Колин Фокс: Шотландия социалистік саяхатшысының өмірбаяны

Кіріспе

Шотландиялық саясаткер (1959 жылы туған)

Колин Фокс (17 маусым 1959 жылы туған) – шотландтық социалистік саясаткер және солшыл белсенді, 2005 жылдан бері Шотландия социалистік партиясының (SSP) ұлттық өкілі болып қызмет етеді. 2003-2007 жылдар аралығында Лотианс аймағынан Шотландия Парламентінің депутаты болды. "Herald" газетінде "Шотландияның ең белгілі социалистерінің бірі" деп сипатталған ол SSP-нің негіс қалаушы мүшесі және Шотландиядағы партия басшысы немесе өкілі болып ең ұзақ қызмет еткен адам, ол алғаш рет 2005 жылдың ақпан айында SSP-нің төрағасы болып сайланды. Ол "Иә, Шотландия" кеңесінің мүшесі болды.

Жеке өмір

Фокс Матервеллде дүниеге келген. Оның екі бабасы да болат өндіруші болған, анасы медбике, әкесі – «Co-operative Insurance Society» сақтандыру компаниясында сатушы болып жұмыс істеген. Ол «Our Lady's High School» мектебін бітіріп, кейін Стратклайд университетінде математиканы, ал «Bell's College», Хамилтон (қазір Батыс Шотландия университетінің құрамында) университетінде есептілікті оқыды. 2013 жылы Ашық университетінен әлеуметтік ғылымдар бакалавры (BSc (Hons)) дәрежесін алды. Қазір Колин әйелі және балаларымен Эдинбургте тұрады.

Саяси мансап

Фокс жасөспірім кезінде Мотэрвелл мен Вишоудағы Шотландияның еңбекші партиясына қосылды және Ланаркширде Еңбек партиясының жас социалистері (LPYS) ұйымдарын құрды. Ол Тони Беннді «менің қаһарманымның бірі» деп сипаттайды және Бенннің Глазго университетінде берген дәрісіне қатысқаннан кейін, Бенн Еңбек партиясы төрағасының орынбасары лауазымына кандидат болған кезде, ол саясатқа толыққанды араласуға шабыттанды. LPYS белсендісі ретінде ол «Милитант» таянышының назарын өзіне аударды және 1981 жылы олардың қатарына қосылды. 1983 жылы Ланаркширдегі ұйымдастырушы болып сайланды және содан бері социалистік саясатқа белсенді түрде қатысып келеді. Ол 1984–1985 жылдары Эйрширдегі шахтерлер ереуіліне және Равенскрейг пикетіне қатысты. 1987–1988 жылдардағы 103 күндік Caterpillar оккупациясы сол кездегі маңызды өнеркәсіптік күреске қатысуына мүмкіндік берді. Ол оның өнеркәсіптік бөлімінде, қаржы бөлімінде және «Милитант» газетінің таралым менеджері ретінде түрлі лауазымдарды атқарды. Осы жерде ол Маргарет Тэтчерді құлатып жіберген салыққа қарсы күреске белсенді қатысты. 1995 жылы ол Эдинбургке көшіп, Шотландияның шығыс аймағында Шотландияның «Милитант» еңбек ұйымының ұйымдастырушысы болып жұмыс істеді. Бұл «Милитанттың» жасырын тактикасын тастап, ашық, көпшілік жұмысына бет бұрған кез еді. SML атқару комитетінің мүшесі ретінде ол 1995 жылы Шотландияның Социалистік Альянсының (SSA) құрылуына әкелген солшыл топтармен кеңес өткізуге белсенді қатысты. SSA Жаңа лейбористер партиясы мен ШҰҰ-ға солшыл балама құруды мақсат етті. Ол «Тәуелсіз социалистік Шотландия үшін» деген ұранмен құрылды. Фокс SSA-ның Шотландияның шығысындағы ұйымдастырушысы болды және 1998 жылы Альянс Шотландияның Социалистік Партиясына (SSP) айналған кезде бұл қызметін жалғастырды.

Холирудтағы шағын және орта бизнес

Ол 1999 жылы Шотландия парламентіне алғашқы сайлауда Шотландияның Лотиан аймағындағы Шотландия социалистік партиясын жетектеді. Осы сайлауда Томми Шеридан, сол кезде SML кеңесшісі, Глазго аймағы үшін SSP депутаты (MSP) болып сайланды. Келесі төрт жыл ішінде Колин SSP партиясын үш есеге өсіруге көмектесті. Партия парламентте 2002 жылы кепілдік сатуды және мүлікті алып қоюды жою туралы заң қабылдады. Шериданның танымалдығын пайдаланып, SSP бірнеше мәселеге араласты, соның ішінде 2002 жылғы Өрт сөндірушілер одағының дауына қолдау көрсетті. Бірақ ең бастысы, партияның Ирак соғысына қарсы үлкен қозғалыста атқарған рөлі Шотландия саясатында SSP-нің орнын нығайтты. Сарапшылардың күткеніне қарамастан, 2003 жылы SSP Holyrood-та алты орын жеңіп алды, оның ішінде Лотиан аймағында Фокс та сайланды. 300 мың дауыс ішінде бар болғаны 68 дауыспен жеңіске жеткен Фокс, оның нәтижесі жарияланғанда, Эдинбургтағы Медоубанк стадионының еденімен жүгіріп өтіп бара жатқан сәті телеарналарға түсірілді. SSP-дегі әріптестері сияқты Фокс та патшайымға адалдық серт беруден бас тартты және Роберт Бернстің «Егер адал кедейлік болса» (немесе «Адам – адам үшін») әнұранын шырқағаны үшін ант беру рәсімінен қуылды. Бірде Шеридан Фокстан өзінің атынан жалған мәлімдеме жасауын сұрады, яғни Шериданның свингерлер клубына барғанын мойындаған партия отырысының хаттамасын жалған деп адвокатына жазуды өтінді. Фокс бас тартты және Шериданға оның стратегиясы «апатқа шақырғандай» екенін айтты. Кейіннен Колин Фокс Шериданның әрекеттерін «ол социалистік іске келтірген зиян, оның жасаған барлық жақсылықтарынан әлдеқайда көп» деп бағалады. Содан кейін Фокс Шериданның орнына Алан Маккомбсты 252 дауысқа қарсы 154 дауыспен жеңіп, SSP ұлттық үйлестірушісі болып сайланды, бірақ Глазго депутаты партияға келтірген зиян зор болды. Тони Блэрдің ағылшын университеттерінде оқу ақысын өзгертпеу жоспарына жауап ретінде Фокс бұрынғы студенттік саясаткерлер, мысалы, Джек Стро мен Чарльз Кларк «студенттік саясатқа қатыса алды, себебі олардың мойнында 10 мың фунт стерлинг қарызы болған жоқ және олар Макдональдста жұмыс істеуге асыққан жоқ» деді. Ол былай деп қосты: «Енді олар өздерінен төмен тұрғандардың баспалдағын итеріп тастап жатыр».

He led the Scottish Socialist Party in the Lothians into the first Scottish Parliament election in 1999. This was the election where Tommy Sheridan, then an SML councillor, was elected as the SSP MSP for Glasgow region. Over the course of the next four years, Colin helped build the SSP as it trebled in size. The party in parliament succeeded in passing legislation to abolish poindings and warrant sales in 2002. Using Sheridan's popularity, the SSP made several interventions including supporting the Fire Brigades Union dispute of 2002. But above all, it was the role the party played in the huge movement against the Iraq War that cemented the SSP's place in Scottish politics. Against pundits' predictions, the SSP won six seats at Holyrood in 2003, including Fox in the Lothians region. Winning by just 68 votes out of 300,000, Fox was famously captured on TV hurtling across the floor of Meadowbank Stadium in Edinburgh when his result was finally declared. Like his SSP colleagues, Fox refused to swear an oath of allegiance to the Queen and was ejected from the swearing in ceremony for singing Robert Burns' anthem Is There for Honest Poverty (or A Man's a Man for A' That) in protest. On one occasion, Sheridan asked Fox to lie on his behalf by writing to his solicitor saying minutes of a party meeting where Sheridan admitted going to a swingers' club were false. Fox refused and told Sheridan his strategy was a "train wreck". Colin Fox later summarised Sheridan's conduct by saying he had "done more damage to the socialist cause than any good he ever did it". Fox was subsequently elected SSP national convener in Sheridan's place, defeating Alan McCombes by 252 votes to 154, but the damage done to the party by the Glasgow MSP was substantial. In response to Tony Blair's plans to bring in variable top up fees at English universities, Fox commented that previous student politicians, such as Jack Straw and Charles Clarke, "were only able to be active in student politics because they didn't have £10,000 of debt hanging round their neck and they didn't have to rush off to work in McDonald's". He added: "Now they are kicking the ladder away from the people below them."

Парламенттен шығу

Фокс 2007 жылғы сайлауда Шотландия Парламентіндегі өкілдігінен айырылды, бірақ партияны басқаруын жалғастырды, Шотландияның тәуелсіздігі, отын тапшылығы, банкирлердің сыйақылары, Ауғанстанды оккупациялау, климаттың өзгеруі, бір жынысты неке, ЖИТС және білім беруге бөлінетін қаражатты қысқарту сияқты мәселелер бойынша үгіт жүргізді. Бұрын ол "Мен ядролық энергияның беделді қарсыласымын, бірақ жаңа ядролық қуатты және біздің энергия қажеттіліктерімізді фактілер негізінде талқылауға ниетті қарсыласпын. Торнесске сапарым – менің жеке өтінішім бойынша жасалған" деген негізде ядролық электр стансасына барған болатын. Сол жылы ол Мидлотиан округі кеңесінің тұрғын үймен қамтамасыз етуге жасаған инвестициясын қолдау арқылы қолжетімді баспана мәселесін қорғады. 2008 жылы ол бірінші министр Алекс Салмондқа, болашақта Солтүстік Ирландия Ассамблеясының мүшелерімен болатын кездесулерде министрлердің ЛГБТ құқықтарына қатысты көзқарастары туралы мәселені көтеретініне кепілдік беруді сұрады. Соңғы кезде ол қоғамдық білім беруге бөлінетін қаражатты қысқартуға қарсы күресіп, мемлекеттік қызметтерге жасалған қысқартуларға қарсы митингілерге қатысты. Джон МакАллион, Джон Финни, Жан Уркхарт және Шотландия жасыл партиясының өкілі Патрик Харви. Ол SSP-нің «Тәуелсіз социалистік Шотландия және Заманауи демократиялық Республика үшін» атты памфлеттерін жазды. Фокс 2012 және 2013 жылдары Эдинбургте өткен тәуелсіздік митингілеріне қатысты және 2014 жылдың мамырында Оксфорд одағында «Бұл палата Шотландия тәуелсіз ел болуы керек деп санайды» деген тезисті талқылады. Дебатта оның қарсыластары Лорд Джим Уоллес және Стирлингтен Лейбористік партияның депутаты Энн МакГайр болды. 2014 жылдың маусым айында Фокс Scotsman газетінде былай деп жазды: «Өзін-өзі анықтау туралы демократиялық пікірталасқа бүгінгі Шотландиядан артық ешбір ел қатыспайды. Қыркүйектегі референдум халықты ерекше түрде ынталандырды, Шотландия саясатының негізгі мәселесі – «демократиялық тапшылық» туралы пікірталастар енді елдің барлық үйлерінде, мектептерінде, жұмыс орындарында, ауылдық залдарында және қалалық қоғамдық орталықтарында өтіп жатыр».

Референдумнан кейін

Тәуелсіздікке қолдау көрсетпеуден кейін Смит комиссиясының құрамы жарияланғанда, Колин Фокс ССП-ны процедурадан "ерекше түрде шеттету" туралы шешімге қарсылық білдірді. Ол Смит комиссиясына хат жазып: "Біздің қазіргі уақытта «парламенттік өкілдігіміз» жоқ деген үңілгендердің шеттетуімізді ақтауға тырысуы референдумның парламенттік процесс емес, қоғамның барлық бөліктерінен ерекше деңгейде қатысуға әкелген, бұрын-соңды болмаған қоғамдық пікірталас екенін ескермейді. ССП-ны шеттету – шотланд қоғамындағы маңызды пікірлерді білдіретін топты шеттетумен тең." 2015 жылдың қаңтар айында Фокс 2015 жылғы қаңтардағы Грекия парламенттік сайлауларында жеңіске жеткенге дейін Сиризаның шақыруымен Афинаға сапар шекті. Ол Сириза жетекшісі Алексис Ципрас және Подемос жетекшісі Пабло Иглесиас Туррионмен кездесіп, сайлау қорытындысының «Шотландиядағы социалистер тереңінен ойлануы керек нәрсе» екенін айтты.

2022 жылы Эдинбург қалалық кеңесі сайлауы

Фокс 2022 жылы Эдинбург қалалық кеңесі сайлауында Либертон/Гилмертон округінен Шотландия социалистік партиясынан кандидат ретінде тіркелді.

Басқа қызмет түрлері

Фокс – Эдинбург халық фестивалінің негізін қалаушы және қазіргі директоры. 2008 жылдың қазанында Фокс Сент-Эндрюс университетінің ректорына кандидат болды. Ол Кевин Дюнионға жеңіліп, екінші орын алды. Оны "Stop The War" сияқты Сент-Эндрюс студенттік ұйымдарының мүшелері, оның бұрынғы бейбітшілік және әлеуметтік әділдік қозғалыстарындағы тәжірибесіне орай, бұл лауазымға түсуге шақырды. 2008 жылы ректор сайлауында жеңілгеннен кейін ол университетпен байланысын үзбеді және 2009 жылы студенттер ұйымдастырған наразылыққа қатысты. 2011 жылы ол қайтадан ректорлыққа кандидат болуға шақырылды.