Кіріспе

Эфиопиялық африкалық қара халықаралық конгресс
Бобо Ашанти (сондай-ақ Бобо Шанти және Бобо Шанти деп те аталады), сонымен қатар Эфиопиялық африкалық қара халықаралық конгресс (Э. А. Б. І. C) – Ямайканың Кингстон қаласына жақын Буль-Бейде пайда болған діни топ. Бобо Ашанти – растафарилердің ең қатаң үйлерінің бірі. Олар өрімдерін жарқын тюрбандармен жауып, ұзын халат киеді және осыған байланысты басқа растафарилерден оңай ажыратуға болады. Кейбір Ньябинги және Израильдің он екі руы расталары шарап ішеді және вегетариандық немесе барлық жейтін (өсімдіктер, жануарлар және саңырауқұлақтар) болады, ал Бобо Ашанти толығымен қатаң вегетариандық және өз антына қатысты Киелі кітаптағы шектеулерді сақтайды; олар тамақтануларына қосымша шектеулер қояды, мысалы, манго немесе қант қамысын жемейді. Боболар аптасына екі рет және әр айдың бірінші жексенбісінде ораза ұстайды. Қауымдағы барлық әндер мен құрмет көрсетулер «Иманнуил I Селасси I Ях I Растафари» фразасымен аяқталады. «Мен» – бірлікті білдіреді. Бобо Ашанти басқа растафарилер сияқты марихуана тартады, бірақ оны жұрт алдында тартпайды, себебі ол ғибадат уақытында орындалатын қасиетті амал. «Қасиетті шөп» болғанымен, марихуананы Бобо Шанти қауымдастығында өндіруге рұқсат етілмейді, өйткені бұрын Ямайкада марихуана заңсыз болған, бірақ қазір растафарилер үшін заңды.

Шығу тегі

Бобо Ашанти ("Бобо" сөзі Иярик тілінде "қара" деген мағынаны білдіреді; ал "Ашанти" Гананың Ашанти халқына сілтеме жасайды, Бобо оларды өз ата-бабалары деп санайды) 1958 жылы Эммануэль Чарльз Эдвардс құрған. Бұл кезең "groundation" деп белгілі, онда африкалықтар мен құлдардың ұрпақтарын Кингстонға қайтару талаптарымен көптеген наразылықтар өтті. Эммануэль Чарльз Эдвардс – наразылықтардың жетекшісі, ол билік тарапынан жасаған әрекеттері үшін қатты соққыға ұшырағаннан кейін "патша" деп аталды. Осы оқиғадан кейін ол Растафари принциптерін қатаң сақтамайтындардан бөлініп, Бобо Ашанти сарайын сепаратистік қозғалыс ретінде құрды. Ол Кингстонда алғашқы Бобо Ашанти қауымын құрды, кейіннен мүшелерінің көпшілігі бүгінге дейін тұратын Буль-Бейге көшті. Бобо Ашанти өздерінің сарайын Растафари дінінің "Құдай қызметкерлерінің ордені" деп санайды, себебі олар ең радикалды діни көзқарастарды ұстанады және діни білім береді, сондай-ақ аккредиттеуден өткізеді. Діни қызметкер, пайғамбар немесе императрица атанғандар өз елдерінде EABIC принциптерін сақтауға міндетті. Буль-Бейдегі қауым өте біріккен және кедей адамдар үшін пана болып табылады, себебі ол тегін баспана, тағам және білім беру мүмкіндігін ұсынады. Оның ізбасарлары Принц Эммануэльді "Дада" деп атайды, бұл ат Иди Аминнен алынған, оны Иди Амин Дада деп атаған. Боболар Эммануэльді Маркус Гарви мен Хайле Селассие I-мен бірге үштік құрайтын тұлға ретінде қарастырады, онда Селассие патша, Гарви пайғамбар, ал Эммануэль бас діни қызметкер болып есептеледі. Растафарилер Маркус Гарвиді панафриканизм идеясын қолдағандығы үшін мақтайды, ол Африка құрлығындағы барлық африкалықтарды біріктіріп, гендерлік, әлеуметтік және экономикалық теңдікке қол жеткізуді мақсат етеді. 1916 жылғы қоштасу сөзінде Гарви қара терілі патшаның болашақта таққа отыратынын жариялады, осы орынды Хайле Селассие қара ұлттың басшысы және Мәсіх ретінде толтырды. Ол Альфа патшаның қайта жаралуы деп саналады, ал Императрица Менен – Омега патшайымының қайта жаралуы деп есептеледі.

Гендерлік иерархия

Бобо Ашанти әйелдері дәстүрлі, бірақ күрделі әлеуметтік рөл атқарады. Дәстүрлі діни және мәдени нормаларға сәйкес, ерлер үйден тыс жұмыстар мен қаржы жауапкершілігін жүктесе, әйелдер үй шаруасын және балаларды тәрбиелеуге жауапты. Қарым-қатынастағы әйелге "Императрица", ал еркелге "Король", "Корольмен" немесе "басшы" деген атақтар беріледі. Әйелдер міндетті түрде аяқтарын, қолдарын және шаштарын орамалмен жабулары керек. Бобо Ашанти қауымындағы ерлер діни қызметтер мен жиналыстарды өткізетін дін қызметкерлері деп есептеледі.

Бобо Ашанти поп-мәдениетте

Регги жанры 1960 жылдары Ямайкадағы растафарилердің мәдени өркендеуі мен қарым-қатынасының бір түрі ретінде пайда болды, әсіресе Растафаридің Ньябингхи үйі арқылы Ньябингхи барабандарының көмегімен. Регги растафарилердің басты тақырыбы болып табылатын расизм мен либерализмге қарсы қоғамда өзгерістер тудырудың қуатты құралы ретінде өркендеді. Басқа растафари топтарынан ерекшелігі, Бобо Ашанти регги музыкасына қарсы, оны шайтандық деп санайды. Дегенмен, 1990 жылдардың ортасынан бастап Бобо Ашантиден көптеген регги әртістері шықты; олардың ең танымалдары – Sizzla, Capleton, Anthony B, Lutan Fyah, Turbulence, Ras Shiloh. Бұл әртістердің Бобо қауымдастығымен нақты байланысы мен діни көзқарастары әлі анық емес, кейбір деректер олардың Бобо Ашантилық болмысын көбінесе өзіндік сипаттама мен сән ретінде қолданады деп болжайды. Мысалы, Sizzla әнінің бірінде Бобо Ашанти киетін шаштарды атап көрсетеді: «Бун от пен адамдарға, құлыптары бар, бірақ Растаман үйіне бармайды, оларды клубтарда және пабтарда көресің, ал олар ешқашан үйдің төбесіне жақындамайды», бұл олардың сенімнен алшақтағанын, бірақ мәдениетін сақтайтынын көрсетеді. Capleton музыкасында Бобо Ашантидің діни сенімдерін және батыстық киім-кешек пен сәнге қарсы тұруын қабылдайды, мысалы: «Жоғарыдан Бобо Ашантиді шақырыңдар, қой қорасынан қасқырды бөліңдер». Мұндағы «қой қорасы» – Бобо Ашанти және басқа да таза растафарилер, ал «қасқыр» – әлі де жануар етін жейтін «жалған» расталар, сондай-ақ басқа да ет жеушілер. Раста әншілері ондаған жылдар бойы «қой терісін жамылған қасқырлар» туралы әндер айтып келеді. Dennis Brown, Fred Locks, Big Youth, John Holt, Sugar Minott және тағы басқалар. Қасқырлар – ет жейтін жыртқыштар, ал қойлар – керісінше, бағушының қорғауында өмір сүретін мейірімді вегетариандар. Расталар өздерін қоймен теңестіреді, Жах Растафари, Жақсы Бағушының қорғауында өмір сүреді. Олардың жүнді шаштары қойдың жүніндей болып торығады. Sizzla жиі шаш өсірген, бірақ жануар етін жеуден бас тартпаған расталарды (Сандар кітабының 6-тарауына сәйкес) «жүн астындағы қасқыр» деп атайды. Басқа әртістер, мысалы, Beenie Man Emmanuelдың еңбегін жоғары бағалаған, бірақ растафари дінінің тармақтарға бөлінуін қажетсіз деп санайды, мысалы: «Енді Emmanuel қайтыс болды, барлығы құлады, төбе үш бөлікке бөлінді, үш ұлынан ажырады». Екінші жағынан, жас Бобо әртістері Бобо Ашанти қауымының батырлары немесе қорғаушылары болуға бейім. Capleton сияқты әртістер Бобо Ашанти рухына адал және «Біз, Selassie отбасының барлығы, бірақ Жах» сияқты мәлімдемелер жасайды. Бобо Ашантидің консервативті және қатаң мінезі кейде расталардың қарапайым және қатаң емес үйлерінен шыққандары ислам фундаментализмімен салыстырылады. Midnite және Lutan Fyah сияқты әртістер тіпті Боболарды «жамайкалық талибандар» деп атады, өйткені екеуі де өз музыкаларында «Бобо Шанти Талибан» терминін қолданды. Бұл метафора Боболардың киімі мен шапанына сілтеме жасайды, бірақ олардың түсі мен стилі әртүрлі. Бобо Ашанти әртісі Junior Reid өзінің музыкасында осы идеяларды білдіреді, иммиграция одан бомбалау кезінде қайда болғаны туралы сұрақтар қойғанын және адамдар оны арабпен шатастырғанын айтады.