Афина герцогтығы (1205-1458) – Төртінші крест жорығынан кейін құрылған Грекиядағы кресттік мемлекет. Тарихы, билеушілері, Otto de la Roche туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Грекиядағы мемлекет (1205–1458) операсы.
State in southern Greece (1205–1458)
the opera
Афина герцогтігі (грекше: Δουκᾶτον Ἀθηνῶν, Doukaton Athinon; каталонша: Ducat d'Atenes) – Төртінші крест жорығы кезінде Византия империясының жаулануынан кейін Грецияда құрылған крестшілер мемлекеттерінің бірі. Франкократия деп аталатын процестің бір бөлігі ретінде құрылған бұл герцогтік Атика және Беотия аймақтарын қамтыды және 15 ғасырда Осман империясының жаулап алуына дейін өмір сүрді.
The Duchy of Athens (Greek: Δουκᾶτον Ἀθηνῶν, Doukaton Athinon; Catalan: Ducat d'Atenes) was one of the Crusader states set up in Greece after the conquest of the Byzantine Empire during the Fourth Crusade as part of the process known as Frankokratia, encompassing the regions of Attica and Boeotia, and surviving until its conquest by the Ottoman Empire in the 15th century.
Герцогтіктің құрылуы
Афинаның (алғашқыда Фиваның) алғашқы герцогы Төртінші крест жорығының Бургундиялық кіші рыцары Отто де ла Рош болды. 1205 жылы герцогтік құрылғаннан бастап ол "Афина герцогы" деп аталғанмен, бұл атақ 1260 жылға дейін ресми мәртебе алған жоқ. Отон өзін "Афинаның мырзасы" (латынша Dominus Athenarum, французша Sire d'Athenes) деп жариялады. Жергілікті гректер герцогтарды "Мегас Кирис" (Μέγας Κύρης, "Ұлы ие") деп атады, одан франктардың да Афина герцогын атау үшін жиі қолданған "Мегаскир" деген қысқартылған түрі шықты. Афина бастапқыда Салоника Корольдігінің қарауында болды, бірақ 1224 жылы Эпир деспоты Теодор Салониканы басып алғаннан кейін Ахая княздығы Афинаға билік ету құқығын талап етті, бұл талас де ла Роштің Евбея мұрагерлік соғысында күреске түсірді. Латын Грециясының қалған бөлігі сияқты, герцогтік 1267 жылғы Витербо шартынан кейін Сицилияның Карл I-нің билігін мойындады. Герцогтік Аттика түбегін, сондай-ақ Беотияны алып, ішінара Фессалияға дейін созылып, Фессалоникамен, содан кейін Эпирмен белгісіз шекара бөлісті. Эгей теңізіндегі аралдар герцогтіктің құрамына кірген жоқ, олар Венецияның иелігінде болды, бірақ герцогтік Негропонте латын триархиясына ықпал етіп отырды. Афинадағы Акрополь ғимараттары герцогтардың сарайы ретінде пайдаланылды.
The first duke of Athens (as well as of Thebes, at first) was Otto de la Roche, a minor Burgundian knight of the Fourth Crusade. Although he was known as the "Duke of Athens" from the foundation of the duchy in 1205, the title did not become official until 1260. Instead, Otto proclaimed himself "Lord of Athens" (in Latin Dominus Athenarum, in French Sire d'Athenes). The local Greeks called the dukes "Megas Kyris" (Μέγας Κύρης, "Great Lord"), from which the shortened form "Megaskyr", often used even by the Franks to refer to the Duke of Athens, is derived. Athens was originally a vassal state of the Kingdom of Thessalonica, but after Thessalonica was captured in 1224 by Theodore, the Despot of Epirus, the Principality of Achaea claimed suzerainty over Athens, a claim disputed by the de la Roche in the War of the Euboeote Succession. Like the rest of Latin Greece, however, the Duchy recognized the suzerainty of Charles I of Sicily after the Treaties of Viterbo in 1267. The Duchy occupied the Attic peninsula as well as Boeotia and extended partially into Thessaly, sharing an undefined border with Thessalonica and then Epirus. It did not hold the islands of the Aegean Sea, which were Venetian territories, but exercised influence over the Latin Triarchy of Negroponte. The buildings of the Acropolis in Athens served as the palace for the dukes.
Арагондықтардың жаулауы
Герцогтікті 1308 жылға дейін Ла Рош отбасы биледі, содан кейін ол Бриеннің Вальтер V-іне өтті. Вальтер Византияның Епир мемлекетіне қарсы күресу үшін Роджер де Флор құрған жалдамалы әскерлер тобы – Каталон компаниясын жалдады. Бірақ ол оларды жұмыстан босатып, 1311 жылы жалақыларын төлемеуге тырысқанда, олар оны және франк ақсүйектерінің көп бөлігін Халмирос шайқасында өлтіріп, герцогтікті басып алды. Вальтердің ұлы Вальтер VI Бриен Аргос және Науплион қалаларының иелігін ғана сақтап қалды, онда оның герцогтікке деген құқықтары әлі де мойындалды. 1312 жылы каталондықтар Сицилия королі Фредерик III-нің жоғары билігін мойындады, ол өз ұлы Манфредті герцог етіп тағайындады. Герцогтық атағы 1388 жылға дейін Арагон тажының қолында болды, бірақ нақты билікті бірқатар бас викарийлер жүзеге асырды. 1318/19 жылдары каталондықтар Сидерокастронды және Тесалияның оңтүстігін басып алды, сондай-ақ Афинамен біріктірілген Неопатрас герцогтігін құрды. 1340 жылдары сербтер Тесалияның бір бөлігін каталондықтардан басып алды. Арагондық билік кезінде феодалдық жүйе сақталды, бірақ енді Румынияның заңдары емес, Барселонаның әдет-ғұрыптары қолданылды, ал ресми тіл француз тілінің орнына каталон тілі болды. Әр қала мен ауданда – Сицилия мысалында – өздерінің жергілікті басшысы (veguer, castlà, capità) болды, оның өкілеттігі үш жылға белгіленді және оны герцог, бас викарий немесе жергілікті өкілдер тағайындады. Басты қалалар мен ауылдарды синдиктер өкілдік етті, олардың өз кеңестері мен қызметкерлері болды. Соттар мен нотариустар өмір бойы сайланды немесе тіпті лауазымдарды мұрагерлік етіп алатын.
The Duchy was held by the family of la Roche until 1308, when it passed to Walter V of Brienne. Walter hired the Catalan Company, a group of mercenaries founded by Roger de Flor, to fight against the Byzantine successor state of Epirus, but when he tried to dismiss and cheat them of their pay in 1311, they slew him and the bulk of the Frankish nobility at the Battle of Halmyros and took over the Duchy. Walter's son Walter VI of Brienne retained only the lordship of Argos and Nauplia, where his claims to the Duchy were still recognized. In 1312, the Catalans recognized the suzerainty of King Frederick III of Sicily, who appointed his son Manfred as Duke. The ducal title remained in the hands of the Crown of Aragon until 1388, but actual authority was exercised by a series of vicars general. In 1318/19 the Catalans conquered Siderokastron and the south of Thessaly as well, and created the Duchy of Neopatras, united to Athens. Part of Thessaly was conquered from the Catalans by the Serbs in the 1340s. Under Aragonese rule, the feudal system continued to exist, not anymore under the Assizes of Romania, but under the Customs of Barcelona, and the official common language was now Catalan instead of French. Each city and district—on the example of Sicily—had its own local governor (veguer, castlà, capità), whose term of office was fixed at three years and who was nominated by the Duke, the vicar general or the local representatives. The principal towns and villages were represented by the síndic, which had their own councils and officers. Judges and notaries were elected for life or even inherited offices.
Төмендеу және құлдырау
1379 жылы латын императоры Джеймс Баукстың қызметінде болған Наварр компаниясы Тебаны және Неопатра герцогтігінің бір бөлігін бағындырды. Осы аралықта арагондықтар Неопатрас пен Аттиканың қалған бөлігін иеленді. 1381 жылдан кейін герцогтікті 1388 жылға дейін Сицилия корольдері басқарды, содан кейін Флоренциялық Акчайоли әулеті Афинаны жаулап алды. Неопатрас 1390 жылы басылып алынды. 1395 жылдан 1402 жылға дейін венециялықтар герцогтікті қысқа мерзімге бақылады. 1444 жылы Афина Мореяның деспоты және Византия тағының мұрагері Константин Палеологтың қарауына өтті. 1456 жылы Константинополь Осман империясына түскеннен кейін (1453), Тұраханұлы Өмер бей герцогтіктің қалдықтарын бағындырды. Османдықтардың жаулап алуына қарамастан, "Афина және Неопатра герцогы" атағы Арагон корольдері, ал олар арқылы Испания корольдері қазірге дейін қолданылып келеді.
In 1379 the Navarrese Company, in the service of the Latin emperor James of Baux, conquered Thebes and part of the Duchy of Neopatras. Meanwhile, the Aragonese kept another part of Neopatras and Attica. After 1381 the Duchy was ruled by the Kings of Sicily until 1388 when the Acciaioli family of Florence captured Athens. Neopatras was occupied in 1390. From 1395 to 1402 the Venetians briefly controlled the Duchy. In 1444 Athens became a tributary of Constantine Palaeologus, the Despot of Morea and heir to the Byzantine throne. In 1456, after the Fall of Constantinople (1453) to the Ottoman Empire, Turahanoğlu Ömer Bey conquered the remnants of the Duchy. Despite the Ottoman conquest, the title of "Duke of Athens and Neopatras" continued in use by the Kings of Aragon, and through them by the Kings of Spain, up to the present day.
Афины герцогтігіндегі латын шіркеуі
Афина франктар басып алған кезде Константинополь патриархатының құрамындағы метрополиттік архиепископтық епархияның орталығы болды. Бірақ, бұл орын маңызды емес еді, себебі Византия империясындағы жиырма сегізінші дәрежеде тұрды. Дегенмен, ол көрнекті дін қызметкері Майкл Хониатсты тәрбиеледі. Басып алынған кезде бұл метрополияның (облыс немесе епархия) он бір суфрагаты болды: Эврип, Даулия, Коронея, Андрос, Ореос, Скирос, Каристос, Портмус, Аулон, Сира және Сериф, Кеос және Термия (немесе Кифнос). Латындықтар грек шіркеуінің құрылымын айтарлықтай өзгертпеді, ал Папа Иннокентий III Афинаның алғашқы латын архиепискобы Берарды, оның грек тілдес предшественниктерінің барлық құқықтары мен юрисдикцияларында бекітті. Париж шіркеуінің салт-дәстүрлері Афинаға әкелінді, бірақ Батыс Еуропаның аз ғана дін қызметкерлері Афина сияқты алыс епархияға ауысуға ниет білдірді. Алайда, білімді каталон Антонио Баллестер Грецияда архиепископ ретінде сәтті мансапқа ие болды. Парфенон, бұрын Theotokos Atheniotissa православие шіркеуі болған, Афинаның Әйен Мария католик шіркеуіне айналды. Грек православие шіркеуі латын билігінің ресми мақұлдауысыз, құпия мекеме ретінде сақталды. Грек дін қызметкерлері он екінші ғасырда көбінесе сауатты болған жоқ, ал латын үстемдігі кезінде олардың білімі нашарлады, себебі олардың шіркеуі заңсыз еді. Теба архиепископиясы да Афина герцогтығының құрамында жатты. Афинадан айырмашылығы, оның суфрагаттары болған жоқ. Бірақ, латын архиепископтығынан архиепископ ретінде бірнеше маңызды тұлғалар шықты, мысалы, Симон Атумано. Ол Афинаға қарағанда саяси жағынан ықпалдырақ болды, себебі ол герцогтықтың кейінгі астанасы Фивада орналасқан. Каталондықтар тұсында Афина епархиясы өзінің юрисдикциясын он үш суфрагатқа дейін кеңейтті, бірақ герцогтықтың өзінде тек Мегара, Даулия, Салона және Будоница епархиялары болды. Афина мен Теба архиепископтық лауазымдарын он төртінші ғасырдың соңына дейін француз және итальяндықтар иеленді, содан кейін оларды каталондықтар немесе арагондықтар басты.
Athens was the seat of a metropolitan archdiocese within the Patriarchate of Constantinople when it was conquered by the Franks. The seat, however, was not of importance, being the twenty eighth in precedence in the Byzantine Empire. Nonetheless, it had produced the prominent clergyman Michael Choniates. It was a metropolitan see (province or eparchy) with eleven suffragans at the time of conquest: Euripus, Daulia, Coronea, Andros, Oreos, Scyrus, Karystos, Porthmus, Aulon, Syra and Seriphus, and Ceos and Thermiae (or Cythnus). The structure of the Greek church was not significantly changed by the Latins, and Pope Innocent III confirmed the first Latin Archbishop of Athens, Berard, in all his Greek predecessors' rights and jurisdictions. The customs of the church of Paris were imported to Athens, but few western European clergymen wished to be removed to such a distant see as Athens. Antonio Ballester, however, an educated Catalan, had a successful career in Greece as archbishop. The Parthenon, which had been the Orthodox church of the Theotokos Atheniotissa, became the Catholic Church of Saint Mary of Athens. The Greek Orthodox church survived as an underground institution without official sanction by the governing Latin authorities. The Greek clergy had not typically been literate in the twelfth century and their education certainly worsened under Latin domination, when their church was illegal. The archdiocese of Thebes also lay within the Athenian duchy. Unlike Athens, it had no suffragans. However, the Latin archbishopric produced several significant figures as archbishops, such as Simon Atumano. It had a greater political role than Athens because it was situated in the later capital of the duchy at Thebes. Under the Catalans, the Athenian diocese had expanded its jurisdiction to thirteen suffragans, but only the dioceses of Megara, Daulia, Salona, and Boudonitza lay within the duchy itself. The archiepiscopal offices of Athens and Thebes were held by Frenchmen and Italians until the late fourteenth century, when Catalan or Aragonese people began to fill them.
Герцогство, Данте Алигьери және Уильям Шекспир
Италиялық ақын Данте Алигьери (шамамен 1265 – 1321 жж.) өзінің «Құдай комедиясының» «Тозақ» бөлімінде римдік ақын Вергилиймен бірге мифологиялық Минотаврмен кездеседі және онымен сөйлескенде «Афина герцогы» (Тесей) туралы айтады. Шекспирдің «Жазғы түнгі арман» комедиясында да осылай. Дантедің «Құдай комедиясында» (әсіресе «Тозақта») Пелассиан мифологиясына көптеген сілтемелер бар, және ақын оларды Афина герцогы сияқты Кейінгі орта ғасыр Балканымен байланыстырады.
Italian poet Dante Alighieri (c. 1265 1321), in the Inferno segment of his Divine Comedy, meets, along with the Roman poet Virgil, the mythological Minotaur and, speaking with him, he mentions "the Duke of Athens" (Theseus). So does Shakespeare in his comedy A Midsummer Night's Dream. In Dante's Divine Comedy (especially in Inferno), there are many references to Pelasgian mythology, and the poet connects them to Late Middle Ages Balkans, such as with the Duke of Athens.