Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Феодалдық Жапонияның Минамото және Тайра кландары арасындағы қақтығыс (1180–85)
Conflict between the Minamoto and Taira clans of feudal Japan (1180–85)
Генпей соғысы (源平合戦) – Жапонияның соңғы Хейан кезеңінде Тайра және Минамото кландары арасындағы ұлттық азаматтық соғыс. Ол Тайраның құлдырауына және 1192 жылы Минамото но Ёритомоның басшылығымен Камакура шогунатының құрылуына әкелді, ол өзін шогун деп тағайындап, Жапонияны Камакураның шығыс қаласынан әскери диктатор ретінде басқарды. Бұл 1179 жылы Тайраның жасаған төңкерісінен кейін, барлық үкіметтік лауазымдардан қарсыластарын алып тастап, оларды елден қууымен және 1180 жылы Минамото бастаған Тайраға қарсы соғысқа шақырумен басталды. Одан кейін Киотоның жанында Удзи шайқасы болды, ол бес жылдық соғыстың бастамасы болды және Дано-ура теңіз шайқасында Минамотоның шешуші жеңісімен аяқталды. Алайда, 1189 жылғы Осю шайқасы осы азаматтық соғыс кезеңіндегі соңғы шайқас болғаны айтылады, себебі ол Солтүстік-Шығыс Жапонияны аннексиялау арқылы Ёритомоның бүкіл елдегі үстемдігін толықтырды. "Генпей" атауы (кейде "Гемпей" деп латынша жазылады) "Минамото" (源 Gen) және "Тайра" (平 Hei) канджилерінің басқаша оқылуынан шыққан. Бұл қақтығыс жапон тілінде екі императорлық дәуірдің арасында болғандықтан, Jishō–Juei соғысы (治承・寿永の乱) деп те аталады. Жапонияда кейде "Генпей Кассен" термині қолданылады, бірақ бұл соғысты атау үшін "Генпей" терминінің қолданылуы тиімсіз деп саналады.
The Genpei War (源平合戦) was a national civil war between the Taira and Minamoto clans during the late Heian period of Japan. It resulted in the downfall of the Taira and the establishment of the Kamakura shogunate under Minamoto no Yoritomo, who appointed himself as Shōgun in 1192, governing Japan as a military dictator from the eastern city of Kamakura. It followed a coup d'état by the Taira in 1179 with the removal of rivals from all government posts, and subsequently banishing them, and a call to arms against the Taira, led by the Minamoto in 1180. The ensuing Battle of Uji took place just outside Kyoto, starting a five year long war, concluding with a decisive Minamoto victory in the naval Battle of Dan no ura. However, it has been pointed out that the Battle of Ōshū in 1189 was the last battle during this period of civil war, as it completed Yoritomo's nationwide domination through the annexation of Northeast Japan. The name "Genpei" (sometimes romanized as Gempei) comes from alternate readings of the kanji "Minamoto" (源 Gen) and "Taira" (平 Hei, pronounced as the second element in some compounds as pei). The conflict is also known in Japanese as the Jishō–Juei War (治承・寿永の乱), after the two Imperial eras between which it took place. The term Genpei Kassen is sometimes used in Japan, but it has been argued that it is not appropriate to use the term "Genpei" for this war.
Өмірбаян
Генпей соғысы – екі бұрын айтылған клан арасындағы он жылдық қақтығыстың шешімі болды, олар императорлық сарайдың үстемдігі үшін және, нәтижесінде, Жапонияны бақылау үшін күресті. Хоген көтерілісі мен одан кейінгі жылдардағы Хэйдзи көтерілісінде Минамото тайралардан билікті қайтаруға тырысты, бірақ оларға бұл әрекет сәтті болмады. 1180 жылдың маусым айында Киёмори императорлық биліктің орталығын Фукухара-кёға көшірді, "оның негізгі мақсаты патшалық отбасын тығыз бақылауға алу болды". Осы сәтте Минамото но Йоритомо Минамото кланының жетекшілігін өз қолына алып, елді аралап, одақтастарын іздеуге кірісті. Идзу провинциясынан шығып, Хаконе өткеліне бет алғанда, ол Ишибашияма шайқасында Тайрадан жеңілді. 1181 жылы шайқастар жалғасты. Минамото но Юкие Суноматагава шайқасында Тайра но Шигехира басқарған әскерден жеңілді. Дегенмен, "Тайралар өз жеңісін дамыта алмады".
The Genpei War was the culmination of a decades long conflict between the two aforementioned clans over dominance of the Imperial court and, by extension, control of Japan. In the Hōgen Rebellion and in the Heiji Rebellion of earlier decades, the Minamoto attempted to regain control from the Taira and failed. In June 1180, Kiyomori moved the seat of imperial power to Fukuhara kyō, "his immediate objective seems to have been to get the royal family under his close charge." It was at this point that Minamoto no Yoritomo took over leadership of the Minamoto clan and began traveling the country seeking to rendezvous with allies. Leaving Izu Province and heading for the Hakone Pass, he was defeated by the Taira in the battle of Ishibashiyama. Fighting continued the following year, 1181. Minamoto no Yukiie was defeated by a force led by Taira no Shigehira at the Battle of Sunomatagawa. However, the "Taira could not follow up their victory."
Генпей соғысының салдары
Тайра әскерлерінің жеңілісі Тайраның "астанадағы билігінің" аяқталуын білдірді. 1185 жылдың желтоқсанында Го Ширакава Йоритомоға салық жинау және "барлық провинцияларда уәкілдер мен қамал бастықтарын тағайындау" құқығын берді. Соңында, 1192 жылы Го Ширакаваның қайтысынан кейін, Йоритомоға императорлық комиссия – Сей-и Тайшогун атағы берілді. Бұл Жапонияда феодалдық мемлекеттің бастауы болды, ал нақты билік енді Камакурада шоғырланды. Дегенмен, Киото "мемлекеттік салтанаттар мен рәсімдер орталығы" және заң жүзіндегі астана болып қала берді.
The defeat of the Taira armies meant the end of Taira "dominance at the capital". In December 1185, Go Shirakawa granted to Yoritomo the power to collect taxes, and "appoint stewards and constables in all provinces". Finally, in 1192, after Go Shirakawa's death, Yoritomo was granted the imperial commission Sei i Tai Shōgun. This was the beginning of a feudal state in Japan, with real power now in Kamakura. However, Kyoto remained the "seat of national ceremony and ritual" and the de jure capital.
Ауқымы
1189 жылы Камакура үкіметі мен Солтүстік Фудзивара арасында болған Ошу шайқасы, шындығында, осы азамат соғысы кезеңіндегі соңғы шайқас болды. Сенімсіз дереккөз: себебі автор Казухико Кавамура (川村一彦) жапондық Уикипедиядан көшіру арқылы көптеген электрондық кітаптар жариялаған. Қараңыз: ja:WP:CFW#川村一彦の著作物 ([[:ja:Special:PermaLink/95865494#川村一彦の著作物]). Ол Дева және Муцу провинцияларын қосып алу арқылы Йоритомоның бүкіл ел бойынша билігін толыққанды орнатып, осы шайқас бірінші әскери үкімет – Камакура шогунатының құрылуын қадағалады.
It has been pointed out that the Battle of Ōshū fought between the Kamakura government and the Northern Fujiwara in 1189 was in fact the last battle during this period of civil war,Unreliable source: reason=The author Kazuhiko KAWAMURA (川村一彦) has published many ebooks through copy paste plagiarism from the Japanese Wikipedia. Please see :ja:WP:CFW#川村一彦の著作物 ([[:ja:Special:PermaLink/95865494#川村一彦の著作物 as it completed Yoritomo's nationwide domination through the annexation of Dewa and Mutsu Province, and that its end marked the establishment of the first military government, the Kamakura shogunate.
Атауы
Жапонияда кейде Генпей Кассен (源平合戦), Генпей Соран (源平争乱) және Генпей но Татакай (源平の戦い) терминдері қолданылады, бірақ бұл соғысқа «Генпей» терминін қолдану тиімсіз деп саналады, өйткені ол соғыстың қатысушыларын дәл көрсете алмайды. Шындығында, Минамото кланының басшысы сол кезде самурай емес, сарай ақсұлы болған, ал кланның басшысы болған алғашқы самурай 14 ғасырда Ашикага Йосимицу болды. Бұл, шын мәнінде, Минамото және Тайра кландары арасындағы ғана соғыс емес, Минамото кланының жағында Тайра кланының көптеген мүшелері де күрескен, ал осы екі кланның мүшелері самурайлар емес, императорлық сарайда сарайлық дәрежеде қызмет еткен және соғысқа қатысы жоқ адамдар да болды. Соғысқа самурай емес Минамото мен Тайра кландарының мүшелерінің тікелей немесе жанама түрде қатысқандығына немесе көмектескендігіне ешқандай жазбалар жоқ, сондай-ақ олардың қатысуына себеп болған ешбір мотив те табылған жоқ. Минамото кланының көптеген мүшелері, мысалы, Такеда Нобуёши және Минамото но Йосинака Тайра кланына қарсы қару көтергені рас. Сондай-ақ, Минамото кланына жататын, бірақ Тайра кланы үшін соғысқан адамдар да болды, себебі олар Тайра кланымен туыстық немесе міндеттеме байланыста болды. Әртүрлі Минамото кландары бір уақытта көтерілгенімен, олардың барлығы бастапқыда Минамото но Ёритомоның басшылығында болған жоқ. Шындығында, Кавачи Генджидің заңды мұрагері болған есімдердің бірі жоқ, тіпті егер біз Кавачи Генджидің өкілі самурай болған Минамото но Йошиеден бастап мұрагерлікке шектелсек те, бұл лауазымға тек Ёритомо ғана ие бола алды деуге болады. Ёритомо 1155 жылы Окура шайқасында әкесі мен кіші інісін өлтіріп, билікке келген Йошитомоның мұрагері болды. Дегенмен, Минамото но Йосинака, Минамото но Йосикатаның мұрагері, және Йоситамо мен Йосикатаның кіші інісі Юкие де осы лауазымға үміткер бола алатын. 2007 жылғы жапондық вестерн фильмі «Сукияки Вестерн Джанго» фильміндегі Генджи және Хайке бандалары арасындағы қақтығыс нақты Генпей соғысына ұқсас, бірақ «бірнеше жүз жылдан кейін» болған оқиға. 61-ші Тайга драмасы «Шогунның 13 әміршісі» Генпей соғысын алғашқы 17 эпизодта көрсетеді.
The terms Genpei Kassen (源平合戦), Genpei Sōran (源平争乱) and Genpei no Tatakai (源平の戦い) are sometimes used in Japan, but it has been argued that it is not appropriate to use the term "Genpei" for this war, as it does not accurately represent the belligerents of the war. In fact, the head of the Minamoto clan at the time was not a samurai but a court noble, and the first samurai to be the head of the clan was Ashikaga Yoshimitsu in the 14th century. In reality, it was not exclusively a war between the Minamoto clan and the Taira clan, and there were many members of the Taira clan fighting on Minamoto clan's side, as well as members of these two clans serving as court nobles at the Imperial Court that were not samurai and had nothing to do with the war. There is no record of any direct or indirect complicity or assistance by the non samurai Minamoto and Taira clan members to the war, and no record of any motive for their involvement exists. It is true that many members of the Minamoto clan, such as Takeda Nobuyoshi and Minamoto no Yoshinaka, rose to arms against the Taira clan. There were also many who belonged to the Minamoto clan, but who fought for the Taira clan because they had a kinship or a duty to the Taira clan. Although the various Minamoto clans rose up simultaneously, not all of them were under the command of Minamoto no Yoritomo from the beginning. In fact, the actual Kawachi Genji had no single legitimate lineage, and even if we were to limit ourselves to the succession of Minamoto no Yoshiie, who was the representative samurai of the Kawachi Genji, it was not only Yoritomo who could have claimed that position. Yoritomo was the heir of Yoshitomo, who had risen to that position by killing his father and younger brother during the Battle of Ōkura in 1155. However, Minamoto no Yoshinaka, the heir of Minamoto no Yoshikata, and Yukiie, the younger brother of Yoshitomo and Yoshikata, could have claimed the position as well. The conflict between the Genji and Heike gangs in the 2007 Japanese Western film Sukiyaki Western Django mirrors that of the actual Genpei war, albeit "a few hundred years after." The 61st Taiga Drama, The 13 Lords of the Shogun, features the Genpei War in the first 17 episodes.
Ойындар
Cinemaware-дің 1989 жылы Amiga платформасы үшін шығарған Lords of the Rising Sun ойыны Генпей соғысын бейнелейді. 2011 жылдың 21 қыркүйегінде The Creative Assembly компаниясы Total War: Shogun 2 ойынына "Самурайлардың көтерілісі" атты қосымша пакетін (DLC) шығарды, ол ойыншыларға Тайра, Минамото немесе Фудзивара әулеттерінің мүшелері болып ойнауға мүмкіндік береді. Ойыншылар провинцияларды дамыту, дипломатия, зерттеу және әскери әрекеттер арқылы Генпей соғысының барысын өздері анықтай алады. Ensemble Studios-тің 1999 жылғы Age of Empires II ойынына жасалған "The Forgotten" кеңейтуі 2013 жылы шыққан Age of Empires II: HD Edition нұсқасымен бірге тегін ұсынылды. Онда ойыншы Киотоны басып алуға дейін бес Тайра ханзадасына шабуыл жасайды. Namco компаниясының 1986 жылғы аркадтық ойыны Genpei Tōmaden Генпей соғысының нәтижесінде Жапонияға қараңғылық келгенін көрсетеді, қайта тірілген Тайра но Кагекио Минамото но Йоритомоның демондық бейнесін жеңуге міндетті. 2005 жылғы "Генджи: Самурайдың таңы" және оның жалғасы оқиға қақтығыстың фантастикалық тұрғыдан қайта жаңартылған нұсқасында өрбиді. Nioh 2 ойынының "Тенгу шәкірті" DLC-сінде басты кейіпкер Генпей соғысы кезіне оралып саяхаттайды.
Cinemaware's 1989 Amiga title Lords of the Rising Sun features the Genpei War. On 21 September 2011, The Creative Assembly released a DLC pack for Total War: Shogun 2 entitled "Rise of the Samurai", which allows players to play as members of the Taira, the Minamoto, or the Fujiwara families. Through a complex system of province building, diplomacy, research, and combat, players can decide the outcome of the Genpei War for themselves. "The Forgotten", an expansion developed for Ensemble Studios's 1999 Age of Empires II which was released for free with 2013's Age of Empires II: HD Edition included a scenario based loosely on the Battle of Kurikara. The player attacks five Taira princes before taking Kyoto. Namco's 1986 arcade horror/fantasy Genpei Tōmaden imagines the outcome of the Genpei War bringing an age of darkness to Japan, with a resurrected Taira no Kagekiyo tasked to defeat a demonic rendition of Minamoto no Yoritomo. The 2005 action game Genji: Dawn of the Samurai and its sequel, are set in a more fantastical reimagining of the conflict. In the Nioh 2 DLC The Tengu's Disciple, the Protagonist travels back in time to the Genpei War.