Кіріспе

Сандар теориясында p(n) бөлу функциясы нөлдік емес бүтін сан n-нің мүмкін бөлістерінің санын көрсетеді. Мысалы, p(4) = 5, өйткені 4 санының бес бөлісі бар: 1 + 1 + 1 + 1, 1 + 1 + 2, 1 + 3, 2 + 2 және 4. Бөлу функциясы үшін жабық түрдегі формула белгісіз, бірақ оны дәл есептеуге мүмкіндік беретін асимптотикалық кеңейтулер мен рекурренттік қатынастар бар. Ол аргументінің квадрат түбірінің экспоненциалдық функциясы ретінде өседі. Оның туынды функциясының кері шамасы – Эйлер функциясы; Эйлердің бесбұрышты сандар теоремасы бойынша, бұл функция аргументінің бесбұрышты сандардың дәрежелерінің алма кезектес қосындысы болып табылады. Шриниваса Раманужан бөлу функциясы модульдік арифметикада маңызды үлгілерге ие екенін бірінші болып тапты, бұл қазір Раманужанның сәйкестіктері деп аталады. Мысалы, егер n саның ондық жазылымы 4 немесе 9 цифрымен аяқталса, онда n саның бөлістерінің саны 5-ке бөлінеді.

Қалпына келтіру функциясы

Жалпы алғанда, табиғи сандардың A кіші жиынының элементтерімен ғана шектелген бөліктерді қарастыру мүмкін (мысалы, бөліктердің ең жоғары мәніне шектеу), немесе бөліктер санына, немесе бөліктер арасындағы ең үлкен айырмаға шектеу қоюға болады. Әрбір нақты шектеу, өзіне тән қасиеттері бар сәйкес бөлік функциясын тудырады. Ең көп тараған мысалдар төменде берілген.

Ойлер мен Глейшер теоремасы

Екі маңызды мысал — тек тақ бүтін сандардан немесе тек жұп бүтін сандардан тұратын бөлімдер, олардың сәйкес бөлім функциялары жиі және деп белгіленеді. Эйлердің теоремасы қатаң бөлімдердің саны, тек тақ сандардан тұратын бөлімдердің санына тең екенін көрсетеді: барлық n үшін. Бұл Глейшер теоремасымен жалпыланады, ол кез келген бөліктің қайталану саны d-ден аспаса, ондағы бөлімдердің саны, d-ға бөлінетін саны жоқ бөлімдердің санына тең болады.