"Америкалық трагедия" – Теодор Драйзердің 1925 жылғы романы. Нақты оқиғаға негізделген, тағдыр мен әлеуметтік теңсіздік туралы шығарма. Енді қоғамдық доменде!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теодор Дрейзердің 1925 жылғы романы "Америкалық трагедия" – американдық жазушы Теодор Дрейзердің 1925 жылғы романы. Ол 1920 жылдың жазында қолжазбаны жазуға кіріскен, бірақ бір жылдан кейін сол мәтіннің көп бөлігін тастап кеткен. Роман 1906 жылы Грейс Браунның қырғын соңы мен оның сүйіктісі Честер Жилеттің сотталуына негізделген. 1923 жылы Дрейзер қайтадан жобаға оралды және болашақ әйелі Хелен мен екі редактордың хатшылары Луиза Кэмпбелл мен Салли Куселлдің көмегімен 1925 жылы осы ауқымды романын аяқтады. Бұл кітап 2021 жылдың 1 қаңтарында АҚШ-та жалпыға қолжетімді болды.
1925 novel by Theodore Dreiser
An American Tragedy is a 1925 novel by American writer Theodore Dreiser. He began the manuscript in the summer of 1920, but a year later abandoned most of that text. It was based on the notorious murder of Grace Brown in 1906 and the trial of her lover, Chester Gillette. In 1923 Dreiser returned to the project, and with the help of his future wife Helen and two editor secretaries, Louise Campbell and Sally Kusell, he completed the massive novel in 1925. The book entered the public domain in the United States on January 1, 2021.
Сюжет
Клайд Гриффитс кедей және дінге адал ата-анасының тәрбиесінде көшедегі миссионерлік жұмысына көмектеседі. Жас кезінде Клайд отбасын асырау үшін, сода сатушы, кейін Канзас қаласындағы беделді қонақ үйдің қақпашысы болып жұмыс істеді. Сол жерде оның жақсы білімді әріптестері оны ішімдікке, жезөкшелерге тартады. Жаңа өмір салтын ұната отырып, Клайд өзінің қымбат сыйлықтарын сатып алуға мәжбүр ететін манипулятивті Хортенс Бриггске ғашық болады. Клайд Хортенстің басқа еркектермен кездесетінін білгенде, қызғанышқа бой алдырады. Алайда ол қарындасына көмектесуден гөрі, оған ақша жұмсауды жөн көрді, ол қашып кетті, бірақ жүкті болып, сүйіктісі тастап кетті. Клайдтың өмірі досы Спарсер Клайдты, Хортенс пен басқа да достарын елдегі оңаша кездесуден босының рұқсатысыз пайдаланылған көлігімен айдап келе жатып, кішкентай қызды соққыға жығып өлтіреді. Полициядан қашып бара жатқанда Спарсер машинаны апатқа ұшыратады. Спарсер мен оның серіктесінен басқалар қылмыс орныннан қашып кетеді. Клайд Канзас-Ситиден кетеді, ол Спарсердің қылмыстарына кінәлі деп айыпталады деп қорқады. Чикагодағы бір сәнді клубта жұмыс істеп жүрген кезінде ол Нью-Йорк штатының ойдан шығарылған Лайкургус қаласында футболка жағасы фабрикасының иесі, бай ағасы Сэмюэл Гриффитспен танысады. Сэмюэл өзінің кедей туыстарын елемегені үшін кінәлі сезініп, Клайдқа зауытта қарапайым жұмыс ұсынады. Содан кейін ол Клайдты кішігірім бақылаушы қызметіне көтереді. Сэмюэл Гриффитстің ұлы Гилберт, Клайдтың тікелей жетекшісі, Клайдты ескертеді, ол менеджер ретінде оның бақылауында жұмыс істейтін әйелдермен араласпауы керек. Сонымен қатар Гриффитстер Клайдқа әлеуметтік жағынан аз көңіл бөледі. Клайдтың Ликургуста жақын достары болмағандықтан, ол жалғыздыққа ұшырайды. Сезімталдыққа бейім Клайд өзінің дүкенінде жұмыс істейтін кедей және кінәсіз шаруа қыз Роберта Алденге ғашық болады. Клайд Робертаға жасырын түрде ғашық болып, ақырында оны жүкті етеді. Сонымен қатар, Лыкургус фабрикасының басқа иесінің қызы, сұлу жас қоғам мүшесі Сондра Финчли, оның туысы Гилберт оларды бөлек ұстауға тырысқанына қарамастан, Клайдқа қызығушылық танытады. Клайдтың тартымды мінезі оны Ликургтың жас ақылды тобы арасында танымал етеді; ол мен Сондра жақын болады, ол Робертаны елемей, оған құмарлық танытады. Роберта Клайдтың үйленіп, некеге тұрмаған жүктіліктің ұяттылығын болдырмауды күтеді, бірақ Клайд енді Сондраға үйленуге емес, армандап жатыр. Робертаға аборт жасатуға мүмкіндік бермегендіктен, Клайд оған күнкөріс шығыстарына аздап көмектеседі, ал Сондрамен қарым-қатынасы жетіледі. Роберта Клайдпен қарым-қатынасын ашып беремін деп қауіптенгенде, Клайд онымен некеге тұрмаса, оны суға батырып өлтіруді жоспарлайды. Ол жергілікті газеттен қайық апаты туралы оқыды. Клайд Робертаны каноэмен Адирондак тауына алып барады, ол ойдан шығарылған Үлкен Ащы көлге (Ұлы Мосс көлінің үлгісі бойынша, Нью-Йорк) шығады және оңаша шығанаққа жүзіп барады. Ол тоңазып қалады. Бірдеңе дұрыс емес екенін сезінген Роберта оған қарай жүреді, ол қасақана камерамен оның бетін ұрады, оны есінен танып, қайықты кездейсоқ айналдырды. Роберта жүзе алмай, суға батып қалады, ал Клайд оны құтқаруға дайын емес, жағаға жүзеді. Айтылымда соққы кездейсоқ соққы болғаны айтылған, бірақ паникаға ұшырап, кінәсін сезінген Клайд қалдырған айғақтардың іздері кісі өлтіруге нұсқайды. Жергілікті билік Клайдты айыптау үшін оған қарсы қосымша дәлелдер жасауды қалайды, ал ол өзінің шатастырған және қарама-қайшы куәліктерімен өзін қайта-қайта айыптайды. Ағасы жалдаған екі заңгердің күшті (және өтірік) қорғауына қарамастан, Клайд айыпталып, өлім жазасына кесіледі, ал апелляция қабылданбағаннан кейін ол электрлік креслода өлтіріледі.
Clyde Griffiths is raised by poor and devoutly religious parents to help in their street missionary work. As a young man, Clyde must, to help support his family, take menial jobs as a soda jerk, then a bellhop at a prestigious Kansas City hotel. There, his more sophisticated colleagues introduce him to bouts of social drinking and sex with prostitutes. Enjoying his new lifestyle, Clyde becomes infatuated with manipulative Hortense Briggs, who manipulates him into buying her expensive gifts. When Clyde learns Hortense goes out with other men, he becomes jealous. Nevertheless, he would rather spend money on her than to help his sister, who had eloped, only to end up pregnant and abandoned by her lover. Clyde's life changes dramatically when his friend Sparser, driving Clyde, Hortense, and other friends back from a secluded rendezvous in the country in his boss's car, used without permission, hits a little girl and kills her. Fleeing from the police at high speed, Sparser crashes the car. Everyone but Sparser and his partner flee the scene of the crime. Clyde leaves Kansas City, fearing prosecution as an accessory to Sparser's crimes. While working as a bellboy at an exclusive club in Chicago, he meets his wealthy uncle Samuel Griffiths, the owner of a shirt collar factory in the fictional city of Lycurgus, New York. Samuel, feeling guilt for neglecting his poor relations, offers Clyde a menial job at the factory. After that, he promotes Clyde to a minor supervisory role. Samuel Griffiths's son Gilbert, Clyde's immediate supervisor, warns Clyde that as a manager, he should not consort with women working under his supervision. At the same time the Griffithses pay Clyde little attention socially. As Clyde has no close friends in Lycurgus, he becomes lonely. Emotionally vulnerable, Clyde is drawn to Roberta Alden, a poor and innocent farm girl working in his shop, who falls in love with him. Clyde secretly courts Roberta, ultimately getting her pregnant. At the same time, elegant young socialite Sondra Finchley, daughter of another Lycurgus factory owner, takes an interest in Clyde despite his cousin Gilbert's efforts to keep them apart. Clyde's engaging manner makes him popular among the young smart set of Lycurgus; he and Sondra become close, and he courts her while neglecting Roberta. Roberta expects Clyde to marry her to avert the shame of an unwed pregnancy, but Clyde now dreams instead of marrying Sondra. Having failed to procure an abortion for Roberta, Clyde gives her no more than desultory help with living expenses while his relationship with Sondra matures. When Roberta threatens to reveal her relationship with Clyde unless he marries her, he plans to murder her by drowning while they go boating. He had read a local newspaper report of a boating accident. Clyde takes Roberta out in a canoe on the fictional Big Bittern Lake (modeled on Big Moose Lake, New York) in the Adirondacks, and rows to a secluded bay. He freezes. Sensing something wrong, Roberta moves toward him, and he unintentionally strikes her in the face with a camera, stunning her and accidentally capsizing the boat. Roberta, unable to swim, drowns, while Clyde, unwilling to save her, swims to shore. The narrative implies that the blow was accidental, but the trail of circumstantial evidence left by the panicky and guilt ridden Clyde points to murder. The local authorities are eager to convict Clyde, to the point of manufacturing additional evidence against him, and he repeatedly incriminates himself with his confused and contradictory testimony. Despite a vigorous (and untruthful) defense by two lawyers hired by his uncle, Clyde is convicted, sentenced to death, and after an appeal is denied, he is executed by electric chair.
Тәуелділігі мен ерекшеліктері
Драйзер кітапты әйгілі қылмыстық іске негіздеген. 1906 жылғы 11 шілдеде курорт иелері Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі Адирондак тауларындағы Биг Моуз көлінен айналған қайық пен Грейс Браунның денесін тапты. Честер Жилет сотқа тартылып, Браунды өлтіргені үшін кінәлі деп танылды, бірақ ол оның өлімі өз-өзіне қол жұмсау болғанын мәлімдеді. 1908 жылғы 30 наурызда Жилетт электр орындығында өлім жазасына кесілді. Бұл кісі өлтіру ісі халықаралық назар аударды, өйткені Браунның Жилеттке жазған махаббат хаттары сотта оқылды. Драйзер роман жазуға дейін бірнеше жыл бойы осы іс туралы газеттен алынған үзінділерді сақтап, осы кезеңде істі мұқият зерттеді. Ол Клайд Гриффитсті Честер Жилеттің үлгісінде жасап, оған бірдей әріптерден басталатын есім берді. Оқиғаның көп бөлігі тарихи тұрғыдан Кортленд, Нью-Йорк қаласында болды, ол Грек-рим тарихымен байланысты жер аттарына толы Кортленд округінде орналасқан. Аймақтағы шағын елді мекендердің арасында Гомер, Солон, Вергилий, Марафон және Цинциннат бар. Кортландтың есімдік атауы Ликург болды, ол ежелгі Спартаның заң шығарушысы. Грейс Браун – Жилетттің сүйіктісі болған, жақын орналасқан Ченанго округінің шағын қаласы Оңтүстік Отселиктен келген шаруа қызы. Грейс өлтірілген орын, Адирондак тауларындағы Биг Мосс көлі, Драйзердің романында Биг Биттерн көлі деп аталды. 1934 жылы Пенсильвания штатының Уилкс-Барре қаласында Роберт Эдвардс өзінің екі сүйіктісінің бірі Фреда МакКечниді ұрып, денесін көлге тастады. Оқиғалардың ұқсастығы соншалықты күшті болғандықтан, сол кездегі баспасөз Эдвардс/МакКечни ісін «Америкалық трагедия» деп атады. Эдвардс кінәлі деп танылып, электр орындығында өлім жазасына кесілді. Роман – трагедия, Клайдтың құлауы оның туа біткен кемшіліктерінің салдары: моральдық және физикалық әлсіздік, ұстамдылық пен өзіне тәртіп орнатудың болмауы, шатасқан ойлау және мақсатсыз амбиция; сонымен қатар, оның жағымды (Драйзер «жұмсақ» сөзін қолданады) әлеуметтік мінез-құлқы оның қарсы тұра алмайтын құмарлыққа түсуіне себеп болады. Бұл роман символизмге толы, Клайдтың фабриканың биік, қараңғы қабырғаларын табысқа жету мүмкіндігі ретінде сипаттауынан бастап, қыздарды «электрленген» деп сипаттауы арқылы Клайдтың электр орындығына қадам басуын болжайды; Драйзер күнделікті қарапайым заттарды символдарға айналдырады. Драйзер оқырмандардың қызығушылығын ұзақ романға (800 беттен астам) егжей-тегжейлі сипаттаулармен және Клайд пен басқа кейіпкерлерге қатысты «эмоционалдық қашықтықты» үнемі өзгерту арқылы сақтайды, олардың ойларын және ниеттерін терең зерттеуден бастап, бейтарап баяндамаға дейін жетеді.
Dreiser based the book on a notorious criminal case. On July 11, 1906, resort owners found an overturned boat and the body of Grace Brown at Big Moose Lake in the Adirondack Mountains of Upstate New York. Chester Gillette was put on trial, and convicted of killing Brown, though he claimed that her death was a suicide. Gillette was executed by electric chair on March 30, 1908. The murder trial drew international attention when Brown's love letters to Gillette were read in court. Dreiser saved newspaper clippings about the case for several years before writing his novel, during which he studied the case closely. He based Clyde Griffiths on Chester Gillette, deliberately giving him the same initials. The historical location of most of the central events was Cortland, New York, a city situated in Cortland County in a region replete with place names resonant of Greco Roman history. Townships include Homer, Solon, Virgil, Marathon, and Cincinnatus. Lycurgus, the pseudonym given to Cortland, was the legendary law giver of ancient Sparta. Grace Brown, a farm girl from the small town of South Otselic in adjacent Chenango County, was the factory girl who was Gillette's lover. The place where Grace was killed, Big Moose Lake in the Adirondacks, was called Big Bittern Lake in Dreiser's novel. A strikingly similar murder took place in Wilkes Barre, Pennsylvania, in 1934, when Robert Edwards clubbed Freda McKechnie, one of his two lovers, and placed her body in a lake. The cases were so similar that the press at the time dubbed the Edwards/McKechnie murder "The American Tragedy". Edwards was eventually found guilty, and also executed by electric chair. The novel is a tragedy, Clyde's destruction being the consequence of his innate weaknesses: moral and physical cowardice, lack of scruples and self discipline, muddled intellect, and unfocused ambition; additionally, the effect of his ingratiating (Dreiser uses the word "soft") social manner places temptation in his way which he cannot resist. This novel is full of symbolism, ranging from Clyde's grotesque description of the high gloomy walls of the factory as an opportunity for success, symbolizing how it is all a mirage, to the description of girls as "electrifying" to foreshadow Clyde's destination to the electric chair; Dreiser transforms everyday mundane objects to symbols. Dreiser sustains readers' interest in the lengthy novel (over 800 pages) by the accumulation of detail, and by continually varying the "emotional distance" of his writing from Clyde and other characters, from detailed examination of their thoughts and motivations to dispassionate reportage.
Марапаттар
2005 жылы бұл кітап "Time" журналының 1924 жылдан бері ағылшын тілінде жазылған ең жақсы 100 романның тізіміне енді.
In 2005, the book was placed in Time magazine's list of the top 100 novels written in English since 1924.
Дау
1927 жылы кітап Бостон қаласында, Массачусетс штатында жыныстық мазмұны, аборт және кісі өлтіру туралы айтқандықтан тыйым салынды. 1933 жылы Германияда нацистер оны "төменгі махаббатпен айналысады" деген сылтаумен өртеп жіберді.
In 1927, the book was banned in Boston, Massachusetts due to sexual content, abortion, and murder. In 1933, it was burned by Nazis in Germany because it "deals with low love affairs".