Кіріспе

Ирландиялық бұрынғы Fianna Fáil саясаткері (ту. 1955) Дермот Кристофер Ахерн (20 сәуір 1955 жылы туған) – 2008 жылдан 2011 жылға дейін Әділет және құқық реформасы министрі, 2004 жылдан 2008 жылға дейін Сыртқы істер министрі, 2002 жылдан 2004 жылға дейін Коммуникациялар, теңіз және табиғи ресурстар министрі, 1997 жылдан 2002 жылға дейін Әлеуметтік, қауымдастық және отбасы істері министрі, ал 1991 жылдан 1992 жылға дейін Үкімет басшысы және Қорғаныс министрлігінің мемлекеттік министрі қызметтерін атқарған. Ол 1987 жылдан 2011 жылға дейін Лоут сайлау округінің депутаты (Teachta Dála) болды.

Ерте өмір және жеке өмірі

Ахерн 1955 жылы Лут графтығының Дандалк қаласында дүниеге келген. Ол Дандалк қаласындағы Марист колледжінде білім алып, кейін Дублин университетінде оқыды. Содан кейін Ирландия заңгерлер қоғамында оқып, адвокаттыққа қабылданды. Ахерн қазір әйелімен және екі баласымен Дандалк маңындағы Блэкрокта тұрады. Оның хоббилеріне гольф ойнау және желкенде серфинг жасау жатады. Ол бұрынғы Ульстер желкенде серфингінің чемпионы. Ахерн – «Рок Селтик» футбол клубының бұрынғы төрағасы, сондай-ақ «Дундалк ФК» жанкүйерлер клубының қазынашысы болған.

Алғашқы саяси мансап

Аерн партиялық саясатпен байланысы жоқ отбасында дүниеге келді. Ол жас кезінде саясатқа қатысып, 1979 жылы «Фианна Фейл» өкілі ретінде Лоут округі кеңесінің мүшесі болды. Ол 1991 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Аерн 1987 жылғы жалпы сайлауда Dáil Éireann депутаты болып сайланды. Келесі жылы ол премьер-министр Чарльз Хогидің үкімет басшысының көмекшісі болып тағайындалды. Үш жылдан кейін, 1991 жылы, Қаржы министрі Альберт Рейнольдс Хогиді партия басшылығынан ығыстыруға тырысқанда сәтсіз болды. Хогиді қолдаған Аерн, Таоиш кеңсесіндегі мемлекеттік министр лауазымымен марапатталды, сонымен қатар үкімет басшысының көмекшісі және Қорғаныс министрлігіндегі мемлекеттік министр міндетін атқарды. 1992 жылдың ақпан айында Хоги отставкаға кетіп, Альберт Рейнольдс партия басшысы және Таоиш болды. Аерн «Фианна Фейл» Еңбек партиясы үкіметінің барлық кезеңінде артқы қатарда отырды. 1994 жылдың соңында Берти Аерн (туыс емес) Альберт Рейнольдстың «Фианна Фейл» партиясының басшысы лауазымын иеленді. Аерн қайтадан партияның жоғары лауазымдарына оралып, бас қамшышы болды. 1997 жылы ол Лондонға партияның тағы бір жоғары лауазымды мүшесі Рей Беркке Джозеф Мерфиден ақша түскені туралы қауесеттерді тексеру үшін жіберілді. Бұл талап жоққа шығарылды және Берк «Фианна Фейл» билікке оралғаннан кейін екі күннен соң Сыртқы істер министрі болып тағайындалды. Кейін Бёрк Мерфинің парасы да бар, жемқорлық үшін түрме жазасын өтеді. Осыдан кейін Аерн Ирландиядағы саяси жемқорлық мәселесі бойынша белсенді ұстаным қабылдап, саяси партияларға корпоративтік және кәсіподақтардың қаржылық жарналарын толығымен тыйым салуды ұсынды. Соңғы кезде Аерннің діни сенімдері, әсіресе оның діни идеологиясының саяси көзқарасына ықпал ету мүмкіндігі сұрақ тудырды.

Әлеуметтік, қоғамдық және отбасылық істер министрі (1997-2002)

1997 жылғы жалпы сайлаудан кейін Fianna Fáil және Прогрессивті демократтар коалициясы билікке келді, Ахерн Қоғамдық, әлеуметтік және отбасылық істер министрі болып тағайындалды. Әлеуметтік істер министрі ретінде Ахерн Ирландия тарихындағы ең ірі әлеуметтік жәрдемақы мен зейнетақыны көтерді. Ол сондай-ақ 1953 жылға дейін Ирландиядан эмиграциялаған ирландтардың зейнетақы алу құқығын қамтамасыз етті.

Байланыс, теңіз және табиғи ресурстар министрі (2002-2004)

2002 жылғы жалпы сайлауда үкімет қайтадан құрылғаннан кейін Ахерн Байланыс, теңіз және табиғи ресурстар министрі болып тағайындалды. Осы лауазымында ол негізгі телекоммуникация операторы eircom-ды сынады. Оның министрлігі телекоммуникация саласын реттейтін органға, басқа да нәрселермен қатар, біркелкі тарифпен интернетке қолжетімділікті міндеттейтін саясатты енгізді. Сондай-ақ ол Ирландияның жоғары жылдамдықты интернетке қолжетімділікті кеңейту жоспарын жасады, ол үкіметке баламалы талшықты инфрақұрылым мен бірлескен орналасу мүмкіндіктерін салуды талап етті. Ол Ирландиядағы мемлекеттік телерадио хабарларын реформалау жоспарын мақұлдады және Ирландияның ұлттық телерадиокомпаниясы RTÉ-ге жарғыны бекітті. Оның министрлігі мектептерге тегін жоғары жылдамдықты интернетпен қамтамасыз ету бағдарламасын іске қосты. Ол Ирландияның теңіз суларының аймағын, испан және португалиялық балықшыларға тыйым салынған аймақты Еуроодақтың мойындауына және қорғауына қол жеткізді.

Сыртқы істер министрі (2004-2008)

2004 жылы кабинет қайта құрылғаннан кейін Ахерн Сыртқы істер министрі болды, бұл 1960 жылдары Франк Эйкеннен бері сол лауазымға ие болған алғашқы Лоут депутаты. 2005 жылғы сәуірде Ахерн БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннанның БҰҰ реформасы жөніндегі төрт арнайы елшісінің бірі болып тағайындалды. Ахерн ирланд сыртқы саясатының «Үшінші кезеңі» туралы айтты, оны ол «Белсенді бейтараптық» деп атады. Бұл – халықаралық жауапкершілігін мойнына алып, дамыған және дамушы елдер арасында байланыс құрап, сондай-ақ қақтығыстар мен апаттар кезінде әлемдік көшбасшы рөлін атқаратын бейтарап Ирландияның көрінісі. Осыған байланысты ол Дарфурдағы дағдарысқа қатысты өте ашық пікір білдірді, халықаралық қауымдастықты «аудандағы зорлау, кісі өлтіру және қиратудың шындығына оянуға» шақырды. Жақында Ахерн Ирландиялық еріктілер корпусын және дамушы елдерге көмектесу үшін ирланд халқының бар тәжірибесін пайдаланатын Жедел әрекет корпусын құру туралы хабарлады. Ол сыртқы саясат тұрғысынан алғанда, «қазір бізді ең маңызды экономикалық, экологиялық, геосаяси мәселе – климаттың өзгеруі» деп мәлімдеді. Сыртқы істер министрі ретінде Ахерн Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процесіне белсенді қатысты. 2006 жылы ол бірнеше үкімет басшыларымен Солтүстік Ирландиядағы бейбіт келіссөздері бойынша кездесті. Израильге АҚШ-тан жіберілетін бомбалардың тасымалына Ирландияның әуе кеңістігі мен әуежайларын пайдалануға тыйым салынды. Сондықтан, партиясындағы көптегендері сияқты, Ахерн өзін республикашыл деп сипаттайды және 2006 жылы Корктегі Шон Мойланды еске алу шарасында өзін-өзі тануға қатысты мәлімдеме жасады. 2006 жылғы Мойланды еске алу шарасында Ахерн былай деді: «Ирландиялық республикашыл ретінде менің басты жеке және саяси мақсатым – Ирландияның біртүтас болуын көру». Сыртқы істер министрі ретінде ол АҚШ-та тұратын 25 000 – 50 000 құжатсыз ирланд азаматының тұрақты тұру құқығын қамтамасыз ету үшін науқан жүргізді. Ол сондай-ақ ирланд аға буынына тегін паспорттар ұсынды және кассеталық оқ-дәрілерді қолдануға толық тыйым салуды талап етті. Ахерн заң бойынша зорлау туралы Жоғарғы Соттың шешімінен туындаған мәселелер бойынша конституциялық референдум өткізуді шақырған бірінші министр болды, бұл үкімет саясатына айналуға дейін бес ай бұрын болды. Ирландиялық Адам құқықтары жөніндегі комиссия ирланд үкіметінен АҚШ-тың ерекше тапсыру бағдарламасына қатысты деп саналатын ұшақтарды тексеруді талап еткеннен кейін, Ахерн бұл ұсынысты қабылдамады. АҚШ-тың Ирландиядағы елшісі Томас С. Фоули жазған дипломатиялық депешада Фоули Ахерннің «бірнеше ұшақты кездейсоқ тексеруге рұқсат берудің зияны жоқ деп ойлағанын, егер ұшақ пайда болса, бұл жағдайды жасыруға мүмкіндік берер еді. Ол кем дегенде үш рейс Шаннон әуежайында басқа жердегі рейстерден бұрын немесе кейін жанармай құйғанына сенімді болды».

Әділет, теңдік және құқық реформасы министрі (2008-2011)

Ахерн 2008 жылдың 7 мамырында жаңа Taoiseach Брайан Коуэн тарапынан Әділет, теңдік және заң реформасы министрі қызметіне тағайындалды. 2009 жылдың 29 сәуірінде Ахерн Құқық бұзу туралы заңға дау тудыратын түзету ұсынды, осы арқылы дінге қарсы әрекеттерді заңға енгізді. Түзету 2009 жылдың 9 шілдесінде Dáil-де қабылданды, заң жобасын талқылауға бар болғаны бір сағат бөлінді, ал ертесі күні Сенат оны электронды дауыс беруден кейін, қарапайым дауыс беру арқылы жіберді. Бұл түзету көпшілік тарапынан, сөз бостандығын қорғаушылар мен Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттердің кейбір министрлері тарапынан сынға ұшырады. 2010 жылдан бастап заң күшіне енді. Ахерн 2009 жылдың 26 маусымында жарияланған 2009 жылғы Азаматтық серіктестік туралы заң жобасы үшін жауапты болды. Ол 2009 жылдың маусым айында Дублин епархиясындағы балаларға қатысты сексуалдық зәбірлеулер туралы Мерфи есебін алды. Есептің көп бөлігі сол жылдың 26 қарашасында жарияланды, бірақ қудалауға қатысты есімдердің болуына байланысты кейбір бөлімдері жарияланбады. 2010 жылдың наурыз айындағы қайта құру барысында департаменттің теңдік мәселелері бөлімі Қоғамдық, теңдік және Gaeltacht істері департаментіне көшті. Ахерн 2010 жылдың наурыз айында балалардың құқықтарына қатысты түзетулер қарастырылған кезде, конституциядағы дінге қарсы әрекеттерге тыйым салатын конституциялық түзетуді Кабинетке ұсыну ниетін білдірді. Оның өкілі Ахерннің 3 немесе 4 миллион еуроға түсетін жеке референдумға қарсы болғанын қосты. Сол кезде Ахерн The Irish Times газетінде былай деп жазды: «Менің ниетим – қазіргі ирландиялық заңмен көзделген дінге қарсы әрекеттер үшін түрмеге жабу және жеке іс қозғау мүмкіндігін жою. Бұл қадамға сенімді балама – дінге қарсы референдум, мен оны қазіргі жағдайда қымбат және негіссіз алаңдатушылық деп санаймын». 2010 жылдың 15 қарашасында ол Ирландияның Еуропалық Одақтан қаржылық көмек сұрауы туралы тараған қауесеттерді «қиял» деп сипаттады. Ол RTÉ телеарнасының The Week in Politics бағдарламасына «Үкімет тарапынан бұл мәселе бойынша ешқандай әрекеттер жасалмайды» деді. 2010 жылдың 21 қарашасында Taoiseach Брайан Коуэн Ирландияның Еуропалық Одақтың Еуропалық қаржылық тұрақтандыру механизмінен және Халықаралық валюта қорынан қаржылық қолдау сұрағанын растады.

Зейнеткерлік

2010 жылғы 30 қарашада ол 2011 жылғы жалпы сайлауда Дэйлдегі өкілдігіне қайта түспейтінін хабарлады, себебі ол ревматоидты артритпен ауырады және бұл "көп мөлшерде дәрі қабылдауды талап ететін қиын медициналық жағдай" екенін мәлімдеді. Ол министрлік және Дэйл депутатының бірлескен жылдық зейнетақысы 128 300 евроға тең зейнеткерлікке шықты.

Гомосексуализмді қылмыстық қылмыс деп санамау туралы талқылау барысында айтылған пікірлер

1993 жылы Даилде гомосексуализмді қылмыстық жазадан босату мәселесі талқыланғанда, ол Брендан МакГахонның: "Гомосексуализм – қалыпты жағдайдан ауытқу, және гомосексуалистер біздің қайырымдылығымызға лайық болғанымен, төзімділігімізге лайық емес" деген мәлімдемесімен келісті. Ол гомосексуалистерді "жолдың оң жағында сол қолмен жүретін жүргізушілерге" теңеді. Аерн өзі қосымша: "Осы елде болашақта АҚШ-тағыдай, гомосексуалистер бала асырап алу құқығын талап ететін күн туар ма? Біз бұл мүмкіндік туралы мұқият ойлануымыз керек" деді. Теңдік мәселелеріне жауапты министр болып тағайындалғаннан кейін Аерн бұл мәселеге қатысты пікір білдіруден жалтарды және ол бұрынғы пікірлерін сақтап қалғандығы туралы жауап бермеді.

Азаматтық серіктестік

Ахерн бір жынысты жұптар үшін азаматтық серіктестікті мойындау туралы заңнаманы енгізуге жауапты болды. Ол 2010 жылдың шілдесінде қабылданған заңды (Азаматтық серіктестік және бірге тұратын адамдардың белгілі бір құқықтары мен міндеттері туралы заң) "тәуелсіздік алғаннан бері қабылданған ең маңызды азаматтық құқықтар заңдарының бірі" деп мәлімдеді.