Кіріспе

Берзелиус – АҚШ-тың Йель университетіндегі құпия қоғам. Берзелиус – қазіргі заманғы химияның негізін қалаушылардың бірі саналатын швед ғалымы Йонс Якоб Берзелиус атымен аталатын Йель университетіндегі құпия қоғам.

Тарих

1848 жылы құрылған «BZ» қоғамы, көбінесе осылай аталады, Йельдегі үшінші ең көне қоғам және қазір жойылған Шеффилд ғылыми мектебінің ең көнесі, бұл мекеме 1854 жылдан 1956 жылға дейін Йель университетінің ғылым және инженерлік колледжі болды. Берзелиус 1933 жылы Шеффилд ғылыми мектебі Йель университетіне біріктірілгенде, «Бас сүйек және сүйек» («Skull and Bones»), «Жазма және кілт» («Scroll and Key») және «Құрлы қабақ» («Wolf's Head») дәстүріндегі үлкен қоғамға айналды. «Кітап және жылан» («Book and Snake») және «Сент-Элмо» («St. Elmo») қоғамдары да Шеффилдтен шыққан және соған ілесіп кетті. 1832 жылы құрылған «Бас сүйек және сүйек», 1841 жылы құрылған «Жазма және кілт» және 1883 жылы құрылған «Құрлы қабақ» академиялық факультеттегі немесе гуманитарлық колледж студенттеріне арналған. Қоғамның ғимараты 1848 қауымдастығының меншігінде. Сырттан қарағандар ғимаратты «қабір» деп атайды, бұл Йельдегі құпия қоғамдардың ғимараттарына берілетін дәстүрлі атау; алайда, көптеген BZ мүшелері өз ғимаратын «Зал» деп атайды. Бұл, әдетте «Шефф» құпия қоғамдарындағы дәстүрдің тілдік қалдығы болуы мүмкін, онда тұруға арналған «залдар» және жеке жиналыстар өткізілетін «қабірлер» болған, ал Йель колледжінің үлкен құпия қоғамдары тек «қабірлерді» пайдаланған.

Берзелиус ғимараттарының сәулетшілері

Дон Барбер қазіргі қоғам ғимаратын 1908 немесе 1910 жылы аяқтады және оны классикалық әшекейлемесі бар "бос текшеге" теңеді. Генри Бэкон мен Джеймс Брайт 1898 жылы аяқталған, кірпішпен қапталған нео-Ренессанс стиліндегі жатақхананы жобалады. (Бэкон – американдық Beaux Arts архитекторы, ол Ұлттық алаңдағы грек дорикалық Линкольн мемориалын жобалағанымен және 1915-1922 жылдар аралығында салынған, оның соңғы жобасымен танымал.) Йель университеті 1933 жылы жатақхананы студенттерге арналған тұрғын үй ретінде сатып алды, кейінрек оны факультет кеңселері ретінде пайдаланды, ал 1969 жылы Хиллхаус даңғылы, 17 нөмірдегі Йель денсаулық сақтау орталығының құрылысын жеңілдету үшін бұзды. Архитектура тарихшысы Патрик Л. Пиннелл Йель университетінде Берзелиус өзінің қабірін салған жерді Scroll and Key Society-ге сатқанын жазды. Архитектура тарихшысы Скотт Мичэм Йель және Дартмут қоғамдары мен студенттік ұйымдар архитектурасын зерттеуде Берзелиус ғимараттарының екеуін де атады. Алғашқы ғимарат грек ғибадатханасына ұқсатып салынған. Сақталған, шамамен 1908-1910 жылдардағы ғимараттың Йель университетінің орталық бөлігінен шалқап жатуы Берзелиус мүшелеріне жеке кеңістік береді, ал оның әшекейсіз, көбінесе бос сыртқы пішіні сырттан келгендерге ішінде көп нәрсе болмайды деген жаңылысқан ойды тудырады. Жиналыстар залы, асхана және көптеген оқу бөлмелерімен қатар, төменгі қабатта бильярд және пинг-понг үстелдері бар ойын-сауық бөлмелері де бар. Жақында БЗ кең ауқымды жөндеуден өтті. Уилл Швальб, американдық жазушы және бизнесмен. Арнольд Хейг, АҚШ-та көптеген геологиялық зерттеулер жүргізген АҚШ геологі, оның ең танымал зерттеуі – Йеллоустоун ұлттық паркі. Уильям Проксмайр, 1957-1989 жылдар аралығында Висконсин штатынан АҚШ сенаторы (Демократ). Вьетнам соғысының ерте сыншысы және мемлекеттік қаражаттың ысырапты жұмсалуына қарсы белсенді күрескер.