Кіріспе
Жапондық ойыншықтар және бейне ойын компаниясы Taito Corporation (株式会社タイトー, Kabushiki gaisha Taitō) – Токио қаласының Шинжуку ауданында орналасқан, бейне ойындарға, ойыншықтарға, аркада автоматтарына және ойын орталықтарына маманданған жапон компаниясы. Компания 1953 жылы Майкл Коган құрған Taito Trading Company (太東貿易株式会社, Taitō Bōeki Kabushiki gaisha) ретінде басталып, Жапонияға арақ, автоматтары мен музыкалық автоматтарды импорттаған. 1973 жылы бейне ойындар өндірісіне кірісті. 2005 жылы Taito компаниясын Square Enix сатып алды, ал 2006 жылы толық құрамындағы еншілес компанияға айналды. Taito бейне ойындардың алғашқы кезеңдеріндегі маңызды ықпал етуші ретінде танылды, ол Speed Race (1974), Western Gun (1975), Space Invaders (1978), Bubble Bobble (1986) және Arkanoid (1986) сияқты көптеген танымал аркада ойындарын жасады. Capcom, Konami, Namco және Sega компанияларымен бірге, ол Жапонияның ең танымал бейне ойын компанияларының бірі және ойындарын басқа елдерге экспорттаған алғашқы компания. Оның бірнеше ойындары индустрия үшін маңызды және революциялық болып танылды – әсіресе Space Invaders 1970-ші жылдардың соңында бейне ойындардың өсуіне үлкен үлес қосты, ал ойындағы шетелдіктер бейне ойын индустриясының символы ретінде қарастырылады. Компания Жапония бойынша "Taito Game Stations" деп аталатын аркада орталықтарының желісін сақтайды, сондай-ақ ойыншықтар, жұмсақ ойыншықтар және ұшқыш дисктерді ұстау жүлделерін өндіреді.
Taito Corporation (株式会社タイトー, Kabushiki gaisha Taitō) is a Japanese company that specializes in video games, toys, arcade cabinets, and game centers, based in Shinjuku, Tokyo. The company was founded by Michael Kogan in 1953 as the Taito Trading Company''', (太東貿易株式会社, Taitō Bōeki Kabushiki gaisha) importing vodka, vending machines, and jukeboxes into Japan. It began production of video games in 1973. In 2005, Taito was purchased by Square Enix, becoming a wholly owned subsidiary by 2006. Taito is recognized as an important industry influencer in the early days of video games, producing a number of hit arcade games such as Speed Race (1974), Western Gun (1975), Space Invaders (1978), Bubble Bobble (1986), and Arkanoid (1986). Alongside Capcom, Konami, Namco, and Sega, it is one of the most prominent video game companies from Japan and the first that exported its games into other countries. Several of its games have since been recognized as important and revolutionary for the industry – Space Invaders in particular was a major contributor to the growth of video games in the late 1970s, and the aliens featured in the games are seen as iconic emblems within the video game industry. The company maintains a chain of arcade centers, known as "Taito Game Stations", across Japan, alongside being a manufacturer of toys, plush dolls and UFO catcher prizes.
Тарих
1944 жылы украиндық еврей кәсіпкері Майкл Коган Шанхайда «Тайтунг» компаниясын құрды. Кеңес Одағынан қашқан Коган, бұрын Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу кезінде Жапониядағы фабрикада жұмыс істеген, кейін әкесіне қосылу үшін Шанхайға келді. Жапон тілінде «Тайто» деп аударылатын «Тайтунг» еденге төсеуге арналған жамылғылар, табиғи шаштан жасалған перукалар және шошқаның қылдарын сатты. «Taito Trading Company» алғашқыда водка шығаратын завод ретінде – Жапонияда водка өндірген тұңғыш компания – және жержаңғақ сату автоматтары мен парфюмерия автоматтары импорттаушысы ретінде жұмыс бастады. Құрылтай сайысының күшеюіне байланысты 1955 жылы «Тайто» водка бизнесінен бас тартып, табысты автоматтарға және джукбокс импортына көшті. 1968 жылы «Crown Basketball» АҚШ-та 1968 жылғы Тампа жәрмеңкесінде ең көп табыс әкелген аркада ойыны деп танылды.
1970-1980 жылдар
1972 жылғы тамыз айында Taito компаниясы өз атауын Taito Trading Company-дан Taito Corporation-ға өзгертті. 1973 жылы Чикаго қаласының орталығында Taito America еншілес компаниясын құрды. Ол Taito үшін Pong стиліндегі Soccer және Davis Cup сияқты спорттық видео ойындарды жасады, Soccer ойыны бірінші болып дамытылды. Содан кейін Taito үшін бірнеше түпнұсқа аркадалық видео ойындарды жасады, оның ішінде TV Basketball (1974) спорттық ойыны, Speed Race (1974) жарыс ойыны және Western Gun (1975) ату ойыны бар; бұл үш ойын Солтүстік Америкада Midway Manufacturing компаниясымен сәйкесінше TV Basketball, Wheels және Gun Fight деп аталып, жергілікті тілге аударылды. 1978 жылы Нисикадо компанияның ең танымал ойынына айналған Space Invaders ойынын жасады, ол аркадалық видео ойындардың алтын ғасырын бастауға ықпал еткен, танымал ойындардың бірі болды. Майкл Коган 1984 жылғы ақпанда қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Абрахам "Абба" Коган Taito төрағасы болды, ал Акио Наканиши президент болды. 1986 жылғы сәуірде, Kyocera тобының құрамына енгеннен кейін бір ай өткен соң, Taito өзінің екі еншілес компаниясы Pacific Industrial Co., Ltd. және Japan Vending Machine Co., Ltd. компанияларымен бірікті және оларды өзіне қосты. Japan Vending Machine бұрын тәуелсіз компания болған, бірақ Taito 1971 жылғы шілдеде оны ойын-сауық мекемелерін пайдаланудағы өзінің беделін нығайту үшін сатып алды. Pacific Industrial компаниясын Taito 1963 жылы компания үшін өнімдерді әзірлеу мақсатымен құрды. Taito America 20 жылдан астам жұмыс істегеннен кейін 1996 жылғы шілдеде қызметін тоқтатты. Taito өткен жылы Америкадағы ойындарын шығару құқығын Acclaim Entertainment компаниясына эксклюзивті түрде сатқан еді. Сол сияқты, Taito ойындарын Еуропаға таратқан бөлімше Лондонда, Англияда, Ұлыбританияда болды. Taito (Europe) Corporation Limited 1988 жылы құрылып, 1998 жылғы ақпанда таратылды. Taito Kyocera компаниясына тиесілі болған кезде, оның бас кеңсесі Хиракавачо, Чиода қаласында орналасқан. 2000 жылғы қазан айында Taito Kyocera Multimedia Corporation компаниясымен бірігіп, алғаш рет ұялы телефон нарығына енді. 2005 жылғы тамызда Square Enix ойын конгломераты Taito Corporation компаниясын Square Enix еншілес компаниясы ету үшін 45,16 миллиард иена (409,1 миллион АҚШ доллары) құндық 247 900 Taito акциясын сатып алатынын хабарлады. Square Enix компаниясының сатып алу мақсаты Taito-ның пайда маржасын экспоненциалды түрде арттыру, сондай-ақ компанияның ойынның жаңа түрлеріне, әсіресе аркада сахнасына және басқа да ойын-сауық орындарына кеңеюін бастау болды. Square Enix компаниясының сатып алу ұсынысын бұрынғы акционер Kyocera қабылдады, осылайша Taito Square Enix еншілес компаниясы болды. 2005 жылғы 22 қыркүйекте Square Enix компаниясы Taito-ның барлық акцияларының 93,7%-ын сәтті сатып алғанын жариялады, бұл компанияны 2005 жылғы 28 қыркүйекке дейін толыққанды иеленуге мүмкіндік берді. 2006 жылғы наурызда Square Enix Taito-ны толық меншікке алғысы келді. Taito толыққанды Square Enix еншілес компаниясы болды және Токио қор биржасының бірінші бөлімінен шығарылды.
2010 жылдар қазіргі уақыт
2010 жылдың ақпан айында Taito-ның үйге арналған бейнеойындар бөлімі Taito Soft Corporation деп аталатын жеке компанияға бөлінді (1980-ші жылдардың соңындағы Солтүстік Америкалық бөлімшесі Taito Software-мен шатастырмау керек). Жапониядағы Taito-ның бейнеойындар консольдарына арналған барлық франшизалары енді Square Enix арқылы жарияланады. Square Enix Holdings өзінің барлық ойын автоматтары операцияларын бір еншілес компанияға қайта біріктіруді қалады. Үшінші және қазіргі Taito Corporation 2010 жылдың 1 ақпанында екінші компанияны (бұрынғы SQEX/Game Designers Studio) ES1 Corporation-мен біріктіру арқылы құрылды. "Жұтылу түріндегі компанияның бөлінуі" операциясы барысында екінші компания бөлініп, Taito Soft Corporation деп аталды, ал ES1 Corporation үшінші Taito Corporation атанды. 2016 жылдың 30 қарашасында Taito компаниясы Facebook Messenger және Facebook News Feed-тегі Instant Games арқылы Space Invaders және Arkanoid ойындарын Facebook үшін таратуды жоспарлап отырғанын хабарлады. 2018 жылдың 3 шілдесінде Taito Famitsu журналында сегізінші буын бейнеойындар консольдары үшін бағдарламалық қамтамасыз етуді қайтадан шығаруға кірісетінін жариялады. Үй консольдары нарығына оралу ниеті компанияның табысты арттыру үшін Taito-ның зияткерлік меншігін қазіргі платформаларда шығару қажеттігіне келген шешімінен туындады. Компанияның бағдарламалық жасақтамасының жоспарында әртүрлі платформалар үшін қайта шығарылымдардан бастап жаңа атауларға дейін әртүрлі жобалар бар; алайда, Taito консольдік бағдарламалық жасақтама нарығының компания үшін қиын болатындығын атап өтті. Taito болашақта консольдарға арналған түпнұсқа ойындарды жасауды жоспарлап отыр.