Tandy Color Computer: TRS-80 түсті компьютерлер сериясы

Кіріспе

Үй компьютерлерінің желісі

RadioShack TRS 80 Color Computer, кейіннен Tandy Color Computer деп сатылған, Tandy Corporation компаниясы жасаған және сатқан үй компьютерлерінің сериясы. Бұрынғы TRS 80 моделімен атауын ортақтасқанмен, Color Computer толығымен басқа жүйе және бұрынғы модельдердің Zilog Z80 процессоры емес, Motorola 6809E процессоры негізіндегі түбегейлі жаңа дизайн. CoCo деп лақап аталған Tandy Color Computer желісі 1980 жылы қазір Color Computer 1 деп аталатын модельден бастау алды. 1983 жылы Color Computer 2, ал 1986 жылы Color Computer 3 шығарылды. Барлық үш модель де бағдарламалық және аппараттық үйлесімділіктің жоғары деңгейін сақтайды, ескі модельдерге жазылған көптеген бағдарламалар жаңа модельдерде жұмыс істемей қалуы сирек. Color Computer 3 1991 жылы өндірістен алынды. Барлық Color Computer модельдері Color BASICпен, Microsoft BASIC-тің ROM-дағы нұсқасымен бірге келді. OS 9 көп тапсырмалы операциялық жүйенің түрлі нұсқалары үшінші тараптан қолжетімді болды.

Тарих

Tandy Corporation компаниясы 1980 жылғы шілдеде TRS 80 түсті компьютерін төмен бағадағы үй компьютері ретінде жариялады. Түсті компьютердің дизайны Zilog Z80 негізіндегі TRS 80 модельдерінен толыққандай өзгеше. BYTE журналы: «Екі компьютердің арасындағы жалғыз ұқсастық – олардың атауы», – деп жазды. TRS 80 түсті компьютері 1977 жылы «Кентукки кооперативтік кеңейту қызметі және Кентукки университетінің Ауыл шаруашылығы колледжінің тәжірибелік бейнемәтін жобасынан» туындады. Остин, Техас штатындағы Motorola Semiconductor компаниясы пайдаланушы терминалдарына конкурс жеңіп алды, ал кейін Tandy's Computer Division компаниясы терминалдарды өндіруге қосылды. «Жасыл бағдай» деп аталған жобаның бастапқы мақсаты фермерлер, мал өсірушілер және ауыл шаруашылығы саласындағы басқалар үшін арзан Videotex терминалын жасау еді. Бұл терминал телефон желісіне және қарапайым түсті теледидарға қосылып, пайдаланушыға шаруашылықтағы күнделікті жұмысына қажетті ақпаратты дерлік нақты уақыт режимінде алуға мүмкіндік беретін еді. Motorola-ның MC6847 бейне дисплей генераторы (VDG) чипі бірлескен кәсіпорын басталған кезде жарық көрді. 1978 жылғы «Жасыл бағдай» терминалының прототипі MC6847 және Motorola 6809 микропроцессорын пайдаланды. Дегенмен, прототипте коммерциялық тұрғыдан тиімді болу үшін тым көп чиптер болды. Motorola көптеген кішкентай чиптердің функцияларын бір чипке біріктіру арқылы жауап берді: MC6883 синхронды адрес мультиплексоры (SAM). SAM, VDG және 6809 AgVision терминалының ядросы ретінде қолданылды. Ол 1980 жыл шамасында «Radio Shack» дүкендері арқылы «VideoTex» терминалы ретінде сатылды. VideoTex терминалы жалпы мақсаттағы үй компьютеріне негіз болды. Ішкі модем алынып тасталды, кассеталық сақтауға, тізбекті I/O және джойстиктерге арналған I/O порттары қосылды. Жаңа мүмкіндіктер мен ROM картридждері («Program Paks») үшін корпус оң жағына қосылымдар орнатылды. Модемнің «DATA» индикаторы болған тесіктің үстін машинада орнатылған жадтың көлемін көрсететін стикер жабады. 1980 жылдың 31 шілдесінде Tandy AgVision/VideoTex терминалдарымен бірдей корпус, пернетақта және орналасуға ие TRS 80 түсті компьютерін жариялады. Tandy компьютерлерді сатудың басты нарығы ретінде бизнеске басымдық берді. Компанияның Эд Джуджі 1981 жылы Color Computer «үй компьютерлер нарығына кіруіміз» десе де, оны «кәсіби мамандарға арналған» деп сипаттап, мәтіндік редактор мен электрондық кесте жақын арада қолжетімді болатынын мәлімдеді. Бастапқы модель (каталог нөмірі 26 3001) 4 КБ динамикалық кездейсоқ сәйкес жад (DRAM) және 8 КБ Microsoft BASIC ROM-мен бірге келді. Бірнеше ай ішінде АҚШ және Канададағы Radio Shack дүкендері жаңа компьютерді сата бастады.

Tandy Corporation announced the TRS 80 Color Computer in July 1980 as a low cost home computer. The Color Computer is a completely different design than the Zilog Z80 based TRS 80 models. BYTE wrote, "The only similarity between [the two computers] is the name". The TRS 80 Color Computer derives from an "experimental videotext project by the Kentucky Cooperative Extension Service and the University of Kentucky College of Agriculture" in 1977. Motorola Semiconductor of Austin, Texas, won the contract for the user terminals and Tandy's Computer Division joined later to manufacture the terminals. The initial goal of this project, called "Green Thumb", was to create a low cost Videotex terminal for farmers, ranchers, and others in the agricultural industry. This terminal would connect to a phone line and an ordinary color television and allow the user access to near real time information useful to their day to day operations on the farm. Motorola's MC6847 Video Display Generator (VDG) chip was released about the time the joint venture started. The 1978 prototype "Green Thumb" terminal used the MC6847 and the Motorola 6809 microprocessor. However, the prototype contained too many chips to be commercially viable. Motorola responded by integrating the functions of many smaller chips into one chip: the MC6883 Synchronous Address Multiplexer (SAM). The SAM, VDG, and 6809 were used as the core of the AgVision terminal. It was also sold through Radio Shack stores as the VideoTex terminal around 1980. The VideoTex terminal provided the foundation for a general purpose home computer. The internal modem was removed, and I/O ports for cassette storage, serial I/O, and joysticks were provided. An expansion connector was added to the right side of the case for future enhancements and ROM cartridges ("Program Paks"). A sticker indicating the amount of installed memory in the machine covers the hole where the modem's LED "DATA" indicator had been. On July 31, 1980, Tandy announced the TRS 80 Color Computer, which shares the same case, keyboard, and layout as the AgVision/VideoTex terminals. Tandy viewed businesses as its primary market for computers. Although the company's Ed Juge said in 1981 that the Color Computer was "our entry into the home computer market", he described it as "for serious professionals", stating that a word processor and spreadsheet would soon be available. The initial model (catalog number 26 3001) shipped with 4 KB of dynamic random access memory (DRAM) and 8 KB Microsoft BASIC in ROM. Its price was Within a few months, Radio Shack stores across the US and Canada began selling the new computer.

Түсті компьютер 1 (19801983)

Түсті компьютердің бастапқы нұсқасы үлкен күміс сұр корпусымен, калькулятор сияқты чиклет пернетақтасымен жабдықталған және 4К (26 3001), 16К (26 3002) немесе 32К (26 3003) жад көлемімен қолжетімді болды. Кемінде 16К жады орнатылған нұсқалар стандартты Microsoft Color Basic немесе (қосымша) Extended Color BASIC-пен бірге келді. Дисплей құрылғысына жалғаудың жалғыз мүмкіндігі – теледидар. CoCo 1-дің алғашқы нұсқаларында қара пернетақта жиегі, пернетақтаның үстінде сол жақта TRS 80 атауы және корпус үстіндегі және оң жақтағы RAM белгісі ("түйме") орналасқан. Кейінгі нұсқаларда қара пернетақта жиегі мен RAM түймесі алынып тасталды, ал TRS 80 атауы корпус ортасының сызығына жылжытылды. Компьютер бір баспа схемалық тақтаға негізделген, оның барлық жартылай өткізгіштері Motorola компаниясы жасаған, соның ішінде MC6809E процессоры, MC6847 VDG, MC6883 SAM және RAM, ол 2104 (4Кx1) чиптерінен (4К модельдер) немесе 4116 (16Кx1) чиптерінен (16К модельдер) тұрады. Алғашқы CoCo-ларда тек сегіз жад ұясы бар, сондықтан 32К-қа жаңарту үшін 4116 чиптерінің екі жиынтығын және бірнеше жалғау сымдарын қосу қажет болды. Кейінгі аналық платалардың жаңартылған нұсқасы 4К жад опциясын алып тастады және "жартылай нашар" 4164 DRAM арқылы 32К-қа жаңартылды. Бұл платаларда жад чипінің қай жартысы жақсы екенін анықтау үшін HIGH/LOW белгіленген жалғаушылар бар. Жадының өндіріс көрсеткіштері жақсарған сайын және құны төмендеген сайын, көптеген (мүмкін, көпшілігі) 32К CoCo 1-дер жақсы 4164 жад чиптерімен бірге келді. Пайдалы программалар мен бағдарламалар жасырын 32К мүмкіндігін пайдалана бастады. Қапшықты ашқан пайдаланушылар кепілдіктің күшін жоятын тәуекелге ұшырады. Radio Shack стандартты Color BASIC-пен келген барлық нұсқаларды Microsoft әзірлеген Extended Color BASIC-ке 99 долларға жаңарта алатын. 1981 жылы BYTE журналы Extended Color BASIC арқылы Radio Shack "толық түсті графиканы жасауға арналған, пайдалануға оңай және арзан алғашқы жүйені ұсынды" деп жазды. Соңында 32К жад опциясы толығымен алынып тасталды және тек 16К немесе 64К нұсқалары ұсынылды. 1982 жылдың соңында RCA компаниясы ақ корпусты Түсті компьютердің TDP System 100 деп аталатын нұсқасын таратты және оны Tandy емес дүкендер арқылы сатты. Атауы мен корпусынан басқа, ол Түсті компьютерден ешқандай айырмашылығы жоқ. Кейін CoCo және TDP System 100 екі моделі де корпустың бүйірлерінен ғана емес, ұзындығы бойынша да желдеткіш тесіктері бар ақ корпуспен бірге келді. Бұл желдету схемасы CoCo 2-ге көшірілді. Кейбір CoCo-ның кейінгі нұсқаларында өзгертілген пернетақта болды, көбінесе "балқыған" пернетақта деп аталатын, үлкен пернелермен жабдықталған. Қосымша құрылғыларға кассеталық таспа сақтағышы, сериялық принтерлер, 5,25 дюймдік дискета, X Pad деп аталатын қалам және графикалық планшет, сөйлеу және дыбыс генераторлары және джойстиктер кірді.

The original version of the Color Computer sports a large silver gray case with a calculator like chiclet keyboard and was available with memory sizes of 4K (26 3001), 16K (26 3002), or 32K (26 3003). Versions with at least 16K of memory installed shipped with standard Microsoft Color Basic or (optionally) Extended Color BASIC. The only available connection to a display device is to a TV. Early versions of the CoCo 1 have a black keyboard surround, the TRS 80 nameplate above the keyboard to the left side, and a RAM badge ("button") affixed on the top and right side of the case. Later versions removed the black keyboard surround and RAM button, and moved the TRS 80 nameplate to the mid line of the case. The computer is based on a single printed circuit board with all semiconductors manufactured by Motorola including the MC6809E CPU, MC6847 VDG, MC6883 SAM, and RAM, which consists of 2104 (4Kx1) chips (4K models) or 4116 (16Kx1) chips (16K models). The early CoCos only have eight RAM sockets, so upgrading to 32K requires piggybacking two sets of 4116 chips and adding a few jumper wires. A later motherboard revision removed the 4K RAM option and were upgraded to 32K with "half bad" 4164 DRAMs. These boards have jumpers marked HIGH/LOW to determine which half of the memory chip was good. As memory production yields improved and costs went down, many (perhaps most) 32K CoCo 1s shipped with perfectly good 4164 memory chips. Utilities and programs began to take advantage of the hidden 32K. Users opening the case risked invalidating the warranty. Radio Shack could upgrade all versions that shipped with standard Color BASIC to Extended Color BASIC, developed by Microsoft, for $99. BYTE wrote in 1981 that through Extended Color BASIC, Radio Shack "has released the first truly easy to use and inexpensive system that generates full color graphics". Eventually the 32K memory option was dropped entirely and only 16K or 64K versions were offered. In late 1982, a version of the Color Computer with a white case, called the TDP System 100, was distributed by RCA and sold through non Tandy stores. Except for the nameplate and case, it is identical to the Color Computer. Later, both the CoCo and the TDP System 100 shipped with a white case with ventilation slots running the length of the case rather than only the sides. This ventilation scheme carried over to the CoCo 2. Some late versions of the CoCo have a modified keyboard, often referred to as the "melted" keyboard, with bigger keycaps. Peripherals included tape cassette storage, serial printers, a 5.25 inch floppy disk drive, a pen and graphics tablet called the X Pad, speech and sound generators, and joysticks.

Түсті компьютер 2 (19831986)

CoCo 1 бастапқы өндірісі кезінде дискретті қолдау схемаларының көп бөлігі бірнеше арнайы интегралдық схемаларға қайта құрылды, нәтижесінде CoCo 1 схемалық тақтасының көп бөлігі бос қалды. Өндіріс шығындарын азайту үшін корпус шамамен 25%-ға қысқартылды және жаңа, кішірек қуат блогы мен негізгі тақта жасалды. Ақ түсті CoCo 1-дің «еріген» пернетақтасы мен TDP 100 стиліндегі желдеткіш саңылаулары сақталды. Жаңа сыртқы түрінен және кеңейту ұясының 12 вольттық қуат көзінің алынып тасталуынан басқа, компьютер бұрынғы нұсқасымен үйлесімді болды. 12 В қуат көзін алып тастау бастапқы дискета контроллері сияқты кейбір қосымша құрылғылардың жұмысын тоқтатты, оларды жаңарту, Multi Pak интерфейсіне орнату немесе сыртқы қуатпен қамтамасыз ету қажет болды. CoCo 2 16К және 64К модельдерінде сатылды. 16К модельдер 16Kx1 DRAM микросхемаларын пайдаланды, бірақ бұл әдеттегі 4116 емес, олардың орнына 4517 (Radio Shack P/N 8040517) болды, олар 4116 қолданған үштік кернеудің орнына тек +5В қуатты пайдаланды. 64К модельдер стандартты 4164 микросхемаларын пайдаланды және екінші 32К жад пен ОЖ ROM-дары арасында ауысу үшін $FFDE/$FFDF басқару тізіліміне ие болды. ROM-ды алып тастағаннан кейін жүйелік жадтың барлық 64К-қа қол жеткізуге болады. Жаңартылған BASIC ROM-дары шағын мүмкіндіктер қосып, кейбір қателерді жойды. Жаңа 5 вольттық дискілік контроллер өздігінен жаңа Disk BASIC ROM (v1.1) жүйесімен бірге енгізілді. Ол дискіден бағдарламалық жасақтаманы автоматты түрде жүктеуге арналған DOS деген жаңа команданы қосады (мұндай дискіде арнайы жүктеу секторы болуы керек). Бұл көшірмеден қорғалған дискілерде немесе OS 9 сияқты үшінші тараптың операциялық жүйелерін пайдалануға мүмкіндік берді. Өндіріс ішінара Кореяға көшірілді, АҚШ және Кореядағы өндіріс бір уақытта жүргізіліп, бірдей бөлшек нөмірлері қолданылды. 1984 жылдың наурыз айында Radio Shack CoCo 2-нің 64К нұсқасын жарнамалай бастады, сонымен қатар өндіріс кезеңінде «жақсартылған» толық қозғалысты, пернетақта стиліндегі пернетақтасы да енгізілді, ол бұрынғы «еріген» пернетақтаны алмастырды. CoCo 2 өміріндегі соңғы маңызды өзгеріс (модельдер 26 3134B, 26 3136B және 26 3127B; тиісінше 16К стандартты, 16К кеңейтілген және 64К кеңейтілген) – MC6847T1 жетілдірілген VDG-ні пайдалану болды, бұл кіші әріптерді қолдануға және мәтін экранының шекарасының түсін өзгертуге мүмкіндік берді. Бұл мүмкіндіктер BASIC-те қосылмады. Бұл модельдердің өндірісі кезінде атауы «Radio Shack TRS 80 Color Computer 2» дегеннен «Tandy Color Computer 2» деп өзгертілді. Қызыл, жасыл және көк пішіндер қызыл, жасыл және көк параллелограммдармен ауыстырылды. Creative Computing журналы 1984 жылдың желтоқсан айында Түсті компьютердің 1000 доллардан кем құнымен ең жақсы білім беру компьютері екенін жазды. Журнал Commodore 64-ке қарағанда білім беру бағдарламалық жасақтамалары аз, бірақ сапасы жоғары екенін және Radio Shack білім беру нарығына Commodore-дан гөрі көбірек бағытталғанын айтты.

During the initial CoCo 1 production run, much of the discrete support circuitry had been re engineered into a handful of custom integrated circuits, leaving much of the circuit board area of the CoCo 1 as empty space. To cut production costs, the case was shortened by about 25% and a new, smaller power supply and motherboard were designed. The "melted" keyboard from the white CoCo 1 and the TDP 100 style ventilation slots were carried over. Aside from the new look and the deletion of the 12 volt power supply to the expansion connector, the computer was compatible with the previous generation. The removal of the 12V power supply crippled some peripherals such as the original floppy disk controller, which then needed to be upgraded, installed in a Multi Pak interface, or supplied with external power. The CoCo 2 was sold in 16K and 64K models. 16K models use 16Kx1 DRAMs, but the chips are not the common 4116; they were instead 4517s (Radio Shack P/N 8040517), which use only +5V power rather than the triple voltages used by the 4116. 64K models use standard 4164 chips and have a control register at $FFDE/$FFDF to switch between the second 32K of RAM and the OS ROMs. With the ROMs banked out, the entire 64K of system RAM can be accessed. Upgraded BASIC ROMs add minor features and fix some bugs. A redesigned 5 volt disk controller was introduced with its own new Disk BASIC ROM (v1.1). It adds a new command, DOS, to auto boot software from disk (this requires a disk with a special boot sector). This allows the use of software on copy protected disks or third party operating systems, chiefly OS 9. Production was partially moved to Korea, with production in the US and Korea happening in parallel using the same part numbers. Around March 1984, Radio Shack began advertising a 64K version of the CoCo 2 which also included an 'enhanced' full travel, typewriter style keyboard in the production run, replacing the previous "melted" keyboard. The final significant change in the life of the CoCo 2 (models 26 3134B, 26 3136B, and 26 3127B; 16K standard, 16K extended, and 64K extended respectively) was to use the enhanced VDG, the MC6847T1, allowing lowercase characters and changing the text screen border color. These features were not enabled in BASIC. Midway during the production run of these models, the nameplate was changed from "Radio Shack TRS 80 Color Computer 2" to "Tandy Color Computer 2". The red, green, and blue shapes were replaced with red, green, and blue parallelograms. Creative Computing wrote in December 1984 that the Color Computer was the best educational computer under $1000. The magazine said that it had fewer but better quality educational software titles than the Commodore 64, and that Radio Shack was dedicated to the educational market while Commodore was not.

Түсті компьютер 3 (1986-1991)

1985 жылы Color Computer пайдаланушылары компания өздерінің компьютерін Tandy 1000 пайдасына тастап кетеді деп уайымдады. Tandy компаниясының бас директоры Эд Джудж сол жылы: «Бүгінгі күні нарықтағы ешқандай үй компьютері Color Computer-дың потенциалына ие емес, оның болашағы жақсы деп санаймыз» деді. 1986 жылдың 30 шілдесінде Tandy Нью-Йорктегі Уолдорф Астория қонақ үйінде Color Computer 3-ті жариялады. Ол 128 КБ жедел жадпен келді, оны 512 КБ-қа дейін жаңартуға болады. Пернетақтаның артындағы панель және картридж есігінің пластикасы қарадан сұр түске ауыстырылды. Пернетақтаның орналасуы өзгертілді, бағыт пернелері ромб пішінде орналастырылды және CTRL, ALT, CLEAR, F1 және F2 пернелері қосылды. Ол Radio Shack дүкендерінде және Tandy Computer Centers-те 219,95 долларға сатылды. CoCo 3 көптеген ескі бағдарламалық қамтамасыз етулермен және CoCo 2 шеткі құрылғыларымен үйлесімді. CoCo 1 және 2-дегі 6809 процессоры 0,895 МГц жиілікте жұмыс істейді. CoCo 3 әдетте осы жиілікте жұмыс істейді, бірақ бағдарламалық қамтамасыз ету оны екі есе жылдамдықпен жұмыс істеуге мүмкіндік береді; OS 9 осы мүмкіндікті пайдаланады. CoCo 1 және 2-дегі графикалық және жад аппараттарының орнын GIME (Graphics Interrupt Memory Enhancement) чипі деп аталатын арнайы интегралдық схема алады. GIME сонымен қатар: CoCo 1 және 2-нің теледидар шығысынан басқа, композиттік бейне мониторына немесе аналогты RGB мониторына шығыс беруге мүмкіндік береді. Бұл оның шығысының айқындығын арттырады. Бөлінген жадты басқару блогы 6809 процессорының 64 КБ адрестік кеңістігін 8 × 8 КБ бөліктерге бөледі. Бұл схема кейіннен үшінші тараптарға 2 МБ-қа дейін жедел жадты жаңартуға мүмкіндік береді (256 × 8 КБ). Мәтінді 32, 40, 64 немесе 80 таңбадан тұратын бір жолмен және экранға 16-24 жолмен, кіші әріптерді қолдана отырып көрсетуге болады. Мәтін таңбасының атрибуттары, оның ішінде 8 алдыңғы және 8 артқы түстер, астын сызу және жыпылықтау мүмкіндігі бар. Жаңа графикалық ажыратымдылық 160, 256, 320 немесе 640 пиксел ені 192-225 жолмен көрсетуге болады. 320x192x4, 320x192x16, 640x192x2 және 640x192x4 түрлері 64 түстік палитрадан қолданылады. Палитраның екі режимі бар: RGB (3 негізгі түс 3 деңгейлі қарқындылықпен және ақ, қара және екі сұр реңк) және Композит (4 деңгейлі қарқындылықпен 16 түрлі түс). GIME-де сирек қолданылатын SAM-ның Semigraphics 8, 12 және 24 режимдері жоқ. 256 түстік режимнің (GIME-ге арналған түпнұсқалық Tandy нұсқамасында егжей-тегжейлі көрсетілген) бар екені туралы хабарлар ешқашан расталған жоқ. CoCo ROM-ның бұрынғы нұсқалары Microsoft-тен лицензияланған, бірақ Tandy оларды BASIC-тің қосымша жаңартуларын беруге көндіре алмады. Оның орнына Microware Extended Color BASIC-ке жаңа дисплей режимдерін қолдау үшін кеңейтулер ұсынды. Microsoft пен Tandy арасындағы лицензиялық келісімнің шартын бұзбау үшін Microsoft-тың өзгертілмеген BASIC-і CoCo 3 ROM-ға жүктеледі. Жүктелгеннен кейін ROM жедел жадқа көшіріледі және Microware кодымен жаңартылады. Жаңартылған кодта бірнеше қателер бар, ал көптеген жаңа аппараттық мүмкіндіктерге қолдау толық емес. Microware сондай-ақ OS 9 Level 2 операциялық жүйесінің нұсқасын іске қосылғаннан кейін көп ұзамай ұсынды. OS 9 жадты картаға түсіреді (осылайша әр процестің 64 КБ-ға дейін өз жады кеңістігі болады), терезелі дисплей және BASIC09 көшірмесін қамтитын кең ауқымды даму ортасын ұсынады. C және Pascal компиляторлары қол жетімді болды. CoCo OS 9 қауымдастығының мүшелері Tandy өтініші бойынша CoCo 3 үшін OS 9 2-деңгейін жетілдірді, бірақ Tandy CoCo 3 өндірісін жаңарту ресми түрде шығарылғанға дейін тоқтатты. Көптеген жақсартулар NitrOS 9-қа енгізілді, бұл CoCo 3 үшін OS 9/6809 2-деңгейінің негізгі қайта жазылуы, Hitachi 6309 (бар болса) мүмкіндіктері мен жылдамдығын пайдалануға арналған. Стив Бьорк жасаған джойстик адаптері джойстик/тышқан интерфейсінің ажыратымдылығын процессор уақытын жұмсау есебінен он есеге дейін арттырады.

By 1985, Color Computer users worried that the company would abandon their computer in favor of the Tandy 1000. Tandy executive Ed Juge stated that year that "No home computer on the market today has the potential horsepower of the Color Computer we believe [it] also has a good future". On July 30, 1986, Tandy announced the Color Computer 3 at the Waldorf Astoria Hotel in New York City. It came with 128
KB of RAM, which could be upgraded to 512 KB. The panel behind the keyboard and cartridge door plastic were changed from black to grey. The keyboard layout was revised, putting the arrow keys in a diamond configuration and adding CTRL, ALT, CLEAR, F1 and F2 keys. It sold in Radio Shack stores and Tandy Computer Centers for $219.95. The CoCo 3 is compatible with most older software and CoCo 2 peripherals. The 6809 in the CoCo 1 and 2 runs at 0.895 MHz. The CoCo 3 runs at that frequency by default, but is software controllable to run at twice that rate; OS 9 takes advantage of that capability. Taking the place of the graphics and memory hardware in the CoCo 1 and 2 is an application specific integrated circuit called the GIME (Graphics Interrupt Memory Enhancement) chip. The GIME also provides:

Output to a composite video monitor or analog RGB monitor, in addition to the CoCo 1 and 2's TV output. This improves the clarity of its output. A paged memory management unit breaks up the 6809's 64 KB address space into 8 × 8 KB chunks. The scheme would later allow third party RAM upgrades of up to 2 MB(256 × 8 KB). Text display with real lowercase at 32, 40, 64, or 80 characters per line and between 16 and 24 lines per screen. Text character attributes, including 8 foreground and 8 background colors, underline, and blink. New graphics resolutions of 160, 256, 320 or 640 pixels wide by 192 to 225 lines. 320x192x4, 320x192x16, 640x192x2, and 640x192x4 from a palette of 64 colors. There are two palette modes RGB (3 base colors with 3 levels of intensity and white, black and two gray tones) and Composite (16 distinct colors with 4 levels of intensity). Omitted from the GIME are the seldom used SAM created Semigraphics 8, 12, and 24 modes. A rumored 256 color mode (detailed in the original Tandy spec for the GIME) has never been found. Previous versions of the CoCo ROM were licensed from Microsoft, but Tandy could not convince them to provide further BASIC updates. Instead, Microware provided extensions to Extended Color BASIC to support the new display modes. To not violate the spirit of the licensing agreement between Microsoft and Tandy, Microsoft's unmodified BASIC is loaded in the CoCo 3's ROM. Upon startup, the ROM is copied to RAM and patched by Microware's code. The patched code has several bugs, and support for many of the new hardware features is incomplete. Microware also provided a version of the OS 9 Level 2 operating system shortly after launch. OS 9 uses memory mapping (so each process has its own memory space up to 64K), windowed display, and a more extensive development environment that includes a copy of BASIC09. C and Pascal compilers were available. Members of the CoCo OS 9 community enhanced OS 9 Level 2 for the CoCo 3 at Tandy's request, but Tandy stopped production of the CoCo 3 before the upgrade was officially released. Most of the improvements made it into NitrOS 9, a major rewrite of OS 9/6809 Level 2 for the CoCo 3 to take advantage of the features and speed of the Hitachi 6309 (if available). A joystick adapter designed by Steve Bjork increases the resolution of the joystick/mouse interface by a factor of ten at the expense of CPU time.

VDG

Motorola 6847 – мәтін мен графиканы шамамен квадрат пішіндес 256 пиксел ені және 192 қатар биіктігі бар дисплей матрицасында көрсетуге қабілетті дисплей генераторы. Ол 9 түсті көрсетуге мүмкіндік береді: қара, жасыл, сары, көк, қызыл, ақ, циан, фуксия және қызғылт сары.

Альфа-цифрлық/семиграфикалық дисплей

Альфа-цифрлық режимде әр таңба 5 нүкте енімен және 7 нүкте биіктігімен, 8 нүкте ені және 12 жол биіктігіндегі тіктөртбұрышқа сыяды. Бұл дисплей режимі $400-$5FF аралығындағы жадтың 512 байтын алады және 32 таңбалы, 16 жолды экран болып табылады. ROM таңба генераторы тек 64 таңбаны қамтиды, сондықтан кіші әріптер берілмейді. "Кіші әріптер" бас әріптермен кері түспен көрсетіледі. CoCo-ның көптеген нұсқаларында жасыл түс өте қою жасыл түс фонда болады. Семиграфика – бұл альфа-цифрлық және төмен ажыратымдылықтағы графиканы біріктіретін режим. Таңбаның 8-ші биті оның альфа-цифрлық екенін немесе 2x2 пикселдік тор ретінде қарастырылатынын анықтайды. Егер 8-ші бит қойылса, келесі үш бит түсті анықтайды, ал соңғы 4 бит таңба тіктөртбұрышының қай квадранттары таңдалған түспен немесе қарамен боялатынын көрсетеді. Бұл 9 түстің болуын қамтамасыз ететін 64x32 графикалық режимге мүмкіндік береді, бұл барлық 9 түсті бір уақытта көрсетуге болатын жалғыз режим. Екі түстер жиынтығы бар. Стандартты жиынтықта жасыл фонда қара әріптер болады. Балама жиынтықта сары фонда қара әріптер болады. Түстер жиынтығын таңдау семиграфикалық таңбаларға әсер етпейді. Шекара әрқашан қара болады. 6847 Semigraphics 6 дисплей режимін қолдайды, онда екі бит түсті таңдайды, ал 6 бит таңба тіктөртбұрышының қай 1/6 бөлігі жарық екенін анықтайды. Тек 4 түс қолданылуы мүмкін, бірақ VDG-нің түстер жиынтығы биті 4 түстің екі тобын таңдайды. CoCo-да Semigraphics 6 қолданғанда графикалық блоктарда тек екі түс қол жетімді. CoCo үшін әдепкі альфа-цифрлық дисплей – Semigraphics 4.

Қосымша жартылай графикалық режимдер

SAM-ді толық графикалық режимде көрсетіліп жатыр деп санайтын, бірақ VDG-ді әріптік-цифрлық/семиграфикалық 4 режимде қалдыратын етіп орнату арқылы таңба қорабын кішігірім бөліктерге бөлуге болады. Бұл Semigraphics 8, 12 және 24 "виртуалды" режимдерін құрайды. Бұл режимдерде әртүрлі мәтін таңбаларының бөліктерін, сондай-ақ Семиграфика 4 таңбаларын қосуға болады. Бұл режимдер қызықты болғанмен, кеңінен қолданылмады, себебі Semigraphics 24 экраны 6144 байт жадты пайдаланды. Бұл режимдер CoCo 3 құрылғысында іске асырылмады. CoCo бағдарламалық қамтамасының анықтамалық нұсқаулығында Тандидің ғылыми-зерттеу зертханасындағы өрт салдарынан семиграфика режимдеріне қатысты құжаттар шатастырылып, кейбір семиграфика режимдері құжатталмағандығы айтылған. CoCo әуесқойлары режимдерді кері инженериялауға тырысып, тәжірибелік бағдарламалар жасады және жоғалған құжаттаманы қайта құруға қол жеткізді.

Артефактілердің түсі

256×192 екі түсті графикалық режим NTSC теледидар жүйесіндегі ерекшеліктерге байланысты төрт түсті көрсетуге мүмкіндік береді. Бұлар композиттік артефакт түстері деп аталады. Бірінші түстер жиынтығында, жасыл және қара нүктелер қолжетімді болғанда, жасыл және қара бағаналардың кезектесіп орналасуы лайлы жасыл түс ретінде көрінеді. Ақ және қара түстер жиынтығында нәтиже қызғылт сары немесе көк түс болады. Кезектесіп орналасқан нүктелердің реттілігін өзгерту арқылы кері түс алынады. Нәтижесінде, бұл режим 128×192 өлшемді, төрт түсті: қара, қызғылт сары, көк және ақ. PAL теледидарларында, қатты қызғылт сары және көк түстердің орнына, артефакттар жұмсақ жиектері және шамамен төрт пиксел ені бар жасыл және шабдалы түсті тік жолақтар түрінде көрінеді. Аналогтық RGB мониторы бар CoCo 3 құрылғысында, қара және ақ нүктелер үлгісі артефакттарды көрсетпейді. Қызғылт сары және көк түсті бейнелейтін бит үлгілері, жүйе әр қосылған сайын өзгеруі мүмкін. Көптеген түсті компьютерлік ойындар атау экранымен басталады және пайдаланушыдан түстер дұрыс болатынша қайта орнату түймесін басуды сұрайды. Бұл мәселе Түсті Компьютер 3-те шешілген, ал басқа түстер жиынтығын таңдау үшін қайта орнату кезінде F1 түймесін ұстап тұруға болады.

Кіші әріптер мен 6847T1

6847 сыртқы таңба генераторын пайдалануға қабілетті. Бірнеше үшінші тараптың қосымша тақталары CoCo-ға кішкентай әріптерді шығаруға мүмкіндік береді. CoCo 2 өндірісінің соңында жетілдірілген 6847T1 VDG қолданылды. Ол кішкентай әріптер генераторын және мәтін экранында жасыл/сары немесе қара жиекті көрсету мүмкіндігін қамтиды. Көптеген CoCo пайдаланушылары Тэнди компьютерді жете бағаламағанына келіседі.

Орынбасарлар

Бірнеше компания CoCo факелін алып жүруге тырысты, бірақ CoCo 3-ке лайықты кері үйлесімділіктің болмауы көптеген қауымдастықтың қызығуын тудыра алмады. Кейбір жүйелер OS9/68k-мен жұмыс істейді, ол OS 9-ға ұқсас. Фрэнк Хогг Лабораториясы 1990 жылдың маусым айында Tomcat TC 9-ды ұсынды, ол CoCo 3-пен біршама үйлесімді, бірақ тек OS 9 бағдарламалық жасақтамасын ғана іске қоса алады. Кейінірек шыққан TC 70 нұсқасы MM/1-мен күшті үйлесімділікке ие және OS 9/68K-мен де жұмыс істейді. Multi Media One 1990 жылдың шілдесінде ұсынылды, ол 15 МГц Signetics 68070 процессорында 3 МБ жадпен, 640×208 графикалық ажыратымдылығымен және 640×416 аралас режимді қолдай отырып OS 9/68K-де жұмыс істейді. Ол SCSI интерфейсін, стерео A/D және D/A түрлендіруін, қосымша MIDI интерфейсін, сондай-ақ процессорды Motorola 68340-қа жаңартуға арналған қосымша тақтаны қамтиды. AT306 (сонымен қатар MM/1B деп те аталады) – бұл Motorola 68306 процессоры, OS 9/68K 3.0 және ISA шина карталарын қолдайтын MM/1-дің жалғасы. Оны Кевин Пиз және Карл Крейдер жасаған, ал Карлдың компаниясы – Kreider Electronics сатқан. Peripheral Technology 16 МГц Motorola 68000 жүйесін PTK68K 4 деп атады. Delmar PT68K 4 негізінде Delmar System IV деп аталатын жүйелерді сатты. PT68K 4 IBM PC-нің және жеті 8 биттік ISA слоттарының өлшемдерімен сәйкес келеді. Бейне стандартты бейнекарта және монитор арқылы қамтамасыз етіледі, бірақ жоғары ажыратымдылықтағы графика үшін бағдарламалық жасақтама тек белгілі бір бейнекарталарды ғана қолдайды. Гари Беккер Terasic DE FPGA тақталары үшін CoCo3FPGA-ны жасады. Ол 25 МГц жылдамдықпен жұмыс істейтін 6809 CPU ядросын қамтиды. Ол 256 түсті графикалық режимдерді, соның ішінде 640x450 режимін қосады. Роджер Тейлор DE0 Nano FPGA тақтасына негізделген Matchbox Coco CoCo 3 клонын жасады. RealCoCo деп аталған ол басқа FPGA аппараттық құралдарына көшірілді.

Клондар мен туыстары

Dragon 32 және 64 – Motorola компаниясының MC6809E процессорының мүмкіндіктерін көрсету үшін жасалған анықтамалық жобаға негізделген CoCo-ның британдық туыстары. Бұл жоба MC6847 бейне дисплей генераторы және MC6883 синхронды адрес мультиплексірімен жұмыс істеуге арналған еді. Dragon 32 үшін жасалған BIOS Microsoft және, белгілі бір деңгейде, Кембридж қаласындағы PA Consulting компаниясы әзірлеген техникалық талаптар мен API негізінде құрастырылды. Dragon, CoCo және CoCo 2-нің теледидар шығысына қоса, бейне шығысы бар жақсартылған құрылғы болды. Оған сонымен қатар Centronics параллель порты (CoCo құрылғыларында болмаған), ентеграцияланған 6551A сериялық UART (Dragon 64 моделінде) және сапасы жақсырақ пернетақта енгізілді. 1983 жылы Tano Corporation (Луизиана штаты, Нью-Орлеан қаласы) Солтүстік Америка нарығы үшін Dragon құрылғысын өндіруге лицензия алды. Tano компаниясы 1983 жылдың қыркүйегінде өндіріс орталығында жұмысты бастады және бір айдан кейін толық қуатпен жұмыс істеді. Бірақ сатулар күтілгендей болмады, сондықтан Tano компаниясы бір жылдан кейін өндіріс және техникалық қолдау көрсетуді тоқтатты. Бразилияда CoCo құрылғысының бірнеше клондары жасалды, олардың ішінде Prológica CP 400 Color және CP 400 Color II, Varix VC 50, LZ Color 64, Dynacom MX 1600, Codimex CD 6809 және Microdigital TKS800 (әзірленбеген жоба) болды. Мексикада Білім министрлігі 64 КБ жадысы бар CoCo 2 клоны – Micro SEP құрылғысын ұсынды. Micro SEP бағдарламасы 7-ден 9-сыныпқа дейінгі барлық мемлекеттік мектептерге таратуды көздеген. Бұл құрылғы Ұлттық политехника институтының Жоғары ғылыми-зерттеу және зерттеу орталығының жобасы ретінде таныстырылды. Dragon сияқты, бұл компьютерлерде де бейне шығару мүмкіндігі болды. Бұл компьютерлерді осы институт өзі жоспарлаған ма, әлде бастапқы жоба бойынша лицензия алған ма, әлі белгісіз. Тайваньдық Sampo компаниясы да CoCo құрылғысының Sampo Color Computer деген клонын жасады. Sampo құрылғысы Тайвань, Корея және басқа да Азия елдерінде сатылымда болды деген ақпарат бар. Tandy компаниясы авторлық құқықтың бұзылуына байланысты заңдық шаралар қолданып, АҚШ-та сатуды тоқтатты деп есептеледі. TRS 80 MC 10 немесе Micro Color Computer, Radio Shack дүкендерінде CoCo құрылғысынан арзан бағамен бастапқы деңгейдегі компьютер ретінде сатылды. 1983 жылы шыққан бұл құрылғы Timex Sinclair құрылғысына ұқсас болды. CoCo сияқты, ол MC6847 VDG және Microsoft BASIC жүйесін қолданды, бірақ 6809 процессорының орнына MC6803 процессоры қолданылды.

The Dragon 32 and 64 are British cousins of the CoCo based on a reference design from Motorola that was produced as an example of the capabilities of the MC6809E CPU when coupled with the MC6847 Video Display Generator and the MC6883 Synchronous Address Multiplexer. The BIOS for the Dragon 32 was written based on specifications and API drawn up by Microsoft and, to a certain extent, PA Consulting of Cambridge. The Dragon was a much improved unit with video output in addition to the TV output of the CoCo and CoCo 2. It also featured a Centronics parallel port (not present on any CoCo), an integrated 6551A serial UART (on the Dragon 64), and a higher quality keyboard. In 1983, a version of the Dragon was licensed for manufacture for the North American market by Tano Corporation of New Orleans, Louisiana. Tano started production at their facility in September 1983 and were running at capacity one month later. Sales did not meet expectations and Tano stopped production and support after a year. In Brazil, there were several CoCo clones, including the Prológica CP 400 Color and CP 400 Color II,'''''' the Varix VC 50, the LZ Color 64, the Dynacom MX 1600, the Codimex CD 6809, and the vaporware Microdigital TKS800. In Mexico, the Micro SEP, a CoCo 2 clone with 64 KB of memory, was introduced by the Secretary of Education. The Micro SEP was intended to be distributed nationally to all the public schools teaching the 7th to 9th grades. They were presented as a design of the Center of Advanced Research and Studies of Instituto Politécnico Nacional. Like the Dragon, these computers also included video output. Whether these computers were "designed" by this institute, or were licensed from the original design, is unclear. A Taiwan based company, Sampo, also made a CoCo clone, the Sampo Color Computer. The Sampo was supposedly available in Taiwan, Korea, and possibly other Asian countries. It is believed that Tandy blocked sales in the US with legal action due to copyright infringements on the ROM code. The TRS 80 MC 10, or Micro Color Computer, was sold in Radio Shack stores as an entry level computer at a lower cost than the CoCo. Released in 1983, it was similar in appearance to the Timex Sinclair. Like the CoCo, it uses the MC6847 VDG and Microsoft BASIC, but with the MC6803 instead of the 6809.