Кіріспе
J.D. Frazer веб-комиксі, "User Friendly" аталатын. "User Friendly" веб-комиксін J.D. Frazer жазған, ол Illiad псевдонимімен де танымал. 1997 жылы басталган бұл комикс, авторын күнкөріс табуға мүмкіндік берген алғашқы веб-комикстердің бірі болды. Комикс әрекеті ойдан шығарылған интернет-провайдерде өтеді және білімі жетілмеген пайдаланушылармен және техникалық тақырыптармен жұмыс істеуден туындаған қызық оқиғаларды көрсетеді. Комикс 2009 жылға дейін аптасына жеті күн жаңартылып тұрды, содан кейін жаңа материал шығуы сирек болды, ал 2010 жылдан бастап тек бұрынғы материалдар қайта жарияланды. 2022 жылдың ақпан айының соңында Фрейзердің хабарламасынан кейін веб-комикс тоқтатылды.
the webcomic titled User Friendly
User Friendly was a webcomic written by J. D. Frazer, also known by his pen name Illiad. Starting in 1997, the strip was one of the earliest webcomics to make its creator a living. The comic is set in a fictional internet service provider and draws humor from dealing with clueless users and geeky subjects. The comic ran seven days a week until 2009, when updates became sporadic, and since 2010 it has been in re runs only. The webcomic was shut down in late February 2022, after an announcement from Frazer.
Жасау
Фрейзер 1997 жылы User Friendly жазуды бастады. Фрейзердің айтуынша, ол 12 жасында сурет салуға (карикатуралар салуға) кіріскен. Ол "Dust Puppies" деп аталатын комикс арқылы синдикаттарға өтуге тырысты, бірақ оны алты синдикат қабылдамады. Кейіннен, интернет-провайдерде жұмыс істеген кезде, ол әріптестеріне ұнайтын бірнеше суреттер салды. Одан кейін ол бір айға жететін суреттер салып, оларды интернетке жариялады. Соңынан ол жұмысынан кетіп, комикске толыққандай берілді.
Негізгі идея
User Friendly ойдан шығарылған «Колумбия Интернеті» атты интернет-провайдерде өрбиді. Комиксте бірыңғай сюжеттік желі бар.
А. Дж. Гарретт
А.Ж., Иллиадтың alter ego, комиксте "шығармашылық жігітті" бейнелейді, ол веб-сайттарды жасаумен және күтіп ұстаумен айналысады. Веб-дизайнер ретінде ол технология мамандары мен маркетинг мамандарының арасындағы тар кеңістікте ыңғайсыз жағдайға түседі. Бұл оның ешкімге жамандық жасамайтынын, бірақ олардың арасында оған қызықтап қараушылар болатынын білдіреді. А.Ж. ұялшақ және сезімтал, көптеген компьютерлік ойындарды және әдемі өнерді жақсы көреді, ал Құқық Шұңқырымен аға-іні секілді қарым-қатынаста болады. А.Ж. жапырақтардан қатты қорқады және олардан қашуға тырысады. Ол екі рет компаниядан босатылды, бірақ одан кейін қайта жұмысқа орналасты. 2005 жылдың 16 қыркүйегінен бастап комиксте ол және Миранда (басқа кейіпкер) кездесіп жүр. Олар бұрын да кездескен, бірақ бір түсініксіздік салдарынан ажырасып кеткен.
Басшы
Басшы – «Колумбия Интернеттің» бас директоры. Ол – техниктер мен сатушылардың жетекшісі. Иллиад кейіпкерді бұрынғы басшысынан шығарған, былай дейді: «Басшы – менің бизнес-менторымның прототипі. Ол мен сол кезде есеп беретін вице-президент еді. Басшы, менің менторым сияқты, ұзын (!) және арық, сонымен қатар толық шашы түскен басына айналасында қалың шашы бар, үстіне қалың мұрты қосылған». Басшы, сырттай қарағанда, «Дильберт» комиксіндегі «Шыңқыр шашты» басшыға ұқсас. Алайда, Иллиад Басшының Дилберт кейіпкерінен шабыттанбағанын айтады. Оның мінезі PHB-ден де мүлдем өзгеше: ол PHB-нің маркетингке негізделген, микробасқару стиліне қарамастан, еркін басқару стилін қолданады. Ол кеңсеге Linux-ты стандарттауды ұсынды (Штефтің наразылығына орай).
Құршық
Серверде шаң, түк және кванттық оқиғалардың қосылысынан туған Шаң Шөберек, шаң мен түкке ұқсас, көздері, аяқтары және кейде үлкен тісті күлкісі бар. Шаң-тозаңға толы серверде ұйықтап жатқанда, сығылған ауамен сүріп кеткендіктен, ол бір қысқа уақытқа комикстен жоғалып кетті. Шаң Шөберек өте әдемі және тәжірибесіз болғанымен, ол Quake ойынын өте жақсы ойнайды. Ол сондай-ақ Эрвин атты жасанды интеллект жасады, олар кейде ән шырқаумен (немесе филькпен) танымал. Шаң Шөберекті Stef және Шаң Шөберектің жаман дұшпаны Crud Puppy-ді есептемегенде, көптеген кейіпкерлер жақсы көреді. Алғаш рет 1997 жылдың 3 желтоқсанында пайда болды.
Crud Puppy (Қараша құс)
Crud Puppy (Lord Ignatius Crud) – Стефтің пернетақтасының шаңынан туған зұлым егіз; ол Dust Puppy-нің басты қарсыласы және кейде серияда "жаман жігіт" рөлін ойнайды. Мысалы, ол Microsoft пен кейін AOL-дың адвокаты/заң кеңесшісі болған, немесе Антарктидадағы "Thing" костюмін басқарған. Ол көбінесе кейінгі комикстерде Армани костюмімен, әдетте жергілікті барда Ктулхумен бірге көрінеді. Crud Puppy алғаш рет 1998 жылдың 24 ақпанында жарияланған комиксте пайда болды.
Ервин
Ервин алғаш рет 1998 жылдың 25 қаңтарында комиксте пайда болды. Ервин – Дасқыр шұбырының жасанды интеллектпен тәжірибе жасау кезінде бір түндік жұмысының нәтижесінде пайда болған, өте дамыған жасанды интеллект (ЖИ). Дасқыр шұбыры көңілі қалғандықтан осылай жасаған. Эрвин COBOL тілінде жазылған, себебі Дасқыр шұбыры "бірге тіл біліспеді". Эрвин Тьюринг тестісін сәтті тапсырады және құрғақ юмор сезіміне ие. Ол әлемдік желіде қамтылған кез келген тақырып бойынша сарапшы, мысалы, Элвис туралы айтылған әңгімелер мен шетелдіктердің құпия жоспарлары. Эрвин өзімшіл және әзіл-қалжың жасауды ұнатады. Алғашқыда Эрвин x86 компьютерлік архитектурасы бар классикалық "монитор және пернетақта" типіндегі компьютерде болды, бірақ кейіннен iMac, Palm III, Mir-дегі Coleco Adam, Furby, ядролық қаруды бағыттау жүйесі, SGI O2, Hewlett Packard калькуляторы (кері польшалық нотациямен, соның салдарынан Эрвин бірнеше апта бойы Йода сияқты сөйледі), Lego Mindstorms жинағы, Тамагочи, Segway, IBM PC 5150, Timber Wolf класындағы BattleMech және Hastur-ды қорлағаны үшін жаза ретінде Дасқыр шұбыры дәретхана щеткасы болған интернетке қосылған дәретхана сияқты түрлі құрылғыларда болды.
Грег Флеминг
Грег аймақтағы техникалық қолдау қызметін басқарады. Басқаша айтқанда, нәрсе жұмыс істемегенде клиенттер шағымданатын адам ол, және бұл оны қатты қынжырландырады. Ол ашуын шығару үшін күшті эмоциялар тудыратын ойындар ойнайды және сатушыларға жамандық жасайды. Ол жаман адам емес, бірақ оның санасы нашар немесе мүлдем жоқ аралығында сақталады, және ол бұрын Microsoft сапаны бақылау бөлімінде жұмыс істеген.
Майк Флойд
Майк – бұл аймақтың жүйелік әкімшісі және кеңседегі желінің үздіріссіз жұмыс істеуіне жауапты. Ол зиялы, бірақ көңілі толқып, алаңдауға бейім. Оның ең қорқынышты жағдайы – терлеп, Windows 95 бағдарламасын жасайтын адаммен бір бөлмеде қалып қою, ал хакерлік құралдарының бірі де көрінбеуі. Ол көпірген стақаннан тікелей ішілген ыстық раменді өте жақсы көреді.
Миранда Корниелл
Миранда – білікті жүйелік технолог, тәжірибелі UNIX жүйелік әкімшісі және әйел екені анық. Оның техникалық қабілеттері басқа техниктерді қорқытады, бірақ оның көзге түсетін сұлулығы олардың оған қарауына себеп болады, бірақ Питр оның жаман екеніне сенімді. Оның мінезінде елеулі кемшіліктері болмаса да, ол садистікке бейім, әсіресе маркетологтар мен жаңадан бастағандарға қатысты. Мирандаға Құрлы иттің өте әдемі екені ұнайды. Ол мен А. Дж. 2005 жылдың 16 қыркүйегінен бастап қарым-қатынаста, бірақ бұрын оның өзін және оған деген махаббатын жеткізе алмауы оны қынжырлатқан. Бұл жылдар бойы шалақ қалған мүмкіндіктер мен түсініспеушіліктерден кейін болды, мысалы, А. Дж. сезімдерін электрондық хатқа жазғанда, Миранда оны ILOVEYOU вирусы деп ойлап, оқылмастан жойды.
Питр Дубович
Питр – Колумбия интернет-серверінің әкімшісі және өзін Linux гуруы деп жариялаған адам. Ол "Зұлым гений болу" жобасының бөлігі ретінде жалған славяндық акцентпен сөйлей бастады. Ол бірнеше рет планетаны жаулап алуға жақын болды. Оның өміріндегі жауы – Сид, ол одан әрқашан озып кетеді. Питрдің жетістіктері: әлемдегі (екінші) ең күшті кофе жасау, Coca-Cola мен Pepsi-ді біріктіріп Pitr Cola жасау, Ресейден сатып алынған ядролық қару арқылы Columbia Internet компаниясына миллиондаған доллар табу және Vigor мәтіндік редакторын жасау. Ол қысқа мерзімге Google компаниясында жұмыс істеді, дүниеге үстемдік етуге жақын болды, бірақ жұмыстан босатылып, Columbia Internet-ке қайта оралды. Оның зұлым кейіпкер болуға жасаған барлық тыранына қарамастан, оның жамандыққа бейім еместігі оған осы мақсатына жетуге кедергі келтіреді.
Сид Дабстер
Сид – ең үлкен және білімді. Оның жасы ұлғайғандықтан, ол Питрден басымдыққа ие, себебі ол бірнеше рет, соның ішінде кофе қайнату жарысында және Jeopardy! ойынында оны жеңіп шықты, тіпті ол оның пайдасына бұзған. Питрден айырмашылығы, оның әлемді билеуге ешқандай ниеті жоқ, бірақ ол Хастур мен Ктулхудың досы (Х.П. Лавкрафт мифологиясының кейіпкерлері). Ол 2000 жылдың қыркүйегінде жұмысқа алынды және бұрын Hewlett Packard компаниясында он жылдай тәжірибесімен жұмыс істеген. Басқа техниктерден айырмашылығы, оның әдеті кәсіби киім кию; жұмысқа келген күні бас бухгалтер Смайлинг Мэн Сидтің әдеттегі көк бизнес костюмін кигеніне қатты таңырды. Ол сондай-ақ ескі технологияны ұнатады, себебі TECO, PDP 6es, түпнұсқа VT100, FORTRAN, IBM 3270 және IBM 5150 дәуірінде өскен; киім таңдауындағы жақсы талғамға қарамастан, оны "Нағыз бағдарламашы" деп атауға болады. Бұрын ол марихуана шегетін болған, ал қалған технологиялық қызметкерлер кофеинге әуес (Грег – кола, Миранда – эспрессо). Бұл өкінішке орай өкпе рагына шалдықты, оны онколог емдеді. Ол рактан жазылып, тағы 20 жылдай өмір сүретінін естіді.
Перлді шөп
Сид Дабстердің әдемі қызы. Персонаж алғаш рет 2001 жылдың 30 тамызындағы комиксте пайда болды. Перл көбінесе жігіттерден асып түсетінін көруге болады. Ол Миранданың қарсыласы, сондай-ақ кейде Питрдің құштарлығының нысаны, бұл Сидті қатты ашуландырады. Кейбір адамдар (комиксте де, нақты өмірде де) бұл кейіпкер PERL бағдарламалау тілінің атынан қойылған деп жаңылысады. Автордың мұндай ниеті болғанмен, сценарий бойынша бұл сөз ойынына негізделген қателік болып көрінеді.
Күлімдейтін адам
"Күлкілі адам" компанияның бас есепшісі. Ол шоттар, қаржы және шығындарды басқарады. Ол себепсіз күні бойы күлімсірей береді. Мұның өзі көптеген қалыпты адамдарды қорқытуға жетеді (тіпті телефон арқылы да). Бірақ, Құрпық шұбыры, "Зұлым балық", сасқан Stef және күлгін костюмді кеңесші оны күлімсіреуін тоқтатуға үлгерді. Оның сүйікті тұсқағазы үлкен, күрделі және тоталдығымен мағынасыз электрондық кесте.
Стеф Мурки
Стеф – осы топтың корпоративтік сату менеджері. Ол фирма ішіндегі маркетингтік шаралардың көп бөлігін ұйымдастырады, көбінесе заттарды олар жасалмас бұрын-ақ сатады. Ол – үлкен өзімшілдігімен және техниктерге жоғарыдан қараушылықпен келетін стереотиптік маркетолог; олар оны жек көреді және жиі оған әртүрлі ойын-қалжыңдармен кек қайтарады. Ол Quake-те нашар ойнайды, тіпті Quake III Arena-да бастапқы экранда қалып қойып өлген; сондай-ақ, лава бар кез келген ойында, тіпті лаваға бас сұқпау мүмкін емес ойындарда да, лаваға түсіп өледі. Ол Microsoft-ты жақсы көреді және олардың маркетингтік тактикасын жиі қорғайды, бұл техниктерді ашуландырады, бірақ Microsoft сатушыларымен арақатынасы жаман, мүмкін олар одан көбірек ақша табады деген себепті. Әйелдерге деген көзқарасы әйелдерді кемсітетін, ол Мирандаға құмар, бірақ ол онымен қарым-қатынас жасағысы келмейді. Стефтің ақылы жетпейтіні айқын, мысалы, 2005 жылдың 14 қаңтарында оның осы екені анық көрінді.
Өндіріс және табыстылық
2008 жылғы мақалада сыншы Эрик Бернс Фрейзер сол кездеге дейін шамамен 11 жыл бойы күніне жеті күннен таспаларды дайындап, бірде-бір жаңартуды өткізіп алмағанын айтты.
Идеялар мен даулар
2001 жылғы сұхбатта Фрейзер комикстерге арналған идеялардың шамамен 40%-ы оқырмандардың ұсыныстарынан туындайтынын, ал кейде ол "өзгеріссіз" пайдаланатын ұсыныстар алатынын айтты. Сондай-ақ, ол BSD операциялық жүйесі туралы білімін арттырғанын, осылайша оның жөнінде ақылға қонымды әзілдер жасауға мүмкіндік алғанын мәлімдеді. Алғашқыда Фрейзер MetaFilter желісінде "Мен әр апта сайын көптеген ұсыныстар мен қысқа хабарламалар аламын, бірақ олардың көп бөлігін тексермедім, себебі бұрын мұндай қажеттілік тумаған" деп жазған, бірақ кейін ол осы сайттан тікелей цитаталар алғанын мойындады. Қазіргі таңда MetaFilter-ден алынған бір шумақпен жазылған кем дегенде бір мультфильм кітаптарда сақталса да, Фрейзер осы мультфильмдерді веб-сайттан алып тастады немесе шумақтың авторын көрсетіп, жаңартып қойды. Жанкүйерлер мұрағаттарды қарап шығып, басқа шумақтардың да плагиатталмағанына көз жеткізді.
Жетістік
Жазушы Ксавье Ксеркс веб-комикстердің басында Фрейзердің ең үлкен жетістіктердің бірі болғанын және веб-комикстен күнкөріс табудың алғашқыларының бірі болғанын айтты. Эрик Бернс комикстің бастапқы табысын ерте интернет аудиториясының ерекшелігімен байланыстырып былай деді: "1997 жылы интернет қолданушыларының көп бөлігі Ақпараттық технологиялар саласында жұмыс істеді. «Пайдаланушыға қолайлы» (User Friendly) қарқын алуды бастағанда, оған ұқсас нәрсе интернетте шамалы болды – ол интернетті оқитын аудиторияның үлкен бөлігіне қызықты болды және олармен тіл табысты, бұл 20 ғасырдың соңында интернет байланысы бар адамдардың көпшілігіне әдемі көрінетін. " 2000 жылдан бері User Friendly түрлі газеттерде, соның ішінде Канаданың «The National Post» газетінде және «Linux Journal» журналында жарияланды.
Пікірлер
User Friendly жылдар бойы әртүрлі пікірлерге ие болды. 2008 жылы Websnark сайтынан Эрик Бернс оны "өте жақсы комикс" деп атады, бірақ бірнеше мәселесі бар екенін айтты. Бернс комикс бірнеше жылдан бері дамымай келгенін, "оның комиксі 1998 жылғыдай, сол кейіпкерлер, сол әзілдер, сол соққылар, бұрынғыдай соққы алатындар" деп санайды. Бернс кейіпкерлер ешқандай сабақ алмайды, ал "егер Фрейзер кейіпкерлерін көшіріп-қосатын болса, онда ол 21 ғасыр бойы бір клип-артты пайдаланып келеді" деді. Бернс компьютерді ақымақ пайдаланушылардың стереотиптік бейнеленуінің ескіргенін де сынға алды. Бірақ ең бастысы, Бернс комиксті күлкілі деп тапты, IT саласында жұмыс істегендерге әсіресе ұнайды, тіпті оны көрмегендер де қызықты нәрсе табады. Бернс User Friendly-ге сынның себебін, оны ескі мектептің IT мамандарына арналған емес, жалпы веб-комикс ретінде қараумен байланыстырды және бұл мақсатты тәсілдің жақсы бизнес-модель екенін атап өтті. Time журналы User Friendly-ді "Дунсбери сияқты әзіл-сықақ, сөздік стиліндегі комикс деп атады. Оның әзіл-сықағы поп-мәдениетке сілтемелер мен IT бөлімінен шыққан ішкі әзілдердің үйлесімінен тұрады". Бұл комикс Help Desk (Кристофер Б. Райт), General Protection Fault (Джеффри Т. Дарлингтон), The PC Weenies (Кришна Садасивам), Geek & Poke (Оливер Виддер), Working Daze (Джон Закур) және The Joy of Tech (Лиза Шмалсел мен Брюс Эванс) сияқты ұқсас комикстердің ішінде ең танымалдарының бірі болды. Комикстердің авторы және суретшісі Джо Забель User Friendly-дің "шаблондарды пайдаланудың веб-комикстердегі ең ерте көрінісі болуы мүмкін" деді. "Менің ойымша, User Friendly-дің ең маңыздысы – 1997 жылы ол барлық жағынан өте қарапайым болды. Қорқынышты сурет, нашар сюжет, кейіпкерлердің болмауы, жайсыз, түсініксіз әзілдер. Бірақ ол үлкен сәттілікке ие болды! Бұл жұртшылықтың тегін және қолайлы жағдайда кез келген нәрсені қабылдайтынын көрсетеді. Сондай-ақ, сол кездегі жаңа интернет пайдаланушылары ойын-сауыққа қатты зәру екенін көрсетеді". Оның қазіргі жұмысы (2005 жылы айтқан сөздері) салыстырмалы түрде жақсы және кәсіби. Бірақ оның алғашқы жұмысы үлкен әсер еткенін күдікпен қарастырамын, өйткені ол мыңдаған аз білімі мен тәжірибесі бар адамдарды веб-комикстер саласына түсуге ынталандырды. Забель User Friendly-дің табысын оның "сериялық талисманы" Дюст Банниге де байланыстырды, "күнделікті әзіл-сықақтардың көбінде талисманы болады" деді. Олар сондай-ақ комикстің коммерциялық сипатын сынға алды. Керісінше, CNET оны 2007 жылы "күлкілі технологиялық комикстер" тізіміне енгізді, ал Mashable 2009 жылы 20 үздік веб-комикстер тізіміне қосты. FromDev, Brainz, RiskOptics, DondeQ2 және Pingdom да оны атап өтті. CBR.com 2023 жылы комикс уақытқа қарай нашарлағанын мәлімдеді. Лоуренс И. Чартерс жарық көрген кітаптардың тақырыптарын бағалады. Фрэнсис Глассбороу әзілдің ерекшелігін атап өтті, бұл Ретро Активтиге комиксті "ұсыну қиын" деп тапты, сонымен қатар суреттердің шектеулі стилі де бар еді. Майк Калтшни суреттердің нашарлығын атап өтті, бірақ Иллиадтың күнделікті комикс жариялауын жалғастырғанына таң қалды. "Webcomics: The Influence and Continuation of the Comix Revolution" комикстің ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету қозғалысының қарсы мәдени аспектілерін қалай бейнелейтінін сипаттады. Дастин Пурьер компьютерлік сауатты және жаңа, ақпараттан аз пайдаланушылар арасындағы қақтығыстарды қалай көрсететінін байқады. Кристин Моленберндт комикс айналасында пайда болған онлайн-қоғамдастық туралы жазды. 2007 жылы User Friendly комикс және мультфильм өнерінің мұражайындағы Infinite Canvas: The Art of Webcomics көрмесіне қатысты.
Сәуірдің бірінші күніне арналған әзіл және басқа көріністер
1999 жылы 1 сәуірде сайт үшінші тарап сотқа шақырғаннан кейін толығымен жабылып қалғандай болды. Келесі жылдары 1 сәуірдегі мультфильм осы оқиғаға байланысты естеліктерді қамтыды. Фрейзерге әзілде көмектескенін айтқан адам Reddit-те жазба жариялады, көптеген оқырман бұл әзілді дұрыс емес деп санады. 1999 жылдың соңында User Friendly және Sluggy Freelance кейіпкерлерін (A. J. және Torg) алмастырды. 2000 жылы стрип және Loki Software бірлесіп Quake III Arena ойыны үшін ойыншылардың киімдері мен арнайы деңгейлер сайысын ұйымдастырды. Сонымен қатар, сериал негізінде Flash мультфильмі де жасалды.
Автор
Фрейзер 1969 жылы дүниеге келген. Австралия мен Азияда тұрғаннан кейін 1970-ші жылдардың ортасында Канадаға көшіп келді. Ол құқық қорғау саласында жұмысын бастады және түзеуші мекемеде офицер болып қызмет етті, соңынан Корольдік Канадалық шаруа полициясына қосылуды жоспарлады, бірақ пікірін өзгертті және құқық қорғау саласын тастап, шығармашылықпен айналысуға бел буды. Ол ойын дизайнымен, өндіріс менеджері, суретші-дизайнер, жоба менеджері, веб-қызметтер менеджері, жазушы, креативті директор және карикатурист ретінде жұмыс істеді. 2014 жылға қарай ол Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Ванкувер қаласында тұрады.