Кіріспе
Томас Осборн, 1-ші Лидс герцогы (20 ақпан 1632 – 26 шілде 1712), ағылшын тори саясаткері және пэр. Англия королі Карл II билік құрған кезеңде, ол 1670-ші жылдардың ортасында шамамен бес жыл бойы ағылшын үкіметінің басты тұлғасы болды. Осборн жемқорлық және басқа да жаңжалдарға байланысты ықпалынан айырылды. Ол импичментке ұшырап, Англия королі Джеймс II 1685 жылы таққа отырғанға дейін бес жыл бойы Лондон мұнарасында түрмеде отырды. 1688 жылы ол Даңқты революция кезінде Джеймс II-ді құлаттыру үшін Вильгельм Оранскийді шақырған "Өлмейтін жетінің" бірі болды. Осборн 1712 жылы қайтыс болғанға дейін 1690-шы жылдардың басында бірнеше жыл бойы Англия үкіметінің басты тұлғасы болды.
Thomas Osborne, 1st Duke of Leeds, (20 February 1632 – 26 July 1712) was an English Tory politician and peer. During the reign of Charles II of England, he was the leading figure in the English government for roughly five years in the mid 1670s. Osborne fell out of favour due to corruption and other scandals. He was impeached and eventually imprisoned in the Tower of London for five years until James II of England acceded in 1685. In 1688, he was one of the Immortal Seven who invited William of Orange to depose James II during the Glorious Revolution. Osborne was again the leading figure in England's government for a few years in the early 1690s before dying in 1712.
Ерте өмір, 16321674
Осборн Йоркширдегі Киветон баронеті сэр Эдвард Осборнның және оның екінші әйелі Энн Уолмеслидің, Томас Миддлтонның жесірінің ұлы болды; ол Денбидің 1-ші графы Генри Денверстің немере қызы еді. Томас Осборн 1632 жылы дүниеге келді. Ол сэр Хьюетт Осборнның немересі және Лондонның лорд-мэрі сэр Эдвард Осборнның шөбересі болды. Рас айтылғандай, 1559 жылы сэр Уильям Хьюетттің шәкірті болған кезде, ол Лондон көпірінен өзенге секіріп, жұмыс берушісінің қызы Эннді (1585 жылы қайтыс болған), құтқарып, кейіннен оған үйленді. Осборнның әкесі – адал роялист, Солтүстік Кеңесінің вице-президенті қызметін атқарды. Томастың үлкен жартылай ағасы Эдвард 1638 жылы отбасының үйінің шатыры құлап, апатта қаза тапты; отбасылық аңызға сәйкес, Томас апат кезінде үстелдің астында мысығын іздегендіктен аман қалды. Әкесі, мейірімді ата-ана, осы оқиғадан толыққанды жазыла алмаған деседі. Болашақ лорд-казначей Осборн 1647 жылы әкесі Эдвардтың қайтысынан кейін Йоркширдегі барондық және мүліктерге ие болды. Ол өзінің туған інісі Дороти Осборнға ұсыныс жасағанда сәтті болмады, ал 1651 жылы Линдсейдің 2-ші графы Монтегю Бертидің қызы леди Бриджитке үйленді.
Қоғамдық өмірге кірісу, 16651674
Осборнды қоғамдық өмірге және сарайға Йоркширдегі көршісі, Джордж Виллиерс, Букингемнің 2-ші герцогы енгізді. 1661 жылы ол Йоркширдің жоғары шерифі болып тағайындалды, ал 1665 жылы Йорктан парламент депутаты болып сайланды. Ол 1667 жылы Кларендон графына жасалған шабуылға Букингемге қосылып, "болашақтағы өрлеуіндегі бірінші қадамын" жасады. 1668 жылы ол сэр Томас Литтлтонмен бірге теңіз флотының бірлескен қазынашысы, сосын жеке қазынашы болып тағайындалды. 1669 жылы ол сэр Уильям Ковентриден кейін мемлекеттік қазына комиссары болды, ал 1673 жылы адмиралтейство комиссары болып тағайындалды. 2 ақпанда ол Шотландия пэрлігінде виконт Осборн атанды, 3 мамырда жеке кеңесші болып тағайындалды. 19 маусымда Лорд Клиффорд отставкаға кеткеннен кейін ол лорд-казнагер болып тағайындалды және Англия пэрлігінде Киветон бароны Осборн және виконт Латимер атанды, ал 27 маусымда 1674 жылы Карл II оның үшінші ұлы Перегрин Осборнға Шотландия Осборн пэрлігін берген кезде Данби графы атанды (ол анасының жағынан бұрынғы Данби графының шөбересі болды). Сол жылы ол Йоркширдің Батыс Ридингінің лорд-лейтенанты болып тағайындалды және 1677 жылы Гартер орденін алды.
Патшаның үкіметін басқару, 16741678
Дэнби Кабала Министрлігінің басшылары Букингем мен Арлингтоннан мүлдем басқа деңгейдегі мемлекет қайраткері болды. Оның басты мақсаты, әрине, өзінің ықпалын және партиясын сақтау мен күшейту болды, бірақ оның амбициясы нақты саяси көзқарастармен үйлесетін. Ол ескі Кавальер партиясының мүшесі, Лаудердейлдің сенімді досы және хат алысушысы, ол атқарушы билікті және патшалық билікті нығайтуға тырысты. Сонымен қатар, ол орнықты шіркеудің жақтасы, католиктердің де, диссиденттердің де жауы, және кез келген төзімділікке қарсы болды. Ол көбінесе "Парламенттік басқаруды" ойлап тапқан деп есептеледі, бұл ауылдық депутаттардың көпшілігін ұйымдасқан үкіметтік лоббиге айналдыруға жасалған алғашқы саналы әрекет. Ол осы мақсатта меценаттықты толыққанды пайдаланғанымен, меценаттықты патшалық саясаттың қажетті құралы деп санағаны сөзсіз; ол 1677 жылы жазғандай, "әлемге патша сыйлық беруге де, жазалауға да дайын екенін көруден артық ештеңе қажет емес".
Дін саясаты
1673 жылы Осборн Карл II-нің патшалық кешірім туралы жарияланымға қарсы шықты, Тест актісін қолдады және діннен қол үзгендерге жеңілдік беру туралы ұсынысқа қарсы сөйледі. 1675 жылдың маусым айында ол патшаға арнап епископтар жасаған кеңес қағазына қол қойды, онда рим-католиктерге қатысты заңдарды қатаң орындауға, оларды сарайдан толығымен қууға және тыйым салынған жиындарды таратуға шақырылды. Ол енгізген заң жобасы, діннен қол үзгендерге арнайы салық салу және рим-католик діни қызметкерлерін өмір бойына түрмеге қамау туралы еді, бірақ ол қылмыскерлерді мемлекетке қарсы қылмыс танылудан қорғағандықтан тым кешірімді деп танылды және қабылданбады. Сол жылы ол сынақ серт енгізді, онда парламенттің екі палатасының кез келген лауазымын немесе орынын иеленгендердің барлығы патша билігіне қарсылықты қылмыс деп жариялауға және шіркеу немесе мемлекет үкіметін өзгертуге бағытталған барлық әрекеттерден бас тартуға міндетті болды; бірақ бұл ретроградты торизмнің осы шарасы қабылданбады. Патша бұл "мұқият" репрессия саясатының даналығы мен іске асырылуына қарсылық білдірді. Сондықтан Дэнби патшаның күмәнін сейіп, олардың аздығын дәлелдеу үшін әр дін ауданынан католиктер мен протестанттардың санын беруді бұйырды (бұл Комптон санағы ретінде белгілі болды). 1676 жылдың желтоқсанында ол кофеханаларды "Ол Ұлылық үкіметін қаралау" себептерімен жабу туралы жарлық шығарды, бірақ бұл жарлық көп ұзамай кері қайтарылды. 1677 жылы рим-католик мұрагерлігі болған жағдайда протестантизмді қамтамасыз ету үшін ол шіркеу меценаттығын және патша балаларын тәрбиелеуді епископтарға сеніп тапсырған заң жобасын енгізді, бірақ бұл шара да қабылданбады.
Сыртқы істер
Шет елдер ісінде Дэнби маңызды мәселелерді жақсы түсінуін көрсетті. Ол ағылшын саудасын, кредитін және шетелдегі билігін арттыруға тырысты. Ол Римнің ықпалына да, француз үстемдігіне де қатысты қарсылас болды. 1677 жылдың жазында ол меморандумда жазғандай, ағылшын министрі тек Англияның мүддесін ғана ескере алуы керек, ал сауда, дін және қоғамдық пікірді қоса алғанда, барлық факторлар Франция емес, Голландия Республикасын қалаған одақтас ретінде көрсетті. Ол 1674 жылы Голландия Республикасымен соғысты аяқтады және сол кезден бастап Вильгельм Орандықпен достық хат алмасуды жалғастырды. 1677 жылы екі жылдық шаршатар келіссөздерден кейін ол барлық кедергілерді жеңіп, Джеймстің қарсылығына қарамастан және Людовик XIV-нің білмеуімен Вильгельм мен Мэридің некесін өткізді, бұл Революция мен Елдестік туралы актінің бастауы болды. Алайда, бұл ұлттық саясатты жүзеге асыру және министрдің билікте қалуы корольдің Франция патшасымен жеке қарым-қатынасына келісім білдіру арқылы ғана мүмкін болды, бұл қарым-қатынас 1670 жылғы Довер келісімінде белгіленген еді, ол Карлдың зейнетақы алуын қамтиды және оны Дэнбидің саясатына толыққанды қарсы саясатқа, француз және римдік үстемдікті күшейтуге бағытталған саясатқа міндеттендірді. Кабал министрлігінің мүшесі болмаса да, және өзінің бас тартуына қарамастан, Дэнби король Чарльз бен король Луи арасындағы қарым-қатынас туралы білген болуы мүмкін, өйткені ол Лорд-казначей болғаннан кейін. Қалай болғанда да, 1676 жылы ол Лаудердейлмен бірге Чарльз бен Людовик арасындағы келісімге келісті, оған сәйкес екі патшаның сыртқы саясаты бірігіп жүргізілуі керек еді, ал Чарльз жыл сайын 100 000 фунт стерлинг көлемінде субсидия алды. 1678 жылы Чарльз, Францияға қарсы ұлттың және парламенттің наразылығының күшеюінен пайдаланып, бағасын көтерді, ал Дэнби оның тапсырмасы бойынша Ральф Монтегю (кейін Монтегю герцогы) арқылы үш жылға жылына алты миллион ливр (£300,000) талап етті. Ағылшын-француздық одақ туралы патшалық саясатты келіссөздер жүргізумен бірге Дэнби Францияға қарсы соғыс үшін қаржы жинау туралы заң жобасын парламент арқылы өткізді; Голландия Республикасымен одақ жасалды және әскерлер сол жаққа жіберілді. Дэнбидің патшаның атынан жасалған ымыралы келісімдеріне қарамастан, оның ұлттық мүддеге адал болғаны Франция тарапынан оған әлі де жаушылықпен қарауынан көрінеді. 1676 жылы Рувиньи Людовик XIV-ке Дэнбиді Франция мен француз мүдделеріне қарсы күресіп, сол жылғы келісімге жол бермеу үшін бар күшін салуда деп сипаттады. 1678 жылы Чарльз бен Людовик арасындағы қарым-қатынас үзілген кезде Людовикке Данбидің Чарльздың француз алтынына қойған талаптарына қатысуын жариялау арқылы ескі қарыздарды өтеуге тамаша мүмкіндік туды.
Қасиетті жерінен құлау, 1678 1688
Дэнбидің (және король Чарльздың) іс-әрекеттерінің жағдайлары енді оның құлауына себепкер болды. Шетелде де, ішкі саясатында да ол мемлекеттегі үстем партияның тілектерін іске асырғанымен, Дэнби ешқашан ұлттың сеніміне ие бола алмады. Оның мінезі ешкімге құрмет тудырмады, және өмірінің бар кезеңінде ол бірде-бір адамның қолдауына сүйене алмады. Чарльз оны қазынашылыққа тағайындағанда, әлемде тек өзі мен өзінің қабілеті ғана оның екі досы екенін айтқан екен. Ол Сэмюэл Пеписке "жоғалтатын көп нәрсесі жоқ, сондықтан барлығына тәуекел ететін" және "жылына 1100 немесе 1200 фунт стерлинг табыс табатын, бірақ 10 000 фунт стерлингтен астам қарызы бар" адам ретінде сипатталды. Оның лауазымы оған жылына 20 000 фунт стерлинг кіріс әкелді, және ол лауазымдарды сату арқылы үлкен пайда табатыны белгілі болды; ол сыбайлас жемқорлық және жоғары тұрақты және қабілетті адамдарды қызметке алудан атайсалмайтын қызғаныш арқылы билігін сақтап тұрды. Гилберт Бернет оны "патшаның ең жек көретін министрі" деп сипаттады. Жаман адамдар да аз жек көрінді, бірақ Дэнбиде ауыр қателіктердің нәтижесінде туындайтын жеккөрушілікке қарсы тұратын ешбір жақсы қасиет болған жоқ. Джон Эвелин, оны жақсы білген, "табиғатымен өте қабілетті, бірақ жомарттық пен алғырлықтан мүлдем мүсірленбеген" адам деп сипаттады. Шафтсбери графы, әрине, достық куәгер емес, оны "өсекші, мақтаншыл, кекшіл, жалғаншы, сараң және шексіз ашкөз" деп айтты, ал Бернет оның бұл теріс бағалауын қолдады. Оның сыбайлас жемқорлығы, тирандық әйеліне бағынуы, ашкөздігі, бұрынғы күндердегі сұлу келбеті мен әдемілігін ауыстырған ақ беті мен сүйекті денесі – Галифакстың өткір мысқауларынан бастап, анонимді авторлардың көптеген пасквильдерінің қатал әзілдеріне дейін мазақтардың нысаны болды. Ұлттық саясатты қолдауы арқылы ол шетелде қорқынышты қарсыластарды көтерді, бірақ отандық бірде-бір дос немесе қолдаушыны таба алмады, ал ұлттық мүдделерге адалдығы жеке реніштің нәтижесінде оның құлауына себеп болды. Кенион 1678 жылдың күзінде Дэнби әкімшілігін "әлсіз, беделсіз, танымал емес және сәтсіз" деп сипаттады; оны құлату үшін тек католиктердің қастандығы ғана қажет болды. Дэнби Израиль Тонгтың ақылсыз "аян-аяндарын" өз пайдасына пайдаланғаны үшін айыпталды; бірақ Кенион атап өткендей, король Дэнбиге Тонгтың талаптарын тергеп-тексеруге нақты бұйрық берді, және Дэнбидің жеке пікірі қандай болса да, оған мойынсұнудан басқа амалы болмады.
Импичмент және соттылық
Жаңа мемлекеттік хатшыны тағайындау кезінде Дэнби француз саясатына қарсы күшті жақтас болған сэр Уильям Темплді Ральф Монтегюге (кейін Монтегю герцогы) артық қойды. Монтегю Кливленд герцогинясымен жанжаласқаннан кейін патша қызметінен босатылды. Ол дереу оппозицияға өтіп, француз елшісі Людовик XIV және Пол Барилонмен бірлесіп, оған көп ақша бергендіктен, Дэнбидің құлауы үшін жоспар жасады. Ол парламентке өтіп, Дэнбидің кеңесте бұйрық арқылы оның құжаттарын тәркілеуге тырысқанына қарамастан, 1678 жылдың 20 желтоқсанында Дэнбиге жазған екі айыптау хатын спикер Палатада оқып берді. Палата Дэнбиді дереу импичментке жіберуге шешім қабылдады. Хаттардың әрқайсысының астында патшаның қолмен жазылған «Мен бұл хатты мақұлдаймын. C. R.» деген постскриптісі болды, бірақ оларды спикер оқымады және министрге қарсы іс жүргізу кезінде мүлдем назарға алмады, осылайша патшаның бұйрықтарына бағыну импичментке кедергі емес деген конституциялық принципті көрсетті. Дэнби кеңеспен келіспей, бейбітшілік және соғыс мәселелерін шешуге, Франциямен соғыс сылтауымен тұрақты армия құруға, Парламент жиналуына кедергі келтіруге, сондай-ақ қазынада сыбайлас жемқорлық пен қарақшылық жасағаны үшін айыпталды. Дэнби «Католиктер қастандығы» туралы Парламентке хабарлағанда, алдымен Тит Оутстың жарияланымдарына сенбегенін айтқан болатын, енді ол «қастандықты сатқындықпен жасырды» деп айыпталды. Ол Төменгі палатада кінәлі деп танылды; бірақ Лордтар айыпталушының кепілдікке шығуы керек пе, жоқ па және айыптаулар қылмыстан артық па, жоқ па деген мәселе бойынша дауласып жатқанда, Парламент 30 желтоқсанда жұмысын тоқтатты және үш аптадан кейін таратылды. Дэнбидің көптеген достары болмаса да, Лордтардағы пікірталас Корольдік қызметкерді Корольдік саясатты орындағаны үшін импичментке тартуға елеулі қарсылық бар екенін көрсетті: Карнарвонның 2-ші графы Чарльз Дормер ерекше шешендікпен сөйлеген сөзінде өзінің әріптестеріне олардың көптеген алдыңғылары импичментке қатысқандарын, бірақ соңында өздері де импичментке ұшырағанын еске салды. 1679 жылдың наурыз айында Дэнбиге қарсы жаңа, оған жаулы Парламент сайланды және ол қазынашылықтан кетуге мәжбүр болды; бірақ ол патшадан Ұлы мөрмен кешірім алды және маркизат тағайындауға рұқсат алды. Оның шенділігіне көтерілуі Лордтарда қатты сынға ұшырады, Галифакс патшаның алдында оны «көруге болмайды» деп, сатқындықтың сыйақысы деп жариялады. Төменгі палатада оның қызметтен кетуі қарсыластарын қанағаттандырмады. Оған қарсы іс-қимыл қайта жанданды, 1679 жылдың 23 наурызында Артықшылықтар комитеті Парламент таратылуы импичментті жоймайды деп шешті. Лордтар оның тұтқындалуына және Кларендонның ісі сияқты, қуғын-сүргініне қатысты ұсынысты қабылдады. Бұл ұсынысты Төменгі палата қабылдамады, ол айыптау туралы заң жобасын қабылдады. Дэнби елге кетті, бірақ 21 сәуірде Лондонға қастандыққа қарсы наразылық білдіру үшін оралды және Лондон мұнарасына жіберілді. Жазбаша қорғанысында ол патшадан кешірім сұрады, бірақ 5 мамыр 1679 жылы бұл өтініш Төменгі палата тарапынан заңсыз деп жарияланды. Төменгі палатаның импичментке қарсы патшалық кешірімнің қорғаныш еместігі туралы мәлімдемесі 1689 жылы қайталанды және ақыры 1701 жылғы Елдестіру актісіне енгізілді. Төменгі палата енді Лордтардан тұтқынға қатысты үкім шығаруды талап етті. Алайда, одан әрі іс-қимыл парламенттің шілдеде таратылуымен тоқтатылды; бірақ Дэнби бес жылға жуық Тауэрде қалды. 1679 және 1680 жылдары «Католиктер қастандығына» оның қатысы бар екенін растайтын және тіпті оны сэр Эдмунд Берри Годфриді өлтірген деп айыптаған бірқатар памфлеттер жарияланды; оларға Дэнбидің хатшысы Эдвард Кристиан «Көріністерде» жауап берді. 1681 жылдың мамыр айында Дэнби Миддлсекстің үлкен қазылар алқасымен Эдвард Фитцхарристің айыбы бойынша Годфриді өлтіргені үшін айыпталды. Оның патшадан өз теңдестерінің сотын сұраған өтініші қабылданбады, ал патша орындығында жалған дәлелдерді жариялағандарды соттауға жасалған әрекет сәтсіз аяқталды. Біраз уақыт бойы корольге, Парламентке және соттарға барлық шағымдар нәтижесіз болды; бірақ 12 ақпан 1684 жылы оның бас судья Джеффриске берген өтініші сәтті аяқталды және ол келесі сессияда Лордтар палатасында пайда болу үшін 40 000 фунт кепілдікпен бостандыққа шықты. Сол күні патшаға барып, бірақ патшалық құрған соң қоғамдық істерге қатыспады.
Уильям III-нің кезінде соттың қасына оралу, 1688 1702
Джеймс II патшалыққа көтерілгеннен кейін, Данби 1685 жылғы 19 мамырда Лордтар тарапынан кепілден босатылды, ал Парламентті тарату импичментті тоқтатуға жатпайтыны туралы бұйрық күштен шығарылды. Ол Лордтар палатасында умеренный тори партиясының жетекшісі ретінде орын алды. Мұрагерлік принципін қолдағанмен, ол көп ұзамай Джеймске, әсіресе англикандықтарға жасаған шабуылдарына қарсы болды. Ол Оранье Вильгельмнің өкілі Диквелттің келуін қабылдады; 1687 жылғы маусымда Вильгельмге қолдауын білдіріп хат жазды. 1688 жылғы 30 маусымда ол Революцияда Вильгельмге шақыру қағазына қол қойған жеті саясаткердің бірі болды. Қараша айында ол Вильгельм үшін Йоркты басып алды, 26 желтоқсанда Вильгельммен кездесу үшін Лондонға оралды. Ол Вильгельмнің тәжді талап етпейтінін ойлаған сияқты, ал бастапқыда Джеймстің қашуынан тақ бос қалғандықтан, мұрагерлік Марияға тиесілі деген теорияны қолдады. Бұл идея Уильям мен Марияның екеуінен де қолдау таппады, сондықтан ол регенттікке қарсы дауыс берді және Галифакс пен Палаталармен бірге ханзада мен ханшайымды бірлескен билеушілер деп жариялады.
Вигтердің үстемдігімен тартысу
Дэнби Уильямның ісіне ең маңызды қызметтер көрсетті. 1689 жылғы 20 сәуірде ол Кармартен маркизі атағын алды және Йоркширдің үш облысының лейтенанты болып тағайындалды. Дегенмен, Уигтер оны әлі де жақтырмады, сондықтан Уильям оны лорд-қазынашы лауазымына қайта орналастырудың орнына, 1689 жылдың ақпан айында Кеңес Лорд-президенті етіп тағайындады. Бұл жағдайға оның қатты ренжігені және көңілінің қалғаны, Халифаксты Лорд-привит-мөрге тағайындауымен одан да артты. «Қара» және «ақ» маркиздер арасындағы антагонизм (соңғысы Кармартеннің сырқатты сыртқы түріне байланысты берілген лақап аты), француз бен Римге деген ортақ жеккөрушілікке байланысты ұмытылып, қайтадан барлық қатыгездігімен жанданды. Ол елге шығып, кеңеске сирек қатысты. Маусым және шілде айларында парламентте оны қызметтен алу туралы ұсыныстар жасалды; бірақ оның үлкен жамандығына қарамастан, 1690 жылы Халифакс зейнетке шыққаннан кейін ол мемлекеттегі басты билікті қайта алды және оны 1695 жылға дейін парламенттегі пара арқылы және король мен королеваның қолдауымен сақтап тұрды.
Патшаның кеңесшісі және қайтадан танымал болу
1690 жылы Уильям Ирландияда болмағанда Кармартен Мэридің бас кеңесшісі болып тағайындалды. 1691 жылы Галифаксты ықпалға алуға тырысқанда, ол Фуллер есімді жалтақшыны қолдап, өзін дискомпрометацияға ұшыратты, ол көп ұзамай алдаушы екені анықталды. 1692 жылы «Плейс Билл» қабылданбағанда ол қатыспады. 1693 жылы Кармартен Лорд Моун ісін қарағанда Лорд Жоғарғы Стюард ретінде төрағалық етті; ал 4 мамыр 1694 жылы Лидс герцогы атанды. Сол жылы ол үшжылдық заң жобасын қолдады, бірақ жаңа мемлекеттік қасақаналық заңына қарсы болды, себебі ол атқарушы биліктің мүмкіндіктерін шектеді. Осы аралықта оған тағы да шабуылдар жасалды. Оны жақыптыққа байланысты негізсіз айыптады. 1695 жылдың сәуір айында ол Ост-Инд компаниясы үшін жаңа жарғы алу үшін 5000 гиней пара алған деген күдікпен Парламент тарапынан тағы бір рет сотқа тартылды. Ол алтынды қабылдамаса да, бір жылдан астам уақыт бойы үйінде қалдырып, тек тергеу басталғанда ғана қайтарды. Өзін қорғалғанда, ол ақшаны алуға ниеттенбегенін мәлімдеді («ол оны ғана қалдырды, оны хатшысы санау үшін»), сондай-ақ бұрынғы қызметтеріне сілтеме жасады. Лидс өзінің тәжірибесіне сәйкес, пара беру мемлекеттік істерде кең таралған және баршаға мәлім әдет екенін және ол өзі басқалар үшін ақша табуға көмектескенін жасырмады. Сонымен қатар, герцог пен компания арасында делдалдық жасаған оның қызметшісі елден қашып кетті; және айыптауға жеткілікті дәлел болмағандықтан, іс тоқтатылды. 1695 жылдың мамыр айында Лидске Кеңеске қатысуын тоқтату туралы бұйрық берілді. Ол қазан айында оралды, бірақ осы жылы Уильям болмағанда регенттер болып тағайындалған Лордтар кеңесіне кірмеді. Қараша айында Оксфорд университеті оған DCL дәрежесін берді. Желтоқсан айында ол сауда комиссары, ал 1696 жылдың желтоқсанында Корольдік балық шаруашылығы компаниясының губернаторы болды. Ол сэр Джон Фенвиктің қудалануына қарсы болды, бірақ сол жылы Уильямның құқықтарын қорғау үшін екі палатаның мүшелері қолданған шараларды қолдады. 1698 жылы ол Уимблдонда патша Петр I-ді қабылдады. Ол іс-қимылдың нақты бағытын біраз уақыттан бері жоғалтқан, ал 1699 жылы ол қызметінен және Йоркширдің лорд-лейтенанты лауазымынан зейнетке шығуға мәжбүр болды.
Қоғамдық өмірден зейнетке шығу, 17021712
Анна патшайымның тұсында, қарт жасында Лидс герцогы "табиғи қабілеттері көрнекті, өз елінің істерінде үлкен білімі мен тәжірибесі бар, бірақ ешбір партияның құрметіне ие емес джентльмен" деп сипатталды. Ол кеңес отырысында орнын иеленгенімен, ешкімге қаралмады. Дегенмен, тәжірибелі мемлекет қайраткері зейнетке мәжбүрленуге келіспеді және саясатқа белсенді қатысуын жалғастырды. Зейілді протестант ретінде ол әлі де жақтастарына ие болды. 1705 жылы ол Англия шіркеуінің қауіпте екенін айтқан ұсынысты қолдады және оған қарсы сөйлеген Томас Уортон, Уортонның 1-маркизін, бір кезде шіркеу кафедрасын дәретхана ретінде пайдаланғанын еске салып, ұятқа қалдырды. 1710 жылы Генри Сачеверелл ісінде ол мұрагерлік құқықтарды қорғап сөйледі. Осы жылдың қараша айында ол 1694 жылдан бері иеленген пошта кеңсесінен жылына 3500 фунт стерлинг көлеміндегі зейнетақысын жаңартты, ал 1711 жылы сексен жасында Лорд Приви-Мердің лауазымына үміткер болды. Бірақ Лидстің ұзақ және құбылмалы мансабы көп ұзамай 1712 жылдың 26 шілдесінде Англияның Нортгемптоншир графтығындағы Истон-Нестон қаласындағы қазасымен аяқталды. Осборн Оңтүстік Йоркширдегі Хартхиллде орналасқан All Hallows шіркеуіндегі Осборн отбасының қабір-мақбарасында жерленді. Ол Хартхилл егістігін Денби графы болған кезде сатып алған және All Hallows шіркеуінің солтүстік-шығыс бұрышында әдемі қабір-мақбаралық шіркеу салдырған. Лидстің иеліктері мен титулдары 1690 жылдан бері Лордтар палатасында Осборн бароны ретінде болған, бірақ теңізшілер корпусындағы офицер ретінде жақсы есте қалған, вице-адмирал шеніне дейін көтерілген ең үлкен ұлы және мұрагері Перегринге (1659–1729) өтті.