Кіріспе

Тісті дөңгелекті бу локомотивінің түрі

Климакс локомотиві – Пенсильвания штатының Корри қаласында Climax Manufacturing Company (кейіннен Climax Locomotive Works деп аталды) компаниясы құрастырған тісті дөңгелекті бу локомотивінің бір түрі. Оларда қазанның ортасынан төмен орналасқан беріліске жалғанған екі бу цилиндрі болды, ол қуатты алдыңғы және артқы күктерге дейін жеткізетін жетек біліктеріне жіберді. 1888 және 1928 жылдар аралығында үш класс бойынша (A, B және C) шамамен 1000-1100 данасы салынған.

Өнертабыс және өндіріс

Climax локомотивінің өнертабысы 1875-1878 жылдар аралығында Пенсильвания штатының Спартансбург қаласы маңындағы орман теміржолын басқарған Чарльз Д. Скоттқа жатқызылады. Өте тапқыр механик болған Скотт, өзі жасаған жақсартылған орман шаруашылығы локомотивін нарыққа шығаруды көздеді және суреттерін Пенсильвания штатының Корри қаласындағы Climax Manufacturing Company компаниясына әкелді. Алғашқы төрт Climax локомотиві 1888 жылы салынды және тапсырылды. Дизайнға патент сол жылдың ақпан айында тіркелді және желтоқсан айында бекітілді. Скотттың білімі шектеулі болғандықтан, патент оның атына алынбады, сондықтан ол суреттерін инженер-құрылысшы болған және Climax компаниясында жұмыс істеген інісі Джордж Д. Гилбертке тапсырды. Гилберт Скоттты есімдерін атамай-ақ, өнертабысты өз атына патенттеді.

Гилберт патенті

Гилберт патенті Кейінгі, біршама ұқсас Хейслер дизайнынан өзгеше, жүк шассилерінде бүйірлік таяқшалар болған жоқ және барлық тісті дөңгелектер ашық, ауа-райына ұшыраған. 1891 жылғы тағы бір патент 2 жылдамдық беріліс арқылы жетекші білікке қосылған көлденең цилиндрлері бар локомотивті сипаттайды. Бэтлз патенті "В" кластың "Климакс" локомотивінің негізгі дизайнын сипаттайды, ал оның патенттік суреттерінде "Климакс" атауы локомотив кабинасында жазылған.

Өндіріс

Барлық Climax локомотивтері Climax Manufacturing Company (кейіннен Climax Locomotive Works деп аталды) компаниясымен, Пенсильвания штатының Корри қаласында жасалған. Сонымен қатар, батыс жағалаудағы сатып алушыларға локомотивтерді сату және қызмет көрсету үшін Вашингтон штатының Сиэтл қаласында агенттік және қызмет көрсету орталығы құрылды. Өндіріс 1888 жылы басталды және соңғы Climax локомотиві 1928 жылы жасалды. 1000-нан 1100-ға дейін локомотив жасалған.

Операциялық сенімділік

Көптеген ағаш кесушілер "Климакс" локомотивін, әсіресе кішкентай локомотивтерде, "Шей" локомотивінен тасымалдау мүмкіндігі және тұрақтылығы жағынан жоғарырақ деп санайтын. Бұл толық серіппелі шасси құрылымына байланысты болды; "Шей" локомотивінің күш берілісі жағындағы доңғалақ жинағында серіппелер болмағандықтан, рельстің қисылуын толыққанды өтеуге мүмкіндік болмады. Үлкен "C" классындағы "Климакс" локомотивіндегі сапар экипаж үшін әдетте дөңгелек болды, себебі үлкен күш берілісінің тепе-теңдігін тек бір жылдамдықпен реттеуге болады.

А класы

Бұлар екі тік цилиндрлі күш блогымен жабдықталған, цилиндрлер локомотивтің ортасына орнатылған. А класындағы Climax локомотивтерінің рамасы ашық вагон сияқты болған, ал оның үстіне экипаж бен отынды ауа-райынан қорғайтын ағаштан жасалған корпус орнатылған – бұл корпус локомотивтен локомотивке өзгеретін. Локомотивтің алдыңғы жартысында, күш блогының алдында қазандық орналасқан. Кіші үлгілерде қазандық тік болса, үлкендерінде Т-тәрізді қазан қолданылған. А класындағы Climax локомотивтері көбінесе 17 тоннадан аспайтын шағын локомотивтер еді. Heisler және Shay локомотивтерінен өзгеше, А класындағы Climax локомотивтерінде екі жылдамдық беретін қораптар болған.

B сыныбы

1893 жылы енгізілген "Климакс" B класы дәстүрлі бу локомотивіне көбірек ұқсады. Оның цилиндрлері қазанның екі жағында орналасқан, бұл оны А класының конструкциясымен салыстырғанда ұзын және үлкен етуге мүмкіндік берді. Екі цилиндр ортадағы бойлық жетек осімен байланысқан көлденең білік арқылы қозғалды; алғашқы B класы "Климакс" локомотивтерінде цилиндрлер көлденең және алға қарай бағытталған, ал кейінгілерінде цилиндрлер көлденеңнен шамамен 30 градусқа жоғары бұрышпен орналастырылған. B класы "Климакс" локомотивтерінің салмағы ең төменгісі 17 тоннадан, ең жоғарғысы 60 тоннаға дейін болды.

С класы

С классы үш доңғалақты конструкция болды, қосымша жетегі бар доңғалақ локомотивке тіркелген су тасымалдайтын тендердің астында орналасқан. Бұл локомотивті суға тоқтаусыз ұзақ уақыт жұмыс істеуге мүмкіндік берді. С классының барлық локомотивтері еңкейтілген цилиндрлермен жабдықталған.

Тірі қалғандар

Солтүстік Америкада шамамен 17 Climax локомотиві сақталған, оның ішінде шамамен бесеуі жұмыс істейді. Австралияда екі локомотив сақталды: № 1694, 2013 жылдың 8 қыркүйегінен бастап қалпына келтіріліп, жұмыс істейді, ол Пуффинг Билли темір жолында, Белгрейвте орналасқан, және № 1653, Тасманияның Хобарт қаласында қойылған. Жаңа Зеландиядағы Climax локомотивтері: № 522, Токомаруда сақталады, № 1203, Грейммут маңындағы Шэнтитаун мұралық паркінде сақталады, № 1317, Те Авамутуда тоқтаусыз қалпына келтірілуде, ал № 1650, 2013 жылы Пукемирода қалпына келтірілуде. Осылайша, Жаңа Зеландияға жеткізілген жеті Climax локомотивінің төртеуі сақталған. Батыс Вирджиниядағы Касс көрікті темір жолы мемлекеттік паркіндегі Climax локомотиві № 9 жұмыс істейді, ол мамырдан қарашаға дейін Чит тауына тұрақты саяхаттарды жүргізу үшін Shay локомотивтерімен бірге пайдаланылады. Нью-Гэмпшир штатының Линкольн қаласында, 93-ші мемлекетаралық тас жолдан тыс орналасқан White Mountain Central Railroad Climax #6 локомотивін негізгі локомотив ретінде пайдаланады. Батыс Вирджиния штатының Дурбин қаласындағы Дурбин және Гринбриер аңғары темір жолының "Дурбин зымыраны" тұрақты саяхаттарында Climax локомотивімен жүреді. Пенсильвания штатының Корри қаласындағы Корри тарихи мұражайында Climax локомотиві өзінің жеке көрме залында қойылған, локомотив теміржолдың бір бөлігінде орналасқан. Мұражай Естелік күнінен Еңбек күніне дейінгі демалыс күндері сағат 14:00-ден 16:00-ға дейін ашық, кіру тегін. Пенсильвания штатының Страсбургтегі теміржол мұражайында қалпына келтірілген Climax локомотиві қойылған. Ол толыққандай қалпына келтірілген Heisler және Shay локомотивтерімен бірге көрсетіледі. Локомотивтер жұмыс істемейді. Канадада екі Climax локомотиві сақталған, екеуі де Британдық Колумбияның Дункан қаласындағы BC Forest Discovery Centre-де орналасқан. Shawnigan Lake Lumber Co. № 2 – 25 тонналық B класындағы локомотив, ол 1910 жылы 1057-ші цех нөмірімен салынған. Hillcrest Lumber Co. № 9 – 50 тонналық B класындағы үлкен локомотив, ол 1915 жылы салынған және Climax цехының 1359-шы нөміріне ие. Hillcrest Lumber Co. № 10 локомотивінің салмағы 70 тоннаны құрайды, қазіргі уақытта Вашингтон штатының Эльба қаласындағы Mt. Rainier Scenic Railroad-та сақталады. Ол қазіргі уақытта жұмыс істемейді және жөндеу күтуде. АҚШ-тың Калифорния штатының Фелтон қаласындағы Roaring Camp And Big Trees Narrow Gauge Railroad-та бір Climax локомотиві орналасқан. Ол бөліктерге бөлінген, 2017 жылы оның қазандығы мен поршеньдері өз буымен жұмыс істей бастады, толыққандай қалпына келтіру 5-10 жылға жоспарланған. Бүгінгі күні тек бір ғана A класындағы Climax локомотиві сақталған. Ол 2019-2020 жылдары сатып алынғанға дейін Алясканың Номе қаласында орналасқан, қазіргі уақытта Пенсильвания штатының Корри қаласында қалпына келтірілуде. Fruit Growers Supply Co. № 3 локомотиві Солтүстік Каролина штатындағы Cradle of Forestry аумағында сақталған. Калифорния штатының Помона қаласындағы Лос-Анджелес округінің жәрмеңке алаңында орналасқан RailGiants Train Museum аумағында Fruit Growers Supply Co. № 3 локомотиві сақталған.

Қайта құрулар

Кейбір Climax локомотивтері, әсіресе A класы, кейін дизельдік немесе бензиндік қуатқа түрлендірілді, және олардың кейбіреулері әлі де осы күйде сақталып, бастапқы шассиі мен жетек механизмін пайдаланады.

Көркем шығармаларда

"Томас және оның достары" телесериалында Фердинанд кейіпкері Climax Class C локомотивінің үлгісінде жасалған.