаланылған болуы мүмкін және 8 немесе 9 ғасырға жатады. Аңыз бойынша, ол 869 немесе 870 жылы бір түндік уақытта викинг шабуылынан қорғану үшін салынған. Аймақтағы Қараңғы дәуірдегі қызметтің қосымша дәлелі қаланың атынан көрінеді. "Аштон" бөлігі, мүмкін, англосаксон тілінен шыққан, "көк шетнелермен жайылған елді мекен" дегенді білдіреді; қала атының ерте түрі, құрылымдық элементі бар, 11 ғасырда Аштон мен Бьюри Ланкаширдегі ең маңызды қалалардың екеуі болғанын көрсетеді. "Лине астындағы" қосымшасы 19 ғасырдың ортасына дейін кеңінен қолданылмады, ол Аштон деп аталатын басқа орындардан ажырату үшін пайдалы болды. 1086 жылғы "Домсдей" сараптамасында Аштон тура емес айтылған, мүмкін, аймақтың толық емес сараптамасы болғандықтан. Дегенмен, ежелгі Манчестер приходтық жазбасында айтылған Сент-Михаил шіркеуі Аштонда (сондай-ақ Ашетон, Асстон және Ашетон деп те жазылған) орналасқан деп есептеледі. Қала алғаш рет 12 ғасырда Манчестер барониясының бөлігі ретінде айтылған. Аштон ескі залы – сарай, сарайдың әкімшілік орталығы және де Аштон немесе де Ашетон отбасының резиденциясы болған. Үш қанаты бар зал 14 ғасырдағы "Солтүстік-Батыстағы ең әдемі үйлердің бірі" болды, бұл елді мекенді базар қаласына айналдырды. Халық арасындағы дәстүр бойынша, 14 ғасырдың ортасында сарайдың иесі болған және Қара рыцарь ретінде танымал болған сэр Ральф де Ашетон танымал емес және қатыгез феодал болған. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның танымаушылығы жергілікті тұрғындарды әр Пасха дүйсенбісінде оның мүсінін қала бойынша парадтап жүруге және ақша жинауға мәжбүр етті. Кейін мүсінді іліп, атып, өртеп, жұлып, жұрттың арасына лақтырып тастайтын. Бұл оқиғаның алғашқы тіркелген жағдайы 1795 жылы болды, бірақ дәстүр одан да ертерек болуы мүмкін; ол 1830 жылдарға дейін жалғасты. Сарай 1514 жылға дейін Ашетон отбасының иелігінде болды, содан кейін олардың еркек желісі аяқталды. Сарайдың иелігі сэр Томас Аштонның шөбересі сэр Джордж Бутке өтті. Олардың басшылығы, болмаса иесіздігіне қарамастан, 17 ғасырда Аштонның ірі ауылдық тоқыма өнеркәсібінің өсуіне ықпал етті. Индустриялық емес Аштон төрт жолға бағытталған: Таун-стрит, Крикетс-лейн, Олд-стрит және Коухилл-лейн. 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында қала жолдардың торлы жүйесімен қайта жоспарланды. Нәтижесінде бұрынғы қаладан аз ғана қалдықтар қалды. Аштон каналы 1790 жылдары осы аймақтан Манчестерге көмір тасымалдау үшін салынды, оның бір тармағы Фэрботтомдағы көмір шахталарына дейін созылды. Үйдегі фустиан және жүн тоқу қаладағы ұзақ тарихқа ие, ол кем дегенде ерте заманауи кезеңге дейін жетеді. 1626 жылғы жазбаларда Хамфри Четемнің Аштондағы матамен жұмыс істейтіндермен байланысы болғаны айтылған. Алайда, 19 ғасырдағы өнеркәсіптік революция кезінде фабрикалар жүйесінің енгізілуі Аштонды базар қаласынан диірмен қаласына айналдырды. Бұрын Таме аңғарындағы екі маңызды қаланың бірі болған Лайн астындағы Аштон "Солтүстік-Батыстағы ең танымал диірмен қалаларының" біріне айналды. 1826 жылғы Рождество күні қаладағы жұмысшылар Аштон Бірлігін құрды, ол ауру мен жәрдемақы қоғамы, кейіннен Ежелгі бақташылардың адал ордені деп аталды. 1773 жылдан 1905 жылға дейін қалада 75 мақта зауыты салынды. 1849 жылы Солтүстік Англияны аралап жүрген шотланд жариялаушысы Ангус Рич былай деді: "Аштонда да, қолмен мақта тоқушылардың қалдықтары, біршама қасіретке ұшыраған қарттар тіршілік етеді. Жастар мұндай кәсіпті ойлап та көрмеген. Ол кезде оны қолданатын аздаған адамдар ескі әдеттерге беріліп, нан жасаудың жаңа тәсілін үйренуге мүмкіндік бермейтін." Қаланың тоқыма өнеркәсібінің өсуі жұмысшылар үшін арнайы елді мекендер салуға әкелді. Аштон мен Олдхэм арасындағы шекарадағы Парк Бридждегі жұмысшыларға арналған үйлер 1820 жылдары салынды. Темір зауыты 1786 жылы салынды және Солтүстік-Батыстағы ең ерте зауыттардың бірі болды. Оксфорд Миллс елді мекені 1845 жылы жергілікті өнеркәсіпші және диірмен иесі Хью Мейсон құрды, ол оны үлгілі өнеркәсіптік қауымдастық ретінде қарастырды. Мейсон елді мекенді құруға шамамен 10 000 фунт стерлинг жұмсағанын және оны күтіп ұстауға жыл сайын тағы 1 000 фунт стерлинг қажет екенін (қазіргі уақытта шамамен 600 000 фунт стерлинг және 60 000 фунт стерлинг) бағалады, сондай-ақ оның жылдық өлім-жітім көрсеткіші қаланың қалған бөлігінен айтарлықтай төмен болды. Таза судың жеткіліксіздігі және дұрыс дренажсыз үйлер 1832 жылы қаладағы холера індетіне әкелді. Аштон кедейлер заңдары одағы 1837 жылы құрылды және қазіргі Тамесайдтың көп бөлігін қамтыды. 1850 жылы 500 адамға баухана салынды. Кейін ол Тамесайд Жалпы ауруханасының бөлігіне айналды. 1890 жылы MS&LR Ескі сарайды сатып алып, жаңа теміржол желілерін салу үшін бұзды. Аштон ан дер Лайн жақсарту заңы 1886 жылы қабылданды, ол муниципалитетке тұрғын үйлерге бақылау құқығын берді және дренаж сияқты ең төменгі стандарттарды енгізуге мүмкіндік берді. Көмір өндіру қала үшін тоқыма өнеркәсібінен кем маңызды болды, бірақ 1882 жылы Аштон Мосс шахтасында әлемдегі ең терең шахта шахтасы болды. 1920 жылдардағы шетелдік нарықтың құлауымен қаланың мақта өнеркәсібі құлдырады, ал 1930 жылдарға қарай аймақтағы көптеген фирмалар мен диірмендер жабылды. Мур қырғынының бес құрбанының екіншісі, 12 жасар Джон Килбрид қалада тұрған. Ол 1963 жылдың 23 қарашасында Иан Брэди мен Майра Хиндли қалалық базардан алданып, Сэддлворт Моорда өлтіріліп көмілді. Оның денесі 1965 жылдың қазанында табылды. 1974 жылы Аштон жаңа құрылған Тамесайд метрополиялық муниципалитетінің бөлігіне айналды. 2004 жылдың мамырында үлкен өрт викториялық базар залына зиян келтірді, ал Ескі базар залының қарсы жағындағы Олд Кросс Стритте "Феникс базар залы" деп аталатын уақытша ғимарат салынды. "Аштонның жүрегі" деп сипатталған базар 2008 жылдың 1 желтоқсанында қайта жаңартылып, ресми түрде ашылды.
The cotton industry in the area grew rapidly from the start of the 19th century until the Lancashire Cotton Famine of 1861–1865. The growth of the town's textile industry led to the construction of estates specifically for workers. Workers' housing in Park Bridge, on the border between Ashton and Oldham, was created in the 1820s. The iron works were founded in 1786 and were some of the earliest in the north west. The Oxford Mills settlement was founded in 1845 by the local industrialist and mill owner Hugh Mason who saw it as a model industrial community. Mason estimated that establishing the settlement cost him around £10,000 and would require a further £1,000 a year to maintain (about £600,000 and £60,000 respectively as of ), and that its annual mortality rate was significantly lower than in the rest of the town. A poor supply of fresh water and dwellings without adequate drainage led to a cholera outbreak in the town in 1832. The Ashton Poor Law Union was established in 1837 and covered most of what is now Tameside. A new workhouse was built in 1850 which provided housing for 500 people. It later became part of Tameside General Hospital. In 1890, the MS&LR bought the Old Hall and demolished it to make way for the construction of new sidings. The Ashton under Lyne Improvement Act was passed in 1886 which gave the borough influence over housing and allowed the imposition of minimum standards such as drainage. Coal mining was not as important to the town as the textile industry, but in 1882 the Ashton Moss Colliery had the deepest mine shaft in the world at With the collapse of the overseas market in the 1920s, the town's cotton industry went into decline, and by the 1930s most of the firms and mills in the area had closed. The second of the five victims of the Moors murders, 12 year old John Kilbride, lived in the town. He was lured away from the town's market on 23 November 1963 by Ian Brady and Myra Hindley before being murdered and buried on Saddleworth Moor. His body was found in October 1965. Ashton became a part of the newly formed Metropolitan Borough of Tameside in 1974. In May 2004, a huge fire ravaged the Victorian market hall, and a temporary building called "The Phoenix Market Hall" was built on Old Cross Street on the opposite side of the Old Market hall. Described as the "heart of Ashton", the market was rebuilt and officially opened on 1 December 2008.
Басқару
12 ғасырдың басынан бері Ланкаширдің тарихи округтік шекарасында орналасқан Аштон ежелгі заманда "бір приходтық қалашық" ретінде құрылған, бірақ төрт бөлікке бөлінген (кейде әрқайсысы қалашықтар деп аталған): Аштон Таун, Ауденшоу, Хартсхед және Кнотт Лэйнс. 1414 жылы Аштон Таунға жармарқа өткізу құқығы берілді. Бұл төрт бөлік Сальфорд жүзінің, Ланкашир графтығының ежелгі аймағының ішінде жатқан. 1888 жылғы Жергілікті басқару туралы заңмен Ланкашир әкімшілік округі құрылғанда, қалашық жаңадан құрылған Ланкашир округі кеңесінің құрамына кірді. 1972 жылғы Жергілікті басқару туралы заңға сәйкес қаланың қалашық мәртебесі жойылды және 1974 жылдың 1 сәуірінен бастап Аштон Үлкен Манчестер мегаполитендік графтығының құрамындағы Тамесайд Метрополитендік округінің бөлігіне айналды. 1832 жылғы реформа туралы заңнан бері қала парламентте Аштон-андер-Лайне сайлау округінің құрамында өкілдік етілуде. Өзінің алғашқы жылдарында округтің өкілі Либералдық партияның мүшелері болды, 19 ғасырдың соңына дейін, ол кеңінен Консервативтік партияның қолында болды. 1935 жылдан бері ол Еңбек партиясының иелігінде; Анжела Рейнер 2015 жылдан бері округтің Парламент мүшесі (депутаты) болып табылады.
География
(53.4941°, −2.1032°) және Лондонның солтүстік-солтүстік-батысынан 160 миль (257 км) қашықтықта, Лайн астындағы Эштон Там өзенінің солтүстік жағасында, өзен деңгейінен шамамен 35 фут (11 м) биіктікте орналасқан. Там өзені оңтүстік шекараның бөлігін құрап, қаланы Сталибридж және Дукинфилдтен бөліп тұрады, ал Медлок өзені батысқа қарай ағып өтеді. Эштонның құрылыс ортасы Англиядағы көптеген қалалардың қалалық құрылысына ұқсас – бұл жергілікті сауда орталығы болып табылатын қала орталығындағы базар алаңы мен бас көшеде орналасқан тұрғын үйлерден тұрады. Лайн астындағы Эштонда тығыздығы төмен қалалық аймақтар, қала шеттері, жартылай ауылдық және ауылдық жерлер бар, бірақ қаладағы жерді пайдаланудың басым бөлігі тұрғын үйлерге арналған; өнеркәсіптік аймақтар мен қабатты үйлер қала шеттеріндегі аудандар мен ауылдық көгалдандыруларға орын береді, өйткені жер шығысқа қарай қаладан алыстай түседі. Ескі көшелер тар және ирек, бірақ соңғы уақыттарда салынғандары кеңірек, «ірі және сәнді үйлермен» қатар орналасқан. 16 жастан асқандардың 30,9%-ы отбасы құрмаған, ал 50,0%-ы некеде тұр. Эштонның 18 347 үй шаруашылығының 33,2%-ы жалғыз адамдар, 33,0%-ы бірге тұратын жұбайлар, 8,9%-ы бірге тұратын әйел-еркектер және 12,4%-ы балаларымен бірге тұратын жалғыз ата-аналар құрайды; бұл көрсеткіштер Темсайд көрсеткіштеріне ұқсас, алайда Темсайд және Эштон Англияға қарағанда жалғыз ата-аналардың үлесі жоғары (9,5%). 16-74 жастағылардың 37,0%-ы академиялық білімі жоқ, бұл көрсеткіш Темсайдтың барлық халқы үшін 35,2%-ға ұқсас, бірақ бүкіл Англия үшін 28,9%-дан айтарлықтай жоғары, ал 12%-ы бірінші дәрежелі, жоғары дәрежелі білім, білікті мұғалім статусы, білікті дәрігер, білікті стоматолог, білікті медбике, акушер, денсаулық сақтау қызметкері немесе осыған ұқсас білім беру біліктілігіне ие, бұл көрсеткіш ел бойынша 20%-ды құрайды. 1931 жылы Эштон халқының 10%-ы орта тапқа жатса, Англия мен Уэльсте бұл көрсеткіш 14% болған, ал 1971 жылы бұл көрсеткіш ұлттық деңгейдегі 24%-ға қарағанда 17%-ға дейін өсті. Осы кезеңде жұмысшы табының саны азайды. 1931 жылы жұмысшы табының үлесі 34% болса, Англия мен Уэльсте бұл көрсеткіш 36% болған, ал 1971 жылы Эштонда бұл көрсеткіш 29%-ға, ал ел бойынша 26%-ға төмендеді. Халықтың қалған бөлігі кеңсе қызметкерлері мен білікті жұмысшылардан тұрды.
Халық санының өзгеруі
1700 жылы Тайм аңғарының негізгі қалалық аймағы – Аштон қаласында шамамен 550 адам тұрған. Қаланың 18 ғасырдағы өсуіне жаңа өнеркәсіптерде жұмыс табу мүмкіндігіне тартылған ауыл тұрғындарының көптеп келуі себеп болды, бұл аймақтың басқа бөліктерінде де байқалды. 19 ғасырдың басында Ұлы ирландиялық ашаршылықтан қашқан ирланд иммигранттары да жаңа жұмыс орындарының болуына байланысты осы аймаққа қоныс аударды. Қалада тоқыма өнеркәсібінің дамуымен байланысты жұмыс орындарының пайда болуы 1801 және 1861 жылдар аралығында Аштон халқының 400%-дан астамға өсуіне, яғни 6500-ден 34 886-ға дейін ұлғаюына әкелді. 1860 жылдары Америка Азамат соғысынан туындаған мақта ашаршылығы салдарынан халық саны 9%-ға азайды. Төмендегі кесте 1851 жылдан бері халық санының өзгеруін, сондай-ақ алдыңғы санақтан бергі пайыздық өзгерістерін көрсетеді. 1851 жылдан бері Аштон-андер-Лайн қаласының халық санының өсуі Жыл 1851 1861 1871 1881 1891 1901 1911 1921 1931 1939 1951 1961 1971 1991 2001 Халық саны 29,790 34,886 31,984 36,399 40,486 43,890 45,172 43,335 51,573 46,534 46,794 50,154 48,974 44,385 43,263 % өзгеріс – +17.1 −8.3 +13.8 +11.2 +8.4 +2.9 −4.1 +19.0 −9.8 +0.6 +7.2 −2.4 −9.4 −2.5 Дереккөз: A Vision of Britain through Time
Дін
Сент-Михаил және барлық періштелер шіркеуі – I санаттағы ғимарат, ол кем дегенде 1262 жылға дейін сақталған, бірақ 15, 16 және 19 ғасырларда қайта жаңартылған. 1795 жылы бұл қаладағы жалғыз шіркеу болса, Тамесайдтағы екі шіркеудің бірі еді. 19 ғасырда аймақта шіркеулер мен діни ғимараттардың саны күрт өсті. Католик, конгрегационалист және методист діндері шатырлардың арасында ең көп таралғандары болды. 19 ғасырдың евангелисі Джон Вро Аштон-андер-Лайнды «Жаңа Иерусалим» етуге тырысты. Ол Христиандық Израиль шіркеуін құрды, ал 1822 жылдан 1831 жылға дейін Аштон-андер-Лайндағы бұл діннің бас кеңсесі орналасқан еді. Вро қаланың төңірегіне төрт қақпасы бар қабырға салуды жоспарлаған, бірақ қабырға салынбаса да, төрт қақпа үйі салынды. 1831 жылы Вроға ұятты мінез-құлық жасады деген айып тағылғанда, қала тұрғындарының көпшілігі оған қарсы шықты, бірақ айыптар алынып тасталды. Шіркеу Австралияға да тарады, онда ол әлі де активті. 2001 жылғы Ұлыбритания халқының санағына сәйкес, Аштон тұрғындарының 68,5% өзін христиан, 6,1% мұсылман, 5,0% индус және 0,2% буддист деп жариялады. Санақтың нәтижесінде 11,4% дінсіз, 0,2% басқа дінді ұстанатын және 8,7% дінін көрсетпеген. Қаладағы индустардың үлесі ауданның және Англияның жалпы көрсеткіштерінен (тиісінше 1,4% және 1,1%) әлдеқайда жоғары болды. Аштон-андер-Лайндағы мұсылмандардың пайыздық көрсеткіші ұлттық орташа көрсеткіштен (3,1%) шамамен екі есе жоғары, ал Тамесайдтағы орташа көрсеткіштен (2,5%) жоғары болды. 2013 жылдың қазанына қарай, қалада алты мешіт орналасқан, оның ішінде Пенни Медоудағы Хиллгейт көшесіндегі (бұрын Маркази Джамия мешіті деп аталған Эштон орталық мешіті) және Вест-Эндтегі Кэтрин көшесіндегі (Мәсжид Хамза мешіті) мешіттері бар.
Экономика
Ashton under Lyne compared2001 UK censusAshton under LyneTamesideEnglandЖұмыс істейтін жастағы халық саны30,579152,31335,532,091Толық жұмыс уақытылы жұмыспен қамтылғандар саны41.0%43.5%40.8%Жартлай жұмыс уақытылы жұмыспен қамтылғандар саны11.3%11.5%11.8%Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар саны5.9%6.5%8.3%Жұмыссыздар саны4.1%3.3%3.3%Зейнеткерлер саны12.2%13.3%13.5%Орта ғасырлық кезеңде Аштонда, әсіресе егіншілік шаруашылығы маңызды болды. 18 ғасырда қала экономикасында тоқыма өнеркәсібі де маңызға ие болды; 1700 жылдары жұмыс істейтіндердің 33% тоқыма өндірісінде, ал 36% ауыл шаруашылығында жұмыс істеді. 18 ғасырдың екінші жартысында өнеркәсіптік революцияның басталуымен қалада тоқыма өнеркәсібі дамыды. Ол 1861-1865 жылдардағы мақта ашаршылығына дейін кеңейе берді, содан кейін өнеркәсіп 1920 жылдары шетелдік нарықтардың жабылуына дейін тұрақты болды. Аштонда көмір кем дегенде 17 ғасырдан бері қазылып келеді. 18 және 19 ғасырлардың соңында көмірге деген сұраныс артты, бұл қаланың көмір өнеркәсібінің кеңеюіне әкелді. Кен орындарынан алынған өнімдер Манчестерге арнамен тасымалданды. Өнеркәсіп 19 ғасырдың соңында төмендеді, ал 1904 жылы аймақта ашылған соңғы кен – Аштон Мосс кені жұмыс істеп тұрды. Аштонда белгілі дүкендермен қатар, орта ғасырлық кезеңде құрылған ашық базар да бар. Онда шамамен 180 дүкен бар және аптаның алты күні жұмыс істейді. Аштон базар залы өртенгеннен кейін 15 миллион фунт стерлинг сомасына қайта жаңартылды. Аштонның жаңару аймағы жобасы қала орталығына инвестиция тартты, бұл оның сақталуын және экономикалық дамуын ынталандырды. Дүкен 2006 жылдың 19 қазанында ашылды және құрылған кезде Ұлыбританиядағы ең биік ғимарат болды. Аштон демалыс паркінде 14 экранды кинотеатр, боулинг алаңы және бірнеше мейрамхана бар. Аштондағы Санкт-Петерсфилд ауданы 42 миллион фунт стерлинг сомасына қайта жаңартылды және 2000 жұмыс орнын құрды. Инвестицияның мақсаты – қалада бизнес-аудан құру және Аштонның ұмытылған аймағына жаңа өмір сыйлау. Даму нәтижесінде кеңселік, сауда және ойын-сауық орындары пайда болды. Pennine Care NHS Trust 2006 жылы Санкт-Петерсфилд ауданына бас кеңсесін көшірді. 2002 жылы үш ай ішінде төрт адамның қаза болуына байланысты сауданың төмендеуінен кейін бірнеше түнгі клубтар жабылуға жақын болды. 2001 жылғы Ұлыбритания халқының санағына сәйкес, 16-74 жас аралығындағы тұрғындар келесі салаларда жұмыс істеді: 22,7% – өңдеу өнеркәсібі, 18,6% – бөлшек және көтерме сауда, 11,3% – денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет, 9,8% – жылжымайтын мүлік және бизнес-қызметтер, 6,7% – құрылыс, 6,5% – көлік және байланыс, 5,8% – білім беру, 5,6% – мемлекеттік басқару, 4,3% – қонақүйлер мен мейрамханалар, 3,8% – қаржы, 0,4% – ауыл шаруашылығы, 0,7% – энергия және сумен жабдықтау, ал 3,9% – басқа салалар. Ұлттық көрсеткіштермен салыстырғанда, қалада ауыл шаруашылығында, мемлекеттік басқаруда және жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істейтіндердің үлесі салыстырмалы түрде төмен болды, ал құрылыс саласында жұмыс істейтіндердің үлесі ұлттық көрсеткіштен үш еседен астам (6,8%) құрады. Санақ 16-74 жас аралығындағы тұрғындардың экономикалық белсенділігін тіркеді; 2,0% жұмыс істейтін студенттер, 3,8% жұмыссыз студенттер, 6,4% үйді немесе отбасын күтіп-бағушылар, 9,5% тұрақты түрде ауру немесе мүгедек, ал 3,9% басқа себептермен экономикалық белсенді емес еді. Қазіргі уақытта олар Хёрст-Кроста ойнайды. Curzon Ashton 2015 жылдан бері Ұлттық лиганың Солтүстік лигасында өнер көрсетіп келеді, бұл клуб тарихындағы ең жоғары деңгей; олар Тамесайд стадионында ойнайды. Басқа спорттық нысандарға Richmond Park Атлетика стадионы кіреді, онда далалық жарыстарға арналған барлық жағдайға төтеп бере алатын жүгіру жолы бар және Шығыс Чешир Харриерс, Темзид Атлетика клубы және Аштон Крикет клубының үйі, ол Орталық Ланкашир Крикет Лигасының бірінші және екінші дивизиондарында екі рет жеңіп алды және Вуд Кубогын төрт рет жеңді. Аштон Лейдисмит Крикет клубы Роуз Хилл Роудтағы Лейдисмит спорт орталығында орналасқан және Солтүстік Манчестер Крикет лигасында өнер көрсетеді.
In the medieval period, farming was important in Ashton, particularly arable farming. By the 18th century, textiles had also become important to the town's economy; in the 1700s, 33% of those with jobs worked in textiles and 36% in agriculture. With the advent of the Industrial Revolution in the second half of the 18th century, the textile industry in the town boomed. It continued to expand until the cotton famine of 1861–1865, after which the industry remained steady until it collapsed after the overseas markets shut down in the 1920s. Coal has been mined in Ashton since at least the 17th century. In the late 18th and early 19th centuries demand for coal increased, which led to an expansion of the town's coal industry. The produce of the collieries was transported by canal to Manchester. The industry began to decline during the late 19th century, and by 1904 only the Ashton Moss Colliery was still operational, the last colliery to be opened in the area. As well as being populated by leading high street names, Ashton has an outdoor market which was established in the medieval period. It is made up of about 180 stalls, and is open six days a week. Ashton Market Hall underwent a £15 million restoration after it was damaged by fire. The Ashton Renewal Area project has attracted investment in the town centre, encouraging conservation and economic development. The store opened on 19 October 2006 and covers At the time of its creation, the store was the tallest in Britain. Amongst the facilities provided by Ashton Leisure Park are a 14 screen cinema, a bowling alley, and several restaurants. The St Petersfield area of Ashton underwent a £42 million redevelopment and provided 2,000 jobs. The aim of the investment was to create a business district in the town and bring life to a neglected area of Ashton. The development provided of office space and of retail and leisure space. Pennine Care NHS Trust relocated its headquarters to the St Petersfield area in 2006. Until then a popular nightspot, in 2002 several night clubs were brought to the brink of closure after a downturn in trade caused by four murders in three months. According to the 2001 UK census, residents aged 16–74 were employed in the following industries: 22.7% manufacturing, 18.6% retail and wholesale, 11.3% health and social work, 9.8% property and business services, 6.7% construction, 6.5% transport and communications, 5.8% education, 5.6% public administration, 4.3% hotels and restaurants, 3.8% finance, 0.4% agriculture, 0.7% energy and water supply, and 3.9% other. Compared with national figures, the town had a relatively low percentage working in agriculture, public administration, and property, and high rates of employment in construction, at more than triple the national rate (6.8%). The census recorded the economic activity of residents aged 16–74; 2.0% were students with jobs, 3.8% students without jobs, 6.4% looking after home or family, 9.5% permanently sick or disabled, and 3.9% economically inactive for other reasons. They currently compete in playing at Hurst Cross. Curzon Ashton has competed since 2015 in the National League North, the highest level in the club's history; they play at the Tameside Stadium. Other sporting venues include the Richmond Park Athletics Stadium, which has an all weather running track with facilities for field events and is home to the East Cheshire Harriers, Tameside Athletics Club, and Ashton Cricket Club, which has won the Central Lancashire Cricket League's first and second division twice each, and the Wood Cup four times. The Ashton Ladysmith Cricket Club is based at the Ladysmith Sport Center at Rose Hill Road and competes in the North Manchester Cricket League.
Көрнекті орындар
1960 жылдары Аштон каналы жабылғаннан кейін Портленд бассейні қоймасын мұражайға айналдыру туралы шешім қабылданды. 1985 жылы мұражай және мәдени орталықтың бірінші бөлігі қойманың бірінші қабатында ашылды. Ғимаратты толық қалпына келтіру 1999 жылы аяқталды; мұражай Тамсайдтың әлеуметтік, өнеркәсіптік және саяси тарихы туралы мәліметтер береді. Қойманың жанындағы бассейн – Аштон каналы, Хаддерсфилд тар каналы және Пик-Форест каналының қиылысқан жері. Ол бірнеше рет «Коронация көшесі» телесериалының түсірілім алаңы ретінде пайдаланылған, соның ішінде Ричард Хиллман кейіпкерінің каналға кіретін эпизоды да осы жерде түсірілді. Қазіргі Тамсайд аймағындағы алғашқы арнайы салынған қалалық әкімшілік ғимараты – Аштон қалалық үйі 1840 жылы ашылды. Оның кіреберіс фасадындағы Коринф колонналары сияқты классикалық ерекшеліктері бар. 1878 жылы кеңейтілген ғимаратта әкімшілік және қоғамдық шаралар өткізіледі. Олд-стрит бұрғылау залы 1887 жылы салынды. Қалада бес саябақ бар, олардың үшеуі «Жасыл ту» марапатын алған. Аштон-андер-Лайндегі алғашқы саябақ – Стамфорд паркі, ол Сталибридж шекарасында орналасқан. Парк 1873 жылы жергілікті мақта жұмысшыларының 17 жылдық күресінен кейін ашылды; жергілікті диірмен иесінен 15 000 фунт стерлингке (£) сатып алынған, ал қалған жерді Джордж Грей, Стэмфордтың 7-ші графы сыйға берді. 1873 жылғы 12 шілдеде Стэмфорд графының жаңа нысанды ресми түрде ашу рәсіміне 60 000-ден 80 000-ға дейін адам жиналды. Қазіргі таңда мұнда қайық тебуге арналған көл және жергілікті фабрика жұмысшыларының тапсырысымен салынған Джозеф Рейнер Стивенс ескерткіші бар. 1907 жылы консерватория ашылды, ал 1953 жылы Аштон-андер-Лайн және Сталибридж кіреберістеріне Коронация қақпалары орнатылды. Ағымдағы ғимарат 1863 жылы салынған, бірақ осы жерде кем дегенде 18 ғасырдың ортасынан бері ғимарат болған, бірақ оның бастапқы мақсаты белгісіз. Пик тауы 16 ғасырдың соңында сигнал беру орны болған болуы мүмкін. Мұнда келушілер орталығы бар және төбеден Чеширдегі Жодрелл Банкі обсерваториясын, Уэльс төбелерін және Батыс Йоркширдегі Холм Мосс хабар тарату мұнарасын көруге болады. Қаланың Санкт-Петерсфилд ауданындағы Вичвуд пабы 1960 жылдан бері музыкалық алап ретінде қызмет етеді, онда Muse, The Coral және Lost Prophets сияқты топтар өнер көрсетеді. 2004 жылы Вичвуд аймақ қайта құрылымдалғанда қирату қаупіне тап болды, бірақ Том Хингли бастаған жергілікті тұрғындардың күшімен сақталды, сондай-ақ Берт Янш, The Fall және The Chameleons сияқты музыканттар да қолдау көрсетті. Мемориалдық бақтағы Аштон соғыс ескерткішінің орталық бөлігінде тұғыр орналасқан, үстінде жарақат алған әскер мүсіні және оның қолынан «Құрмет қылымын алып жатқан Бейбітшілік» бейнесі бар. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыста және Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан қаланың 1512 және 301 адамын еске алады. Кенотафтың екі жағында қоладан жасалған арыстандар орналасқан. Тұғыр әскери жабдықтармен және Бірінші дүниежүзілік соғыстың құрметті тізімін жазған қола тақташалармен әсемделген. Аштон соғыс ескерткіші комитетінің тапсырысымен мүсін 1919 және 1922 жылдар аралығында Джон Аштон Флойд жасаған, ал генерал сэр Ян Гамильтон 1922 жылғы 16 қыркүйекте ашты. Жергілікті радиостанциялар: BBC Radio Manchester (95.1 FM), Capital Manchester and Lancashire (102.0 FM), Heart North West (105.4 FM), Smooth North West (100.4 FM), XS Manchester (106.1 FM), Greatest Hits Radio Manchester & The North West (96.2 FM) және Тамсайд радиосы (103.6 FM) – қаладан хабар тарататын қоғамдық радиостанция. Жергілікті газет – «Темсайд репортері», жұма күндері жарық көреді.
Жолдар
1732 жылы Парламент актісі Манчестерден, бұрынғы Ланкаширден Чеширдегі Солтерс-Брукке дейін жол салуға рұқсат берді. Жол Лайн астындағы Эштон, сондай-ақ Ауденшоу, Лонгдендейлдегі Мотрам және Сталибридж қалаларынан өтті. Жол ақысын жинауға автокөлік жолдары тресті жауапты болды; түскен қаражат жолдарды күтіп ұстауға жұмсалды. Манчестер мен Солтерс-Брук арасындағы трест 1706 және 1750 жылдар аралығында құрылған 400-ден астам тресттің бірі болды, осы кезеңде автокөлік жолдары кең таралды. Бұл Тамесайдта ашылған алғашқы автокөлік жолы еді. Экономикалық өсімге байланысты 18-шы ғасырдың соңы мен 19-шы ғасырдың басында аймақта тағы көптеген автокөлік жолдары салынды. 1765, 1793 және 1799 жылдары Парламент актілері Лайн астындағы Эштоннан Сэддлворттағы Доктор Лейнге, Сэддлворттағы Стэндиджге және Олдхэмге дейін автокөлік жолдары салуға рұқсат берді. 19-шы ғасырдың соңында көптеген автокөлік жолдары трестері жергілікті басқарумен алмастырылып, таратылды; Тамесайдтағы соңғысы 1884 жылы Лайннан Салтерс Брукке дейінгі Эштон жолы болды. Қазір Эштон M60 тас жолымен қамтамасыз етілген, ол Эштонның батыс жағынан өтеді (23-қақпа).
Құбырлар
Лайн астындағы Аштон қаласы 1790 жылдары Теймсайд аймағында салынған үш каналдың тоғысқан нүктесіне айналды, себебі ол Ланкашир көмір бассейніндегі маңызды көмір өндіру орталығы болды. 1790 жылдар Англияда канал салуға деген құштарлықтың кезеңі ретінде танымал. Алғаш салынған үш каналдың біріншісі – Аштон каналы, ол 1792 және 1797 жылдар аралығында салынды. Манчестерді Лайн астындағы Аштонмен және Олдхэмге дейінгі тармақпен байланыстырған бұл каналға шамамен 170 000 фунт стерлинг (£) жұмсалды. Пик-Форест каналы 1794 жылдан 1805 жылға дейін салынды және бастапқыда Аштон каналының тармағы ретінде жоспарланған. Ол Портленд бассейнін Пик округімен байланыстырды, құны 177 000 фунт стерлинг (£) болды. Хаддерсфилд тар канал 1794 және 1811 жылдар аралығында Манчестер мен Кингстон-апон-Халл арасындағы Пеннин таулары арқылы сауда жасау мақсатында салынды, құрылысқа 400 000 фунт стерлинг жұмсалды. Каналдар 19 ғасырда өркендеген кезеңіне қарағанда аз көлемде пайдаланылды, бірақ 20 ғасырдың ортасына қарай барлық коммерциялық жүк тасымалы тоқтатылды. Ұзақ жылдар бойы жабық және күші жойылғаннан кейін, оның ішінде Хаддерсфилд каналының бөліктері толтырылып немесе үстіне салынғаннан кейін, толық қайта жаңарту жұмыстары жүргізілді және 2001 жылы канал толығымен қайта ашылды. Қазіргі таңда үш канал демалыс кемелері үшін пайдаланылады және жақсы күйде ұсталып тұр.
Темір жолдар
Аштондағы қазіргі станция 1846 жылдың 13 сәуірінде Аштон, Сталибридж және Ливерпуль қосылыс темір жолы (AS&LJR) арқылы ашылды. Бастапқыда Аштон деп аталған, ол 1874 жылы Аштон (Чарльстаун) деп қайта аталды. Аштон-андер-Лайннан алғашқы автобус қызметі 1923 жылы іске қосылды және 1920 жылдары трамвайлар автобустармен бәсекелестікке тап болғандықтан құлдырау кезеңін бастан өткерді. Қаладағы бірінші буын электр трамвайларының соңғысы 1938 жылы тоқтатылды. 75 жылдық үзілістен кейін, трамвайлар 2013 жылдың қазанында Аштонға оралды, Манчестер Метролинк трамвай жүйесі қалаға Шығыс Манчестер желісін ашқанда. Қала орталығындағы Аштон-андер-Лайн трамвай аялдамасы автобус станциясымен қатар орналасқан және Шығыс Манчестер желісінің соңғы аялдамасы болып табылады, ол Манчестер Пикадилли станциясына және Манчестер қалалық орталығына барады. Қала орталығынан Манчестерге қарай Аштон Вест және Аштон Мосс трамвай аялдамалары да бар.
Білім
2019 жылы Аштон-андер-Лайнда он балабақша, он алты бастауыш мектеп және екі орта мектеп болды. 2006 жылы кеңес ауданның білім беруін дамыту мақсатында алты жаңа орта мектеп ашу жобасын бастады. 160 миллион фунт стерлингтік жобаның аясында ұсынылған өзгерістердің бірі – Хартсхед спорт колледжі мен Стэмфорд қауымдастық орта мектебінің жабылуы, олардың орнына 1350 оқушыға арналған академия, сондай-ақ 300 жоғары сынып оқушысымен алмастырылды. 2007 жылы Хартсхед спорт колледжі орта білім беру аттестатының нәтижелері бойынша мақсаттарына жете алмағандықтан «арнайы бақылауға» алынды және Офстед оның оқыту деңгейіне сын айтты. Жаңа академия 2008 жылдың қыркүйегінде, жоспарланған мерзімнен бір жыл бұрын ашылды. Ол өзінің демеушісі – «Жаңа жарғы тұрғын үй трасты» құрметіне «Жаңа жарғы академиясы» (қазіргі «Ұлы Аштон академиясы») деп аталды. Қаладағы тағы бір орта мектеп – 1963 жылы құрылған Сент-Дэмиан католик ғылым колледжі, ол 11-16 жас аралығындағы 800 оқушыға білім береді. «Мектептерді болашаққа дамыту» жобасы аясында Carillion компаниясы жаңа мектеп ғимаратын салып, 2011 жылдың мамыр айында ашты. Дейл Гроув мектебінде 60 оқушы оқиды және 5-16 жас аралығындағы ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушыларға білім беру ұсынылады. Аштон жоғары сынып колледжі – 16-18 жас аралығындағы 1650 оқушыға арналған жоғары білім беру орталығы. Теймсайд колледжі де қосымша білім беру мүмкіндіктерін ұсынады және Аштон-андер-Лайнда, Дройлсденде және Хайдте жұмыс істейді. 1954 жылы құрылып, 1957 және 1964 жылдары кеңейтілген, алғашқыда Аштон колледжі деп аталды.
Мемлекеттік қызметтер
XIX ғасырдың басында Астон-андер-Лайннің өсуі жаңа су көзін табу қажеттігін тудырды. Су құбырлары пайдалануға дейін қала тұрғындары суды құдықтардан және жақын орналасқан Таме өзенінен алған. Бірақ, өнеркәсіптік процестер өзенді ластағандықтан, құдықтар жылдам өсіп келе жатқан халықтың қажетін қанағаттандыра алмады. 1825 жылдан бастап жеке компания су қоймаларынан суды құбырлар арқылы жеткізуге жауапты болды, бірақ көптеген үйлерде әлі де тиісті дренаж немесе сумен жабдықтау болған жоқ. Тамесайдтағы алғашқы электр станциясы 1899 жылы салынды, ол аймаққа электр қуатын ұсынды. Астон қаласындағы электр энергиясын тарату желісінің операторы – United Utilities; қалада электр станциялары жоқ. United Utilities сондай-ақ ауыз су мен сарқынды суды басқарады. Аймақтағы қоғамдық көлікті Transport for Greater Manchester үйлестіреді. Заңмен бекітілген төтенше жағдайлардағы өрт сөндіру және құтқару қызметін Greater Manchester Fire and Rescue Service көрсетеді, оның Слейт-Лейн көшесінде бір станциясы бар. Тамесайд Жалпы ауруханасы – қала шетінде орналасқан үлкен NHS ауруханасы, оны Tameside & Glossop Integrated Care NHS Foundation Trust басқарады. Солтүстік-Батыс жедел жәрдем қызметі шұғыл науқастарды тасымалдауды қамтамасыз етеді.