Кіріспе

Герцлия (/hɜr//t//s////'//l//iː//j//ə/ hurtsLEEyə; /; هرتسليا) – Израильдің орталық жағалауында, Тель-Авив облысының солтүстік бөлігінде орналасқан, дамыған стартап және кәсіпкерлік мәдениетімен әйгілі қала. 2023 жылы халық саныны құрады. Теодор Герцль атымен аталып, қазіргі заманғы сионизмнің негізін қалаушы, Герцлияның ауданы шамамен алғанда құрайды. Оның батыс, жағажай маңындағы аймағы Герцлия Питуа деп аталады және Израильдің ең бай аудандарының бірі болып табылады, онда көптеген елшіліктер, елшілердің резиденциялары, компаниялардың бас кеңселері және көрнекті израильдік бизнесмендердің үйлері орналасқан.

Тарих

Теодор Герцльдің есімімен аталған Герцлия 1924 жылы жаңа көшіп келгендер мен бұрынғы тұрғындардың аралас халқы бар, жартылай кооперативтік шаруашылық қауымдастығы (мошава) ретінде құрылды. Сол жылы 101 үй және 35 мал шарасы салынды, ал ауыл өсуін жалғастырды. 1931 жылғы халық санағында 306 үйде 1217 тұрғын тіркелді. 1948 жылы мемлекет құрылғанда Герцлияның халқы 5300 адамды құрады. Көптеген иммигранттар қоныстанды, нәтижесінде бірнеше жыл ішінде халқы 12000-ға жетті. 1960 жылы халық саны 25000-ға жеткенде Герцлия қала деп жарияланды. Қазіргі жоспарлар бойынша, 2030 жылға қарай қала халқы шамамен 290 000 адамға дейін үш есеге артады, 52 000 жаңа үй, жаңа өнеркәсіптік нысандар мен қонақүйлер салынады. Қала орталығындағы құрылыс тығыздалып, қала солтүстік және оңтүстік-батыс бағыттарында кеңейтіледі.

Демография

Израильдің Орталық статистика бюросының мәліметінше, Герцлия тұрғындары Израильдегі ең байлардың қатарында. 2003–2005 жылдары орташа айлық жалақы 8 211 шекельді құрады, бұл Израильдің 15 ірі қаласы бойынша жүргізілген сараптамада орташа көрсеткіштен 1500 шекельге жоғары. Дегенмен, қаланың жеті жұмысшы табы ауданы арасында, олардың ішінде Яд Тиша, Неве Исраэль және Неве Амаль, және сәнді Герцлия Питуа арасында үлкен айырмашылық бар. Тұрғындардың жас құрамы Шарон аймағындағы басқа қалаларға қарағанда егделірек: 14 жасқа толмағандардың үлесі 18%, ал жалпы ұлттық орташа көрсеткіш 27,5%. Қаланың орталық бөлігінде ашылды.

Жергілікті билік

2008 жылы Израильдің 15 қаласын қамтыған сауалнамада Герцлия фискалдық басқару бойынша екінші орынды иеленді. Герцлия муниципалитеті 2006 жылды айтарлық бюджеттік артықшылықпен аяқтады. Герцлия қаласының тарихын зерттеу жұмыстары жүргізілуде. Герцлия өнер мұражайы Яд-Лабаним еске алу кешенінің құрамына кіреді. Герцлияның батысында мұсылман қасиетті орны – Сиддена Али орналасқан. Солтүстік-батысында Тель-Арсаф (Арсуф) және Аполлония ұлттық паркі жатыр. Парсы кезеңінен крестонос жорығына дейін қоныстанған бұл жерде крестонос Арсуф қаласының қиратындары, соның ішінде бекініспен қоршалған қамалдың қалдықтары сақталған.

Герцлия конференциясы

2000 жылы құрылған Герцлия конференциясы Израиль мен халықаралық аренадағы ең ықпалды көшбасшылардың жыл сайынғы кездесу орнына айналды. Конференцияға үкімет министрлері, Кнессет депутаттары, жоғары дәрежелі қорғаныс шенеуніктері, Израиль бизнес қауымдастығының жетекшілері, көрнекті ғалымдар, Израиль және шетелдік БАҚ өкілдері, әлемдік еврей ұйымдарының делегаттары, шетелдік саяхатшылар мен Израиль дипломаттары қатысады.

Спорт

Қаланың екі футбол клубы бар: «Маккаби Герцлия» және «Хапоэль Герцлия». Екеуі де 8100 орындық «Герцлия қалалық стадионында» орналасқан. «Бней Герцлия» баскетбол клубы өз ойындарын «ХаЙовель» жоғары мектебінің аренасында өткізеді. Герцлия Израильдегі регби одағының маңызды орталықтарының бірі болып табылады. Герцлия қаласының «Бней Герцелия» жүзу клубы да осында, ол балаларды жас кезінен ересекке дейін жаттықтырады. «Бней Герцелия» жүзушілері кәсіби жарыстарда, әсіресе ашық суда жүзуде үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Қаланың басты көрікті жерлерінің бірі – «Спортек Герцлия» спорт кешені, ол ашық ауада орналасқан, 30 акрлық және жалпы пайдалануға ашық.

Көлік

Қала Герцлия теміржол станциясымен қамтамасыз етілген, ол Тель-Авив, Иерусалим, Бер-Шева, Хайфа және Бен-Гурион әуежайымен байланыс ұсынады. Станция 20 тас жолының ортасында орналасқан.

Герцлия Питуа

Герцлияның батыс жағында орналасқан Герцлия Питуах ауданында Израильдегі ең қымбат үйлер мен үздік жағажайлар бар. Герцлия Питуах жоғары технологиялық компаниялар үшін ізделіс орыны болып табылады, ал оның маринасы, көптеген мейрамханалары мен ойын-сауық орындары Герцлияның осы бөлігін Израиль түнгі өмірінің жанды орталығына айналдырды. 2002 жылдың 11 маусымында Хадар Хершковиц (14 жас) 2002 жылғы Герцлиядағы шаурма мейрамханасындағы жарылыстан қаза тапты. 2006 жылдың 30 мамырында Герцлия тұрғыны Реут Фельдман (20 жас) Кедумимдегі жарылыстан қаза тапты.