Кіріспе

Вашингтондағы американдық үндістер тайпасы, АҚШ. Скваксин аралы тайпасы – Вашингтон штатының батысындағы Скваксин аралы үнді резервациясы аясында біріккен бірнеше Лушутсид руларының ұрпақтары. Бұл – американдық үндістердің өкілдік билігі. Тарихи тұрғыдан алғанда, Скваксин аралы тайпасының ата-бабалары Оңтүстік Пьюджет шығанағының бірнеше саласында қоныстанған. Резервация 1854 жылы Медисин Крик шарты бойынша құрылды және толығымен Скваксин аралын қамтыды. Бүгінде резервацияға жақын жерлердегі бірнеше шағын учаскелер де кіреді. Тайпа мүшелері енді Скваксин аралында тұрмайды, бірақ 509 адам резервациядағы және резервациядан тыс сенімді жерлерде тұрады. 2010 жылғы мәлімет бойынша тайпаның жалпы саны 1022 адамды құрады.

Тарих

Скваксин арал тайпасына айналған жағалау Салиш тайпалары тарихи тұрғыдан Оңтүстік Пьюджет саундтың жеті шығанағының бойында қоныстанған. Бұлар – S'hotl Ma Mish (Carr Inlet), Noo Seh Chatl (Henderson Inlet), Steh Chass (Budd Inlet, қазіргі Олимпия маңында), Squi Aitl (Eld Inlet), T'Peeksin (Totten Inlet), Sa Heh Wa Mish (Hammersley Inlet) және Squaksin (Case Inlet; осы шығанақ резервацияға атын берген). Олар Lushootseed деп аталатын Салишан тілдер отбасының диалектік континуумында сөйлеген. 1780 жылы Твана және Сукамиш тайпаларымен бірге олардың саны шамамен 1000-ға жуық болды. Аймақтағы басқа халықтардан ерекшелігі, Скваксин тайпалары өзен жүйесіне тәуелді болған жоқ, себебі Тумуотер сарқырамасы лососьтің өзен бойымен жоғары көтерілуіне кедергі келтірген. Олардың назары тұзды суға және жеті шығанаққа тікелей жақын кішігірім су алаптарына аударған. Үлкен отбасылар ауылдардағы ұзын үйлерде бірге тұрған және туыстық байланыстар арқылы кең одақтар жүйесіне біріккен. Qwu?gwes орны шамамен 700 жыл бойы жақын маңдағы Squi Aitl ауылы үшін азық-түлік өңдеу лагері ретінде пайдаланылған. Онда лосось пен моллюскаларды көп мөлшерде аулаудың іздері табылды. Скваксин тайпалары Колумбия алқабына дейін және Пьюджет саунд бойымен теңіз арқылы созылатын сауда жолдары арқылы сауда жасаған. 1894 жылы Пьюджет саунд аймағында үш консервілеу зауыты болса, 1905 жылы олардың саны жиырма төртке жеткен. Ақ адамдар да жаңа технологияларды қолдана бастады, бұл лососьтің көп бөлігінің тайпалық балық аулау аймақтарына жетпеуіне себеп болды. 1889 жылы Вашингтон территориясы штат мәртебесін алғанда, заң шығарушы орган «консервация» атымен тайпалық балық аулауды шектеу туралы заңдар қабылдады, бірақ кейбір ғалымдар бұл заңдардың ақ балық аулауын қорғау мақсатында жасалғанын айтты. 1960 және 70-жылдары Вашингтон штатындағы үндістер Азаматтық құқықтар қозғалысының ықпалымен Вашингтон штатының өзінің келісімшарт міндеттемелерін орындауын талап етті. Билли Франк сияқты үнді белсенділері азаматтық мойынсұнбаушылық пен демонстрациялар арқылы балық аулау құқығын қорғауға тырысты. 1970 жылы АҚШ Бас прокуроры штатка қарсы сот процесін бастады, ал Скваксин арал тайпасы сарапшы куәгерлерді ұсынуға шақырылған тайпалардың бірі болды. Танымал Болдт шешімінде АҚШ округтік соты тайпалардың балық аулауға заңды құқығын мойындады, және бұл шешім Жоғарғы сотқа шағымданудан кейін күшінде қалды. Бұл шешімнен кейін Скваксин арал тайпасы штаттың балық шаруашылығын бірлесіп басқаратын тайпалардың біріне айналды, және көптеген тайпа мүшелері жылдық лосось аулаудан табыс табады. Скваксин арал тайпасы АҚШ-тағы алғашқы үнді тайпаларының бірі болып федералды үкіметпен Өзін-өзі басқару демонстрациялық жобасына қатысты.

Мәдениет және дін

Әңгімелер әндер арқылы айтылып, оларға барабанның ырғағымен билер қосылды. Бұл қозғалыс Тынық мұхитының солтүстік-батысына жылдам тарады. Американың түпкілікті халықтарының діни қозғалыстары Жаралы Тізе шайқасынан кейін басылды, ал Үндістандық Шейкерлер Федералдық үкімет тарапынан қуғын-сүргінге ұшырады. Дегенмен, ХХ ғасырдың соңына қарай олардың саны 2000-нан асты. Бүгінде көптеген Скваксиндер өздерін протестанттар деп санайды. 2021 жылдың желтоқсан айында Скваксин аралы тайпасы Port Blakely Companies компаниясымен – отбасылық ағаш өңдеу компаниясымен – тайпаның ата-бабаларының 1000 акр жерін қайта сатып алу туралы келісімге келді. Мейсон округындағы Кішкентай Скокум шығанағындағы екі мильдік жағалау және 125 акрлық су жағалауы тайпаға тегін қайтарылды. Жағалаудың қайтарылуы тайпаның Пьюджет Саундқа тікелей қол жеткізуін және аймақтағы ең өнімді моллюскалардың орын алған жерлерін қалпына келтірді. Тағы бір мәміле бойынша тайпа 875 акр жерді белгісіз сомаға сатып алды. «Камилче» деп аталатын бұл жер 167 жыл бұрын, 1854 жылғы Медисин-Крик шартына қол қойылғаннан кейін Port Blakely компаниясымен сатып алынған. Скваксиндер мен келушілерді Скваксин халқының мәдениетімен таныстыру мақсатында салынған бұл құрылыстың пішіні құс – Thunderbird-ке ұқсайды. Мұражай мен мәдени орталық орналасқан жерді жақын маңдағы Taylor Shellfish компаниясының Тейлор отбасы тайпаға сыйға берді. MLRC экскурсиялар, мәдени сабақтар және көптеген көрмелер, сондай-ақ басқа да іс-шараларды ұсынады.

2012 жылы Скваксин аралына жүзу

2012 жылы Скваксин аралы тайпасы жыл сайынғы тайпалық каноэ саяхатын қабылдау үшін таңдалды. Бұл саяхаттар – Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жергілікті халықтардың ағаш өңдеудің дәстүрлі тәсілдерін жаңарту, үлкен, теңізге жүзуге арналған каноэлер жасау және келесі буынға каноэмен жүзу дағдыларын үйрету мақсатымен ұйымдастырылатын жыл сайынғы шаралар. "Скваксин мұражайы мен Эвергрин мемлекеттік колледжі ұйымдастырған және Ұлттық өнер қорының "Біздің қаламыз" грантымен қаржыланған "Скваксин аралына ескек есу" саяхатына" шамамен 40 000 адам қатысты немесе келді. Салтанатты шаралар мен тамақтану ескі бейсбол алаңында өтті. Бұрын тыныш болған қауым бір апта бойы қыжылдады. Оқиғадан бірнеше ай бұрын ірі құрылыс жұмыстары жүргізілді. Көптеген тұрақтар салынды, кемпинг құрылды және Тайпалық үкіметтің алаңына "Көрініс тоғаны" орнатылды. "Скваксин аралына ескек есу" саяхатына барлығы 102 каноэ Скваксинге жетті.

Экономикалық қызмет

Балық шаруашылығы және орман өнеркәсібі маңызды салалар болып табылады.