Кіріспе
Time (барлық үлкен әріптермен TIME) – Нью-Йорк қаласындағы американдық жаңалықтар журналы және веб-сайты. Ол дерлік бір ғасыр бойы апта сайын жарық көрді. 2020 жылдың наурыз айынан бастап, екі апта сайын шығаруға көшті. Алғаш рет 1923 жылдың 3 наурызында Нью-Йорк қаласында жарық көрді және көп жылдар бойы оның ықпалды негізін қалаушысы Генри Люс басқарды. Еуропалық басылымы (Time Europe, бұрын Time Atlantic деп аталған) Лондонда шығарылады, сонымен қатар Таяу Шығыс, Африка және 2003 жылдан бастап Латын Америкасын да қамтиды. Азиялық басылымы (Time Asia) Гонконгта орналасқан. Оңтүстік Тынық мұхиты аймағын, Австралияны, Жаңа Зеландияны және Тынық мұхиты аралдарын қамтитын басылымның орталығы Сидней қаласы. 2018 жылдан бері Time компаниясы Salesforce негізін қалаушы Марк Бениоффқа тиесілі, ол оны Meredith Corporation компаниясынан сатып алған. Бениофф қазіргі уақытта журналды Time USA, LLC компаниясы арқылы шығарады.
Time (stylized in all caps as TIME) is an American news magazine based in New York City. It was published weekly for nearly a century. Starting in March 2020, it transitioned to every other week. It was first published in New York City on March 3, 1923, and for many years it was run by its influential co founder, Henry Luce. A European edition (Time Europe, formerly known as Time Atlantic) is published in London and also covers the Middle East, Africa, and, since 2003, Latin America. An Asian edition (Time Asia) is based in Hong Kong. The South Pacific edition, which covers Australia, New Zealand, and the Pacific Islands, is based in Sydney. Since 2018, Time has been owned by Salesforce founder Marc Benioff, who acquired it from Meredith Corporation. Benioff currently publishes the magazine through the company Time USA, LLC.
20 ғасыр
Time журналы 1923 жылғы 3 наурызда жарық көрген алғашқы санынан бері Нью-Йорк қаласында орналасқан. Бұл АҚШ-тағы алғашқы апталық жаңалықтар журналы болды. Бұрынғыда екеуі де «Yale Daily News» газетінің төрағасы және бас редакторы болып бірге жұмыс істеген. Олар журналды «Facts» деп атауды жоспарлаған, бірақ оны «Time» деп өзгертіп, «Уақытты пайдаланыңыз – ол қысқа» деген ұранды қабылдады, себебі журналды әрі қарай оқу үшін бір сағат жеткілікті болса жеткілікті. Хэдден еркін мінезді, ал Люсті әзілдеуді ұнататын. Ол Time журналын маңызды әрі қызықты деп есептеді, сондықтан ол саяси және мәдениет қайраткерлеріне, сондай-ақ ойын-сауық индустриясына және поп-мәдениетке кеңінен тоқтады, бірақ кейде оны тым жеңіл деп сынады. Time жаңалықтарды адамдар арқылы жеткізуді мақсат етті, сондықтан 1960 жылдардың соңына дейін журналдың мұқабасында әдетте бір адамның суреті бейнеленген. Соңғы жылдары Time журналы «Жылдың адамы» атты арнайы сандарды шығара бастады, олар жылдар бойына үлкен танымаллыққа ие болды. Time журналының алғашқы санында Өкілдер палатасының экс-спикері Джозеф Г. Кэннонның суреті болды. 1938 жылғы 28 ақпандағы журналдың 15 жылдығына арналған санында түпнұсқадағы барлық мақалалар мен жарнамаларды қамтитын №1 санының факсимилелік көшірмесі қоса берілді. Журналдың бағасы 15 цент болды (1923 жылғы 0,15 доллар қазіргі шақта <есептелген сомаға> тең). 1929 жылы Хэдденнің қайтысынан кейін Люс Time журналының басты тұлғасына айналып, ХХ ғасырдың медиа тарихындағы маңызды фигураға айналды. Роберт Элсонның «Time Inc.: The Intimate History of a Publishing Enterprise 1972–2004» кітабында «Рой Эдвард Ларсен Time Inc. дамуында Люсқа екінші орынды иеленді» делінген. Реймонд Филдинг өзінің «The March of Time, 1935–1951» кітабында Ларсеннің «алғашқыда Time журналының таралым менеджері, содан кейін бас менеджері, кейіннен Life журналының баспашысы, көп жылдар бойы Time Inc. президенті және корпорация тарихында Люстен кейін ең ықпалды және маңызды тұлға» болғанын атап өтті. Сол кезде олар Йель университетінің бай түлектерінен, соның ішінде J. P. Morgan & Co. серіктесі Генри П. Дэвисон, жарнамашы Мартин Иган және J. P. Morgan & Co. банкирі Дуайт Морроудан 100 000 доллар жинады. Генри Люс және Бритон Хэдден 1922 жылы Ларсенді жұмысқа алды. Ларсен Гарвард университетінің түлегі болса, Люс пен Хэдден Йель университетінің түлектері еді. 1929 жылы Хэдден қайтыс болғаннан кейін Ларсен Time Inc. акцияларының 550 данасын сатып алды, ол ақшаны әкесінен мұраға қалған RKO акцияларын сатудан алған еді, ал әкесі Жаңа Англиядағы Бенджамин Франклин Кит театрлар желісінің басшысы болған. Алайда, Бритон Хэдденнің қайтысынан кейін Time, Inc. акцияларының ең ірі үлесі Генри Люске тиесілі болды, ол медиа конгломератын автократиялық түрде басқарды. «Оның оң қолында Ларсен болды», - делінген «Time Inc.: The Intimate History of a Publishing Enterprise 1923–1941» кітабында, Time Inc. акцияларының екінші ірі үлесіне ие болған Ларсен туралы. 1929 жылы Рой Ларсен Time Inc. директоры және вице-президенті болып тағайындалды. J. P. Morgan Time және Fortune екі директорлық орын мен акциялардың үлесі арқылы белгілі бір бақылауды сақтап қалды. Басқа акционерлердің қатарында Браун Бразерс Харриман & Co. және Нью-Йорк Траст Компаниясы (Standard Oil) болды. Time журналы 1923 жылғы наурызда апта сайын жарық көре бастағаннан кейін Рой Ларсен АҚШ радиосы мен кинотеатрларын пайдалану арқылы оның таралымын арттырды. Ол көбінесе Time журналын және АҚШ-тың саяси және корпоративтік мүдделерін жарнамалады. «The March of Time» басылымында айтылғандай, 1924 жылы Ларсен Time журналын радио бизнесіне енгізді, ол 1925 жылға дейін жалғасқан «Pop Question» атты 15 минуттық викториналық шоуды эфирге шығарды. 1928 жылы Ларсен «Time журналының соңғы санынан алынған қысқаша жаңалықтарды қамтитын 10 минуттық апталық бағдарламалық серияны шығарды, ол бастапқыда АҚШ-тың 33 радиостанциясында таратылды». Ларсен кейіннен 1931 жылғы 6 наурыздан бастап CBS телеарнасында «The March of Time» атты 30 минуттық радио бағдарламасын таратуды ұйымдастырды. Бағдарлама әр апта сайын тыңдаушылар үшін апталық жаңалықтарды драмалық түрде көрсетті, осылайша Time журналының өзі «бұрын оның бар екенін білмеген миллиондаған адамдардың назарына жеткізілді», - делінген «Time Inc.: The Intimate History of a Publishing Enterprise 1923–1941» кітабында, бұл 1930 жылдары таралымының артуына әкелді. 1931 және 1937 жылдар аралығында Ларсеннің «The March of Time» радио бағдарламасы CBS радиосында, ал 1937 және 1945 жылдар аралығында NBC радиосында хабарланды, бірақ 1939 және 1941 жылдар аралығында эфирге шықпады. People журналы Time журналының «People» бетіне негізделген. Time Inc. акциялары Лус қайтыс болған кезде шамамен 109 миллион долларға бағаланды және оған жыл сайын 2,4 миллион доллардан астам дивиденд төленді, Кертис Прендергасттың «The World of Time Inc.: The Intimate History of a Changing Enterprise 1957–1983» кітабында айтылғандай. 1960 жылдары Ларсен отбасының Time Inc. акцияларының құны шамамен 80 миллион долларды құрады. Рой Ларсен Time Inc. директоры және атқару комитетінің төрағасы болды, кейіннен 1979 жылдың ортасына дейін Time Inc. директорлар кеңесінің вице-төрағасы болып қызмет етті. 1979 жылғы 10 қыркүйекте «The New York Times» газеті «Мырза Ларсен компания тарихында 65 жасқа толғанда міндетті түрде зейнетке шығу саясатынан босатылған жалғыз қызметкер болды» деп жазды. 1987 жылы Джейсон МакМанус Генри Грунвальдты бас редактор ретінде алмастырды және Норман Перлстайн 1995 жылы оны алмастырғанға дейін өту процесін басқарды. 1989 жылы Time, Inc. және Warner Communications біріккен кезде Time Time Warner құрамына кірді, Warner Bros. бірге.
21 ғасыр
2000 жылы Time AOL Time Warner компаниясының құрамына кірді, ол 2003 жылы Time Warner деген атауға қайта оралды. 2007 жылы Time журналының таралымы дүйсенбідегі жазылым/газет стендінен жұма күні сатылымға түсіп, абоненттерге сенбі күні жеткізілетіндей өзгертілді. Журнал 1923 жылы шыға бастағанда жұма күндері жарық көрген. 2007 жылдың басында «редакциялық өзгерістерге» байланысты, соның ішінде 49 қызметкерді жұмыстан босату салдарынан, жылдың бірінші саны шамамен бір аптаға кешіктірілді. 2009 жылы Time оқырмандардың жекелеген талғамдарына сәйкес, Time Warner басылымдарынан мазмұн жинап, жекелендірілген басылым журналы Mine-ды ұсынғанын хабарлады. Жаңа журналға сын көп болды, оның назары шынайы жекелендірілу үшін кеңейтілуі керек делінді. Журналдағы барлық мақалалардың форматы жоқ мәтінінен тұратын онлайн архив бар. Мақалалар индекстеліп, сканерленген кескіндерден оптикалық тану технологиясы арқылы түрлендірілді. Мәтіндегі ұсақ қателер – бұл цифрлық форматқа ауыстырудың салдары. 2013 жылдың қаңтар айында Time Inc. компаниясы әлем бойынша 8000 қызметкерінің шамамен 6% -ын құрайтын 500-ге жуық жұмыс орнын қысқартатынын мәлімдеді. Time журналының сатылымы жоғары болғанымен, жарнамалық беттері айтарлықтай азайды. Сондай-ақ 2013 жылдың қаңтар айында Time Inc. Марта Нельсонды журналдық бөлімшесінің алғашқы бас редакторы етіп тағайындады. 2013 жылдың қыркүйегінде Нэнси Гиббс Time журналының алғашқы әйел бас редакторы болып тағайындалды. 2017 жылы редактор және журналист Кэтрин Майер, сондай-ақ Ұлыбританияда Әйелдер теңдігі партиясын құрған, Time журналын жыныстық және жас бойынша кемсітушілікке қарсы адвокаты Энн Оливариус арқылы сотқа берді. Сот ісі 2018 жылы шешілді. 2018 жылдың наурыз айында, сату аяқталғаннан кейін алты апта өткен соң, Meredith компания Time, Fortune, Money және Sports Illustrated сияқты журналдарды сатуды қарастыратынын мәлімдеді, себебі олар компанияның өмір салты брендтерімен үйлеспеді. 2018 жылдың қазан айында Meredith Corporation Time журналын Марк Бениофф пен оның әйелі Линнге 190 миллион долларға сатты. Бениофф Salesforce.com компаниясының төрағасы және бас директоры болғанымен, Time компаниядан бөлек қалатын және Бениофф журналдың күнделікті жұмысына араласпайтын болды. 2023 жылдың сәуір айының соңында Time 2023 жылдың 1 маусымынан бастап веб-сайттағы төлемді қабырғаны жоятынын хабарлады.
Канада уақыты
1942 жылдан 1979 жылға дейін Time журналының канадалық нұсқасы болды, онда жергілікті мазмұннан тұратын бес беттік қосымша және кейде канадалық мұқабалар жарияланды. Американдық журналдардың канадалық басылымдарының салық статусындағы өзгерістерге байланысты Time канадалық бюроларын, Оттавадан басқасын жапты және АҚШ нұсқасымен бірдей мазмұнды, бірақ канадалық жарнамамен шығарды. 2008 жылдың желтоқсан айында Time канадалық нұсқасын шығаруды тоқтатты.
Айналым
2009 жылдың екінші жартысында журналдың газет стендтеріндегі сату көлемі 34,9%-ға төмендеді. 2010 жылдың бірінші жартысында Time журналының сатылымы кем дегенде үштен бір бөлігіне төмендеді. 2010 жылдың екінші жартысында Time журналының газет стендтеріндегі сатылымы шамамен 12%-ға төмендеп, аптасына 79 000-нан астам данаға жетті. 2012 жылы оның тиражы 3,3 миллионды құрады, бұл оны АҚШ-тағы ең көп таралған 11-ші журналға айналдырды және People журналынан кейін екінші орындағы апталық журнал болды. 2017 жылдың шілдесіне қарай оның тиражы 3,028,013-ке жетті. Қазіргі уақытта Time журналының 1,3 миллион баспа түріндегі және 250 мың цифрлық жазылушысы бар.
Жазу
Time бастапқыда ерекше "қатал, бейшара стильге" ие болды, көбінесе Хэддон жасаған және кейде "Timestyle" деп аталатын. Timestyle жиі кері сөйлемдерді қолданды, мысалы, 1936 жылы Уолкотт Гиббс The New Yorker журналында әйгілі түрде пародиалады: "Ақылға сыймайтынша кері жүріп жатты сөйлемдер, соңы немен бітеді, Құдай ғана біледі!". Time сондай-ақ "әлеуметтік беделді адам", "шамалап бағалау", "телеқағидашы", "сарапшы" және "магнат" сияқты көптеген жаңа сөздерді ойлап тапты немесе танымал етті. Time 1939 жылы "Бірінші дүниежүзілік соғыс" және "Екінші дүниежүзілік соғыс" деген атауларды енгізді, бұл "Алғашқы дүниежүзілік соғыс" және "Екінші дүниежүзілік соғыс №2" сияқты бұрынғы атаулардан өзгеше болды. Бұл жалған атау құрылымын Time танымал етті және оны кейде "Time стиліндегі сөздер" деп атайды.
Тізімдер
1970 жылдардың ортасына дейін Time журналында апта сайын "Listings" бөлімі жарияланды, онда маңызды фильмдер, пьесалар, мюзиклдер, телебағдарламалар және бестселлер әдебиеттер туралы қысқаша мақалалар немесе рецензиялар берілді. Бұл The New Yorker журналының "Ағымдағы оқиғалар" бөліміне ұқсас болды.
Қақпағы
Time журналы 1927 жылы енгізілген мұқабасының қызыл жиегімен де танымал. 2010 жылы Сиэтлдің “The Stranger” газеті осы әйгілі қызыл жиекті құрмет тұтып немесе сатиралық түрде бейнелеген. 1927 жылдан бері жиек тек сегіз рет қана өзгерді:
АҚШ-қа жасалған 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін шыққан арнайы санында аза тұту нысаны ретінде қара жиек болды. Келесі кезекті санда жиек қайтадан қызыл түске енді. 2008 жылдың 28 сәуіріндегі Жер күніне арналған санында, қоршаған орта мәселелеріне тоқталып, жасыл жиек қолданылды. 2011 жылдың 19 қыркүйегіндегі саны 11 қыркүйек шабуылдарының 10 жылдығына арналды. 2012 жылдың 31 желтоқсанында Барак Обаманың “Жыл адамы” ретінде таңдалғанын атап өту үшін күміс жиек пайда болды. 2016 жылдың 28 қарашасы мен 5 желтоқсанында журнал “Барлық уақыттағы ең ықпалды суреттер” тақырыбымен күміс жиекпен шықты. 2020 жылдың 15 маусымында Джордж Флойдтың өліміне байланысты наразылықтарды қамтыған санында мұқаба жиегінде алғаш рет адамдардың есімдері жазылды. Суретші Титус Кафар салған мұқабада баласын құшақтаған афроамерикалық ана бейнеленген. 2020 жылдың 21 және 28 қыркүйегіндегі коронавирус пандемиясына АҚШ-тың жауабын қамтыған сандардың жиегі қара болды. 2022 жылдың 26 қыркүйегі мен 3 қазанындағы Елизавета II патшайымның қазасына арналған сандар күміс жиекпен жарық көрді. Бұрынғы президент Ричард Никсон Time журналының мұқабасында ең көп суреттелген тұлғалардың бірі, ол 1952 жылдың 25 тамызынан 1994 жылдың 2 мамырына дейін 55 рет пайда болды. 2020 жылдың қазан айында журнал логотипін “Vote” сөзімен ауыстырып, “Алдағы АҚШ президенттік сайлауының нәтижесінен гөрі әлемді қалыптастыратын оқиғалар аз” деп түсіндірді. Басқа өзгерістердің ішінде, журнал басты мақалаларды жариялау үшін қызыл жиектің мөлшерін азайтты, баған атауларын үлкейтті, басты мақалалардың санын қысқартты, мақалалардың айналасындағы бос орынды арттырды және пікір мақалаларын авторлардың суреттерімен бірге жариялады. Бұл өзгерістер мақтау мен сынға да ұшырады.
Жыл адамы
Тайм журналының тарихы бойындағы ең танымал ерекшелігі – жыл сайынғы "Жыл адамы" (бұрынғы "Жыл еркегі") тақырыбындағы мақаласы. Онда Тайм соңғы 12 айда жаңалықтар беттерінде ең көп айтылған жеке тұлғаны немесе топты мойындайды. Бұл аталым "жақсылыққа немесе жамандыққа" жыл барысына ең үлкен әсер еткен адамға берілуі тиіс; демек, бұл міндетті түрде марапат не құрмет емес. Бұрын Адольф Гитлер және Иосиф Сталин сияқты тұлғалар "Жыл адамы" атағын алған. 2006 жылы "Жыл адамы" аталымы "Сіз" деп берілді, бұл қадам әртүрлі пікірлерге бөлінді. Кейбіреулер бұл тұжырымды шығармашылық деп есептесе, енді біреулері нақты бір адамды "Жыл адамы" деп тануды қалады. Редакторлар Пеппер мен Тиммер егер бұл қателік болса, "біз мұны бір рет ғана жасаймыз" деген пікірде болды. 2017 жылы Time журналы жыныстық қысымға ұшырағандағы жеке тәжірибелерін айтқан "Үнсіздікті бұзғандарды" "Жыл адамы" деп жариялады.
Уақыт 100
Соңғы жылдары Time журналы жыл сайынғы ең ықпалды 100 адамның тізімін жасап келеді. Алғашқыда олар 20 ғасырдың ең ықпалды 100 адамының тізімін жасады. Бұл нөмірлердің мұқабасында әдетте тізімдегі адамдардың суреттері орналасады, ал журналдың ішінде тізімдегі әрбір адам туралы 100 мақалаға кең орын бөлінеді. Кейде 100-ден астам адам кіргізілген, мысалы, екі адам бір орынды бөлісіп, бірге тізімге енген жағдайларда. Журнал 2005 жылы «Барлық уақыттың 100 ең жақсы романы» және «Барлық уақыттың 100 фильмі», 2007 жылы «Барлық уақыттың 100 ең жақсы телешоулары» және 2012 жылы «Барлық уақыттың 100 мода иконы» тізімдерін де құрастырды. 2016 жылдың ақпан айында Time журналы ер адам, Эвелин Воны «Колледж сабақтарында ең көп оқылатын 100 әйел жазушы» тізіміне қате түсірді (ол тізімде 97-ші орынды иеленді). Бұл қате көптеген БАҚ назарына ілігіп, журнал қызметкерлерінің білім деңгейіне қатысты алаңдаушылықтар тудырды. Time кейіннен бұл қателікті түзетті.
Қызыл X қаптамалары
Өз тарихында алты рет Time журналы арнайы санының мұқабасында адамның немесе ұлттық символдың бетіне X таңбасы сызылып қойылған. Алғашқы қызыл X-пен қапталған Time журналы 1945 жылдың 7 мамырында жарық көрді, ол Адольф Гитлердің өлімінен кейінгі аптада шығарылған. Екінші X мұқабасы үш айдан астам уақыт өткен соң, 1945 жылдың 20 тамызында жарық көрді. Қара X (журналдың бүгінгі күнге дейін қолданған жалғыз қара X белгісі) Жапонияның туын жапқан, Жапонияның жақында капитуляциялағанын және Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталғанын білдірген. 58 жыл өткен соң, 2003 жылдың 21 сәуірінде Time журналы Саддам Хусейннің бетіне қызыл X белгісі қойылған тағы бір нөмірін шығарды, бұл Иракқа басып кірудің басталысынан екі апта өткен соң болды. 2006 жылдың 13 маусымында Time журналы Абу Мусаб әл-Зарқауидің Ирактағы АҚШ әуе шабуылында қаза тапқаннан кейін қызыл X мұқабасын басып шығарды. Time журналының ең соңғы қызыл X мұқабасы 2011 жылдың 2 мамырында, Усама бен Ладеннің өлімінен кейін жарық көрді. 2024 жылғы мәліметтер бойынша, Time журналының ең соңғы қызыл X мұқабасында пандемияның қатты соққан 2020 жылына сызылған қызыл X және "ең жаман жыл" деген жариялама бар.
"Vote" логотипімен алмастырылған
Журналдың АҚШ-тағы басылымының 2020 жылғы 2 қарашадағы саны, 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауына бір күн бұрын жарияланды, және "TIME" мұқабалық логотипі қолданылмаған алғашқы рет болды. Сол нөмірдің мұқабасында Шепард Фейридің пандемия кезінде бетперде киген сайлаушының суретімен бірге "VOTE" сөзі логотип ретінде пайдаланылды. Бұл санда АҚШ-та COVID-19 пандемиясы барысында қауіпсіз дауыс беру қалай жүргізіледі деген ақпарат берілген. Журналдың бас редакторы және бас директоры Эдвард Фелсентал бұл бір реттік мұқаба логотипін өзгерту шешімін "ұрпақтар үшін тарихты бұрынғы және кейінгі кезеңге бөліп тұратын сирек сәт" деп түсіндірді.
Балалар уақыты
Time for Kids – Time журналының балаларға арналған бөлімшесі, ол негізінен мектеп сыныптарында таратылады. TFK ұлттық жаңалықтарды, "Аптаның карикатурасын" және танымал мәдениетке қатысты түрлі мақалаларды қамтиды. АҚШ мектеп оқу жылының соңына қарай жыл сайынғы экологиялық мәселелерге арналған нөмір таратылады. Басылым көлемі алдыңғы және артқы жағынан он беттен аспайды.
Уақытша LightBox
Time LightBox – 2011 жылы журналдың фото бөлімі жасаған және басқаратын фотосуреттер туралы блог. 2011 жылы Life журналы LightBox-ты «Фото блогтар» сыйлығына иегер деп таңдады.
TimePieces NFT-тер
TimePieces – Time компаниясының Web3 қауымдастық NFT жобасы. Оған 40-тан астам әртіс, түрлі салалардан шығармалары қосылған.
Қызметкерлер
Ричард Стенгел 2006 жылдың мамыр айынан 2013 жылдың қазанына дейін бас редактор қызметін атқарды, содан кейін АҚШ Мемлекеттік департаментіне өтті. Нэнси Гиббс 2013 жылдың қыркүйегінен 2017 жылдың қыркүйегіне дейін бас редактор болды.