Кіріспе
Cosmopolitan – әйелдерге арналған америкалық тоқсандық мода және ойын-сауық журналы. Ол алғаш рет 1886 жылдың наурыз айында Нью-Йорк қаласында отбасылық журнал ретінде жарық көрді. Кейін әдеби журналға айналып, 1965 жылдан бастап әйелдер журналы болып өзгерді. Cosmopolitan – ең көп таралған журналдардың бірі және көбінесе әйел аудиториясына бағытталған. Джессика Джайлс (бұрынғы Пелс) 2018 жылдан бері журналдың бас редакторы қызметін атқарып келеді. Бұрын «Космополитан» деп аталып, көбінесе «Космо» деп қысқартылатын Cosmopolitan өзінің стилі мен мазмұнын өзгертіп келді. Оның қазіргі нұсқасы бастапқыда үй, отбасы және тамақ дайындау туралы мақалалары бар әйелдер модасы журналы ретінде таныстырылды. Біраз уақыт бойы жаңа көркем әдебиет пен қысқа әңгімелер, романдар және мақалаларды қамтитын жазба жұмыстарына көбірек назар аударды. Ақырында бас редактор Хелен Гурли Браун оның бағытын әйелдерді күштендіруге арналған журналға бұрды. Cosmopolitan-ның 64 халықаралық басылымы бар, оның ішінде Австралия, Болгария, Хорватия, Эстония, Финляндия, Франция, Германия, Грекия, Венгрия, Мексика, Латын Америкасы, Малайзия, Таяу Шығыс, Нидерланды, Норвегия, Португалия, Румыния, Ресей, Сербия, Сингапур, Оңтүстік Африка, Испания, Швеция және Ұлыбритания кіреді. Журнал 35 түрлі тілде басылып, 110-нан астам елде таратылады.
Cosmopolitan (stylized in all caps) is an American quarterly fashion and entertainment magazine for women, first published based in New York City in March 1886 as a family magazine; it was later transformed into a literary magazine and, since 1965, has become a women's magazine. Cosmopolitan is one of the best selling magazines and is directed mainly towards a female audience. Jessica Giles (formerly Pels) is the magazine's editor in chief since 2018. Formerly titled The Cosmopolitan and often referred to as Cosmo, Cosmopolitan has adapted its style and content. Its current incarnation was originally marketed as a woman's fashion magazine with articles on home, family, and cooking. For some time it focused more on new fiction and written work, which included short stories, novels, and articles. Eventually, editor in chief Helen Gurley Brown changed its attention to more of a women's empowerment magazine. Cosmopolitan has 64 international editions, including, Australia, Bulgaria, Croatia, Estonia, Finland, France, Germany, Greece, Hungary, Mexico, Latin America, Malaysia, the Middle East, the Netherlands, Norway, Portugal, Romania, Russia, Serbia, Singapore, South Africa, Spain, Sweden, and the United Kingdom and is printed in 35 different languages and distributed in over 110 countries.
Тарих
Космополитан бастапқыда отбасылық және әйелдер журналы ретінде басталды, алғаш рет 1886 жылдың наурыз айында Нью-Йоркте Schlicht & Field баспасынан The Cosmopolitan деген атпен жарық көрді. Пол Шлихт алғашқы санының мұқабасында оқырмандарына бұл басылымның «бірінші сыныпты отбасылық журнал» екенін мәлімдеді. Одан әрі: «Әйелдердің мәселелеріне арналған жеке бөлім болады, онда сән, үйді безендіру, тамақ дайындау және балалардың күтімі мен тәрбиесі туралы мақалалар жарияланады. Сондай-ақ, отбасының кіші мүшелеріне арналған бөлім де болды». Сол жылы «Космополитан» журналының таралымы 25 000 данаға жетті, бірақ 1888 жылдың қарашасына қарай Schlicht & Field компаниясы қызметін тоқтатты. 1889 жылы меншігі Джон Брисбен Уокерге өтті. Ол сол жылы Элизабет Бислендті журналға көбірек назар аудару үшін Нелли Блаймен әлемді аралап жарысуға жіберді. Джон Брисбен Уокердің иелігінде бұрын Harper's Monthly журналында жұмыс істеген Э. Д. Уокер жаңа редактор болып тағайындалды және түрлі-түсті иллюстрациялар, сериалдар мен кітаптарға шолу енгізілді. Журнал көркем әдебиеттің жетекші алаңына айналды, онда Энни Безант, Амброз Бирс, Вилла Кэтер, Теодор Дрейзер, Рудьярд Киплинг, Джек Лондон, Эдит Уортон және Г. Г. Уэллс сияқты авторлардың туындылары жарияланды. 1892 жылға қарай журналдың басылым саны 100 000 данаға жетті. 1897 жылы «Космополитан» тегін хат арқылы білім беру мектебін ашу жоспарларын жариялады: «Студенттерден ешқандай төлем алынбайды. Қазіргі уақытта барлық шығындар «Космополитан» компаниясының мойнында болады. Тек белгілі бір сағат оқуға уәде беру шарты бар». 20 000 адам бірден тіркелген соң, Уокер мектепті қаржыландыра алмады, содан кейін студенттерден жылына 20 доллар көмектесу сұралды. Сондай-ақ 1897 жылы Х. Г. Уэллстің «Әлемдер соғысы» және 1900 жылы «Айдағы алғашқы адамдар» сериал түрінде жарық көрді. Олив Шрайнер 1900 жылдың қыркүйек және қазан айларында Бур соғысы туралы екі бөлімнен тұратын мақала жариялады.
Hearst компаниясының сатып алуы
1905 жылы Уильям Рэндольф Херст журналды 400 000 АҚШ долларына сатып алып, журналист Чарльз Эдвард Расселлді шақырды. Ол "Америкадағы кастаның қалыптасуы" (1907 жылдың наурызы), "Республиканың тамағында" (1907 жылдың желтоқсаны – 1908 жылдың наурызы) және "Не істейсіз?" (1910 жылдың шілдесі – 1911 жылдың қаңтары) сияқты бірқатар зерттеу мақалаларын жариялады. Осы кезеңде О. Генри, А. Дж. Кронин, Альфред Генри Льюис, Бруно Лессинг, Синклер Льюис, О. О. МакИнтайр, Дэвид Грэм Филлипс, Джордж Бернард Шоу, Аптон Синклер және Ида Тарбелл да еңбек етті. Джек Лондонның "Қызыл" повесі 1918 жылдың қазан айында (Лондонның қайтысынан екі жыл кейін) жарық көрді, ал 1910 жылдан 1918 жылға дейін Артур Б. Ривтің 82 әңгімесінде "ғылыми детектив" Крейг Кеннеди тұрақты түрде пайда болды. Журналды безендірген суретшілер қатарында Фрэнсис Эттвуд, Дин Корнуэлл, Харрисон Фишер және Джеймс Монтгомери Флаг болды. Херст 1918 жылдан 1923 жылға дейін Нью-Йоркте, ал кейін 1938 жылға дейін Голливудта орналасқан Cosmopolitan Productions (Cosmopolitan Pictures деп те аталады) кинокомпаниясын құрды. Бұл кинокомпанияның мақсаты журналда жарияланған әңгімелер негізінде фильмдер түсіру болды.
Хёрст Интернешнл
Космополитан журналы 1925 жылдан 1952 жылға дейін ресми түрде Hearst's International Combined with Cosmopolitan деп аталды, бірақ көбінесе жай ғана Cosmopolitan деп аталатын. 1911 жылы Хёрст World To Day деп аталатын орташа айлық журнал сатып алып, 1912 жылдың сәуір айында оны Hearst's Magazine деп атады. 1914 жылдың маусымында ол Hearst's деп қысқартылды, ал 1922 жылдың мамырында ақыр соңында Hearst's International деп аталды. Сан-Симеондағы күрделі кесімдерді болдырмау үшін Хёрст 1925 жылдың наурызында Hearst's International журналын Cosmopolitan журналымен біріктірді. Мұқабадағы Cosmopolitan атауы сексен төрт пункттік қаріпте сақталғанмен, уақыт өте келе Hearst's International қаріпінің мөлшері отыз алты пунктке, содан кейін жақсы көрінбейтін он екі пунктке дейін азайды. 1951 жылы Хёрст қайтыс болғаннан кейін, Hearst's International 1952 жылдың сәуір айында журналдың мұқабасынан толығымен жоғалып кетті. 1930 жылдары 1,700,000 таралымымен Cosmopolitan 5,000,000 долларлық жарнамалық табыс тапты. 1940 жылдары көркем әдебиетке баса назар аударған журнал "Төрт кітапты журнал" деп аталды, себебі бірінші бөлімінде бір повесть, алты немесе сегіз әңгіме, екі сериал, алтыдан сегізге дейін мақала және сегіз немесе тоғыз арнайы материал болды, ал қалған үш бөлімінде екі роман және ағымдағы ғылыми емес кітаптардың шолуы жарияланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сатылымы 2,000,000-ға жетті. 1950 жылдары журнал көркем әдебиеттерді жариялауды азайтты. 1955 жылға қарай таралымы миллионнан сәл ғана асты, сол кезде журналдар қағаз және теледидардың өркендеуіне байланысты көлеңкеде қалды. Журналдардың алтын ғасыры аяқталды, жалпы қызығушылық тудыратын жариялымдардың орнына арнайы аудиторияға бағытталған, нақты тақырыптарға арналған журналдар пайда болды.
Хелен Гурли Браун келді
Космополитан журналының таралымы тағы бір онжылдыққа дейін азайып, 1965 жылы Хелен Гарли Браун бас редактор болып тағайындалғаннан кейін түбегейлі өзгерді. Браун оны заманауи, тәуелсіз мансапты әйелдерге арналған журнал ретінде жаңартты, оны толығымен ашық, даулы және сәтті журналға айналдырды. 32 жыл бойы бас редактор болған Браун осы уақытты журналды үйленбеген әйелдерге қатысты ұятты жою үшін, олардың секс жасауы ғана емес, сонымен қатар одан ләззат алуы үшін пайдаланды. "Шын ниетті феминист" ретінде танылған Браун әйелдер мен секске қатысты прогрессивті көзқарастары үшін сыншылардың шабуылына жиі ұшырады. Ол әйелдерге барлық жағдайда ұятсыз секс жасауға құқылы екенін сендірді. Ол 2012 жылы 90 жасында қайтыс болды. Бұл Браунның сексуалды азаттыққа ұмтылған әйелдер туралы алғашқы жарияланымдары емес еді. Оның 1962 жылы жарық көрген "Секс және бойдақ қыз" атты кеңес кітабы бестселлер болды. Кітап жарық көргеннен кейін, әйелдердің мінез-құлқы, сексуалдық қарым-қатынас, денсаулық және сұлулық туралы көптеген сұрақтарымен хаттар келді. Браун әйелдің өміріне ер адамдар толыққандылық әкелуі керек екенін, оны басып алмауы керек екенін айтты. Секстен ұялмау туралы ойды екі басылымда да жеткізді. Браунның редакторлық мансабының алғашқы жылдары журналға қатты сын айтылды. 1968 жылы феминистік "Мисс Америка" наразылығы кезінде наразылар әйелдерге арналған бірнеше тауарды "Азаттық қоқыс жәшігіне" лақтырды. Олардың ішінде "Космополитан" және "Плейбой" журналдары да болды. "Космополитан" 1972 жылдың сәуір айында актер Берт Рейнольдстың жартылай жалаңаш суретін жариялап, үлкен дау тудырып, көп назар аударды. Латын Америкасының "Космополитан" басылымы 1973 жылдың наурыз айында жарық көрді. 1978 жылдың сәуір айында "Космополитан" журналының бір саны сынақ ретінде жарық көрді, оның мұқабасында Джек Николсон мен Ауроре Клемент болды. Ол 1989 жылы екі рет "Космополитан" журналының қосымшасы ретінде жарық көрді. 1988 жылдың қаңтар айындағы санында "Космополитан" әйелдердің ВИЧ жұқтыру қаупіне ешқандай себеп жоқ деп мәлімдеді, бұл медицинаның ең жақсы жетістіктеріне қайшы болды. Мақалада ВИЧ-жұқтырған ер адаммен қорғанышсыз секс жасау әйелдерді инфекцияға ұшыратпайды делінген, сондай-ақ "көптеген гетеросексуалдар қауіпте емес" және миссионерлік позада ВИЧ жұқтыру мүмкін емес деген тұжырым жасалды. Бұл мақала көптеген білімді адамдарды, соның ішінде СПИД пен геи құқықтарын қорғаушыларды ашуға мәжбүр етті. Мақаланың жариялануына қарсы ұйымдастырылған наразылықтар Нью-Йорктегі АИТВ/СПИД белсенділерінің ACTUP ұйымының екі мүшесімен "Дәрігерлер, жалғаншылар және әйелдер: СПИД белсенділері Космоға "Жоқ" дейді" атты 30 минуттық деректі фильмге айналдырылды. Оның 1989 жылдың қазан айындағы санындағы мақалаларының бірі "Бісексуалдық махаббаттың қауіпті жағы" деп аталып, "бисексуалдық көпір" теориясын ұсынды. "Бисексуалдық көпір" теориясы гетеросексуал әйелдердің басқа ер адамдармен жасырын секс жасаған (көбінесе "жасырын" деп сипатталатын) бисексуал ер адамдармен секс арқылы ВИЧ жұқтыру қаупі бар екенін көрсетеді. Нью-Йорк аймағындағы бисексуалдық желі "Космополитанға" қарсы сәтті хат жазу кампаниясын жүргізді.
This was not Brown's first publication dealing with sexually liberated women. Her 1962 advice book, Sex and the Single Girl, had been a bestseller. Fan mail begging for Brown's advice on many subjects concerning women's behavior, sexual encounters, health, and beauty flooded her after the book was released. Brown sent the message that a woman should have men complement her life, not take it over. Enjoying sex without shame was also a message she incorporated in both publications. In Brown's early years as editor, the magazine received heavy criticism. In 1968 at the feminist Miss America protest, protestors symbolically threw a number of feminine products into a "Freedom Trash Can". These included copies of Cosmopolitan and Playboy magazines. Cosmopolitan also ran a near nude centerfold of actor Burt Reynolds in April 1972, causing great controversy and attracting much attention. The Latin American edition of Cosmopolitan was launched in March 1973. In April 1978, a single edition of Cosmopolitan Man was published as a trial, targeted to appeal to men. Its cover featured Jack Nicholson and Aurore Clément. It was published twice in 1989 as a supplement to Cosmopolitan. In its January 1988 issue, Cosmopolitan ran a feature claiming that women had almost no reason to worry about contracting HIV long after the best available medical science indicated otherwise. The piece claimed that unprotected sex with an HIV positive man did not put women at risk of infection and went on to state that "most heterosexuals are not at risk" and that it was impossible to transmit HIV in the missionary position. This article angered many educated people, including AIDS and gay rights activists. The protests organised in response to the article's publication were turned into a 30 minute documentary titled "Doctors, Liars and Women: AIDS Activists Say NO to Cosmo" by two members of ACTUP, a New York City based collective of HIV/AIDS activists. One of the articles in its October 1989 issue, "The Risky Business of Bisexual Love", promoted the 'bisexual bridge' theory. The 'bisexual bridge' theory suggests that heterosexual women are unknowingly put at risk for contracting HIV through sexual contact with bisexual men who covertly have sex with other men (colloquially described as being "on the down low"). The New York Area Bisexual Network performed a successful letter writing campaign against Cosmopolitan.
Бүгін
1960 жылдан бері «Космополитан» журналы денсаулық, фитнес, сән және секс сияқты тақырыптарды талқылап келеді. Журналда сондай-ақ «Одан кез келген сұрақ қойыңыз» деген бөлім бар, онда жазушы ерлер мен қарым-қатынас туралы оқырмандардың сұрақтарына жауап береді. Журнал, әсіресе мұқабалық мақалаларында, жыныстық жағынан ашық мазмұнымен көбірек көзге түсе бастады. 2000 жылы «Крогер» азық-түлік желісі (сол кезде АҚШ-та «Walmart»-тан кейін екінші орында тұрған) кассаларда «Космополитанды» жабуды бастады, себебі жыныстық сипаттағы жөнсіз тақырыптарға қатысты шағымдар түсті. 1972 жылы жарық көрген «Космополитанның» Ұлыбритания басылымы – басқа елге таратылған алғашқы «Космополитан» журналы болды. Ол жыныстық жағынан ашықтығымен, тілдің күштілігімен, еркектердің жалаңаш суреттерімен және зорлау сияқты тақырыптарды қамтуымен белгілі болды. 1999 жылы халықаралық оқырмандар үшін арналған, жасөспірім қыздарға бағытталған «CosmoGIRL!» журналы құрылды. Ол 2008 жылдың желтоқсан айында жабылды. Бүкіл әлемде «Космополитанның» 64 басылымы бар, журнал 35 тілде жарық көреді және 100-ден астам елде таратылады, бұл «Космополитанды» әлемдегі ең көп таралған жас әйелдер журналы етеді. 2018 жылдың қазан айында «Bauer Media Group» 45 жылдан кейін «Cosmopolitan» журналының австралиялық басылымын шығаруды тоқтату туралы хабарлады, себебі журналдың коммерциялық тұрғыдан тиімділігі жоғалып кеткен. 2022 жылдың наурыз айында «Космополитан Россия» журналы Украинаға басып кіргеннен кейін «Hearst» компаниясы серіктестіктен бас тартқаннан кейін атауын «Голос» деп өзгертті. 2018 жылдың қазан айындағы санының мұқабасында «Cosmopolitan» журналында үлкен өлшемді модель Тесс Холлидей суреті жарияланды. Кейбір адамдар, мысалы, тележүргізуші Пирс Морган, бұл таңдауды сынға алып, ол семіздікті насихаттаумен тең деп мәлімдеді. «Cosmopolitan» журналының редакторы Фарра Сторр мұқаба таңдауын денеге оң көзқарас қалыптастырудың батыл қадамы деп атады. 2020 жылдың желтоқсанында актриса Эмма Робертс журнал мұқабасында пайда болған алғашқы жүкті жұлдыз атанды.
Жылдың қуанышты, батыл еркегі
Он жылдан бері ақпан айындағы саны осы марапатты таныстырып келеді. 2011 жылы Рассел Брэнд журналдың «Жылдың көңілді және батыл еркегі» сыйлығын алды, ол Келлан Лутц пен Пол Уэслиге (2010), Джон Майерге (2008), Ник Лэчиге (2007), Патрик Демпсиге (2006), Джош Дюхамельге (2005), Мэтью Перриге (2004) және Джон Бон Джовиге (2003) қосылды.
Жылдың қызықты, қорқынышты әйелінің жүлдегері
Жылдың көңілді, батыл әйелі сыйлығы Кайла Итсинске (2015), Николь Шерцингерге (2012), Мила Куниске (2011), Анна Фариске (2010), Али Лартерге (2009), Кэтрин Хейглге (2008), Ева Мендеске (2007), Бейонсеге (2006), Эшли Симпсонға (2005), Алисия Сильверстоунға (2004), Сандра Буллокқа (2003), Бритни Спирске (2002), Дебра Мессингке (2001), Дженифер Лав Хьюитке (2000), Шания Твенге (1999) және Эшли Джадтқа (1998) табысталды.
Космополиттік ерлер Әлемдегі ең секси күнтізбе
1994 жылы Cosmopolitan Men журналы "Әлемдегі ең сексуалды күнтізбенің жасалуы" деген видеоны жариялады, одан кейін таңғажайып 14 айлық Cosmopolitan Men күнтізбесі шықты. Фотограф Ричард Рейнсдорф күнтізбедегі барлық суреттерді түсіріп, видеоның түсірілуіне де көмектесті.
Күннің қауіпсіз әсерін байқау
2006 жылғы мамыр айында «Космополитан» журналы «Қауіпсіз күнге қатысты шаралар» науқанын іске қосты. Бұл бастама оқырмандарға тері қатерлі ісігімен күресуге бағытталған, оларға күнге қатысты барлық түрдегі эскпозициядан, спрейден басқа, бас тартуға шақыру арқылы. Науқанмен бірге «Космополитан» журналының бас редакторы Кейт Уайт әйелдер денсаулығы мәселелерін қолдауымен белгілі конгрессмен Каролин Малониге әйелдердің жабық күнге қатысты тәуекелдерді және қолданыстағы ескертулердің тиімділігін толыққанды түсінбейтіндігі туралы алаңдаушылығын білдірді. Мұқият қарастырғаннан кейін конгрессмен FDA-ға жақын уақытта осы мәселені зерделеуді ұсыну қажеттігіне келісті. Ол және өкіл Джинни Браун Уэйт 2006 жылғы 16 ақпанда «Күнге қатысты жауапкершілік және хабарлама туралы заңды» (TAN Act – H. R. 4767) ұсынды.
Cosmo Blog Awards сыйлығы
Cosmopolitan UK 2010 жылы Cosmo Blog Awards сыйлығын іске қосты. Бұл сыйлыққа 15 мыңнан астам өтінім түсті, ал жеңімпаздар мен ерекше көзге түскен блогтар сұлулық, сән, өмір салты және мәшһүр адамдар сияқты бірнеше санат бойынша дауыс беру арқылы анықталды. 2011 жылғы сыйлықтар 2011 жылдың тамыз айында жарияланды және үміткерлерді қабылдау 2011 жылдың 31 тамызына дейін жалғасады. Ұлыбританияда тіркелген блогерлердің барлығы және британдық көзқараспен жазылған, шетелдегі британдық блогерлердің блогтары да қатыса алады.
Космополиттік, иіс
2015 жылдың мамыр айында Cosmopolitan UK өзінің алғашқы парфюмерлік өнімін шығаратынын хабарлады. Журнал индустриясында бұл – тұңғыш рет. «Cosmopolitan, The Fragrance» деп аталған парфюм олардың кеңінен танылған «Көңілді, батыл әйел» слоганының идеясын негізге алды және қыркүйек айында сатылымға түсуі жоспарланған.
Он жетінші түзету
Космополитан АҚШ Конституциясына он жетінші түзетуді қабылдауға ықпал етті, ол АҚШ сенаторларын халықтың тікелей сайлауына жол берді (бұрын олар штат заң шығарушы органдары тарапынан сайланды). 1906 жылы Уильям Рэндольф Херст Дэвид Грэм Филлипсті "Сенаттың опасыздығы" деген мақалалар сериясын жазуға шақырды. Бұл мақалалар, көбінесе сенсациялық болғандықтан, бұл мәселеге қатысты халықтың қолдауын күшейтуге көмектесті.
Кандидатты бекіту
2014 жылдың қыркүйегінде Cosmopolitan саяси кандидаттарды қолдауды бастады. Бұл қолдаулар журнал редакторлары келіскен "белгілі бір критерийлерге" негізделген. Атап айтқанда, Cosmopolitan тек тең жалақы заңдарын, заңды түрдегі абортты, тегін контрацепцияны, қаруды бақылауды қолдайтын және сайлаушылардың куәлігін міндетті ету заңдарына қарсы шығатын кандидаттарды ғана қолдайды. Cosmopolitan.com редакторы Эми Оделл, журнал ешқандай жағдайда абортқа қарсы кандидатты қолдамайтынын мәлімдеді: "Біз өмірді қолдайтын кандидатты қолдамаймыз, өйткені бұл оқырмандарымыздың мүддесіне қайшы." Журналдың бас редакторы Джоанна Коулздың сөзіне қарағанда, Cosmopolitan-ның қолдауы "шешімді штаттардағы немесе контрацепция немесе қару-жарақ бақылауы сияқты мәселелерді ынталы түрде қолдайтын кандидаттарға" бағытталған болады. 2014 жылғы АҚШ сайлауында Cosmopolitan ресми түрде он екі Демократтық кандидатты қолдады. Дегенмен, олардың тек екеуі ғана сайлау кампаниясында жеңіске жетті.
Космополитанға қарсы науқандар
Виктория Херст, Уильям Рэндольф Херсттің (Космополитанның бас компаниясын құрған) немересі және Патти Херсттің қарындасы, "Космополитанды "Кәмелетке толмағандарға зиянды материалдар" заңдарының талаптары бойынша зиянды деп тануға бағытталған науқанды қолдайды. Колорадодағы "Мақтаулар Оның Министрлігі" (Praise Him Ministries) евангелистік шіркеуін құрған Херст: "Журнал әйелдердің эмоционалдық және физикалық денсаулығына қауіп келтіретін өмір салтын ұсынады. Оны 18 жасқа дейінгілерге сатуға болмайды" дейді. Бұл науқанға қатысы бар бұрынғы модель Николь Вайдердің сөзіне қарағанда, журналдың жарнамасы балаларды жасырын түрде бағыттайды.