Кіріспе

Американдық саясаткер (1948 жылы туған)

Роберт Анаклетус Андервуд (13 шілде 1948 жылы туған) – американдық саясаткер және педагог, 1993 жылдан 2003 жылға дейін Демократиялық партия мүшесі ретінде Гуамнан АҚШ Өкілдер палатасына делегат болып қызмет еткен. Кейін 2008 жылдан 2018 жылға дейін Гуам университетінің президенті болды және қазір Америка Құрама Штаттарының Бейбітшілік институтының Қытай және еркін қауымдасқан мемлекеттер аға зерттеу тобының тең төрағасы болып табылады.

Ерте өмір

Андервуд Гуамның Тамунинг қаласында дүниеге келген. Ол Джон Джозеф Андервуд (1911–1986) және Эстер Флорес Тайтаноның (1913–2005) ұлы. Оның әкесінің ата-анасы Джеймс Холланд Андервуд және Ана Пангелинан Мартинес, екеуі де Тамунинг, Гуамнан шыққан, ал анасының ата-анасы Хуан Сан-Николас Тайтано және Розарио Саблан Флорес, олар Гуамның Дедедо қаласында тұрған. Андервуд 1965 жылы Гуамның Джон Ф. Кеннеди орта мектебін бітірді, содан кейін Калифорния мемлекеттік университетінде (Лос-Анджелес) және Оңтүстік Калифорния университетінде оқыды. Ол Америка құрлығында жоғары мектеп мұғалімі болды, кейін 1976 жылдан 1983 жылға дейін Гуам университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. Андервуд 1988 жылға дейін Микронезия аймағындағы екі тілді білім беруге көмектесу жөніндегі директор, ал 1992 жылға дейін Гуам университетінің академиялық вице-президенті қызметін атқарды. 2009 жылы ол Гуамның жоғары сотында өткен шағын салтанатта Гуам білім беру департаментінің бұрынғы директоры доктор Нерисса Бретания Андервудқа үйленді. Оның әйелі Гуам заң шығару жиналысының бұрынғы сенаторы. Андервуд Pacific Daily News газетіне тұрақты түрде пікір жазады.

Гуам делегаты (1993-2003)

Андервуд 1993 жылдың 3 қаңтарынан 2003 жылдың 3 қаңтарына дейін 103-107 Конгресстерде АҚШ Конгресінде Гуам делегаты болып қызмет етті. Ол Гуам үшін маңызды заңнамаларды ұсынды, АҚШ Қорғаныс министрлігінің бекіту заңдарына белсенді қатысты және аралдық аумақтардың саяси дамуын, сондай-ақ Азиялық американдықтар мен Тынық мұхиты аймағының халықтары үшін білім беру және әлеуметтік мүмкіндіктерді кеңейтуді қолдады. Конгресстегі қызметі барысында ол Өкілдер палатасының Қарулы күштер және Табиғат ресурстары комитеттерінің жетекші мүшесі болды. Ол Гуам мен Азия-Тынық мұхиты аймағының ұлттық стратегиялық саясаттағы маңыздылығын баса көрсетті және әскери қызметшілердің, әсіресе ұлттық гвардия мен резервтегілердің әл-ауқатын жақсартуға жұмыс істеді. Ол Гуам үшін федералды үкіметпен ұзақ жылдар бойы шешілмей келген жер дауларын реттеген, Гуамның Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінің өкілдерін мойындаған және олардың соғысқа байланысты талаптарын қарастырған, сондай-ақ жергілікті басқарудың тәуелсіздігін арттырған маңызды заңдарды қабылдады. Бұдан өзге, ол әскери құрылыс, Гуам үкіметіне жақын аумақтардан көшіп келгендерге көмек көрсету және бірнеше білім беру бағдарламалары үшін федералдық қаражатты тартуда үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Андервуд Гуамның 1996 жылғы Телекоммуникациялар туралы заңға, осы заң арқылы Тынық мұхиты аймақтарына ішкі телефон тарифтері енгізілді, Балалардың мемлекеттік денсаулық сақтану бағдарламасына және Ұлттық қауіпсіздік департаментін құру туралы заңға қосылуын қамтамасыз етті. Ол Гуамның ерекше халқына АҚШ кедендік аймағына бетел жаңғағын (пугуа) импорттауға қойылған шектеуді алып тастау, Екінші дүниежүзілік соғыс ескерткішіне енгізу, Чаморро стандартты уақытын (CST) құру және ұлттық еске алу шараларына қатысу арқылы назар аударды. Латын және Азия-Тынық мұхиты америкалықтарының қауымдастығының мүшесі ретінде ол иммигранттардың құқықтарын қорғау, білім беру мүмкіндіктерін және тілдік мәселелерге сезімталдық туралы мәселелерді көтерді. 106-шы Конгресте Азия-Тынық мұхиты америкалықтарының қауымдастығының төрағасы ретінде ол стипендия бағдарламаларына Азия-Тынық мұхиты америкалықтарын қосуды бастады, Ақ үйдің Азиялық американдықтар мен Тынық мұхиты аймағының халықтарына қатысты бастамасын әзірлеуге үлкен үлес қосты, нәсілдік дискриминацияға қарсы сөйледі және федералды бағдарламаларда Тынық мұхиты аймағының халықтарын демографиялық санатка енгізуді қолдады.

2002 жылғы губернаторлық науқаны

Андервуд 2002 жылғы губернаторлық сайлауға кандидаттығын қойды және 2002 жылғы қарашадағы бас сайлауға қатысты. Оның вице-губернаторлыққа серігі сенатор Томас "Том" Ада болды. Андервуд 2002 жылғы 3 қарашада өткен бас сайлауда Феликс Перес Камачодан жеңіліс тапты.

2006 жылғы губернаторлық науқаны

Андервуд 2006 жылы Гуам губернаторы лауазымына демократ ретінде қайта кандидат болды, ал вице-губернаторлыққа Фрэнк Агуонды серіктес етті. Андервуд-Агуон командасы бұрынғы губернатор Карл Гутьеррес пен сенатор Бенджамин Крузбен бақ сынасты. Ол 2006 жылдың 2 қыркүйегінде өткен праймериз сайлауда өзінің басты демократ қарсыласы – Гутьеррес-Круз командасын жеңіп шықты. Бірақ 2006 жылдың 7 қарашасында ол жалпы сайлауда жеңіліске ұшырады, себебі қайта сайлануға түскен республикалық губернатор Феликс Перес Камачо және оның жаңа серіктесі, сайланған вице-губернатор доктор Майкл Круз 50 пайыз дауысқа 48 пайыз дауыспен қайта сайланды.

UOG президенті (20082018)

2008 жылы Андервуд Гуам университетінің оныншы президенті лауазымына 5 жылдық мерзімге тағайындалды және 2016 жылға дейін осы қызметін атқарып келді. 2018 жылдың маусым айында Андервуд Гуам университетінің президенті қызметінен зейнетке шықты, оның орнына Томас В. Крайз келді.

2020 жылғы Конгресс сайлауы

2020 жылдың 30 маусымында Андервуд АҚШ Өкілдер палатасына Гуам өкілі болып кандидаттығын жариялады және бұрынғы өкіл Майкл Сан-Николасқа қарсы сайлауға түсті. 2020 жылы Сан-Николас қайта сайланды. COVID-19 пандемиясы салдарынан Гуамда партиялық іріктеу кезеңдері өткізілмеді және барлық талапкерлер 3 қарашадағы бас сайлау бюллетенінде тіркелді. Сан-Николас Андервуд пен республикалық аймақтық сенатор Уил Кастроға қарсы үш үміткердің арасында бірінші орынды иеленді, бірақ ол толық көпшілік дауысқа ие бола алмады. 17 қарашада өткен екінші турда Сан-Николас Андервудты жеңіп, дауыстардың 59% астам бөлігін жинады.