Кіріспе

Вашингтон штатындағы федералдық деңгейде мойындалған тайпа.

Пуялуп тайпасы (Puyallup Tribe of Indians; көбінесе Пуялуп тайпасы деп аталады) – АҚШ-тың батыс Вашингтон штатындағы Пуялуп халқының федералдық деңгейде мойындалған тайпасы. Тайпа негізінен Пуялуп үнді резервациясында орналасқан, бірақ олар резервациядан тыс сенімдік жерлерді де басқарады. Пуялуп тайпасы 1936 жылы Үндістерді қайта ұйымдастыру туралы заңнан кейін құрылды, алайда резервация 1854 жылы Медисин-Крик шарты бойынша құрылған. Қазіргі таңда тайпада шамамен 4000 азамат бар.

Өңірлік кеңес

Пуаялуп тайпасының негізгі басқару органы – тайпалық кеңес. Кеңес – тайпаның жұмысын және оның бағдарламаларын бақылайтын жеті мүшеден тұратын сайланған орган. Тайпалық кеңес – Пуаялуп тайпасының дауысы және жиі тайпалық құқық, қоршаған ортаны қорғау, азаматтық құқықтарды қорғау сияқты тақырыптар бойынша мәлімдеме жасайды. Бастапқыда кеңес бес мүшеден құралған. 1991 жылы кеңес мүшелерінің саны бестен жетіге дейін артты. 2024 жылдың ақпан айына дейін тайпалық кеңесте жеті мүше бар:

Тайпа екі тағы бір жерде ойын және ойын-сауық нысандарын дамытты, жалпы операциясы үшін Emerald Queen Casino атауын сақтап қалды. XXI ғасырда тайпаның табысының көп бөлігі құмар ойын казиноларынан және оған байланысты мейрамхана, сауда және қонақ үй кешендерінен түседі. Жалпы ауданы бойынша казино Вашингтон штатындағы ең ірі казинолардың бірі болып табылады. Оның Такома және Файф қалаларында филиалдары бар. Такомадағы орналасқан жерде казино, мейрамхана, буфет және әншілер мен комедианттарды қабылдайтын ойын-сауық орталығы бар. Көңіл көтеру орталығы, Brian Halquist Productions, Inc. компаниясымен бірлесіп, Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы ең ұзақ уақыт бойы өткізіліп келе жатқан бокс сериясы – Battle at the Boat бокс сериясын ұйымдастырады. Казиноның көп бөлігі 2020 жылдың маусым айында ашылған 310 000 шаршы футтан астам ауданы бар, көп деңгейлі құрылыста орналасқан; сонымен қатар қонақ үй мен тұрақ та бар. Бастапқы I 5 орны уақытша нысан ретінде қарастырылып, 2020 жылдың мамыр айында толығымен жабылды. Оны басқа даму күтіліп, пайдалану жалғастырылуда. Ескі казиноның тұрақты құрылымы ескі Пуаялуп бинго залында орналасқан. I 5 орны 2001 жылы ашылды, ал шатырлық қосымша 2004 жылы ашылды. Файфте казино және 140 бөлмелі қонақ үй бар. Тайпа 2004 жылы ғимаратты сатып алғаннан кейін Best Western қонақ үйін осы мақсаттар үшін бейімдеді. Жаңадан құрылыс аяқталғаннан кейін казино 2005 жылдың басында ашылды. 2007 жылдың жазында тайпа кеңейту жұмыстарын жүргізіп, екі тұрақ, бассейн, спа, жаңа әкімшілік мұнаралар, би залы және үлкен ойын алаңы салды. Бұрын Pacific Rim деп аталған казиноның мейрамханасы оңтүстік мұнараға көшіріліп, Tatoosh Grill деп аталды. Pacific Rim Buffet қазір мұнараның бірінші қабатында орналасқан. 2020 жылдың 8 маусымында 400 миллион долларлық кеңейту жобасынан кейін Такома орналасқан жердегі жаңа ғимарат ашылды. I-5 тас жолының жанындағы нысанда 5 мейрамхана және 12 қабаттан тұратын, 170 бөлмелі қонақ үй бар. Жобаға сондай-ақ 2000 адамға арналған іс-шаралар орталығы да кіреді.

Басқа кәсіпорындар

Пуялуп тайпасы өзінің экономикалық даму бөлімшесі Marine View Ventures арқылы резервациядағы бірнеше жанармай бекеттерін пайдалануға кеңейтті. 21-ші ғасырдың басында, тайпа құмар ойындардан түскен кірістерді Такома портындағы ірі контейнерлік терминалға инвестициялау үшін пайдаланды. Аяқталғаннан кейін, бұл Солтүстік-Батыстағы ең үлкен терминал болады және тайпаны теңіз тасымалымен байланыстырады. Пуялуп тайпасы штаттағы заңды марихуана нарығына да инвестиция жасады. Тайпаның алғашқы ойын-сауық марихуана дүкені, Commencement Bay Cannabis, казинодың іргесіндегі Фиф қаласында орналасқан.

Қорытынды

Пуялуп үнді резервациясы – Пуялуп тайпасының резервациясы, Вашингтон штатының Пирс және Кинг округтерінің бір бөлігінде орналасқан. Резервацияның орналасқан жері негізінен Пирс округінде, бірақ шағын бөлігі Кинг округіне қарасты Федерал Уэй қаласында орналасқан. Резервацияның жер аумағы 73,935 км² (28,547 шаршы миль) және 41,341 тұрғыны бар, оның шамамен 2,500-і (3,2%) – Пуялуп тайпасының мүшелері. Резервацияда тұратын адамдардың көп бөлігі үнді емес, 72 пайызы өзін тек кавказдық деп жатқызады. Пирс округінің өзінде 32 000-ға жуық үнді мүшелері тұрады. Резервациядағы ең ірі қала – Такома, 2020 жылғы мәліметтер бойынша халқы 219,346 адамды құрайды. Резервациядағы басқа да елді мекендерге Уоллер, Файф, Милтон, Эджвуд, Пуялуп және Федерал Уэй кіреді. Жерді үй иелеріне және басқа да құрылыстарға бөліп берген кезде жер сатулардың нәтижесінде, көршілес әкімшілік аумақтар резервация ішінде жерге иелік етеді. Вашингтон штатының Файф қаласы және Файф Хайтс поселкесі, сондай-ақ Токома портының көп бөлігі толығымен резервация шегінде орналасқан. 2000 жылғы халық санауы бойынша резервациядағы халықтың басым бөлігі үнді емес және тайпа мүшелері емес. 19 ғасырдың ортасынан бастап еуропалық американдықтар бұл аймаққа көбірек келе бастады. АҚШ осы адамдардың жерді игеруіне және қоныстанғанына мүмкіндік жасағысы келді. 1854 жылғы Медисин-Крик шарты бойынша АҚШ Пуялуп тайпасымен және басқа бірнеше тайпалармен жерді АҚШ-қа беру және үнді халқын резервацияларға көшіру туралы келісімге келді. Бастапқыда резервациялар тек үндістердің ғана тұруына, қоныс аударушыларға емес, арналған еді. Тайпа өзінің тарихи аумағының көп бөлігін жоғалтса да, сол жерде балық аулау, аң аулау және жинау құқықтарын сақтап қалды. Пуялуп тайпасы мен АҚШ мүлік туралы түсініктерде өте әртүрлі болғандықтан, бір-бірінің позициясын толыққанды түсінбеді. 1989–1990 жылдары Токома порты мен Пуялуп тайпасы 163 миллион долларлық келісімге келді, бұл 1989 жылғы Пуялуп үнділерін қоныстандыру туралы заңға сүйенген болатын. Бұл 20 ғасырдағы ең ірі үнді жер дауының біріне айналды. Тіл соңғы жылдары құлдырады, соңғы еркін сөйлейтін адам Ви Хилберт 2008 жылы қайтыс болды. Алайда, Пуялуп тайпасы сияқты көптеген тайпалар тілді күнделікті қолдануда қайта жандандыру жұмыстарын жүргізіп жатыр. Пуялуп тайпасының күшті тіл бөлімі бар – Пуялуп тілдік бағдарламасы, ол Твулшутсидті жандандыру мақсатымен құрылды, сонымен қатар тілді қарым-қатынас құралы ретінде пайдалануға баса назар аударады. Бағдарламаның негізгі мақсаттары – тек Твулшутсид тілінде ғана сөйлейтін физикалық орындарды – «тіл ұяларын» құру; адамдарға орталық тілдік бағдарламаға тәуелді болмай, өздерінің тіл үйрену бағдарламаларын жасауға көмектесу, сондай-ақ мектепте, үйде, жұмыс орнында және қоғамда Твулшутсид тілін дамыту. Пуялуп тілдік бағдарламасы Puyallup Tribal Language веб-сайтын басқарады, онда тілді үйренуге арналған тегін ресурстар, тіл және бағдарлама туралы ақпарат, сондай-ақ тайпа мүшелері үшін сабақтар ұсынылады.