Кіріспе

Кембридж одағы, сондай-ақ Кембридж одағы деп аталатын бұл қоғам, Англияның Кембридж қаласындағы пікірсайыс және сөз бостандығын қорғайтын ұйым және Кембридж университетінің ең ірі қоғамы. Қоғам 1815 жылы құрылған және әлемде үздіксіз жұмыс істеп келе жатқан ең көне пікірсайыс қоғамы болып табылады. Бұған қоса, Кембридж одағы Оксфорд одағы және Йель саяси одағы сияқты басқа да белгілі университеттердегі ұқсас қоғамдардың құрылуына үлгі болды. Одақ – жеке қоғам, Кембридж университетінің және Англия Раскин университетінің барлық студенттері мүше бола алады. Кембридж одағы тіркелген қайырымдылық қоры болып табылады және Кембридж университеті студенттік одағынан толыққандай бөлек. Кембридж одағында мемлекеттік және халықаралық деңгейдегі көрнекті тұлғалар, оның ішінде Далай-лама, президент Рональд Рейган, Билл Гейтс, Стивен Хокинг, премьер-министрлер Уинстон Черчилль, Маргарет Тэтчер және Джон Мейджор, президенттікке үміткер Берни Сандерс, сондай-ақ комик Стивен Фрай сияқты адамдар шақырылып, пікір алмасады. Кембридж одағының бұрынғы президенттерінің қатарында жазушы Арианна Хаффингтон және экономист Джон Мейнард Кейнс бар.

Тарих

Кембридж одағы 1815 жылдың 13 ақпанында, Оксфорд одағы 1823 жылы құрылғаннан сегіз жыл бұрын құрылған. Құрылғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, 1817 жылдың 24 наурызында Кембридж одағы университет тарапынан уақытша жабылды. 1821 жылы Одаққа қатаң ережелер бойынша реформа жасауға рұқсат берілді. Кембридж одағының Бридж-стриттегі ғимаратын Альфред Уотерхаус (кейін Оксфорд одағының ғимаратын жобалаған) жобалаған және ол 1866 жылдың 30 қазанында ресми түрде ашылды. Бірнеше онжылдықтан соң қосымша қанат салынды. Болашақтағы радикалды либерал саясаткер, сэр Чарльз Дилк осы құрылысқа жауапты президент болды. Ғимараттың ішінде дебаттар залы, асхана, бар, снукер бөлмесі, Кейнс кітапханасы және түрлі кеңселер бар. 200 жылдан астам уақыттан бері Кембридж одағы ұлттық және халықаралық БАҚ назарындағы дебаттарымен танымал. Оның дебат командасының үздік мүшелері басқа да жетекші дебаттық қоғамдармен халықаралық жарыстарда бақ сынасады. Бағдарламаға арнайы шаралар да кіреді, мысалы, Кембридж аяқ жарықтарымен бірлесіп өткізілетін комедиялық дебаттар. Одақ сонымен қатар қонақ спикерлермен кездесулер мен оқу жылы бойында түрлі шараларды ұйымдастырады.

2016 жылғы қайта құру жобасы

2015 жылдың қаңтар айында Одақ 2016 жылдың соңында басталатын 9,5 миллион фунт стерлингтік қайта жаңарту жобасын жариялады. Бұл жоба негізгі құрылымдық мәселелерді шешуге және жоспарлаушылардың келісімімен қалыптасқан мүмкіндіктерді кеңейтуге бағытталған, соның ішінде бірінші қабатта жаңа шарап бары мен ескі Кембридж Footlights үйіндегі жертөледе джаз және комедия клубы ашу жоспарланған. Сондай-ақ, жаңа ғимараттан түсетін кірістерді мүшелік жарналарын төмендетуге, осы арқылы аз қамтылған отбасылардан келген студенттер үшін Одақты қолжетімді етуге, сонымен қатар, артықшылықтары шектеулі балалар мен студенттер үшін жарысқа қатысатын дебаттардың ауқымын кеңейтуге жұмсау жоспарланған. Жобаның қаржыландырылуының бір бөлігі Тринити колледжіне пайдаланылмаған жерді жалға беру арқылы 4,5 миллион фунт стерлинг көлемінде қарастырылған. Ірі қайта жаңарту жобасының құрылысы 2018 жылғы Michaelmas семестрінде басталуы тиіс.

Мүшелік

Кембридж одағы университеттен ресми қаржыландыру алмайды және іс-шара шығындары мен ғимаратты күтіп-ұстау үшін мүшелік ақылар мен демеушілік арқылы қаражат жинайды. Кембридж одағының тарихының көп бөлігінде ол тек ерлер клубы болған. 1960 жылдардың басында бұл ұятты жағдай және өткен заманның қалдығы ретінде қарастырылды. Конституцияға әйелдерге мүше болуға рұқсат беру үшін түзетулер енгізу үшін дауыс беру өтті, бірақ көпшілік дауыс бергенімен, конституциялық өзгерістер жасау үшін конституцияда талап етілетін үштен екі көпшіліктің қолдауына ие бола алмады. Бір рет студент қыз дебатқа рұқсатсыз кіріп, шығарылып алынды, бұл оқиға ұлттық баспасөзде жарияланды. Шамамен 1965 жылы түзету қабылданды және 1967 жылғы Майклмас маусымында Энн Маллалиу бірінші әйел президент болды. Қазіргі кезде Кембридж университетінің және Англия Раскин университетінің барлық студенттері мүшелікке қатыса алады. Мүшелер белгілі бір шараларға қонақтарды шақыра алады, егер қонақтарға мүшелік алуға рұқсат етілмесе. Әлеуметтік шаралар және сыртқы ұйымдар ұйымдастырған шаралар кейде халыққа ашық болады, ал Одақ мүшелеріне жеңілдіктер қарастырылады.

Баяндамашылар мен пікірталастар

Одақ өз мүшелері үшін түрлі іс-шаралар ұйымдастырады, бірақ ең көп танымалға ие болғаны – бейсенбі кешкі пікірталастар мен жеке спикерлердің шақырылып сөз сөйлеуі. Екеуінде де қоғамдық өмірдегі жетекші тұлғалар мүшелерге қызығушылық тудыратын мәселелерді талқылауға шақырылады. Одақтың соңғы жылдардағы ең әйгілі пікірталастарының бірі 2013 жылдың ақпан айында Ричард Докинс пен Роуэн Уильямс арасында "Бұл палата діннің 21-ғасырда орны жоқ деп санайды" деген тезис бойынша өтті, бірақ жиналған мүшелер оны қабылдамады. Одақтың дінге қатысты пікірталастары бірнеше даулы жағдайларға әкеп соқты, соның ішінде 2014 жылдың қазан айында Питер Хиченс "Бұл палата жаңа атеизмнің өркендеуіне өкінеді" деген тезисті қолдап сөйлеген кезде, қызу пікір алмасып болғаннан кейін Лорд Десайды физикалық тұрғыдан қорқытып, палата ережелерін бұзғандай болды.

1965 жылы Болдуин/Бакли пікірталасы

Бәлкім, Одақта өткізілген ең танымал пікірталас 1965 жылғы Болдуин мен Баклидің пікірталасы болды. Бұл пікірталас BBC телеарнасынан тікелей эфирде көрсетілді, оған жазушы және азаматтық құқықтар белсендісі Джеймс Болдуин мен көрнекті американдық консерватор ойшылы Уильям Ф. Бакли қатысты. Талқылауға түскен мәселе: «Бұл палата американдық арман американдық қаралардың есебінен туындайды» деген ұсыныс, және бұл ұсыныс үлкен артықшылықпен қабылданды. Осы пікірталас сол кезде Атлант мұхитының екі жағында да кеңінен жарияланды, ал кейінгі жылдары АҚШ-тағы азаматтық құқықтар қозғалысының маңызды кезеңі ретінде танылды.

Басқару

Кембридж одағы – студенттер құрған және студенттер басқаратын ұйым. Әр семестрді сайланған лауазым иелері мен тағайындалған студенттік қызметкерлер бірлесіп жоспарлап, іске асырады, сондай-ақ ұйымның студент емес қызметкерлері мен қоршылары көмек көрсетеді. Кембридж одағының басқаруы оның Конституциясымен реттеледі.

Тұрақты комитет

Тұрақты комитет (немесе "дауыс беретін мүшелер") – Одақтың 15 мүшеден тұратын негізгі басқару органы болып табылады, оған қазіргі Президент, Вице-президент және лауазымды тұлғалар, сайланған Президент және сайланған лауазымды тұлғалар, дебаттарды ұйымдастыратын лауазымды тұлғалар, байланыс жөніндегі қызметкер және қазынашы кіреді. Одақтың барлық лауазымды тұлғалары оның мүшелерімен мерзімдік негізде сайланады, бірақ Вице-президент, қазынашы, байланыс жөніндегі қызметкер және екі дебатты ұйымдастыратын лауазымды тұлға жыл сайын тағайындалады. Одақтың лауазымды тұлғалары бір мерзім бұрын сайланады, бұл оларға келесі мерзімге дайындалу үшін сайланған лауазымды тұлға ретінде бір мерзім қызмет етуге мүмкіндік береді.

Толық комитет

Әр семестрде Тұрақты комитет Одақтың ішінде әртүрлі лауазымдарға тағайындама жасайды. Бұл лауазымдар хатшыдан бастап, іс-шараларды ұйымдастыру, жарнама, аудиовизуалды және баспасөз бөлімдеріндегі қызметтерді қамтиды. Мұндай лауазымдардың барлығы жиынтығында "Толық комитет" деп аталады.

Конституция

Кембридж одағы университеттің ішінде өте ұзақ және күрделі конституциясымен танымал болды; конституцияның Канаданың толық Конституциясынан ұзын екені туралы кең таралған әңгіме бар. Бұл, шындығында, рас емес, бірақ оған жақын: жылдам санау көрсеткендей, ескі одақтың конституциясы 31 309 сөзден тұрады, ал Канаданың толық Конституциясы – 31 575 сөзден. Егер университеттің біржақты дауыс беру қағидалары ескерілсе, онда бұл конституция Канаданыкінен ұзын болар еді. Осы ескі конституцияда осы қағидаларға сілтеме жасалған, бірақ олардың өзі кірмейді.

YouTube-та

2011 жылғы 9 мамырда Одақ CUS Connect онлайн қоғамдық бейне қызметін іске қосты, осы арқылы өткен шаралар мен сұхбаттардың жазбалары тегін қарау үшін жүктелді. Бұрынғы жазбалар енді "The Cambridge Union" деп аталатын Одақтың YouTube арнасына көшірілді. 2014 жылға дейін Одақ танымал шараларды сирек тікелей эфирде көрсетті, алғашқы тікелей эфир 2011 жылғы 12 мамырда өтті, онда Стивен Фрай Radio 1 диджеі Кисси Селл Аутпен "Бұл үй классикалық музыка бүгінгі жастар үшін маңызсыз деп санайды" деген мәлімдеме бойынша пікір алмасты.

Ағзалардың ағынды қызметтері

2015 жылы екі жүз жылдық мерейтойының құрметіне Одақ тұрақты тікелей эфир қызметін іске қосты, ол Бас залдагы жаңа автоматты көпкамералық жүйемен интеграцияланады. Жаңа қызметке «виртуалды» қатысушылардың сұрақтар мен пікірлер арқылы пікір алмасуға қатысу мүмкіндігі кіреді, олар Одақ төңірегінде жарияланады. Тікелей эфир қызметі Одақтың веб-сайтында орналасқан және тек мүшелерге ғана қолжетімді.

Баяндамашыларды қабылдау

Кембридж одағы, Оксфордтағы әріптесі сияқты, спикерлерді таңдау мәселесінде де дау-жанжалға түскен. Студенттер университеттер министрі Дэвид Уиллетс, үкімет министрі Эрик Пиклс, бұрынғы ХВҚ басшысы Доминик Стросс-Кан, француз саясаткері Марин Ле Пен және Wikileaks негізін қалаушы Джулиан Ассанждың келуіне қарсылық білдіріп, наразылық акцияларын ұйымдастырды, оның барысында ғимаратқа бұзып кірді. 2015 жылдың қаңтар айында Гермен Грирді шақыру Кембридж студенттері одағының ЛГБТ+ тобы мен Одақ арасында Рейчел Падманға қатысты трансмиссигониялық көзқарастарына байланысты үлкен дау тудырды. 2019 жылдың маусым айында Малайзия премьер-министрі Махатхир Мохамадты шақыру Еврей студенттер одағы, Британдық еврейлердің депутаттар кеңесі және бұрынғы президент Адам Кэннон сияқты Кембридж одағының бірнеше бұрынғы мүшелері тарапынан оның антисемиттік пікірлеріне байланысты сынға ұшырады. 2022 жылдың ақпан айында Одақ Израиль елшісі Ципи Хотовлиді қатаң қауіпсіздік шараларымен және дауыс беру арқылы өткізілген шарада қабылдады, нәтижесінде наразылық акциялары мен ғимаратқа шағын вандализм жасалды. Осы сынға жауап ретінде Одақ Ұлттық студенттер одағы қабылдаған және Кембридждегі бірнеше топтар қолдаған "Платформа жоқ" қағидасына қарсы, сөз бостандығының жалпы құқығын қорғайтынын жиі айтады.

2015 жылғы терроризмге қарсы заң жобасы

Бұрынғы одақ президенттері Лорд Дебен мен Лорд Ламонттың лоббилеуі Кембридж және Оксфорд одақтарының үкіметтің терроризмге қарсы заң жобасынан нақты шығарылуына себеп болды, себебі бұл еркін пікір алмасуды шектеуі мүмкін деген опасыл болды. Дебен заң жобасындағы ережелер 1950 жылдары Британ фашистер одағының басшысы Освальд Мослиді қабылдауға кедерес келтіретінін айтып, заң жобасы "маңызды британдық құндылыққа" қауіп төндіретінін мәлімдеді. Ұлттық студенттер одағы заң жобасын қабылдау тым жылдам және ойластырылмаған екенін дәлелдеу үшін осы жағдайды пайдаланды, ал Оксфорд және Кембридж одақтары өздері тиісінше университеттерінің құрамына заңды түрде кірмейтінін, демек бастапқыда заң жобасына бағынбағанын қайта растады. Либерал-демократтар мен консервативті партияның жоғары лауазымды өкілдерінің заң жобасына қарсы күресі нәтижесінде университеттерге қатысты ережелер 2015 жылғы жалпы сайлаудан кейін тоқтатылды. 2015 жылғы Терроризмге қарсы күрес және қауіпсіздік туралы заңда жоғары білім беру мекемелерінің сөз бостандығын қамтамасыз ету және университеттердегі академиялық бостандықтың маңыздылығына ерекше мән беруі міндетті екені нақтыланды, бірақ бұл ереже одаққа да қатысты ма, жоқ па, әлі белгісіз.

Джулиан Ассанж туралы референдум

2015 жылдың 22 қазанында кәсіподақ Джулиан Ассанжды қабылдау туралы референдум ұйымдастырды. Оның Эквадор елшілігінде тұруы оны Ұлыбритания заңдарының қарауынан шығарғанын, сондықтан бұрынғыдай тәжірибе болмағандықтан, мүшелерімен кеңесу қажеттігін айтты. Референдум көбінесе кәсіподақтың спикерлерге "платформа бермеу" шешіміне қатысты пікір сауалы ретінде қарастырылды. Ол дауыстардың 76,9% қолдауымен қабылданды. Дауыс беруге 1463 адам қатысты.