Ford Ranchero: Купе-пикап тарихы

Кіріспе

Купе-файдалы көлік

Ford Ranchero – 1957 және 1979 жылдар аралығында Ford компаниясы өндірген купе-файдалы көлік. Стандартты пикаптан ерекшелігі, Ranchero екі есікті универсал платформасынан жасалған, ол кабина мен жүк бөлімін бір корпусқа біріктірген. Модель өндірісі кезінде барлығы 508 355 дана шығарылды. Өмірлік циклі бойында ол Солтүстік Америка нарығы үшін сатылған толық өлшемді, шағын және орта кластағы автомобильдердің негізінде жасалды. 1970 жылдары Ranchero атауы Оңтүстік Африка нарығында Австралияның Ford Falcon пайдалы көлігі үшін қолданылды. Австралиядан толық разборлы (CKD) күйінде жеткізілген бұл көліктер Оңтүстік Африкадағы Фордтың Порт-Элизабет зауытында құрастырылды. Аргентинада жергілікті өндірістегі Ford Falcon-ның пайдалы нұсқасы да Ranchero деп аталды. Алғашқы Ranchero жеткілікті деңгейде сатылып, 1959 жылы General Motors компаниясының Chevrolet El Camino бәсекелесін жасауға мүмкіндік берді.

Тарих

Бірінші Ford Model T және Model A пікап жүк көліктері автомобильдің артына пікап қорабын орнату арқылы роудстерлерден жасалды. 1934 жылы Ford Australia дизайнері Лью Бандт купені тегіс біріктірілген жүк алаңымен өзгертті, оны шіркеуге баруға немесе шошқаларды базарға жеткізуге автомобиль сияқты пайдалануға болады. Осылайша, Австралияда "ute" деп аталатын танымал кузов стилі – купе-функционалдық пайда болды. Солтүстік Америкада пікап жүк көліктері жолаушылар автомобильдерінен мүлдем ерекшеленетін кабиналары мен жүк алаңдары бар, ауыр жүк таситын көліктерге айналды. Ranchero – зауытта шығарылған танымал седаннан бейімделген соғыстан кейінгі алғашқы американдық көлігі. Ол седанның әдемі сыртқы түрін жеңіл жүк таситын пікаптың тиімділігімен үйлестірді.

Төртінші буын (1968-1969 жж.)

1968 жылы Fairlane желісі жаңа Torinoмен толықтырылды, ал Ranchero да соңынан еріп, 1959 жылдан берігі ең үлкен модель болды. Жалпы алғанда, жаңа Ranchero бұрынғыдан гөрі әрі үлкен, әрі бұрыштарлы болды, көлденең торлары мен фаралары көбірек көзге түсті; Ford және басқа автокөлік өндірушілер көлденең төрт фараға қайта оралуда еді. Ішкі жабдықталуы да толығымен жаңа болды, Torino/Fairlane-нің ерекше төрт бөліктен тұратын приборлар панелімен ортақ еді. Төрт дөңгелек бөлігі солдан оңға қарағанда, қозғалтқыштың әшекейленген панеліне ұқсас көрінеді, бірақ шындығында олар салқындатқыш температурасының (салқын және ыстық екі жағдайда) ескерту шамдарын және сол жақ бөлігінде сол жаққа бұрылу сигналының индикаторын, ал екінші бөлігінде – жүргіштің алдындағы спидометрді көрсетті. Зарядтау жүйесі мен май қысымына арналған ескерту шамдары, сондай-ақ оң жаққа бұрылу сигналының индикаторы солдан үшінші бөлікте орналасқан. Жоғары жабдықталған модельдерде бұл бөлік тахометрмен ауыстырылды. Төртінші бөлікті опция бойынша сағат толтырды, ал әйтпесе декоративті "сағатты алып тастау" панелі орналастырылды. Қауіпсіздік белбеуінің ескертуі де жаңа мүмкіндік болды, қозғалтқыш іске қосылғанда сол жақ бөлікте қысқа уақытқа жанды. Модель желісінде сонымен қатар 1968 жылғы модель үшін АҚШ заңымен міндетті етілген паркинг шамдары және артқы жақтағы шағылыстырғыштар ретінде екі функцияны атқаратын алдыңғы жақтағы маркерлік шамдар да болды. Үш түрлі жабдықталу деңгейі ұсынылды: қарапайым Ranchero базалық үлгісі, Fairlane 500 сияқты жабдықталған Ranchero 500 және ең жоғары деңгейдегі Torino GT жабдықталуымен Ranchero GT. Қозғалтқыш таңдауы 250 куб дюймдік I6 қозғалтқышынан басталып, бірнеше V8 нұсқаларына дейін, оның ішінде екі баррельді карбюраторлы стандартты 289 және FE негізіндегі 390 қозғалтқыштарына дейін жетті. Күшті Cobra Jet, тағы бір FE туындысы және Ranchero үшін ұсынылған ең үлкен қозғалтқыш, 1968 жылдың ортасында опция ретінде қол жетімді болды. 1968 жылғы модель 289 қозғалтқышының соңғы өндіріс жылы болды; 1969 жылы екі баррельді карбюраторлы V8 стандартты V8 қозғалтқышы болды. Екі жаңа жоғары деңгейлі қозғалтқыш таңдауы қол жетімді болды: 351 Windsor екі және төрт баррельді карбюратормен. FMX автоматты беріліс екеуімен де қол жетімді болды, ол ескі Cruise-O-Matic берілісінің түрі және тек 351 қозғалтқышымен ғана ұсынылды. Torino/Fairlane сияқты, Ranchero да өз туыстарының барлық дерлік опцияларымен жабдықталуы мүмкін болды, оның ішінде кондиционер, бөшкелі орындықтар, орталық консоль, AM/FM радио, опциялық дөңгелектер, алдыңғы дискілі тежегіштер, капотқа орнатылатын әуе қабылдағыш (GT үлгісінде стандартты) және тіпті винилмен қапталған төбе. 1969 жылғы модель желісіндегі өзгерістер шамалы болды және көлденең қиылысы мен Ford белгісізсіз үш бөліктен тұратын жалпақ тор, GT тор белгісін алдыңғы жағынан қарағанда тордың төменгі оң жақ бұрышына жылжыту, қара фонды ақ цифрлармен аспаптарды алюминийге қара цифрлармен және Ford өнімдерінің желісіне ұқсас жіңішке, екі спицалы руль дөңгелегіне ауыстыру кірді, бұл 1968 жылғы аралық және шағын көліктерде қолданылған кеңірек "қауіпсіздік төсеніші" және бөлек дабыл сақинасынан өзгеше болды. Панельдің пішіні өзгерген болса да, дабыл сақинасы өзгерген жоқ. Ranchero үшін ерекше өзгеріс – "Ranchero" жазуын артқы панельдерден алдыңғы қанаттарға жылжыту болды. 1969 жылы аз танымал және өте сирек ұсынылған нұсқа – Rio Grande. Арнайы тапсырыс бойынша қол жетімді, бұл негізінен "Grabber" түстеріндегі ("Wimbledon White", "Poppy Red" немесе "Calypso Coral") GT болды, жартылай қараңғыланған капот, бүйір жолақтары, жүк платформасының рельстері, винил төбе және бірегей "Ford Ranchero Rio Grande" дөңгелек орталықтары. Нәтижесінде, осылай жабдықталған Ranchero-лар қозғалтқыш таңдауына қарамастан, Ford-тың "Арнайы өнімділік көлігі" идентификациясын алды. Бұл көліктерді жоғарыда аталған белгімен, сондай-ақ әдеттегі жабдықталу коды орналасатын бос орынмен анықтауға болады. Өндіріс көлемі нақты белгісіз, бірақ шамамен 900 данаға жуық болуы мүмкін. 1969 жылы Детройт автосалонында Ford Scrambler концепт-көлігі көрсетілді, оның кейбір элементтері Ford Ranchero-ның келесі модельдерінде қолданылды.

In 1968, the Fairlane line was supplemented by the new Torino, and the Ranchero followed suit, becoming the largest model since the full sized 1959. Overall, the new Ranchero was not only bigger, but also more angular than before with its more horizontal grille and horizontal headlamps; Ford and other automakers were making a switch back to horizontal quad headlamps. The interior was all new, as well, sharing the Torino/Fairlane's distinctive four pod instrument cluster. Though the four round pods gave the illusion of an engine turned dash, viewed from left to right, they instead featured warning lights for coolant temperature (both cold and hot) and the left turn signal indicator in the left pod with the speedometer in the second pod directly in front of the driver. Warning lights for the charging system and oil pressure, as well as the right turn signal indicator, were located third from the left. In upscale models, this pod was supplanted by a tachometer. An optional clock filled the fourth pod; a decorative "clock delete" panel otherwise filled the space. A seat belt warning light was a new feature, too, lighting briefly in the far left pod whenever the engine was started. The model line also featured wraparound front side marker lamps which doubled as parking lights and rear side reflectors, newly mandated by US law for the 1968 model year. Three trim levels were offered, beginning with the sparsely trimmed base Ranchero, the Ranchero 500 trimmed like the corresponding Fairlane 500, and the top of the line Ranchero GT with its Torino GT trim. Engine choices began with the 250 cubic inch I6 and ran to several V8 choices, including the standard 289 with two barrel carburetor, and the FE based 390. The powerful Cobra Jet, another FE derivative and the largest engine offered in the Ranchero to date, was a mid 1968 option. The 1968 model marked the final year of production of the 289; a V8 with two barrel carburetor became the standard V8 in 1969. Two new upmarket engine choices were available, the 351 Windsor with two and four barrel carburetion. The FMX automatic was available with both, which was a variant of the old Cruise o Matic and was offered exclusively with either 351. Like the Torino/Fairlane, the Ranchero could be had with virtually all of the same options as its cousins, including air conditioning, bucket seats, center console, AM/FM radio, optional wheels, front power disc brakes, hood scoop (standard on GT), and even a vinyl top. Changes across the 1969 model line were slight and included a flatter three piece grille less the horizontal crossbar and Ford crest, relocation of GT grille badging from the crest to the lower right corner of the grille as viewed from the front, a change from black faced instruments with white numerals to brushed aluminum with black numerals and a slimmer, two spoke steering wheel pad similar to those across the Ford product line, unlike the wheel with its broader "safety pad" and separate horn ring used in the 1968 intermediates and compacts. While the pad may have changed, the horn ring did not. The only change unique to the Ranchero was the relocation of the "Ranchero" script from the rear quarter panels to the front fenders. A little known and extremely rare offering in 1969 was the Rio Grande. Available on special order, this was essentially a GT in the so called "Grabber" colors of "Wimbledon White", "Poppy Red" or "Calypso Coral", partially blacked out hood with scoop, side stripes, bed rails, vinyl top, and unique "Ford Ranchero Rio Grande" wheel centers. As a result, Rancheros so equipped received Ford's "Special Performance Vehicle" identification on the data plate regardless of engine choice. These vehicles may be identified by the aforementioned designation, as well as a blank space where the trim code would normally be found. Production figures are unclear, but may have been around 900 total units. At the Detroit motor show in 1969 was shown a concept car Ford Scrambler, some elements of which were used in the next models of Ford Ranchero.

Бесінші буын (1970-1971)

Chevrolet El Camino 1968 жылдан 1972 жылға дейін бірдей кузовты пайдаланса, 1970 жылы Ranchero үшін толыққанды рестайлинг жасалды, ол тікбұрышты кузов стилімен басталған еді. Torino мен Ranchero екеуінің де тар, үшкір радиатор торы және кока-кола бөтелкесінің стиліне ұқсас, тегіс, сәл қисық сызықтары болды. 1970 жылы төртінші жабдықталған нұсқа қолжетімді болды. Ranchero Squire – жоғары сапалы жабдықталған пакет, ол Country Squire универсалындағыдай ағаш өрнегімен ерекшеленді. Бұрынғы жылдардағыдай, барлық Torino жабдықтары мен қозғалтқыш нұсқаларын, соның ішінде жаңа Ram Air 429 Cobra Jet немесе Super Cobra Jet қозғалтқыштарын (7 л) жаңа "қозғалмалы" капотпен тапсырыс беруге болады, себебі ол тікелей карбюраторға бекітілген және қозғалтқыш жұмыс істемей тұрғанда дірілдейтін. Сонымен қатар, жасырын фаралары бар стильді радиатор торы, сондай-ақ Torino GT-де стандартты болатын үлкен қуыспен жабдықталған опциялық капот та қолжетімді болды. 1971 жылғы модель орталық бөлікпен бөлінген радиатор торымен ерекшеленеді. 1970 жылғы модельде шағын, бірақ маңызды өзгеріс болды. 1970 жылға дейін ешбір Ranchero өзінің моделін анықтайтын ішкі табелькаға ие болған жоқ. 1970 жылғы модельде Fairlane немесе Torino табелькасының орнына қолғап салғышта "Ranchero" немесе "Ranchero GT" табелькасы пайда болды.

Алтыншы буын (1972-1976)

1972 жылы Торино мен Ранчеро модельдері түбегейлі өзгерді. Алдыңғы жылғы модельдің ұзын, сүйір пішіні ірі, салмақты дизайнмен алмастырылды. Ең айқын өзгеріс – реактивті двигательдің аузын еске түсіретін кең жартылай сопақша радиатор торы және жаңа кузов-рама конструкциясы болды. Үш модель қол жетімді болды: енді стандартты 500, бүйірлерінде ағаш өрнегі салынған "қаптамасымен" жаңа Squire және спорттық GT. Қозғалтқыштардың таңдауы негізінен сақталды, 250 куб дюймдік алты цилиндрлі қозғалтқыштан бастап, стандартты 302-ден Кливленд және Виндзор сериясындағы 351-ге дейін, сондай-ақ 1972 жылғы жаңа 400 қозғалтқыштары бар болды. 385 сериялы V8 (1972–73 жылдардағы 429; 1974–76 жылдардағы 460) де қол жетімді болды. Дегенмен, олардың барлығы жаңа экологиялық стандарттарға сәйкес ылғалдыру көрсеткіштері төмендетілді. Кливленд 1974 жылға дейін күйіндегі 4 V Cobra Jet нұсқасында алуға болатын. Cobra Jet қозғалтқышы бар GT, Squire және 500 модельдеріне төрт жылдамдықты механикалық беріліс қорабы орнатылды. 1973 жылғы Ranchero алдыңғы соқтығыстан қорғау бойынша жаңа федералдық стандарттарға сәйкес жаңа алдыңғы бөлікке ие болды. Көрінеу айырмашылықтардан басқа, Ранчеро 1976 жылғы Ториноның соңғы шығарылымына дейін өзгеріссіз қалды.

Қазіргі күн

Rancheros жинауға болады, бірақ қазіргі уақытта олар көбінесе сегіз жыл бойы өндірісте болған Chevrolet El Camino пайдасына назардан тыс қалады. Қолмен құйылған шайыр жиынтықтарынан басқа, миниатюралық үлгілері сирек кездеседі. Revell компаниясы жылдар бойы 1957 жылғы модельдің 1/32 және 1/25 масштабтарындағы бірнеше ұсыныстарын жасады, сондай-ақ AMT/Ertl 1961 жылғы Ranchero жиынтығын ұсынды. 1959 жылғы модель дилерлер арқылы таратуға арналған, егжей-тегжейлі жарнамалық үлгісі AMT/Ertl-дің алдыңғы компаниясы SMP-мен ішкі жиһазымен, терезелерімен және сүргіш қозғалтқышымен, сондай-ақ оларсыз ұсынылды; осы модельдің корпусының шайырдан құйылған үлгілерін жоғарыда аталған шағын өндіріс орындары да ұсынады. Matchbox 2018 жылғы желісінде 1961 Ford Falcon Ranchero, ал 2023 жылғы желісінде 1970 Ford Ranchero шығарды. Johnny Lightning 1964 жылғы үлгіні, ал Hot Wheels 1957 жылғы үлгіні шектеулі санда коллекциялық ересектерге арналған түрде шығарды. 2009 жылы Hot Wheels әлі күнге дейін өндірісте болатын 1972 жылғы Ford Ranchero-ны шығарды. Hot Wheels сондай-ақ (2011 жылы) арқасында қатты жабын бар және капоты ашылып, қозғалтқышты көрсететін 1965 жылғы Ford Ranchero-ны ұсынды. Racing Champions 1/64 масштабта 1957 жылғы Ranchero-ны жасады, ал AMT/Ertl қазіргі уақытта банк ретінде де қолданылатын '57 Diecast үлгісін шығарады. AMT сондай-ақ жоғарыда аталған El Camino сияқты ерте дилерлік жарнамалық үлгілерге жауапты болды. Tonka 1968-1969 жылдарғы үлгінің шайырдан жасалған ойыншық нұсқасын шамамен 1/24 масштабта автокөлікті тасымалдау жиынтығының бөлігі ретінде шығарды; ойыншықтың алдыңғы бөлігі 1969 жылғы үлгіге көбірек ұқсайды. 2019 жылы Greenlight Collectibles 1972, 1973, 1974 және 1976 жылдарғы Ranchero үлгілерін 1/64 масштабта ұсынды. 1979 жылғы Ranchero BOS (Best Of Show) Models компаниясымен 1/18 масштабтағы шайырдан жасалған модель ретінде жасалды. Көлік негізіндегі пикап идеясы әлі де тартымды және АҚШ ережелеріндегі жеңіл жүк көліктеріне қарағанда көліктерге артықшылық беру нарықты қалай бұрмалайтынының мысалы. Шындығында, Ranchero және El Camino иелерінің көптегені бұл үлгілер тоқтатылған кезде жаңа көліктерді сатып алуды тоқтатты. 1980-жылдардың басында және ортасында Fairmont Futura және Mercury Zephyr Z7 спорттық купелерінен Ranchero сияқты "Durango" пикаптарына жасалған өзгертулер таңдалған Ford дилерлерінде сатылды. Соңғы уақытта мұндай көліктерді қайта өндіруге қызығушылық артты, соның ішінде Subaru Baja сияқты, негізінен жабық жүк бөлігінің орнына қалың төсегі бар Outback вагон. Baja, Ranchero сияқты, Американың көптеген штаттарында және Канада провинцияларында коммерциялық көлік ретінде тіркелген. 2000-жылдардың соңына дейін Солтүстік Америка нарығы Ford Explorer Sport Trac және Chevrolet Colorado сияқты шағын және орта өлшемді төрт есікті пикаптарға бейімделген. Алайда, шағын пикаптар орта өлшемдіге дейін өсіп, пайдалы толық өлшемді пикаптардың базалық үлгілеріне жақындағандықтан, Ford және Ram Trucks сияқты кейбір өндірушілер тіпті олардың шағын және орта өлшемді ұсыныстарын тоқтатты; Ford 2012 жылы American Ranger-ді тоқтатты және бастапқыда Солтүстік Америкада оның жаңа үлгісін сатудан бас тартты, өйткені ол Ford F 150 базалық үлгісіне өлшем мен баға бойынша тым жақын болды, бірақ ақырында оны 2019 модель жылына енгізді. Австралияда Ford оң қолмен басқарылатын "пикап" машинасын шығарды, FG X Falcon Ute стильді немесе артқы формада қол жетімді болды. Falcon седан және пикаптардың өндірісі Австралияда 2016 жылы тоқтатылды.

Rancheros are reasonably collectible, though they are nowadays often overlooked in favor of the later arriving Chevrolet El Camino, which stayed in production eight more years. Miniatures, apart from hand cast resin kits from cottage industry makers, are rare. Several Revell offerings of the 1957 model in both 1/32 and 1/25 scale have been offered over the years, as has a kit of the 1961 Ranchero by AMT/Ertl. A well detailed promotional model of 1959 intended for distribution by dealers was offered both with and without interior trim, windows, and friction drive by AMT/Ertl's predecessor, SMP; resin castings of this model's body are offered by the aforementioned cottage industries, as well. Matchbox produced a 1961 Ford Falcon Ranchero for the 2018 line as well as a 1970 Ford Ranchero for the 2023 line. Johnny Lightning makes a 1964 model, Hot Wheels made an adult collectible '57 in a limited run. In 2009 Hot Wheels produced a '72 Ford Ranchero that is still in production today. Hot Wheels also introduced (in 2011) the '65 Ford Ranchero that has a hard tonneau cover on the bed, and an opening in the hood that reveals the engine beneath. Racing Champions made a 1/64 scale 1957 Ranchero and AMT/Ertl currently produces a diecast '57 which doubles as a bank. AMT was responsible for other early dealer promotional models, too, including those of the aforementioned El Camino. Tonka produced a resin toy version of the 1968 69 model in roughly 1/24 scale as part of an auto transporter set; the front end of that toy arguably resembles the 1969 model more closely. In 2019, Greenlight Collectibles introduced 1972, 1973, 1974, and 1976 Ranchero models in 1/64 scale. The 1979 Ranchero was made as a 1/18 scale resin model by BOS (Best Of Show) Models. The idea of a car based pickup remains an attractive one and is an illustration of how favorable treatment for light trucks over cars by United States regulations skews the marketplace. Many Ranchero and El Camino owners, indeed, stopped buying new vehicles when those models were discontinued. Aftermarket conversions of the Fairmont Futura and Mercury Zephyr Z7 sport coupes to a Ranchero like "Durango" pickup were sold in select Ford dealers in the early to mid 1980s. Recently, interest in producing such vehicles again has grown, including those like the Subaru Baja, essentially an Outback station wagon with a stubby pickup bed instead of an enclosed cargo area. The Baja, like the Ranchero, is titled in most American states and Canadian provinces as a commercial vehicle. Until the late 2000s, the North American market tended to lean towards compact and midsized crew cab four door pickups such as the Ford Explorer Sport Trac and Chevrolet Colorado. However, with the compact pickups having grown towards midsized and encroaching on base models of more profitable full sized pickups, some manufacturers such as Ford and Ram Trucks have discontinued even their compact and midsized offerings; Ford discontinued the American Ranger in 2012 and originally opted not to sell its global replacement in North America due to being too close in size and price to the base model Ford F 150, though did eventually introduce it for the 2019 model year. In Australia, Ford produced a right hand drive car based "pickup", with the FG X Falcon Ute available in style side or tray back form. Production of Falcon sedans and utilities ceased in Australia in 2016.