Кіріспе

Американдық әнші-күйші, кәсіби күресші Шарлин Мари "Чан" Маршалл (/'ʃ//ɔː//n/ SHAWN; 1972 жылдың 21 қаңтарында туған), Cat Power сахналық атымен әйгілі, американдық әнші-күйші. Cat Power бастапқыда оның бірінші тобының аты болған, бірақ ол жеке орындаушы ретінде сахналық есімін қабылдады. Атлантада туған Маршалл АҚШ-тың оңтүстігінде өсті және 1990 жылдардың басында Атлантадағы жергілікті топтарда өнер көрсете бастады. 1993 жылы Лиз Пхейрдің концертінде алдын ала өнер көрсеткеннен кейін, ол Sonic Youth тобының Стив Шеллисімен және Two Dollar Guitar тобының Тим Фолджанымен жұмыс істеді. Олармен бірге 1994 жылы бір күні алғашқы екі альбомын – Dear Sir (1995) және Myra Lee (1996) жазды. 1996 жылы ол Matador Records компаниясымен келісімшарт жасап, Шелли мен Фолджанмен бірлесе What Would the Community Think атты үшінші альбомын шығарды. Содан кейін ол Dirty Three тобының мүшелерімен бірге жазылған, сынға ие болған Moon Pix (1998) және аздаған аранжировкамен жасалған кавер-күйлер жинағы The Covers Record (2000) альбомдарын шығарды. Ұзақ үзілістен кейін ол 2003 жылы Дейв Грол мен Эдди Веддердің қатысуымен You Are Free альбомын, ал 2006 жылы Мемфис студиясының көптеген музыканттарымен жазылған, соул әсеріне толы The Greatest альбомын шығарды. 2008 жылы Jukebox атты кавер-күйлердің екінші альбомы жарық көрді. 2012 жылы ол өзіндік шығарған Sun альбомын ұсынды, ол Billboard 200 тізімінде 10-орынға ие болып, оның мансабындағы ең жоғары көрсеткішті альбом атанды.

Ерте өмір

Шарлин Мари Маршалл 1972 жылғы 21 қаңтарда Джорджия штатындағы Атланта қаласында, блюз музыканты және пианиношы Чарли Маршалл мен Майра Ли Маршаллдың (Рассел) екінші баласы ретінде дүниеге келді. Оның үлкен әпкесі Миранда ("Мэнди"). Оның шешесінің әкесі – Американың жергілікті халықтарының ұрпағы. Оның ата-анасы 1979 жылы ажырасып, көп ұзамай қайтадан тұрмысқа шықты. Олардың пластинкаларында Black Flag, Sister Sledge және Барри Уайт сияқты әртістердің туындылары болды. Атлантада орта мектептің оқушысы кезінде ол панк-топтардың концерттерін көрді, соның ішінде Flat Duo Jets тобы ашқан Cramps тобының концертін тамашалады. Flat Duo Jets тобының Декс Ромвеберінң ықпалына бірнеше рет сілтеме жасады және оның қара-ақ Silvertone гитарасына ұқсас болғандықтан өзінің алғашқы гитарасын сатып алды. Пиццерияда жұмыс істеген кезде ол 1980-ші жылдардың соңында Атлантада Глен Трэшер, Марк Мур, Деймон Мур және Флетчер Лигеротпен бірге музыка ойнай бастады. Олар подвалда жиналып, бірлесіп музыка ойнайтын. Топ бір концертке шақырылды және оларға атын тез ойлап табу қажет болды. "Cat Diesel Power" деген жазуы бар Caterpillar бас киімін киген адамды көргеннен кейін Маршалл Cat Power деген атты топтың аты ретінде таңдады. Атлантада Маршалл өзінің алғашқы концерттерін Magic Bone және Opal Foxx Quartet сияқты достарының топтарымен бірге өткізді. 2007 жылғы сұхбатта ол музыканың тәжірибелік болғанын және концерттерде ойнау оған және оның достарына "мастыққа берілу және есірткі қолдану" мүмкіндігін бергенін түсіндірді. Оның көптеген жергілікті достастары героинге тәуелді болды. Осы кезеңдегі бір концертінде Man or Astro man? тобының алдында өнер көрсетті, онда ол екі ішекті гитарада ойнап, 15 минут бойы "жоқ" деген сөзді қайталап айтты. Осы шақта ол God Is My Co Pilot тобымен танысты, олар оның алғашқы синглын "Headlights" шығаруға көмектесті, оны Making of Americans лейблінде 500 данамен шығарды. Маршалл өзінің алғашқы екі альбомын – Dear Sir және Myra Lee – 1994 жылдың желтоқсанында Нью-Йорктегі Mott Street маңындағы шағын подвал студиясында гитарист Тим Фолджаханмен және Sonic Youth тобының барабаншысы Стив Шеллимен бірге жазды. Маршалл мен Шелли 1993 жылы Лиз Пхейрдің концертінде кездескен. Үштік бір күнде барлығы 20 ән жазды, олар екі альбомға бөлінді: Dear Sir және Myra Lee, олар 1995 жылдың қазанында және 1996 жылдың наурызында жарық көрді. Dear Sir Маршаллдың тұңғыш альбомы саналса да, ол көбінесе EP сияқты.

1996-2003: Matador-дың алғашқы релиздері

1996 жылы Маршалл Matador Records компаниясымен келісімшарт жасасты және қыркүйек айында өзінің үшінші альбомын шығарды – What Would the Community Think. Оны 1996 жылдың ақпан айында Мемфисте, Теннесси штатында жазды. Альбомды Шелли продюсерлік етті, және тағы да Шелли мен Фолджан қосалқы музыканттар ретінде тартылды. 20 жасында түскен аборты туралы "Nude as the News" синглы мен музыкалық видеосы жарық көрді. Сыншылар альбомды оның алғашқы екі альбомының "тығыз және катарсистік" материалдарынан әнші және ән жазушы ретінде өсуінің дәлелі деп бағалады. What Would the Community Think альбомынан кейін Маршалл Оңтүстік Африкаға сапар шекті, содан кейін Нью-Йорк қаласынан Портленд, Орегонға көшіп, уақытша бала күтімімен айналысты. 1997 жылдың көктемінде Маршалл сол кездегі жігіті, музыкант Билл Каллаханмен бірге Оңтүстік Каролина штатының Просперити қаласындағы шаруашылыққа көшті. Шаруашылықта жалғыз қалғанда түскен гипнагогиялық кошмардан кейін Маршалл алты жаңа ән жазды, олар оның келесі альбомы Moon Pix (1998) құрамының басым бөлігін құрады. Альбомды Австралияның Мельбурн қаласындағы Sing Sing студиясында австралиялық Dirty Three тобының музыканттары Мик Тернер мен Джим Уайттың қолдауымен жазды. Moon Pix сыншылар тарапынан жақсы қабылданып, "Cross Bones Style" әніне түсірілген музыкалық видеосы оның танылуына көмектесті. Rolling Stone журналы оны оның "жетістікке жеткен" альбомы деп атады. 1999 жылы Маршалл "Жоанна д'Арктің құмарлығы" атты үнсіз фильмге музыкалық сүйемелдеу жасады. Шоуларда түпнұсқа материалдар мен каверлер орындалды, олардың кейбіреулері Маршаллдың бесінші альбомы The Covers Record (2000) альбомына енді. Әндер 1998 жылдың жазында және 1999 жылдың күзінде екі сессияда жазылды. Сонымен қатар, ол 2000 жылдың 18 маусымында Peel сессиясында Боб Диланның "Hard Times in New York Town" және Oasis-тің "Wonderwall" әндерін қоса алғанда, он бір кавер орындады. Оның Matador компаниясымен 2000 жылы шыққан The Covers Album альбомы үшін жасаған келісімшарты өзі мен компанияның негізін қалаушы қол қойған Post-it жазбасынан тұрды. 2003 жылдың ақпан айында Маршалл You Are Free альбомын шығарды, ол бес жылдан кейін шыққан алғашқы түпнұсқа материалдарынан тұратын альбом. Эдди Веддер, Дейв Гроль және Уоррен Эллис сияқты қонақ музыканттар қатысқан альбом Cat Power-дің алғашқы Billboard 200 тізіміне еніп, 105-орынға жетті. "He War" әніне Брет Вапнек түсірген музыкалық видеосы жарық көрді. Маршалл 2003 және 2004 жылдары Еуропа, Бразилия, АҚШ және Австралияда кең ауқымда гастрольдік сапарлар жасады. Осы кезеңде Маршаллдың тікелей эфирдегі өнерлері болжаусыз және тұрақсыз болды, ал 2003 жылғы The New Yorker мақаласында: "Cat Power іс-шарасын концерт деп сипаттау – ақылсыздық", – деп "жаңылмалы мойындаулар" мен "сахнадан досының сәбиіне сөйлеу" туралы айтылды. Маршалл осы кезеңді ішімдікке құмарлығымен байланыстырды. 2006 жылдың 22 қаңтарында Маршалл өзінің жетінші альбомын – The Greatest шығарды, ол Оңтүстік жан әсерімен жазылған жаңа материалдардан тұрады және Мемфистің тәжірибелі студиялық музыканттары, соның ішінде Мэйбон "Teenie" Ходжес, Лерой Ходжес, Дэвид Смит және Стив Поттс қатысты. Альбом Billboard 200 тізімінде 34-орынға ие болды, ал сыншылар оның салыстырмалы түрде "тазартылған және қол жетімді" дыбысын атап өтіп, оның көптеген жаңа жанкүйерлерін табатынын болжады. Rolling Stone журналы оны 2006 жылдың ең жақсы 6-шы альбомы деп таныды. Сонымен қатар, Маршалл басқа музыканттармен түрлі жобаларда жұмыс істеді, соның ішінде Мик Коллинзбен Людвиг Релльстабтың "Auf Dem Strom" поэмасын Уэйн округінің Рамблин фильмі үшін жазды; Серж Гейнсбургтің "Je t'aime moi non plus" әнінің ағылшын тіліндегі нұсқасында әнші модель Карен Элсонмен дуэт орындады, бұл ән Monsieur Gainsbourg Revisited (2007) атты трибьют альбомына енді; Ensemble тобының "Disown, Delete" трекіне жетекші вокал орындады; және Ононың 2007 жылғы Yes, I'm a Witch альбомы үшін Yoko Ono-мен "Revelations" әнін қайта жазды. 2006 жылдың күзінде Маршалл Карл Лагерфельд Нью-Йорктегі Мерсер қонақ үйінің сыртында темекі шегетінін көргеннен кейін Chanel зергерлік бұйымдарының желісінің ресми өкілі атанды. Лагерфельд Cat Power-ді өзінің 2007 жылғы көктемгі сәндік шоуының саундтрегі ретінде таңдады. Ол сондай-ақ Маршаллдың "Purple" журналына арналған фотосуреттерін түсірді. 2007 жылы Маршалл Этан Хоуктың "The Hottest State" фильмінің саундтрегіне Джесси Харрис пен Терри Мэннингпен бірге жазған әндерін және "Оскар" сыйлығын жеңіп алған "Juno" фильміне әндер жазды. Сол жылы ол Джуд Лоумен бірге "My Blueberry Nights" фильмінде кішкентай рөлде киноға түсіп, алғашқы көркем фильмінде өнер көрсетті. Ол сондай-ақ Дуг Эйткеннің MoMA инсталляциясындағы "Sleepwalkers" фильмінде пошта қызметкерінің рөлінде ойнады, ол бес қала тұрғындарының түнгі өмірін баяндады. Сондай-ақ 2007 жылы ол Faithless альбомының "A Kind of Peace" трекіне қатысты. 2008 жылдың қаңтарында Маршалл өзінің екінші Jukebox альбомын шығарды. Жақында құрылған "Dirty Delta Blues Band" тобымен жазылған, оған Blues Explosion тобының Джуда Бауэрі, The Delta 72 тобының Грегг Фореман, Lizard Music тобының Эрик Папарацци және Dirty Three тобының Джим Уайт кірді. Альбомда Маршаллдың Боб Диланға арналған "Song to Bobby" әні және Moon Pix әнінің қайта жазылған нұсқасы "Metal Heart" әні бар. Ол сондай-ақ Бек пен продюсер Danger Mouse-пен Modern Guilt (2008) альбомында жұмыс істеді: ол "Orphans" және "Walls" тректеріне қосымша вокал орындады. Альбом сол жылдың шілде айында жарық көрді. 2008 жылдың қыркүйегінде Маршалл және Dirty Delta Blues тобының мүшелері (Эрик Папарацци және Грегг Фореман) Дэвид Боуидің "Space Oddity" әнінің Lincoln автокөлігіне арналған жарнамалық ролигі үшін өздерінің нұсқасын жазды. 2013 жылы Cat Power-дің "Have Yourself a Merry Little Christmas" әні Apple компаниясының "Misunderstood" атты Рождестволық жарнамасында қолданылды. 2008 жылдың желтоқсанында ол Jukebox сессияларынан қалған әндерден тұратын Dark End of the Street атты EP шығарды. 2009 жылы ол Марианна Фейтфуллдың Neko Case-тің "Hold On, Hold On" әнінің 2009 жылғы Easy Come Easy Go альбомындағы кавер нұсқасына қосымша вокал орындады. 2011 жылы ол Эдди Веддердің Ukulele Songs альбомындағы "Tonight You Belong to Me" әніне қонақ вокалисі ретінде қатысты.

2012 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Соңғы уақыттағы қызмет

2012 жылдың ақпан айында Маршалл Тель-Авивте (Израиль) жоспарланған өнер көрсетуін «көптеген жаңылыстар» болғандықтан және «жан дүниесі ауырғандықтан» тоқтатты. Ол Палестинамен қақтығысқа байланысты елге бойкот жариялау туралы шақыруларға тап болды. Екі айдан кейін ол Coachella Music Festival-дегі өнер көрсетуін тоқтатты, «жаңа альбомым әлі аяқталмағанда Coachella-да өнер көрсету дұрыс емес деп ойлаймын» деді. Сондай-ақ, оның жаңа альбомы «жақын арада аяқталады» және 2012 жылы шығады деп күтілді. Маршаллдың тоғызыншы студиялық альбомы Sun 2012 жылдың қыркүйек айында шықты, ал бұрынғы маусымда «Ruin» әні тегін жүктеуге арналған жетекші сингл ретінде жарияланған еді. Альбомда Маршалл бастапқыда жазған «өте баяу гитарадағы әндерге» енгізілген көрнекті электроника элементтері мен аранжировкалар бар. 2012 жылдың 4 қыркүйегінде Consequence of Sound сайтында жарияланған шолуда Sun бірегей альбом деп мақталып, төрт жұлдызды рейтинг алды. Сара Грант шолуында Маршаллдың 2012 жылғы шығарылымы «әнші-күйшінің жанынан өткен электрондық музыканың құмарлықпен толған поп-альбомы» екенін жазды. Альбом Billboard 200 чартында 10-шы орынға ие болды және алғашқы аптада 23 000-нан астам дана сатылды. 2015 жылдың шілдесінде Маршалл Эми Дж. Бергтің режиссерлігімен түсірілген «Джанис: Little Girl Blue» деректі фильмінің баяндаушысы болатыны хабарланды, бұл фильм Жанис Джоплиннің өміріне арналған және 2015 жылғы Венеция кинофестивалінде көрсетілді. Телевизияда Маршалл «Қытай, Иллинойс» телесериалында «Магиялық үй жануарлары» атты бір сағаттық музыкалық арнайы бағдарламада ойнады. Маршалл сериалдың авторы Брэд Нили жазған үш әнді орындады. 2017 жылдың 28 шілдесінде Маршалл Instagram-да оныншы студиялық альбомының «дайын» екенін жариялады, бірақ оның атауын немесе күтілетін шығарылу күнін айтпады. 2018 жылдың 20 наурызында Маршаллдың 25 мамырдан 16 маусымға дейін Сидней опера үйінде «Moon Pix» альбомының 20 жылдығына арналған концерт өткізетіні хабарланды, онда альбомның серіктері Джим Уайт және Мик Тернер қатысты. Matador Records компаниясымен жиырма екі жыл жұмыс істегеннен кейін Cat Power компанияны тастап, бір жылдан соң 2018 жылы шыққан 10-шы студиялық альбомы Wanderer үшін Domino Records компаниясымен келісімшарт жасады. Бұл 1996 жылдан бері Matador Records-та шыққан алғашқы альбомы емес еді. Маршаллдың айтуынша, Matador Wanderer үшін жазылған материалға риза болмады, олар оны қайта жаздырып, коммерциялық дыбыс беруді қалады. Альбом шыққанға дейін, 15 тамызда Лана Дель Рейдің қатысуымен «Woman» және 18 қыркүйекте Рианнаның «Stay» әнінің каверін шығарды. Альбом 2018 жылдың 5 қазанында Domino Recording Company арқылы жарық көрді. Ол қыркүйек айында альбомды жарнамалау үшін әлемдік турнеге шықты. Power 2021 жылдың тамызында Аланис Морисетт пен Garbage-ты қолдап, АҚШ-тағы ареналық турнеге қатысты. Ол бастапқыда өнер көрсетуге шақырылған Лиз Пхейрден соң соңғы минутта қосылды. Power 2021 жылғы «Flag Day» фильмінің саундтрегіне төрт жаңа ән қосты. Оның он бірінші студиялық альбомы Covers 2022 жылдың 14 қаңтарында шықты және АҚШ-тағы турнелермен қолдау көрсетілді. Маршалл өзінің алғашқы концерттік альбомын 2023 жылдың 10 қарашасында Cat Power Sings Dylan: The 1966 Royal Albert Hall Concert атты атаумен шығарды. Альбом Боб Диланның 1966 жылғы Манчестердегі еркін сауда залында өткен концертін қайта жасайды, бірақ алғашқы бутлегтер концертті Корольдік Альберт залында жазылған деп қате көрсеткен. 2024 жылдың ақпан айында Маршалл альбомды қолдау үшін турнеге шықты, онда ол Диланның 1966 жылғы өнерін АҚШ және Еуропаның әртүрлі жерлерінде қайта жасайды.

Жеке өмір

2005 жылы Маршалл актер Джованни Рибисипен қарым-қатынасқа түсіп, Лос-Анджелесте Рибиси мен оның қызымен бірге тұрды. Олар сонымен қатар Малибуда үй жалға алып, ол онда студиясын ашты. Маршалл психикалық денсаулық мәселелерінен айығу үшін үзілісті пайдаланды. Сауығу процесінің бір бөлігі ретінде ол Маунт-Синай медициналық орталығы мен Майами жүрек институтының психиатриялық бөліміне жатқызылды, бірақ бір аптадан кейін шығып кетті. 2012 жылдың маусым айында Маршалл Рибисимен қарым-қатынасын аяқтағаны хабарланды, ал жаңа альбомының аяқталуы олардың ажырасуымен бірге болды: «Мен шашымды ажырасып үш күн өткен соң, Францияға ұшып, соңына дейін аяқтадым». Sun альбомы жарық көргеннен кейін Маршалл тыныс алуда қиындықтарды бастан өткеріп, бірнеше рет ауруханаға түсті, бірақ дәрігерлер оның ауруын анықтай алмады. «Мен өліп бара жатырмын деп ойладым», - деді ол. «Маған өкпелерімді сақтау үшін комаға салады деді. Досым келіп, Billboard Top 10-ға ілескенімді айтты, мен тек: "Мен өлгім келмейді" деп ойладым». Кейін Маршаллға тұқым қуалайтын ангиоэдема диагнозы қойылды, бұл иммундық жүйе бұзылысы, ол C1 эстераза ингибиторының жетіспеуінен бет пен тамақтың кездейсоқ ісінуіне себеп болады. 2012 жылдың қыркүйегінде ол осы ауруға байланысты сегіз реттен астам ауруханаға жатқанын, нәтижесінде Еуропалық гастрольдік сапарын тоқтатуға мәжбүр болғанын мәлімдеді. 2015 жылдың сәуірінде Маршалл ұл тауып алғанын хабарлады, бірақ баланың әкесін атамады. Кейін ол Instagram парақшасында суретші Джеймс Конканнонды баланың әкесі деп көрсетті. 2023 жылдың 5 маусымында ол Instagram парақшасында селфи жариялап, «41 күн таза. Оған тиіспе, ол – сол қыз» деп жазды.

Музыкалық стиль

Маршаллдың Cat Power есімімен шығарған альбомдары сыншылар тарапынан көңілді, блюз әсерімен жасалған музыкалық қосымшалары мен қайғылы мәтіндері үшін жиі аталып өтеді, осының нәтижесінде LA Weekly оны "садкор королевасы" деп атады. The Greatest (2006) – Маршаллдың жетінші альбомы, ол соул музыкасымен және R&B элементтерімен толыққан; альбомның музыкалық сүйемелдеуін Мемфис ритм-тобы жасады. Маршаллдың биографы Сара Гудман бұл альбомды оның алғашқы "жақсы өндірілген, күрделі музыкалық қосымшалары мен тәжірибелі музыканттардың қолдауымен жазылған толыққанды студиялық альбомы" деп сипаттады.

Өнер көрсетулер

Маршаллдың концерттері өңделмеген және көбінесе хаостық сипатымен белгілі, әндер күрт басталып, аяқталады немесе нақты ауысусыз бірімен бірі бірігіп кетеді. Ол кейде түсіндірмей-ақ қойылымдарды қысқартып та қойған. Мұндай жағдайлар кейде сахналық қорқыныш пен алкогольдің әсерімен байланыстырылды. Маршалл сахнадағы қатты қорқыныштан зардап шегу туралы ашық айтты, әсіресе карьерасының басында, және оның сахналық қорқынышы депрессия, алкоголизм және есірткіге тәуелділік мәселелерінен туындағанын мойындады. 2006 жылға қарай ол жаңа әріптестер тапты және ішімдік ішуді доғарды. "Салон" журналындағы бір рецензияда ол "сахнада керемет өнер көрсетіп тұр" деп жазылған, ал "The Greatest" альбомы "жақсы өңделген және көңілді" деп сипатталған.

Қайырымдылық және белсенділік

Госпел әні "Amazing Grace" әнінің тікелей орындалу нұсқасы Dirty Delta Blues тобымен бірлескен концертінен алынып, "Dark Was the Night" қайырымдылық жинағында жарияланды. 2009 жылдың 17 ақпанында британдық тәуелсіз лейбл 4AD шығарған бұл жинақтың кірісі Red Hot Organization ұйымына аударылды – бұл ұйым ХИВ және СПИД туралы хабардарлықты арттыру және оларға қарсы күреске қаражат жинаумен айналысады. Ол сонымен қатар PETA жарнамасында да пайда болды, онда адамдарды үй жануарларын стерилизациялауға және кастрациялауға шақырды. Әнді насихаттау мақсатымен Джованни Рибиси түсірген және филиппин боксшысы және саясаткері Мэнни Пакьяо қатысқан музыкалық бейнеклип шығарылды. 2014 жылы ол Фергюсон қозғалысының белсенділеріне көмек көрсету үшін Сент-Луис қаласында екі қайырымдылық концерті берді, онда суретші Джеймс Конканнонның футболкалары түрмеде отырған белсенділерге қаржы жинау үшін сатылды.