Кіріспе

Британдық философ (1929–2020)

Джон Рэндольф Лукас (18 маусым 1929 – 5 сәуір 2020) – британдық философ.

Өмірбаян

Лукас Винчестер колледжінде, содан кейін Р. М. Хэрдің шәкірті ретінде Оксфордтың Баллиол колледжінде білім алған. Ол бастапқыда математиканы, сосын «Ұлылар» (грек, латын, философия және ежелгі тарих) мамандығын оқыды, екеуі бойынша да бірінші сыныптық диплом алды. 1951 жылы емтиханды тапсырып, 1954 жылы магистр дәрежесін алды. 1957–58 оқу жылын Принстон университетінде математика мен логиканы зерттеді. 36 жыл бойы, 1996 жылы зейнетке шыққанға дейін, Оксфордтағы Мертон колледжінің профессоры және оқытушысы болды, сондай-ақ Оксфорд университетінің философия факультетінің құрметті мүшесі болып қалды. Ол Британ академиясының мүшесі болды. Лукас еңбегі «Ақыл, машиналар және Гёдель» артық танымал, онда автоматтың адам математигін бейнелей алмайтыны туралы дәлелдеп, есептеушілдікке қарсы тұрды. Әртүрлі оқыту және зерттеу салаларымен айналысқан автор, Лукас математика философиясы, әсіресе Гёдельдің толық еместік теоремасының салдары, ақыл-ойының философиясы, еркін ерік және детерминизм, ғылым философиясы, соның ішінде Питер Э. Ходжсонмен бірлесіп жазған физика кітабы, себеп-салдар, саяси философия, этика, бизнес-этика және дін философиясы туралы жазды. Англия шіркеуінің пасторының ұлы және өзі де англикан болған Лукас өзін «шынайы ағылшын» деп сипаттады. Морар Порталмен төрт баласы болды (Эдвард, Хелен, Ричард және Дебора), олардың ішінде Эдвард Лукас, бұрынғы «The Economist» газетінің журналисі. Философиялық қызметінен басқа, Лукас бизнес-этикаға да қызығушылық танытты. Ол Оксфорд тұтынушылар тобын құруға көмектесті және 1961–63 жылдары оның төрағасы болды, 1965 жылы қайтадан осы лауазымды иеленді.