Кіріспе
Джон Элвин Рей (10 қаңтар 1927 – 24 ақпан 1990) – американдық әнші, ән жазушы және пианист. 1950-ші жылдардың көп бөлігінде өте танымал болған Рейді сыншылар рок-н-роллдың пайда болуына үлкен үлес қосқан адам ретінде атады. Тони Беннетт Рейді «рок-н-роллдың әкесі» деп атады, ал тарихшылар оны жанрдың дамуындағы маңызды тұлға ретінде таниды. Орегон штатының Даллас қаласында туып өскен, жартылай саңырау Рей 15 жасында Портленд радиостанцияларында кәсіби әншілік жолын бастады. Ол Детройттегі шағын, көбінесе афроамерикандық клубтарда ән айту арқылы жергілікті жұрттан танылды, 1949 жылы оны байқап, Columbia Records компаниясының еншілес фирмасы – Okeh Records-пен келісімшарт жасасты. Ол Америка Құрама Штаттарында өзінің дебюттік альбомы «Джонни Рей» (1952) және 78 айналымдық синглы арқылы тез дамыды, олардың екі жағы да Billboard журналының хит-парадына енді: «Cry» және «The Little White Cloud That Cried». 1954 жылы Рей Этель Мерман мен Мэрилин Монро қатысқан «Шоу-бизнес – бұл бизнес емес» фильміндегі актерлер тобының құрамында түсті. Музыкалық мансабы 1957 жылы төмендеп, 1960 жылы американдық дискілік компаниясы онымен келісімшартты бұзды. Ол Америкада қайтадан танымал болмады және 1973 жылдан кейін американдық теледидарда сирек көрінді. Алайда, Ұлыбритания мен Австралиядағы оның жанкүйерлері 1990 жылы бауыр жетіспеушілігінен қайтыс болғанға дейін берік болды. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, отбасы Орегон штатының Портленд қаласына көшті, онда Рей Франклин орта мектебінде оқыды. 13 жасында Рей «жапқыш тастау» деп аталатын скауттық рәсім кезінде болған оқиғадан кейін сол құлағын естімейтін болды. Кейінірек Рей есту аппаратын киіп өнер көрсетті. 1958 жылы жасалған операциядан кейін ол екі құлағымен де көбінесе естімейтін болды, бірақ есту аппараттары оның жағдайын жақсартты. Рей өзінің саңырау болуының мансабы мен орындау стиліне үлкен әсер еткенін айтып, былай деді: «Менің шыншылдыққа деген қажеттілігім бала кезімде естімейтін болған кезден басталады. Мен өзімді оңаша ұстай бастадым. Мен басқа адамдармен қарым-қатынас жасауға эмоционалдық қажеттілік сезіндім». Ол Джейн Пауэлл атты жергілікті әншімен бірге өнер көрсетті. Flame клубында өнер көрсеткен кезде Рей WKMH радиостанциясының ди-джеі Робин Сеймурмен бірге өнер көрсеткен Берни Лэнг атты ән жарнамалаушының назарын аударды. Лэнг әншіні Okeh Records лейблінің Дэнни Кесслеріне сату үшін Нью-Йоркке барды. Кесслер Нью-Йорктен келді, ол, Лэнг және Сеймур Flame клубына барды. Сеймурдың айтуынша, Кесслер: «Білмеймін. Бұл бала сахнада жақсы көрінеді, бірақ ол ешқашан жазбаға түспейді» деді. Сеймур және Columbia Records компаниясының жергілікті кеңсесінің өкілі Лоуэлл Уорли Кесслерді Рейдің сынақ жазбасын жасауға көндірді. Уорли Детройттегі United Sound Studios студиясында жазба жасауды ұйымдастырды. Сеймур Дик Осгудқа Рейдің басқаруындағы үш тараптық келісім туралы ауызша келісімге қол қойылғанын айтты. Алайда, келісім түсініксіз жойылып, Сеймурдың Кесслермен достығы да аяқталды. Рейдің Okeh лейблі үшін жазған алғашқы әні «Whiskey and Gin» 1951 жылы сәл ғана танымал болды. Okeh компаниясының аналық фирмасы Columbia Records компаниясының басшылары Рейдің ақ нәсілді тыңдаушылардың арасында танымал болғанын түсінгенде, оны Columbia лейбліне көшірді. 1952 жылы ол «Cry» және «The Little White Cloud That Cried» екі жақты хит-синглымен американдық музыкалық чарттарды басып алды. 78 айналымдық синглдың екі миллионнан астам данасы сатылып, Рейдің орындау стилі жасөспірімдердің көңілін жаулады және ол тез арада жасөспірімдердің сүйіктісіне айналды. 1952 жылғы 6 қаңтарда «Toast of the Town» бағдарламасының тікелей эфирінде оның 1955 жылы «Эд Салливан шоуы» деп аталған кең таралған бағдарламаға бірнеше рет қатысуы болды. Рейдің орындау стилінде кейінірек рок-н-роллмен байланысты театрлық элементтер болды, соның ішінде шашын жыртып, еденге құлап, сахнада жылау. Бір деректе Рей «Элвис пен рок-н-роллдың ашық жыныстық энергиясына жол ашты [және] Битлз, Боб Дилан және Элтон Джон оның өнерлі стильдеріне үлкен әсер еткенін айтады». Сондай-ақ, Рейдің менеджері Элвис Преслидің Джоннидің концерттерін жиі қарағанын айтты. 20th Century Fox компаниясының басшылары оны «Шоу-бизнес – бұл бизнес емес» (1954) фильмінің актерлік құрамына енгізді, онда Этель Мерман оның анасы, Дэн Дейли оның әкесі, Дональд О'Коннор оның ағасы, Митзи Гейнор оның қарындасы және Мэрилин Монро оның қарындасының күйеуі рөлін ойнады. Оның екінші және соңғы фильмдегі рөлі 1968 жылы кинотеатрларда көрсетуге арналған, бірақ көрсетілмеген «Rogue's Gallery» фильміндегі полиция офицерінің эпизодтық рөлі болды. Ол 1972 жылы NBC телеарнасы көрсеткенге дейін көпшілікке көрсетілмеді және ешқашан кинотеатрларда көрсетілген емес. 1980-ші жылдары Рейге «Шоу-бизнес – бұл бизнес емес» фильмінен кейін тағы бір танымал фильм түсірмегеніне қатысты сұрақ қойылғанда, ол: «Маған ешқашан ұсыныс жасамады» деп жауап берді.
John Alvin Ray (January 10, 1927 – February 24, 1990) was an American singer, songwriter, and pianist. Highly popular for most of the 1950s, Ray has been cited by critics as a major precursor to what became rock and roll, for his jazz and blues influenced music, and his animated stage personality. Tony Bennett called Ray the "father of rock and roll", and historians have noted him as a pioneering figure in the development of the genre. Born and raised in Dallas, Oregon, Ray, who was partially deaf, began singing professionally at age 15 on Portland radio stations. He gained a local following singing at small, predominantly African American nightclubs in Detroit, where he was discovered in 1949 and subsequently signed to Okeh Records, a subsidiary of Columbia Records. He rose quickly from obscurity in the United States with the release of his debut album Johnnie Ray (1952), as well as with a 78 rpm single, both of whose sides reached the Billboard magazine's Top Hot 100 chart, "Cry" and "The Little White Cloud That Cried". In 1954, Ray made his first film, There's No Business Like Show Business as part of an ensemble cast that included Ethel Merman and Marilyn Monroe. His career in the music business in his native United States began to decline in 1957, and his American record label dropped him in 1960. He never regained a strong following there and rarely appeared on American television after 1973. His fanbases in the United Kingdom and Australia, however, remained strong until his death in 1990 of complications from liver failure. After the United States entered World War II, the family moved to Portland, Oregon, where Ray attended Franklin High School. At age 13, Ray became deaf in his left ear following a mishap that occurred during a Boy Scout ritual called a "blanket toss". In later years, Ray performed wearing a hearing aid. Surgery performed in 1958 left him almost completely deaf in both ears, although hearing aids helped his condition. Ray credited his deafness as pivotal to his career and performance style, saying, "My need for sincerity traces back to when I was a child and lost my hearing. I became withdrawn. I had an emotional need to develop a relationship to other people." sharing billing with Jane Powell, then a local young singer. While performing at the Flame, Ray attracted the attention of song plugger Bernie Lang, who saw him perform with local DJ Robin Seymour of WKMH. Lang went to New York to sell the singer to Danny Kessler of the Okeh Records label. Kessler came over from New York, and he, Lang, and Seymour went to the Flame. According to Seymour, Kessler's reaction was, "Well, I don't know. This kid looks well on the stand, but he will never go on records." It was Seymour and Lowell Worley of the local office of Columbia Records who persuaded Kessler to have a test record made of Ray. Worley arranged for a record to be cut at United Sound Studios in Detroit. Seymour told reporter Dick Osgood that there was a verbal agreement that he would be cut in on the three way deal in the management of Ray. However, the deal mysteriously evaporated, and so did Seymour's friendship with Kessler. Ray's first record for the race label Okeh, the self penned R&B number "Whiskey and Gin", was a minor hit in 1951. When executives at Okeh's parent Columbia Records realized that the Caucasian Ray had developed a fan base of Caucasian listeners, he was moved over to the Columbia label. In 1952, he dominated the American popular music charts with the double sided hit single of "Cry" and "The Little White Cloud That Cried". Selling over two million copies of the 78 rpm single, Ray's delivery struck a chord with teenagers and he quickly became a teen idol. The live television broadcast of Toast of the Town on January 6, 1952, included the first of his several appearances on the widely seen program that officially changed its title in 1955 to The Ed Sullivan Show. Ray's performing style included theatrics later associated with rock and roll, including tearing at his hair, falling to the floor, and crying on stage. One source states that Ray "opened the way for Elvis and the overt sexual energy of rock and roll [and] is credited by the Beatles, Bob Dylan, and Elton John as being a formative influence on their artistic styles". As well, Ray's manager said that Elvis Presley often watched Johnnie's concerts. 20th Century Fox executives included him in the ensemble cast of the film There's No Business Like Show Business (1954) alongside Ethel Merman as his mother, Dan Dailey as his father, Donald O'Connor as his brother, Mitzi Gaynor as his sister, and Marilyn Monroe as his sister in law. His second and final film role was a cameo as a police officer in Rogue's Gallery, which was intended for release to cinemas in 1968 but was withdrawn. It wasn't seen publicly until NBC telecast it in 1972, and it never was distributed to theaters. In the 1980s when Ray was asked why he never had made another widely seen film after There's No Business Like Show Business, he replied, "I was never asked."
Кейінгі мансап
Рей журналист және телешоулардың панелі Дороти Килгалленмен жақын қарым-қатынаста болды. Олар оның АҚШ-та кенеттен танымал болғаннан кейін танысты. Америкалық мансабының төмендеуіне қарамастан, олардың арасы тығыз болды. 1965 жылы Килгаллен қайтыс болғаннан екі ай бұрын, оның газет бағанында Рейдің Нью-Йорктегі «Латын кварталында» және Невада штатының Лас-Вегасындағы «Tropicana Resort & Casino»-дағы өнер көрсетулері жарияланды. Рей Испанияда сегіз айлық демалыстан кейін «Латын кварталында» өнер көрсетуді бастады, осы уақытта ол және жаңа менеджері Билл Франклин 1951 жылдан 1963 жылға дейін Рейді басқарған Берни Лэнгпен келісімшарттарын бұзды. Рей мен Гарланд бірге Дания мен Швеция сияқты елдерде өнер көрсетті; олар 19 наурызда Стокгольмде ойнады. 1970 жылдардың басында Рейдің американдық мансабы шектеулі деңгейде жанданды, өйткені ол он жылдан астам уақыттан бері альбом немесе сингл шығармаған еді. 1970 жылы «Энди Уильямс шоуында» және 1972 және 1973 жылдары үш рет «Джонни Карсонмен кеш» телешоуында пайда болды. Оның жеке менеджері Билл Франклин 1976 жылы қызметтен кетіп, бірнеше жылдан кейін әншімен байланысын үзіп қойды. Оның американдық мансабының қайта жандануы қысқа болды, өйткені 1980-жылдардың басында оның мансабы төмендеуге басталды. 1981 жылы Рей Алан Эйхлерді менеджер ретінде тағайындады және өзінің алғашқы 25 жылындағыдай үлкен оркестрлермен емес, аспаптық триомен өнер көрсетуді қайта бастады. 1981 жылы Рей мен трио Нью-Йорктегі «Марти» клубында (Үшінші авеню және 73-ші көше) өнер көрсеткен кезде, «The New York Times» газеті былай деп жазды: «Мырза Рейдің алғашқы табысынан бері АҚШ-та сирек көрінуі және естілуі қызық, өйткені оның ритм-энд-блюз стиліндегі ән айтуы рок-н-роллдың дамуына ықпал етті. Жақында «The Beatles» тобының мүшесі Ринго Старр, «The Beatles» тобының жас кезінде тыңдаған үш әншісі Чак Берри, Литтл Ричард және Джонни Рэй болғанын айтты». Ол Билли Айдолдың «Don't Need a Gun» бейнеклипінде де пайда болды және оның есімі әннің мәтінінде айтылады. Осы кезеңде Рей АҚШ-та, мысалы, Калифорния штатының Лос-Анджелес округіндегі «Citrus College» сияқты кішкентай орындарда өнер көрсетті. Ол 1987 жылы «үлкен топпен» өнер көрсетті, деп хабарлады сол жылы «Los Angeles Times» газеті. Сондай-ақ, ол Голливудтағы «Vine St. Bar and Grill» клубында өнер көрсетті, онда оның шоуы «KKJZ» («K Jazz») радиосы арқылы тікелей эфирде берілді. 1987 жылдың ақпан айында Луизиана штатының Александрия қаласындағы орта мектеп спорт залында Рей, Барбара Макнейр және басқа да жұлдыздардың қатысуымен «Биг-бенд галасы» өтті. Рейдің АҚШ-тағы танымалдылығы 1980 жылдары төмендеуіне қарамастан, Австралия, Англия және Шотландия промоутерлері оны 1989 жылға дейін, оның өнер көрсетулерінің соңғы жылына дейін үлкен орындарға шақырды.
While Ray's popularity continued to wane in the United States throughout the 1980s, Australian, English and Scottish promoters booked him for large venues as late as 1989, his last year of performing.
Музыкалық әсерлері
Рей евангелистік музыкаға және көптеген афроамерикандық әншілерге, әсіресе Билли Холидей, Литтл Мисс Корншукс, Лаверн Бейкер, сондай-ақ Джуди Гарланд пен Кей Старрға зор ықпал болды.
Диаграммалық хиттер
Жыл Атауы Диаграммадағы орындар АҚШ CB USR&B Ұлыбритания 1951 "Cry" (Four Lads есебінен) 1 — 1 — "The Little White Cloud That Cried" (Four Lads есебінен) 2 — 6 — 1952 "Please, Mr. Sun" (Four Lads есебінен) 6 — — — "Here Am I Broken Hearted" (Four Lads есебінен) 8 — — — "What's the Use?" (Four Lads есебінен) 13 — — — "Walkin' My Baby Back Home" 4 6 — 12 "All of Me" 12 — — — "A Sinner Am I" (Four Lads есебінен) 20 — — — "Love Me (Baby Can't You Love Me)" 25 — — — "Faith Can Move Mountains" — 20 — 7 "Gee, But I'm Lonesome" — 37 — — "A Full Time Job" (Doris Day есебінен) 20 21 — 11 "Ma Says, Pa Says" (Doris Day есебінен) 23 28 — 12 1953 "I'm Gonna Walk and Talk With My Lord" (Four Lads есебінен) 24 — — — "Somebody Stole My Gal" 8 24 — 6 "Candy Lips" (Doris Day есебінен) 17 18 — — "Let's Walk That a Way" (Doris Day есебінен) — 31 — 4 "With These Hands" (Four Lads есебінен) 29 — — — "All I Do Is Dream of You" 27 — — — "Please Don't Talk About Me When I'm Gone" 29 — — — 1954 "You'd Be Surprised" 25 — — — "Such a Night" 19 18 — 1 "Hey There" 27 — — 5 "Hernando's Hideaway" 14 20 — 11 "To Ev'ry Girl To Ev'ry Boy" 26 40 — — 1955 "As Time Goes By" — 35 — — "If You Believe" — — — 7 "Paths of Paradise" — 42 — 20 "Song of the Dreamer" — 10 — 10 "Johnnie's Comin' Home" 100 — — — 1956 "Who's Sorry Now" — — — 17 "Ain't Misbehavin'" — — — 17 "Just Walkin' in the Rain" 2 3 — 1 1957 "You Don't Owe Me a Thing" 10 10 — 12 "Look Homeward, Angel" 36 42 — 7 "Yes Tonight Josephine" 12 24 — 1 "Build Your Love (On a Strong Foundation)" 58 31 — 17 "Up Above My Head" (Frankie Laine есебінен) — — — 25 "Good Evening Friends" (Frankie Laine есебінен) — — — flip 1958 "Up Until Now" 81 87 — — 1959 "I'll Never Fall In Love Again" 75 76 — 26 "—" — тізімге енбеген немесе сол аймаққа шығарылмаған туындыларды білдіреді.