Кіріспе
Ағашта отыру – саяси наразылықтың бір түрі. Бұл экологиялық азаматтық қарсылықтың бір формасы, онда наразылық білдіруші ағашқа, әдетте арнайы мақсатта салынған шағын платформада отырып, оны кесілуден қорғайды (орман шаруашылығымен айналысатындар адам өміріне қауіп тудырып, отырған ағашты кеспейді деп есептейді). Көбінесе, қолдаушылар ағашта отырғандарға тағам мен басқа да қажетті заттармен қамтамасыз етеді.
the form of political protest
Tree sitting is a form of environmentalist civil disobedience in which a protester sits in a tree, usually on a small platform built for the purpose, to protect it from being cut down (speculating that loggers will not endanger human lives by cutting an occupied tree). Supporters usually provide the tree sitters with food and other supplies.
Туралы
Ағашқа отыру – бұл жоғары деңгейдегі қоғамдық назарды қамтамасыз ететін стратегия, себебі ол өте қауіпті деп есептеледі және отырушыларды шығару үшін жоғары білікті полиция қызметкерлері қажет болады. Ағашқа отыру көбінесе уақытты кешіктіру тактикасы ретінде қолданылады, заңгерлер сотта ұзақ мерзімді жеңіске жету үшін күресу кезінде ағаштардың кесілуін болдырмау үшін. Бұрын ағашқа отыру балалардың ойыны болған. 1930 жылдардың басында, АҚШ-та төзімділік сайыстары кеңінен таралған кезде, балалар үшін өз бақшаларындағы ағаштарға көтеріліп, бауырлары мен жергілікті кәсіпорындардың көмегімен ең ұзақ отыру үшін жүлделерді жеңіп алуға тырысу жарысқа айналды.
Экстракциялар
Хумбольдт округінде Pacific Lumber компаниясына тиесілі ағаштарда отырған ағаш күзетшілері жалданып алынған арнайы топтармен күштеп шығарылды. Бұл практика 1990 жылдардың соңында бір ғана адаммен басталды, бірақ 2003 жылы Pacific Lumber Калифорния штатының Эврика қаласының шығысындағы Freshwater аймағында, әсіресе ондаған ағаш күзетшілерін шығару үшін альпинистерден тұратын топтарды жалдады. Солтүстік Калифорниядағы ағаштардың көп бөлігін белгілі кәсіби ағашшы Эрик Шатц, Schatz Tree Service компаниясының басшылығымен алып тастады. 2021 жылдың мамыр айында Канаданың RCMP күштері Ванкувер аралында ағаштарда отырғандарды тікұшақпен ағаштардың үстінен қауіпті түрде төмен ұшып, ERT офицерлерін ағаштардың басына немесе ұзын арқандармен түсіріп, күшпен шығарып алды. Тікұшақ қонғанға дейін ешқандай хабарласу, қауіпсіздік шаралары қолданылмады және ағаштардың тұрақтылығына қатысты зерттеулер жүргізілмеді. Осыған дейін ағаштарды ағашқа арқан байлап, немесе ағаштарда отырғандардың өздігінен түсуін күтіп алып тастаған.
Ағаш отырғызу тізімі
[[Сурет:Беркли Оук Гроув ағашы күтуші лагері.jpg|thumb|Берклиде (Калифорния) ағаш күтушілердің лагері, жағалаудағы тірі емендерді жою жоспарына қарсы наразылық білдіруде. Наразылар 2006 жылдың 2 желтоқсанынан 2008 жылдың 9 қыркүйегіне дейін ағаштарда болды, бұл тарихтағы ең ұзаққа созылған қалалық ағаш отыруы болды. Микал Якубаль – американдық ағаштарға қарап жүретін алғашқы адамдардың бірі. 1985 жылдың 20 мамырында ол Вилламет ұлттық орманның Орта Сантиам аймағындағы ағаш кесу процесінде болған Дуглас шыршысына көтерілді. Оның қысқа ғана уақытқа созылған ағашта отыруы Earth First! жақтастарының ағашта отыру акциясына түрткі болды, ол 1985 жылдың 23 маусымынан 20 шілдесіне дейін жалғасты, содан кейін Орегон штатының Линн округінің шерифтерінің екі орынбасары Мэриленд штатының тұрғыны Рон Хуберді бір күндік қақтығыстан кейін ағаштан алып түсті. 2002 жылы ағаш отырушыларға қарсы наразылықтарға қатысқан екі американдық қоршаушы екі жеке оқиғада қаза тапты. 2006, 2007 және 2008 жылдары Калифорнияның Беркли қаласындағы наразылар Калифорния университетінің жаңа спорттық ғимаратын салуға кедергі келтіру үшін жағалаудағы тірі емендерде отырды. 2008 жылдың 5 қыркүйегінде университет сот келісімінен кейін орманды ағаштан тазарта бастады. Төрт күннен кейін, 21 айдан астам уақыт өткен соң, ағаш күзетушілердің соңғы төртеуі билік органдарына бағынды, бұл тарихтағы ең ұзаққа созылған қалалық ағаш күзетуді аяқтады. 2009 жылы Гумбольдт округінде (Калифорния) ағаштар отырғызылды, Green Diamond (бұрын Simpson деп аталған) компаниясының 100 жылдан астам ғасырлық секвойяларды кесуіне жол бермеу үшін. Ағаштардың бірі белсенді жұптасу кезеңіндегі көкқұйрық құстардың мекенін қорғап тұрды. 2009 жылдың 25 тамызында Climate Ground Zero тобының екі наразысы Батыс Вирджиния штатының Роли округіне қарасты Петтри Боттомның үстіндегі жарылысты тоқтатты. Лора Стиплтон мен Ник Стокс Масси Энерджидің тау басындағы шахтасын жоюға қарсылық білдіру үшін екі ағашқа 80 футқа көтерілді. Ағаштар Эдвайт кенішінен 30 фут қашықтықта және жарылыс ошағынан 300 фут қашықтықта орналасқан. Ким Эллис пен Зои Биверс тікелей қолдау көрсеткені үшін тұтқындалды, бірақ сол күні мемлекеттік полицияның өтінішімен қайта оралып, күзетушілермен байланыс ретінде жұмыс істеді. Кейін Ким Эллис пен Зои Биверске шахта күзетшілері сағат 17:30-да алаңнан кетуді өтінді, бірақ олар бас тартты және сағат 19:30-да мемлекеттік полиция оларды қайтадан тұтқындады. Ағаш отыруы алты күн бойы жарылысты тоқтатты, ал кеншілер зорлау, жақын маңдағы ағаштарды кесу және ағаштарды ішінара кесу сияқты қысым көрсетті. 2010 жылдың 20 қаңтарында Climate Ground Zero және Mountain Justice тобына қатысты үш наразылық білдіруші Масси Энерджидің Bee Tree тау басындағы шахтасының бір бөлігіндегі жарылысты тоқтатты, екі түлпан ағашына және еменге көтерілді. 23 жасар Дэвид Аарон Смит, 19 жасар Эмбер Ничман және 28 жасар Эрик Блевинс тау басындағы кен өндіруге және Brushy Fork Coal Impoundment жанындағы жарылысқа қарсылық білдіру үшін шамамен 60 фут биіктіктегі платформада болды. Джошуа Граупера, Изабелла Розендаал және Бернард Фиорилло да жерде қолдау көрсеткені үшін тұтқындалды. Ағаш тоғыз күн бойы жарылысты тоқтатты. Федералды судья Масси Энерджидің еншілес компаниясы Marfork Coal Co. Inc. компаниясына компанияның мүлкіне кірмеуге қатысты мәңгілік бұйрық берді. 2011 жылдың 20 шілдесінде RAMPS науқанына қатысқан екі наразылық білдіруші Батыс Вирджиния штатының Коул Ривер тауындағы Альфа Табиғи Ресурстар Bee Tree тау басындағы шахтаның бір бөлігіндегі жарылысты тоқтатты, екі ағашқа, түлпан ағашына және солтүстік қызыл еменге көтерілді. 24 жасар Кэтрин Энн Макдугал мен 21 жасар Бекс Колинс шахтадағы жарылыс ошағынан 300 фут қашықтықта, жерден шамамен 80 фут биіктіктегі платформада тау-кен өндіруге қарсылық білдірді. Бекс Колинс платформада 14 күн, ал Кэтрин Энн Макдугал барлығы 30 күн болды, бұл Миссисипи өзенінің шығысындағы ең ұзақ ағаш отыруы болды. Элайас Шевел мен Джуниор Уолк жерде тікелей қолдау көрсеткені үшін дереу тұтқындалды. Екі күзетушінің де қылмыстық ісі әлі де қаралып жатыр, ал төрт белсендіге қатысты өтемақы және жазалаушылық зиянды өтеуді талап ететін азаматтық іс қозғалуда. 2018 жылдың қыркүйегінде Сары финик ағашы Mountain Valley Pipeline құрылысын тоқтату үшін орнатылды және 2021 жылдың наурыз айына дейін 932 күнге созылды, бұл АҚШ тарихындағы ең ұзаққа созылған әуелік блокадалардың бірі болды. Наразылар ақыры алынып, тұтқындалды және түрмеге жабылды. 2021 жылдың мамырында Ванкувер аралының Британдық Колумбиядағы Каюс алқабында 1200 жылға жуық ескігі жаңа өсу шегіршіктерін қорғау үшін 6 ағаш отыруы орнатылды. Ең ұзақ отыру геликоптермен алынып тасталғанша 9 күнге созылды. Калифорния штатының Гумбольдт округіндегі белсенді Джулия Баттерфлай Хилл 738 күндік отыруымен (1997 жылдың 10 желтоқсанынан 1999 жылдың 18 желтоқсанына дейін) 180 фут (55 м) биіктігіндегі, 600 жылдық жағалау секвойясына, оған Луна деп ат қойған, белгілі болды. Мануэль Эстебан Паэс Теран, сондай-ақ Тортугита деп танылған, 2023 жылдың 18 қаңтарында Stop Cop City лагеріне жасалған шабуыл кезінде Джорджия штатының патрульдік полициясының офицерімен 13 рет атылып, қаза тапты.
Швеция
1971 жылдың мамыр айында Швецияның Стокгольм қаласындағы Кунгстрадгарденде болған "Елм" қақтығысы кезінде көптеген наразылар жақын жердегі елм ағаштарына отырды.
Австралия
1983 жылдың желтоқсан айында Номадтық әрекет тобы (NAG) Австралияның Солтүстік Квинсленд штатындағы Кейп Трибьюлейшн мен Блумфилд жолы арасындағы даулы құрылысты тоқтату үшін ағаштарға көтерілді. 1984 жылдың тамызында жұмыс қайта басталғанда, жол құрылысына кедергі келтіру екі аптаға созылды. Белсенділер гамактарды пайдаланып, кейбіреулері бір аптаға дейін ағаштардың үстінде болды. 1995 жылы Батыс Австралиядағы Джейн Блоктағы орман кесуге қарсы блокада кезінде ағаштарға отыру орын алды. Кейіннен ағаш платформалары Австралия материгінде Оңтүстік-Шығыс Орман Жаңа Оңтүстік Уэльс науқаны аясында Нуллика мемлекеттік орманында (1989 жылдың сәуірінен тамызына дейін) қолданылды. Осы науқанның келелігінде Кулангубра мемлекеттік орманында Wog Way және Каноонах орман кесу жолдарының құрылысына кедергі келтіру үшін ағаш платформалары орнатылды; Wog Way-дегі платформалар 1989 жылдың қыркүйегінен бастап 1990 жылдың қазанына дейін үздіксіз кезеңдермен пайдаланылды. 2004 жылы Батыс Австралияның оңтүстік-батысындағы Бюсселтон қаласына жақын Лудлоу-Туарт орманындағы Туарт ағаштарында кем дегенде алты ағашқа отырылды. 2004 жылы Greenpeace және Австралияның табиғатты қорғау ұйымы The Wilderness Society белсенділері Тасманиядағы Стайкс аңғарында 65 метрлік әлемдегі ең биік ағашқа отыру рекордын жасады. Питер (Пек) Ферт «Гандальфтың таяғы» деп аталған алып эвкалипт ағашында 51 күн өткізді. 2006 жылы Батыс Австралияның оңтүстік-батысындағы Колли қаласының жанындағы «Аркадия» Жарра орманындағы Жарра (эвкалипт) ағаштарында екі орын салынды. Екі белсенді ұсталды және қамауға алынды, бірақ біреуінің ісі тоқтатылды, ал екіншісі сотқа беріліп, ақталды. 2008 жылы Батыс Австралиядағы Банберидегі Колледж Гроувта (қалдық бұталық жерде) ағашқа отыру орны салынды және үш айдан кейін алынып тасталды. Үйлер салу қаупі төнген жаңа кезеңде жақын жерде тағы бір орын тез құрылды; ол функционалды батутты қамтыды. 2009 жылы Австралияның Тасманиясындағы «Әлі де жабайы, әлі де қауіп төндіретін» тобының экологиялық белсенділері Жоғарғы Флорентин аңғарындағы ағаштардан полиция және Тасмания орман шаруашылығы бірлесіп, қаңтар және мамыр айларында екі жеке операция кезінде түсірілді. 2011 жылдың 14 желтоқсанында Миранда Гибсон Тасманияның оңтүстік жаңбырлы орманның ортасындағы 60 метрлік Евкалипт Делегатенсис ағашына көтерілді.
Жаңа Зеландия (Аотеароа)
"Туыс орман" акциясы Жаңа Зеландияның Батыс жағалауындағы жергілікті ормандарды сақтау үшін ағаш отыру тактикасын қолданды. 1997 жылдың сәуірінде Timberlands West Coast Limited ағаш өндіру компаниясы, наразылық білдірушілердің толығымен эвакуацияланғанына көз жеткізбей, тікұшақтан ағашты қасақана шайқап, бір учаскені қиратты. Жаңа Зеландияның Азаматтық авиация басқармасы (CAA) ағып шыққан ішкі құжаттарға сәйкес, ықпал етілген болуы мүмкін даулы шешіммен тікұшақ ұшқышын кінәлі деп таба алмады. 1978 жылғы ағаш отыру (алғашқы ағаш отыру акциясы) Жаңа Зеландиядағы қазіргі Пуэрора орман паркін қорғауға әкелді. 1978 жылдың 18 қаңтарында Пюрера орманында 100 адамдық ағаш кесуге қарсы наразылық акциясынан кейін, бір топ ағашқа көтеріліп, оларды басып алды. Үш күннен кейін тағы ағаш отырушылар келді, ал 24 қаңтарда қауіпсіздік мақсатында ағаш кесу тоқтатылып, мерзімі белгісіз кезеңге тыйым салынды. Үш жылдан кейін ағаш кесуге толық тыйым салынды. "1994-1995 жылдардағы M65 құрылысына қарсы науқан кезінде Ұлыбританияның алғашқы ағаш ауылы, ішінде 40-тан астам ағаш үйлерімен, Стамворт аңғарындағы орманның жоғарғы жағында салынды. 2006 жылдың мамыр айында Титнор Вудтағы наразылық білдірушілер Батыс Сассекстегі Уортинг қаласының кеңеюіне қарсы ағаш отыру науқанын бастады. Шамамен 25 наразылық білдіруші ағаш үйлері мен туннельдер желісін құрды. 2010 жылдың наурыз айында, төрт жылға жуық ағаш отырудан кейін, жергілікті кеңес бірауыздан дамуға рұқсат беру туралы өтінішті қабылдамады.
Канада
2001 жылы екі адам Ванкувер аралының батыс жағалауындағы Тофинодағы 800 жылдық Эйк кедрінде 35 күн бойы тұрды. Бұл, ағашты сақтап қалуды қалаған жергілікті тұрғындар, муниципалдық кеңес және кедрдің жанындағы жер иесі арасындағы келіссөздер кезінде болды. Ақырында ағаш құтқарылды. 1988 жылы Британдық Колумбияның Күкірт жолында ағаш кесуді тоқтату үшін белсенді бір ағашқа тор орнатты. Ағаш кесушілер оған шағын оқтармен атқылап, ағашты кесіп тастады, бірақ ол ауыр жарақаттан қиынмен сақтанды. 2019 жылдың қазан айында 100-ге жуық белсенді "Данненродер Валд" орманына қоныстанды. Олар А49 тасжолын салу үшін ескі өсіп-өну орманды кесуге қарсы болды. Белсенділер иерархиялық басшылықсыз, демократиялық принцип бойынша өздігінен ұйымдасты. Олар орманның әртүрлі ауылдарында, "барио" деп аталатын 100-ден астам ағаш үйлер салды. Олар Франкфурт қаласында 500 000 адамды сумен қамтитын су қорғау аймағының жойылуын болдырмауға тырысты. Бір жылдан астам уақыттан кейін, 2020 жылдың қазан айында олар қоныстан шығарылды.
October 2019 "Dannenröder Wald" was squatted by around 100 activists opposing planned logging of the old growth for construction of the A49 highway. The activists were democratically self organized, without hierarchical leadership. They built more than 100 treehouses in several villages, so called barrios, all over the forest, trying to prevent the destruction of the water protection area that provides water for 500,000 people in Frankfurt. They were evicted in October 2020, after more than a year of occupation.
Ирландия
1997 жылы Уиклоу округіндегі Глен-оф-Донс орманды аңғарында алты айлық әрекет барысында Ирландияда алғаш рет ағаштарға отырып қарсылық білдіру және жол құрылысына кедерлес болу үшін ағаш үйшіктері мен платформалар орнатылды.
Ағаш үйлері
Ұлыбританияда ағаш үйлер кейде бір жыл немесе одан да ұзақ уақыт бойы пайдаланылып келген. Мысалы, Манчестер халықаралық әуежайындағы "BattleStar Galactica" ағаш үйінде 12 адам болған. Мұндай ағаш үйлерде көбінесе наразылар эвакуация кезінде өздерін бекіту үшін тізбек салуға арналған арнайы орындар қарастырылады. Осындай ағаш үйлер Ньюбери айналма жолында, Кристалл сарайында және Эпсомда қолданылған.