Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Эскимолық керли (Numenius borealis), сонымен қатар солтүстік керли деп те аталады, Scolopacidae тұқымдасына жататын керлидің бір түрі. Бұл құс бұрын Батыс Арктикалық Канада мен Алясканың тундрасындағы ең көп кездесетін құстардың бірі болған. 1800 жылдардың соңында жыл сайын мыңдаған құс өлтірілді. 1987 жылдан бері сенімді түрде көрілмегені және 1963 жылдан бері расталмағандықтан, Эскимолық керли өте қауіпті түрге жатады немесе, мүмкін, жойылып кеткен болуы мүмкін. Құстың ұзындығы шамамен [ұзындығы көрсетілмеген] болған, ол негізінен жәндіктермен және жидектермен қоректенген.
The Eskimo curlew (Numenius borealis), also known as northern curlew, is a species of curlew in the family Scolopacidae. It was one of the most numerous shorebirds in the tundra of western Arctic Canada and Alaska. Thousands of birds were then killed per year in the late 1800s. As there has not been a reliable sighting since 1987 or a confirmed sighting since 1963, the Eskimo curlew is considered Critically Endangered or possibly extinct. The bird was about long and fed mostly on insects and berries.
Таксономия
Эскимолық керлиу - керлиудің сегіз түрінің бірі және олармен бірге Numenius туысына жатады. Бұрын ол Mesoscolopax жеке туысына жатқызылған. Numenius Scolopacidae тұқымдасына жатады. Бұл тұқымдасқа жататын басқа түрлерге ағаш құстар, фалароптар, снайптар және құмқұстар жатады. Scolopacidae – Charadriiform желісі. Бұл түрді 1772 жылы Иоганн Рейнхольд Форстер сипаттаған. Туыс атауының үш мүмкін этимологиясы бар. Біріншісі – грек тіліндегі "noumenios" сөзінен шыққан. "Noumenios" сөзі "жаңа ай" дегенді білдіреді, ал бұл керлиудің жұқа мүсілі жұқа айға теңеледі. Екінші мүмкіндік – туыс атауы "nod" деген мағынаны білдіретін numen сөзінен алынған, бұл түрдің басы алға және төмен иілгендігін көрсетеді. Соңғы мүмкіндік – Numenius грек тіліндегі noumenios сөзінің латыншасы, бұл сөзді Диоген Лаерций керлиу түріне сіңірген. "Borealis" атауы латын тілінде "солтүстік" дегенді білдіреді. Бұл түрдің көптеген жалпылама атаулары бар. Оған "далалық көгершін", "фут", "кішкентай керлиу", "көк құс" және "майлы құс" деген аттар қойылған. Соңғы екі атау оның оңтүстікке көшіп бара жатқанда майға толуынан туындаған.
The Eskimo curlew is one of eight species of curlew, and is classed with them in the genus Numenius. It used to be placed in the separate genus Mesoscolopax. Numenius is classed in the family Scolopacidae. Other species in that family include woodcocks, phalaropes, snipes, and sandpipers. Scolopacidae is a Charadriiform lineage. The species was described by Johann Reinhold Forster in 1772. The generic name has three possible etymologies. One is that it comes from the Greek "noumenios". "Noumenios" means "of the new moon", the thin beak of this curlew being compared to a thin crescent moon. A second possibility is that the genus name is derived from the word numen, meaning "nod", and referring to this species head being bent forward and down. The final possibility is that Numenius is a Latinized form of the Greek noumenios, which was the word Diogenes Laërtius used to refer to a species of curlew. The specific name "borealis" is Latin for "northern". This species has many common names. It has been named the prairie pigeon, fute, little curlew, doe bird, and doughbird. These last two names come from its fatness during early migration south.
Сипаттама
Эскимо бүкпесі – 30 см ұзындығы, шамамен 360 г салмағы және 70 см қанат кеңдігі бар кішкентай бүкпе. Ересектердің аяқтары ұзын, қоңыр сұр түсті, ал тұмсығы ұзын, сәл төмен қарай иілген. Жоғарғы жағында дақтанған қоңыр, ал төменгі жағы ашық қоңыр түсті болады. Ұшқанда қанаттарының асты қызыл қоңыр түсті болады. Сыртқы түрімен Гудзон бүкпесіне (американдық вимбрелдің американдық түрі) ұқсас, бірақ одан кішірек. Далада эскимо бүкпесін анықтаудың жалғыз сенімді жолы – оның қанаттың алдыңғы қанатындағы жолақтардың болмауына көз жеткізу. Эскимо бүкпесі Азиялық кішкентай бүкпемен (Numenius minutus) бір түрді құрайды, бірақ одан сәл ірі, қанаты ұзын, аяғы қысқа және түсі жылырақ болады.
Eskimo curlews are small curlews, about 30 centimeters in length, weighing approximately 360 g, and having a wingspan of 70 cm. Adults have long dark greyish legs and a long bill curved slightly downward. The upperparts are mottled brown and the underparts are light brown. They show cinnamon wing linings in flight. They are similar in appearance to the Hudsonian curlew, the American subspecies of the whimbrel, but smaller in size. In the field, the only certain way to distinguish the Eskimo curlew is confirmation of its unbarred undersides of the primaries. The Eskimo curlew forms a species pair with the Asian little curlew (Numenius minutus), but is slightly larger, longer winged, shorter legged, and warmer in plumage tone than its Asian relative.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Эскимолық қызылқұйрық – Жаңа дүние құсы. Осы түрдің өкілдері Канаданың және Алясканың батыс Арктикасының тундрасында көбейді. Эскимолық қызылқұйрықтар жаздың аяғында Аргентинаның Пампас даласына қоныс аударып, ақпан айында қайта оралды.
The Eskimo curlew is a New World bird. Members of this species bred on the tundra of western Arctic Canada and Alaska. Eskimo curlews migrated to the Pampas of Argentina in the late summer and returned in February.
Диета
Эскимолық құйрықтылар тамақты көзбен көріп таныды, сондай-ақ тебіп іздеу арқылы да тамақтанды. Канадаға күзгі көшіп-қону кезінде олар негізінен жидектер жеді. Көші-қонның қалған бөлігінде және көбейтін жерлерде олар жәндіктермен қоректенді. Көші-қон кезінде олардың рационында шұмыршақтар және басқа да омыртқасыздар (соның ішінде жойылған Роки-Маунтин саранчасы) да болды.
Eskimo curlews picked up food by sight, as well as feeding by probing. They ate mostly berries while on the fall migration in Canada. During the rest of their migration and on the breeding grounds, they ate insects. Snails and other invertebrates (including the extinct Rocky Mountain locust) also were part of their diet during migration.
Көбею
Ұя салу маусым айында болған болуы мүмкін. Ұялар ашық жерлерде, жерде орналасқан және табу қиын. Олар құрғақ шөптердің немесе жапырақтардың жіңішке талшықтарынан жасалған. Жұмыртқалары қоңыр дақтармен жасыл болған.
Nesting probably occurred in June. Nests were in open areas on the ground and are difficult to find. They were made of wisps of dried grass or leaves. The eggs were green with brown splotches.
Мүмкін жойылуы
Бір кезде эскимолық құс Солтүстік Америкадағы ең көп кездесетін жағалау құстарының бірі болған, саны миллиондағанға жетеді деп есептеледі. 19 ғасырдың соңында жылына 2 миллионға дейін құс қырғынға ұшырады. Соңғы расталған кездесулер 1962 жылы Техас штатының Галвестон аралында (фотоға түсірілген) және 1963 жылы Барбадос аралында (үлгісі алынған) тіркелді. 1981 жылы Техаста 23 құс байқалды деген сенімді хабарлама болды, ал 1964 және 2006 жылдар аралығында шашыраңқы жерлерде (Солтүстік-Батыс территориялар, Техас, Онтарио, Манитоба, Массачусетс, Аляска, Нова-Шотландия, Саскачеван, Аргентина, Гватемала, Лабрадор, Нью-Джерси және Солтүстік Каролина) бірнеше ондаған расталмаған хабарламалар түсті. 1939 жылдан бері Оңтүстік Америкада осы түрдің тіркелген жағдайлары жоқ. Түрдің барлық мүмкін болатын мекендеу орындары зерттелгенге дейін және кездейсоқ байқаулар тоқтағанға дейін жойылған деп жарияламау және осы аралықта өте қауіпті түр (мүмкін жойылған) деп бағалау ұсынылған. Бұл түр Аргентинада, Бразилияда, Канадада, Мексикада және АҚШ-та толық қорғауға алынған. 1916 жылдан бері оның аулауына тыйым салынды.
At one time, the Eskimo curlew may have been one of the most numerous shorebirds in North America, with a population in the millions. As many as 2 million birds per year were killed near the end of the nineteenth century. The last confirmed sightings were in 1962 on Galveston Island, Texas (where it was photographed) and on Barbados in 1963 (where a specimen was collected). There was a reliable report of 23 birds in Texas in 1981, and a few dozen additional unconfirmed reports from scattered locales (the Northwest Territories, Texas, Ontario, Manitoba, Massachusetts, Alaska, Nova Scotia, Saskatchewan, Argentina, Guatemala, Labrador, New Jersey, and North Carolina) between 1964 and 2006. No confirmed record of this species has been reported in South America since 1939. It has been suggested that the species not be treated as extinct until all possible remaining habitats have been surveyed and incidental sightings have ceased, and an assessment of critically endangered (possibly extinct) be adopted in the meantime. This species is fully protected in Argentina, Brazil, Canada, Mexico, and the United States. Hunting has been outlawed since around 1916.
Танымал мәдениетте
Бұл құстың тағдыры "Last of the Curlews" романына (және одан кейін 1972 жылы Эмми сыйлығын жеңіп алған ABC Afterschool Special) шабыт берді. Эскимос керлеуі Аудубонның "Америка құстары" атты еңбегінде CCCLVII тақтасы ретінде бейнеленген.
The plight of this bird inspired the novel (and subsequent Emmy Award winning 1972 ABC Afterschool Special) Last of the Curlews. The Esquimaux Curlew appears as plate CCCLVII of Audubon's Birds of America.