UseModWiki: Wikipedia-ның алғашқы бағдарламалық қамтамасы
UseModWiki
UseModWiki: тегін, ашық кодты wiki бағдарламасы. Wikipedia-ның алғашқы нұсқасы, Perl тілінде жазылған, GNU лицензиясымен. Тарихы, дамуы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ашық және еркін кодты вики бағдарламалық жасақтама, бір кезде Википедия қолданған.
Free and open source wiki software, once used by Wikipedia
UseModWiki – Perl тілінде жазылған және GNU General Public License лицензиясымен таратылатын вики бағдарламалық жасақтама. UseModWiki-дегі беттер реляциялық деректер базасында емес, қарапайым файлдар түрінде сақталады. Ағылшын және көптеген басқа тілдердегі Уикипедиялар MediaWiki-ге көшуге дейін UseModWiki-мен жұмыс істеді.
UseModWiki is a wiki software written in Perl and licensed under the GNU General Public License. Pages in UseModWiki are stored in ordinary files, not in a relational database. Wikipedias in English and many other languages were powered by UseModWiki until switching to MediaWiki.
Тарих
Уорд Каннингэм алғашқы WikiWikiWeb веб-сайтын жасағаннан кейін, негізінен Perl тілінде жазылған WikiWikiWeb қозғалтқышының ("WikiBase") функциялары мен дизайнын іске асыратын әртүрлі "WikiWikiClones" пайда болды. Питер Мерел CVWiki-ді әзірледі, ол GNU Lesser General Public License лицензиясы бойынша жартылай шығарылған WikiWikiClone-ның алғашқы нұсқасы болды, ал Маркус Денкер кейін GNU General Public License лицензиясы бойынша шығарылған AtisWiki-ді әзірледі. 1990 жылдары Клиффорд Адамс Usenet пайдаланушыларына Usenet жазбалары туралы рейтингіні, өңдеуді және қорытынды/өзгерту туралы ақпаратты бөлісуге мүмкіндік беретін Usenet Moderation жобасын бастады. 1999 жылы бұл жоба вики тұжырымымен ауыстырылды, ал UseModWiki-дің дамуы 11 қазанда AtisWiki-дің қарапайым түрі ретінде басталды. 1999 жылдың қарашасында 0.4 ("WikiFour") нұсқасынан бастап UseModWiki-ге қосымша функциялар мен жақсартулар енгізілді. 2000 жылы екінші UseModWiki веб-сайты MeatballWiki іске қосылды және usemod.com мекенжайында, UseModWiki ресми сайтымен бірге орналастырылды. 2001 жылы Адамс UseModWiki-дің әзірлеушісі және «Википедия» қатысушысы болғандықтан, ол энциклопедияны пайдалану үшін v0.91 және v0.92 нұсқаларына көптеген жақсартулар енгізді, әсіресе басқа бетке сілтеме жасау үшін қос квадрат жақшаларды (мысалы, [[Википедия]]) немесе түйе жазуын ("camel case") қолданатын «еркін сілтемелер» енгізді. 2003 жылдың қыркүйегінде, алдыңғы нұсқадан екі жылдық дамудан кейін, 1.0 нұсқасы CSS, RSS, файлдарды жүктеу, UTF-8 және тағы да басқа көптеген жаңа мүмкіндіктерді ұсынды. Содан кейін даму тоқтатылды, ал 2004 жылдың желтоқсанында сайттар аралық скрипттерді (CVE 2004-1397) пайдалануға қатысты осалдық анықталды. 2007 жылдың шілдесінде Маркус Луде Клиффорд Адамстан UseModWiki жобасын 1.0.1 нұсқасын шығару арқылы қабылдады, бұл осалдық жойылды. Содан бері тек қателерді түзетуге бағытталған нұсқалар ғана шығарылды.
After Ward Cunningham created the first wiki website WikiWikiWeb, there were various "WikiWikiClones" that implemented the functions and design of WikiWikiWeb's engine ("WikiBase"), mainly written in Perl. Peter Merel developed CVWiki which was an early WikiWikiClone released partially under the GNU Lesser General Public License, and Markus Denker then developed AtisWiki which was released under the GNU General Public License and based on CVWiki. In the 1990s, Clifford Adams initiated the Usenet Moderation project that would allow users to share rating, editing, and eventually summary/change information about Usenet postings. It was replaced by the concept of wikis in 1999, and the development of UseModWiki started on October 11 as a simplified fork of AtisWiki. From version 0.4 ("WikiFour") in November 1999, more functions and improvements were introduced to UseModWiki. In 2000, the second UseModWiki website MeatballWiki was launched and hosted in usemod. com, along with the official website of UseModWiki. In 2001, as Adams was both of the UseModWiki developer and a Wikipedian, he brought many improvements for the usages of an encyclopedia to v0.91 and v0.92, especially "free links" that uses double square brackets (e. g., [[Wikipedia]]) as an option along with camel case for linking to another page. In September 2003, after two years of development from the previous version, the release of version 1.0 introduced many new features including CSS, RSS, file uploads, UTF 8, and more. The development was then halted, and a cross site scripting vulnerability (CVE 2004 1397) was discovered in December 2004. It was patched in July 2007 when Markus Lude took over the project of UseModWiki from Clifford Adams, with the release of version 1.0.1. Only bug fixing versions were released since that.
Уикипедияда қолдану
Ағылшынша Уикипедияның вики-бағдарламасы 2001 жылдың 15 қаңтарында құрылғаннан бастап UseModWiki (I кезең, кейіннен ретроспективті түрде) болды. 2002 жылдың қаңтарына қарай, 22 тілдегі Уикипедиялар UseModWiki арқылы жұмыс істеді. 2002 жылдың 25 қаңтарында ағылшын тіліндегі нұсқасы UseModWiki негізінде жасалған, бірақ PHP тілінде қайта жазылған жаңа вики-бағдарламалық жасақтама – "PHP скриптіне" (II кезең) ауысты. 20 шілдеде "PHP скрипті" өнімділігі мен мүмкіндіктерін жақсарту мақсатында өзінің қайта жазылған вики-бағдарламалық жасақтамасымен (III кезең) алмастырылды, ол қазір MediaWiki деп белгілі. Басқа тілдердегі басылымдар да біртіндеп MediaWiki-ге көшті, ал 2003 жылдың соңына қарай Каталон Уикипедиясы сияқты бірнеше белсенді басылымдар әлі де UseModWiki-ді пайдаланып тұрды. 2004 жылдың 25 қаңтарында, "PHP скриптінің" екінші жылдығында, UseModWiki-ді пайдаланған соңғы басылымдар да MediaWiki-ге ауысты.
The wiki software for the English Wikipedia was UseModWiki (phase I, retroactively) since the establishment on January 15, 2001, and as of January 2002, Wikipedias in 22 languages were powered by UseModWiki. The English edition switched to "the PHP script" (phase II) on January 25, 2002, a new wiki software based on UseModWiki but rewritten in PHP. On July 20, "the PHP script" was then replaced by its own rewritten wiki software (phase III), currently known as MediaWiki, for better performance and functionality. Other language editions gradually switched to MediaWiki afterwards, and as of late 2003, only a few active editions including Catalan Wikipedia were still powered by UseModWiki. On January 25, 2004, also the second anniversary of the "PHP script", the last remaining UseModWiki editions switched to MediaWiki.