Кіріспе

Домендік атауды кері ұрлау (сондай-ақ кері киберкваттық деп аталады немесе көбінесе "RDNH" деп қысқартылады) – заңды тауар белгісінің иесі домендік атауды "киберкват" иесіне қарсы киберкваттық талаптармен алуға тырысқанда пайда болады. Бұл жиі домендік атау иелерін өздерінің домендік атауларының меншік құқығын тауар белгісінің иелеріне беруге мәжбүр етеді, әсіресе домендік атаулар шағын ұйымдарға немесе жеке тұлғаларға тиесілі болғанда. Домендік атауды кері ұрлау көбінесе ірі корпорациялар мен танымал тұлғалар өздерінің заңды тауар белгісін қорғау немесе жала жабудың немесе қаралаудың алдын алу үшін қолданады. Домендік атауды кері "ұрлау" – домендік басып алу практикасына қарсы құқықтық шара, онда жеке тұлғалар танымал үшінші тараптың тауар белгілерін қамтитын көптеген тіркелген домендік атауларды ұстайды, оларды тауар белгісінің иелеріне қайта сату арқылы пайда табуға ниеттеніп. Тауар белгісінің иелері бастапқыда өздерінің тауар белгісі құқықтарын қорғау үшін тіркеушілерге қарсы киберкваттық сот процесін бастады. Алайда, киберкваттық оқиғалардың саны артқан сайын, тауар белгісінің иелері тіркеушілердің сотқа жүгінудің орнына, өз мәселелерін реттеуге тырысатынын байқады. Киберкваттық сот процесі – киберкваттыққа қарсы күрестің қорғаныс стратегиясы, бірақ мұндай сот процесі әділ домендік атауды тіркеушілерді тауар белгісінің иесінің құқығы жоқ домендік атаулардан бас тартуға мәжбүрлеу үшін де қолданылуы мүмкін.

ACPA-ның домендік атауларды кері ұрлауға қатысты шектеулері

Киберқұқықсыздыққа қарсы тұтынушыларды қорғау туралы заң домендік атауларды кері ұрлауды тікелей мойындамайды және көбінесе айыпталушылардың өндіріп алуын домендік атауды сақтауға немесе беруге дейін шектейді. Сондай-ақ, ол кері киберқұқықпен күрес әрекетіне ұшыраған құрбандарға ешқандай өтемақы қарастырмайды. Дегенмен, заң жаман ниетпен, ойсыздықпен немесе сот бұйрығын қасақана бұзу жағдайында ақшалай өтемақы беруге мүмкіндік береді. Сол сияқты, 1975 жылы Ланхам заңына енгізілген түзетулер соттарға «ерекше» жағдайларда жеңіске жеткен тарапқа ақылға қонымды адвокаттық гонорар тағайындау құқығын береді. «Ерекше» ұғымын анықтауға тырысқанда, апелляциялық соттар зұлымдық, алаяқтық немесе қасақана бұзушылықтың объективті критерийлеріне қатысты келіспеушілікке тап болады. Кейбір соттар мұндай гонорарды жаман ниетпен немесе негізсіз сот процесіне қатысқан жағдайларда тағайындайды, ал басқалары экономикалық қысым көрсетуді немесе басқарушы құқықты ескермеуді қарастырады. Бірақ, сотқа шағымданудан туындайтын жағдайдың өзіндік шиеленісіне байланысты, соттар әдетте жеңіске жеткен айыпталушыларды қатаң бақылайды, адвокаттық гонорарды олардың пайдасына ауыстыру үшін мазасыздық немесе қорлаушылық мінез-құлықты талап етеді.

Салдары

UDRP және ACPA-ның ешқайсысы да тауар таңбасы иелерінің өз құқықтарын теріс пайдалануын тоқтатуға жеткілікті үдеме бермейді. Кері домендік атауларды иемдену тәжірибесін басу үшін кейбір заңгерлер Конгресс кері киберкваттерлерге қарсы сот процесін жеңілдетуге арналған арнайы заңдар қабылдауы керек деп есептейді. Сол сияқты, кейбір жақтастар заңды тіркелген домендік атауларды заңсыз алып қоюға қарсы тыйым салу үшін, айыппұл салу және құқық бұзушы тауар таңбасы иелеріне белгілі бір мерзімге киберқұқықсыздық туралы шағымдануға тыйым салу сияқты қатаң жазалар енгізуді ұсынады.