Кіріспе

2001 жылы Фрэнк Оздың түсірген фильмі

"The Score" – 2001 жылғы американдық нео-нуарлық ұрылық пен комедия элементтерін қамтитын фильм. Оны Фрэнк Оз режиссерлік еткен, ал Роберт Де Ниро, Эдвард Нортон, Анджела Бассетт және Марлон Брандо басты рөлдерде ойнаған. Брандоның соңғы рөлі осы фильм болды. Брандо мен Де Нироның бірге экранда пайда болған жалғыз жағдайы осы. Сценарий Дэниел Э. Тейлор мен Карио Салемнің әңгімесі негізінде жазылған.

Сюжет

Ұрлық кезінде ұстауға шамасы келмеген Ник Уэллс зейнетке шығып, қарындасы Дианамен бірге тұрып, Монреальдегі джаз клубын заңды бизнес ретінде ашуды ойлайды. Ол қоршаушысы Макстен келесі жұмысты қабылдамайды, бірақ амбициялы ұры Джек Теллер оған ұсыныс жасайды. Ник серігі Бертті Джекке қорқыту үшін жібереді, бірақ Джек үстемдік танытып, Никтің үйіне келіп, оның ойын өзгертеді. Ник операцияны толық бақылауда ұстау шартымен келіседі және Макстен 6 миллион доллар алуға келіседі. Олардың мақсаты – Канадаға контрабандамен әкелінген, бірақ кеденшілер тапқан және қазір Монреаль кеден үйінің аса қауіпсіз жертөлесінде сақталған патшалық скипетр. Джек психикалық мүмкіндігі шектеулі күзетші болып кеден үйіне кіріп, ал Ник канализация арқылы жертөлеге жол табады. Диана Никтің соңғы тонауға баруына көңілі толады және олардың болашағын қайта қарастырады. Ник хакер Стивенді кеден үйінің қауіпсіздік жүйесіне кіріп, құлыпты ашу кодтарын алуға шақырады, бірақ жүйе әкімшісі оны ұстап алып, ақпарат үшін 50 мың доллар талап етеді. Әкімші қоғамдық саябақта кездесуді ұйымдастырады, өзімен бірге қорғану үшін туысын алып келеді. Туыс пен Джек екеуі де қаруын көрсеткенде шиеленіс туады, бірақ Ник наразы болса да, ақша алмасады. Көшеде қысыммен жарылған сыра бөшкесін көрген Ник кеден үйінің бұзуға келмейтін сейфін қалай жеңу керектігін ойлап табады. Ол Джекті асықпауға шақырып, Джектің талабына қарамастан, Макспен ақшаны беру кезінде болуына рұқсат бермейді. Берт Никке жұмыстың тым қауіпті болуы мүмкін екенін ескертеді, Ник Максқа қарсы шығады, ол мафия басшысына қарызы бар екенін мойындайды, бірақ скипетрді құпия түрде 30 миллион долларға сатуға тырысады. Макс оны жұмысты аяқтауға көндіреді, ал Ник неге болса да келіседі. Скипетрдің француз ұлттық қазынасы екенін анықтағаннан кейін кеден үйі жертөлеге жабық телекамералар мен инфрақызыл датчиктерді орнатады, бұл ұрыларды уақытты жылдамдатуға мәжбүр етеді. Джек жұмыс кезегіне келеді, қаруын портативті радионың ішінде жасырып, ал Ник канализация туннельдері арқылы жертөлеге кіреді. Бёрт қоқыс тасымалдау машинасының жүргізушісі болып, Джек қауіпсіздік жүйесін айналып өту үшін қолданатын компьютерлік бөлшектерді жеткізеді. Джек камераларды сөндіреді, ал Ник сақтау бөлмесіне кіреді, бірақ тағы бір күзетші Джекке кездеседі, ол күзетшіні қарумен ұстап, шкафқа қамап қояды. Инфрақызыл датчиктерді айналып өтіп, Ник сейфті жертөледегі су шашырату жүйесінен сумен толтырады және жарылғыш зат салады, есікті жарып жібереді. Ол скипетрді тасымалдауға арналған сөмкеге салады, бірақ Джек оны қарумен ұстап, сөмкені беруге мәжбүрлейді. Джек орнатқандай, камералар мен дабылдар қайта қосылады, қауіпсіздік қызметкерлерін ескертеді және Ник канализация арқылы қашуға мәжбүр болады. Джек жоғары қабатқа қайта оралып, сөмкені формасының ішіне жасырып, полиция келгенде олардан жалтарады. Қаладан қашу үшін автобус стансасына келген Джек Никке мақтан үшін қоңырау шалады, бірақ Ник оның сатқындығын күткенін айтады: ол қуғыннан қашу үшін канализация арқылы жолды жоспарлаған, ал Джек сөмкені ашып, металл сымнан жасалған жалған скипетрді табады. Ник әлі де нағыз скипетрді өзінде сақтап тұр. Джектің кек алу туралы қауіп-қауіптерін елемеген Ник оған қашуды кеңес береді, өйткені "қаладағы барлық полицейлер" енді оны іздеп жүр. Кейінірек Макс телеарнадағы хабарды көріп, күлімсірейді. Хабарда басты күдікті Джекті табу үшін үлкен іздеу жұмысы жүргізіліп жатқаны, оның серігі "ізсіз жоғалғаны" айтылады, ал Ник Дианамен Монреаль Мирабель халықаралық әуежайында кездеседі.

Өндіріс

Өндіріс барысында Брандо Озбен жиі дауласып, оны 1976 жылдан 2001 жылға дейін Оз сомдаған Маппет кейіпкері "Мисс Пигги" деп атады. Брандоның түсірілім алаңындағы ерекше мінез-құлқына іш киімімен сахналарды орындау және кейде Оздың режиссерлік етуінен мүлдем бас тарту кірді. Де Ниро режиссердің ассистенты арқылы Оздың нұсқауларын орындады, бұл айыптаманы Оз растады. "Бір сахнада – екі күнге созылған түсірілімде – Марлон менің түсірілім алаңында болуымды қанағаттандырмады", – деді Оз. "Мен сырттан, монитор арқылы бақыладым, ал Боб өте жақсы араағайын болды". Сценарист Скотт Маршалл Смит түсірілім тобына кеш қосылып, сценарийге авторлық құқық алды. Фильм шыққаннан кейін Оз жанжалды азайтып көрсетті, фильмнің Монреальдегі түсірілімінде өзі мен Брандо арасындағы шиеленіске ишара жасады: "Ол өте жақсы, мейірімді, кейбір жағынан балаша, өте адамгершілік, өте күрделі тұлға. Бірақ біз әрқашан жақсы қарым-қатынаста болдық деуге болмайды. Бұл оның қиын адам болғандықтан емес, жағдай қиын болды. Мен бұл жерде мақтау-мақтау айтқым келмейді, ақиқатты айтқым келеді: рөлді шығармашылық тұрғысынан түсінуде біздің арамызда айырмашылықтар болды. Ол өзінің пікірінде шын жүректен, адал болды, ал мен басқаша ойладым. Продюсерлер мені қолдады, оларға ризамын, және Марлон соңында менің жағыма келді". Кейін Оз өзін кінәлады және Брандоның актерлік стиліне жауап ретінде оның тәрбиелеуге емес, қарсыласуға бейім екенін айтты.

Үй медиасы

Фильм 2001 жылдың 11 желтоқсанында VHS және DVD форматында шықты.

Кассалық жинақ

Алғашқы көрсетілім күндері фильм АҚШ кассасында 2-орынға шықты, 19 миллион доллар табыс етті, "Заңгерлер" фильмінен кейін. 2001 жылдың 13 шілдесінде көрсетілімге шыққаннан кейін, 68 миллион долларлық фильмтің ішкі кассадағы жиынқысы 71 107 711 долларды құрады. Халықаралық кассалық жиынқымен бірге, әлемдік жалпы сомасы 113 579 918 долларға жетті.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің мақұлдау рейтингі 127 рецензияға негізделген 73% құрайды, орташа бағасы 6,5/10. Сайттың сын тұжырымы: "Фильм ұрлық/капер жанрында бұрынғы тақырыптарды қайталаса да, Де Ниро, Нортон және Брандо оны көруге тұрарлық етеді". Metacritic сайтында 29 сыншының бағасына сүйенген орташа салмақты балл 100-ден 71 болып тіркелді, бұл "жалпы алғанда жағымды пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша көрермендер фильмге A+–F шкаласы бойынша орташа "B" бағасын берді. Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт оған бестен үш жарым балл қойып, "жақындағы жылдардағы ең жақсы ұрлық фильмі" деп атады. Rolling Stone журналының киносыншысы Питер Траверс "екі Дон Корлеон біріккенде" адамдардың "олардың телефон кітабын оқығанын көру үшін ақша төлейтінін" күткенін айтты. Бірақ ол қорытындылап: "Бұл фильмде күтпеген ештеңе жоқ, тіпті соңғы сюрприз де. Жылдам, біреу телефон кітабын әкелсін".

Марапаттар

Анжела Бассетт «Никтің қарындасы Диана» рөліндегі ойыны үшін NAACP Image Award сыйлығын «Ең үздік қосымша актриса» номинациясы бойынша жеңіп алды.