Кіріспе

Тайланд провинциясы Чачоэнгсао (ฉะเชิงเทรา) – Тайландтың шығысында орналасқан Тайландтың жетпіс алты провинциясының (чанват) бірі.

Тарих

Чачоэнгсао немесе Пэйт Рио ("сегіз жолақ") – Таиландтың шығысындағы провинция. Оның тарихы Аюттхая дәуірінің ортасындағы Боромматраиллокканат патшаның билік құрған кезінен басталады. Адамдар бастапқыда Банг Паконг өзені мен каналдардың бойында қоныстанған. Чачоэнгсао, Пэйт Рио, Аюттхая дәуіріндегі Боромматраиллокканат патшаның тұсында пайда болған. Көптеген адамдар Банг Паконг өзені мен каналдардың жағасында қоныстанды. "Луанфо Футта Сотон" – Пэйт Рио халқының сеніміне орталық. Бұрын Чачоэнгсао қорғаныс министрлігіне қарасты төртінші санаттағы қала болған. Рама I патша тұсында ол ішкі істер министрлігіне қосылды. Рама V патшаның әкімшілік жүйені өзгерту кезінде Чачоэнгсао Прачин Бури аймағындағы қалаға айналды. 1916 жылы оның мәртебесі қаладан провинцияға өзгертілді. "Чачоэнгсао" – "терең канал" деген мағына беретін чонг сөзі. "Пает Рио" атауы қалада бір кезде көптеген алып балықтар болғандығына байланысты туындаған; күнде кептірілген балық дайындау үшін олардың қабырғаларын екі жағынан сегіз рет кесуге тура келген.

География

Көршілес провинциялар (солтүстіктен бастап сағат тілі бойынша) Прачинбури, Са Каео, Чантабури, Чонбури, Самут Пракан, Бангкок, Патум Тани және Нахон Найок. Облыстың Тайланд шығанағында қысқа жағалау жолағы бар. Облыстың батыс бөлігі Банг Па Конг өзенінің жазық даласы болып табылады, ол күріш егуге кеңінен пайдаланылады. Шығыс жағындағы жер бедері төбелі, орташа биіктігі 100 метрден жоғары. Та Такиап ауданында 674 352 рай (~) аумақты қамтитын Хао Анг Ру Най қорығы орналасқан. Облыстың жалпы ормандық аумағы провинция аумағының 15,5 пайызын құрайды.

Экономика

2018 жылдың маусым айында Таиландқа шетелдік электрондық қалдықтарды әкелуге тыйым салынғанмен, аймақ потенциалды қауіпті электрондық қалдықтарды (электрондық қалдықтарды) қайта өңдеу орталығы ретінде беделге ие болды. Қытай да 2018 жылы шетелдік электрондық қалдықтарды импорттауға тыйым салды. Электрондық қалдықтарға тыйым салынғаннан бері Чачоңсао провинциясында, әсіресе Фаном Саракам ауданының Ко Ханун ауылында 28 жаңа қайта өңдеу зауыты ашылды. 2019 жылы Чачоэнгсаодағы 14 кәсіпорынға электрондық қалдықтарды өңдеуге лицензия берілді, олардың алтауы Ко Ханун ауылында орналасқан. Кедей елдерде қалдықтарды төгуге қарсы күресетін Базель әрекеттер желісінің өкілі: «Электрондық қалдықтар бір жерге баруы керек, ал қытайлықтар өз операцияларының барлығын Оңтүстік-Шығыс Азияға көшіріп жатыр. Ақша табудың жалғыз жолы – арзан, заңсыз жұмыс күшімен үлкен көлемде өңдеу және қоршаған ортаны қатты ластау», – деп қосты. 2024 жылы Таиланд Чачоңсао провинциясында арнайы экономикалық аймақ (АЭА) құруға белсенді жұмыс істеп жатыр. Бұл АЭА жобасы таза энергияны дамытуға және электр көліктерінің (ЭК) өндірісін қолдауға бағытталған. Өнеркәсіптік аймақ ретінде жоспарланған АЭА аккумулятор зауыттарына, таза энергия технологияларына және электрмен жабдықтау инфрақұрылымына инвестицияларды тартады. Чачоңсао провинциясы Таиландтың дамып келе жатқан ЭК индустриясында маңызды рөл атқарады деп күтілуде. 2020 жылы аккумуляторлық электр көліктерінің ішкі сатылымы 603%-ға өсті, бұл ЭК сатып алушыларына 70 000 – 150 000 THB (1 900 – 4 160 АҚШ доллары) көлемінде мемлекеттік субсидиялар бергенінің нәтижесінде болды. Осы жылғы субсидиялардың азаюына қарамастан, ЭК-ны қабылдау тенденциясы жалғасады деп күтілуде. АЭА шекаралары мен бизнес үшін инвестициялық жеңілдіктер Таиландтың Саясат комитетімен анықталады. Бұл бастама Шығыс экономикалық дәлізіндегі (ШЭД) қолданыстағы арнайы экономикалық аймақтарға қосылады, олар жоғары жылдамдықты теміржол, цифрлық индустрия, инновация, медициналық инновация, авиация, геномика, цифрлық инновация және озық технологиялар сияқты әртүрлі салаларды қамтиды. Чачоңсао провинциясындағы АЭА құру Таиландтың таза энергияны ілгерілету, ЭК индустриясының өсуін қолдау және аймақтағы экономикалық дамуды ынталандыру мақсаттарына маңызды үлес қосады деп күтілуде.

Таңбалар

Облыстық мөрде Ват Сотонварарамның бас залы бейнеленген. Бұл залда Луангфо Путтассотон деп аталатын провинцияның ең маңызды Будда мүсіні орналасқан. Облыс ағашы – Peltophorum dasyrachis. Бұл ағаш 2000 жылы король Рама IX-тың тәж киюінің 50 жылдығына арналған шара аясында королева Сирикит тарапынан провинцияға сыйға берілген. Облыс гүлі – сары жалын (Peltophorum pterocarpum). Облыс балығы – баррамунди (Lates calcarifer). Облыстың ұраны: "Молшықты Банг Паконг өзені. Луанг Фо Сотонның қасиетті бейнесі. Тай тілінің ғалымы Пхрайя Шри Сунтон. Анг Ру Найдың бай ормандары."

Облыстық үкімет

Облыс 11 ауданға (амфо) бөлінген. Бұл аудандар 93 кішкентай ауданға (тамбон) және 859 елді мекенге (мұбан) бөлінеді.

Жергілікті билік

2019 жылдың 26 қарашасына қарай провинцияда бір Чачоэнгсао провинциялық әкімшілік ұйымы (ongkan borihan suan changwat) және 34 муниципалдық (thesaban) аймақ бар. Чачоэнгсао қала (thesaban mueang) мәртебесіне ие. Сонымен қатар, 33 аудандық муниципалитет (thesaban tambon) бар. Муниципалдық емес аймақтар 74 аудандық әкімшілік ұйымдары (SAO - ongkan borihan suan tambon) арқылы басқарылады.

Денсаулық

Чачоэнгсао облысының бас ауруханасы – Денсаулық сақтау министрлігі басқаратын Буддхасоторн ауруханасы.

Көлік

Чачоэнгсаоның басты теміржол стансасы – Чачоэнгсао Junction теміржол стансасы.