Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Албанияның үшінші ірі қаласы.
Third largest city of Albania
Влоренің жағалау аймағы б.з.д. 11-10 ғасырларда қалалық қонысқа дейінгі белсенділікке куә болған ежелгі Иллирия орындарының бірі болды. Бұл аймақты ежелгі гректер отарлаған. Қазіргі Влоре қаласының солтүстік-батысында, ішінара су астында қалған Трипортта б.з.д. 6 ғасырдан б.з. 2 ғасырына дейін қоныстанған ірі бекінілген портовый қала орналасқан. Бұл жерде порттық белсенділік кемінде архаикалық кезеңнен ортағасырлық кезеңге дейін жалғасты. Ежелгі қаланың Трипорттан қазіргі Влореге көшірілгені болжамдалып отыр. Қазіргі қаланың орталығында кейінгі антик кезеңге жататын археологиялық қалдықтар табылды. Қазіргі қаланың атын алған Аулон туралы алғашқы деректер б.з. 2 ғасырынан бастап тарихи мәліметтерде кездеседі. Оны тарих барысында римдіктер, византиялықтар, нормандар, венециялықтар және османдықтар жаулап алған. 18-19 ғасырларда албандар ұлттық сананы қалыптастыру үшін рухани және интеллектуалдық күш жинады, бұл албандық Ренессансқа әкелді. Влоре Албанияның тәуелсіздігінде маңызды рөл атқарды, ол қазіргі Албанияның негізін қалаушылардың орталығы болды, олар 1912 жылғы 28 қарашада Влоре Ассамблеясында Тәуелсіздік декларациясына қол қойды. Влоре Оңтүстік Албанияның және Лаберия аймағының ең маңызды қалаларының бірі болып табылады, бұл аймақ дәстүрлі түрде өзінің мәдениетімен, салт-дәстүрлерімен және фольклорымен танымал. Влоре Влоре порты, SH8 тас жолы және A2 автожолы арқылы қызмет көрсетеді, олар Адриатика-Иония дәлізінің және VIII Пан-Еуропа дәлізінің бір бөлігін құрайды.
The coastal area of Vlorë was one of those Illyrian sites that had experienced pre urban activity beginning from the 11th–10th centuries BCE. The area was colonized by Ancient Greeks. A large fortified port town that was inhabited from the 6th century BCE to the 2nd century AD is placed, now partially submerged, in Triport, northwest of present day Vlorë. Substantial port activity in this site occurred from at least the archaic period to the medieval period. It has been suggested that a transfer of the ancient city from the site of Triport to the site of modern Vlorë occurred. The center of the modern city features archaeological remains dating from late antiquity. Aulon, from which the modern city took its name, appears in historial sources starting form the 2nd century CE. It was conquered at different periods throughout history by Romans, Byzantines, Normans, Venetians and Ottomans. Between the 18th and 19th centuries, the Albanians gathered both spiritual and intellectual strength for national consciousness, which conclusively led to the Albanian Renaissance. Vlorë played an instrumental role in Albanian Independence as an epicenter for the founders of modern Albania, who signed the Declaration of Independence on 28 November 1912 at the Assembly of Vlorë. Vlorë is one of the most significant cities of southern Albania and the region of Labëria which is traditionally noted for its culture, traditions and folklore. Vlorë is served by the Port of Vlorë, the SH8 highway, and the A2 motorway, collectively representing part of the Adriatic–Ionian Corridor and the Pan European Corridor VIII.
Атауы
Қала өзінің атын Αὐλών сөзінен алған, яғни "арна, шатқал" деген мағынаны білдіреді, бұл аulos аспабына ұқсас. Бұл грек әлеміндегі кең таралған топоним. Қаланың атауы алғаш рет 2-ші ғасырда екі ежелгі грек авторы – Лукиан мен Птолемей жазбаларында кездеседі. Птолемей оны "қала және теңіз порты" деп атаған, бұл оның одан да ертерек құрылғандығын көрсетеді. Дегенмен, Аулон туралы бұрынғы грек және рим авторлары ештеңе айтпаған, бірақ олар жақын орналасқан Орикум қаласы мен теңіз портын атап көрсеткен. Бірақ кейінгі дереккөздерде Орикум сирек кездеседі, ал Аулон топонимі жиірек айтылады. Атаудың әуеніндегі екпін албан тілінің екпін ережелеріне сәйкес келеді. Тұрғындарының аты (жекеше – vlonjat, көпше – vlonjatë) топонимге тән ротацизмге ұшырамаған (егер ұшыраса, vlorat немесе vlorjat болар еді). Орта ғасырлық және қазіргі грек тіліндегі атауы – Авлонас (Αυλώνας Aulṓnas, жайымдауыш – Αυλώνα Aulṓna), ол латын тіліндегі Aulona, итальян тіліндегі Валона (басқа тілдерде де қолданылады) және ескірген ағылшын тіліндегі Avlona сөздерінің бастауы болған. Османдық кезеңде Влоре қаласы түрік тілінде Авлония деп аталған. Орта ғасырлық латын тіліндегі дереккөздерде және көне итальян жазбаларында ол Авалона, Авелона, Лавалона, Лавелона түрінде кездеседі, ал көне серб деректерінде Авлона немесе Вавлона деп аталады, соңғысында славян сөзі "ішінде" деген мағынаны білдіретін "v" префиксі бар.
The city took its name from Αὐλών, meaning "channel, glen" that resembles an aulos instrument. It is a typical toponym in the Greek world. The name of the city was first recorded in the 2nd century AD, by two Ancient Greek authors, Lucian and Ptolemy, the latter calling it "town and sea port", which confirms that it was founded much earlier. However, Aulon has not been mentioned by earlier Ancient Greek and Roman authors, who on the other hand recorded the nearby town and seaport of Oricum. But in later sources Oricum is less encountered, while the toponym Aulon is more frequently mentioned. Also the accent pattern of the name observes Albanian accent rules. The name itself of the inhabitants (sing. vlonjat, pl. vlonjatë) has not undergone the rhotacism affecting the toponym (if it had, it would look something like vlorat or vlorjat). The medieval and modern Greek name is Avlónas (Αυλώνας Aulṓnas , accusative Αυλώνα Aulṓna ), and is the source of the Latin Aulona, the Italian Valona (also used in other languages) and of the obsolete English Avlona. During the Ottoman era the city of Vlorë was known in Turkish as Avlonya. In Medieval Latin sources and in Old Italian records it is mentioned with the forms Avalona, Avelona, Lavalona, Lavellona; and in Old Serbian sources as Avlona or Vavlona, the latter containing the Slavic preposition v "in".
Ерте тарих
Влоренің жағалау аймағы – б.з.д. 11-10 ғасырларда қалалық қонысқа дейінгі кезеңде белсенділік көрген Иллириялық мәдениеттердің бірі. Эвбеялық отарлау кезеңінде (б.з.д. 8 ғасырдың басында) Влоре шығанағы бірнеше батырлық аңыздармен және бірнеше елді мекендердің құрылуымен байланысты болды, өйткені Аулон атауы жергілікті Эвбеялық топонимияда да белгілі. Адриатика теңізіндегі стратегиялық орны, әсіресе табиғи бейнелі теңіз порты болып табылатын Влоре шығанағы, Влоренің классикалық антикалық дәуірде көптеген халықтар үшін сауда орталығы ретінде маңызды рөл атқаруына себеп болды. Влоре Албания мен аймақтың ең көне қалаларының бірі саналады. Архаикалық дәуірде бұл аймақты ежелгі гректер жаулап алған, олар осы жағалауларда Орикос, Тронион және Аулон қалаларын құрған деп есептеледі. Б.з.д. 6 ғасырдан б.з.д. 2 ғасырға дейін қоныстанған, ірі бекінілген теңіз порты қазіргі Влоре қаласының солтүстік-батысында, Трипортта орналасқан, қазіргі күні ішінара су астында қалған. Ол үш қабырғамен қоршалған, алғашқысы б.з.д. 6 ғасырдың соңына дейін салынған. Бұл жердегі теңіз портының қызметі кем дегенде архаикалық кезеңнен ортағасырлық кезеңге дейін жалғасқан. Ежелгі қаланың Трипорттан қазіргі Влореге көшірілгені айтылады. Қазіргі қаланың орталығында б.з. 4-10 ғасырларға жататын қабырғалар, сондай-ақ қабырға, төртбұрышты мұнара және б.з. 3-4 ғасырлар мен б.з. 6-7 ғасырларға жататын керамикасы бар үйдің қираған қалдықтары сақталған. Трипорттың археологиялық орыны ежелгі Тронион немесе Аулонмен байланыстырылған. Тронион Паузания (б.з.д. 2 ғасыр) бойынша Локриялық-Эвбеялық отарлау болып табылады, сонымен қатар Олимпиадада орнатылған ескерткіштегі жазуда, екі дерек те Аполлонияның б.з.д. 450 шамасында қаланы басып алғанын көрсетеді. Влоре атауын алған Аулон туралы алғашқы мәліметтерді Птолемей (б.з.д. 2 ғасыр) Иллириялық Тауланттар қалаларының тізімінде келтіреді. Карл Патч Аулонның алғашқы орнын Трипортта деп ұсынды, содан кейін ол қазіргі Влоре орнына көшірілді, ал Пьер Кабанс Тронионның Трипортта орналасқанын ұсынды; бұл сәйкестендірулер бір-біріне қайшы емес. Табула Путингерия және Иероклдің Синекдемы сияқты басқа географиялық құжаттарда да Аулон туралы айтылады. Қала Эпир Нованың құрамында Рим империясының маңызды порты болды. Аулон (Авлона) 5 ғасырда епископтық орынға айналды. Белгілі епископтардың арасында 458 жылғы Назарий және 553 жылғы Сотер (Даниель Фарлати, Illyricum sacrum, VII, 397–401) бар. Ол кезде епархия Папалық Пентархияға қарасты болған. 733 жылы ол шығыс Иллириямен бірге Константинополь патриархатына қосылды, бірақ ол сол шіркеудің епископтық тізімдерінде (Notitiae Episcopatuum) көрсетілмеген. Епископтық, болжам бойынша, жойылған, өйткені болгарлар бұл аймақты біраз уақыт баурап алғанмен, Авлона болгарлық Охрид архиепископтығының епископтық тізімдерінде де аталмаған. Рим дәуірінде латындық епископтық орын құрылды, ал Еубель (Hierarchia catholica medii aevi, I, 124) оның бірнеше епископтарын атады. Аулон енді резиденциялық епископтық болмағандықтан, бүгінгі күні Католик шіркеуі оны титулдық епископтық ретінде тізімдейді, Дуррес епископының басшылығындағы епископтық, грек титулдық епископтығынан Аулоннан айырып, оны Aulonitanus атауымен белгілейді, ал Эвбеядағы (Иония Грекиясы) Аулонға қатысты атау Aulonensis болып табылады. Епархия латын тіліндегі титулдық епископтық Аулон немесе итальян тіліндегі Валона ретінде жаңартылды; 1925 жылдан бастап ол латын және/немесе итальян тілінде Аулона деп аталды, 1933 жылдан бастап ол тек латын тілінде Аулон, итальян тілінде Аулона деп аталады. Бұл епископтық 5 ғасырдан бастап болгар билігіне дейін болды.
The coastal area of Vlorë was one of those Illyrian sites that had experienced pre urban activity beginning from the 11th–10th centuries BCE. During the period of Euboean colonization of the area (early 8th century BC) the bay of Vlorë was associated with several Heroic traditions and the foundation of several settlements there, as the toponym Aulon suggest which is also known in local Eubean toponimity. Due to its strategic position on the Adriatic Sea, especially the Bay of Vlorë, which forms a natural harbor, Vlorë occupied a significant place in classical antiquity as a base for trade by many peoples. Vlorë is considered one of the oldest cities in Albania and the region. In the Archaic era, the area was colonized by Ancient Greeks, who are traditionally believed to have founded Orikos, Thronion and Aulon on these shores. A large fortified port town that was inhabited from the 6th century BCE to the 2nd century AD is placed, now partially submerged, in Triport, northwest of present day Vlorë. It was delimited by three walls, the first of which dating back to the late 6th century BCE. The port activity in this site lasted from at least the archaic period to the medieval period. It has been suggested that a transfer of the ancient city from the site of Triport to the site of modern Vlorë occurred. The center of the modern city features walls dating from the 4th to the 10th centuries CE, as well as a wall, a quadrangular tower and ruins of a huse with ceramics dating back to the 3rd–4th centuries and to the 6th 7th centuries CE. The archaeological site of Triport has been identified with ancient Thronion or Aulon. Thronion was attested by Pausanias (2nd century CE) as a Locrian–Euboean colony, but also by a dedication on a monument erected in Olympia, both accounts reporting that Apollonia conquered the city around 450 BCE. Aulon, from which Vlorë took its name, was mentioned for the first time by Ptolemy (2nd century CE) among the towns of the Illyrian Taulantii. Carl Patsch proposed the first location of Aulon in Triport being then transferred to the current location of Vlora, and Pierre Cabanes proposed the location of Thronion in Triport; those identifications are not in contradiction with each other. Other geographical documents, such as the Tabula Peutingeriana and Hierocles' Synecdemus, also mention Aulon. The city served as an important port of the Roman Empire, when it was part of Epirus Nova. Aulon (Avlona) became an episcopal see in the 5th century. Among the known bishops are Nazarius in 458 and Soter in 553 (Daniele Farlati, Illyricum sacrum, VII, 397–401). The diocese at that time belonged to the papal Pentarchy. In 733, it was annexed with the eastern Illyricum, to the Patriarchate of Constantinople, and yet it is not mentioned in any Notitiae Episcopatuum of that Church. The bishopric had probably been suppressed for though the Bulgarians had been in possession of this country for some time, Avlona is not mentioned in the "Notitiae episcopatuum" of the Bulgarian Archbishopric of Ohrid. During the Roman period, a Latin see was established and Eubel (Hierarchia catholica medii aevi, I, 124) mentions several of its bishops. Aulon, no longer being a residential bishopric, is today listed by the Catholic Church as a titular see, a suffragan bishop of Durrës, being distinguished from a Greek titular see called Aulon by the use for it of the adjective Aulonitanus, while the adjective regarding the Aulon in Euboea (Ionian Greece) is Aulonensis. The diocese was nominally restored as Latin titular bishopric Aulon, or Valona in Curiate Italian; from 1925 it was (als) named Aulona in Latin and/or Italian, since 1933 it's only Aulon in Latin, Aulona in Italian. It was a bishopric from the fifth century until Bulgarian rule.
Орта ғасырлар
11 және 12 ғасырларда Влоре Византия империясы мен Нормандық Сицилия Корольдігі арасындағы қақтығыстарда шешуші роль атқарды. Нормандар басып алғаннан кейін, олар тек төрт жыл ғана билік етті және Влореде латын шіркеуінің епископтық орталығын құрды. 1321 жылы Византияның бақылауында болған қалаға Джованни Михель бастаған Венеция флоты шабуыл жасады, нәтижесінде көптеген грек тұрғындары қаза тапты. Влоре Валона княздығының астанасы болды, бастапқыда серб мемлекетінің бағыныштысы, кейіннен 1346 жылдан 1417 жылға дейін тәуелсіз христиан мемлекеті. Осман империясы 1417 жылы қаланы жаулап алды, ал 1432 жылы албандық көтерілісшілер Влорені босатып, Османдықтарды аймақтан ығыстырды. Осман империясының құрамында Влоре Румелия әйялетінде Аулония деген атпен санджақ орталығы болды. Кейін 1690 жылы Венецияның иелігіне өтті, ал 1691 жылы қала Осман империясына қайтарылды, Янина вилаятында (провинцияда) Авлона санджағының қазасы болды. Сол кезде қалада шамамен 10 000 адам тұрды; Дуррес архиепископтығына қарасты католик приходы болды. Осман империясының алғашқы кезеңінде Влоре Батыс Еуропа мен Осман мемлекеті арасындағы үлкен көлемдегі сауда орталығы болған халықаралық портына айналды. 1426 жылы Осман империясы саудамен айналысатын еврей қауымын қоныстандыруға көмектесті. 1851 жылы қала күшті жер сілкінісінен зардап шекті. Янинадағы еврей қауымы 19 ғасырда Влоредегі еврей қауымын жаңғыртты. 1912 жылдың 28 қарашасында Исмаил Кемали Бірінші Балқан соғысы кезінде Влореде Албанияның тәуелсіздік декларациясын жариялады. Қала Албания тәуелсіздік алғаннан кейін алғашқы астанасы болды, бірақ 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия басып алды. 1920 жылға дейін қала итальяндықтардың оккупациясы астында болды, содан кейін албандықтардың көтерілісі итальяндықтарды Албаниядан қуды. Италия 1939 жылы Влореге қайта басып кірді. Қала 1943 жылы Италия одақтастарға бас бергенге дейін итальяндық оккупацияда болды. Содан кейін нацистік Германия 1944 жылға дейін қаланы басып алды. Қала 1944 жылы Энвер Ходжа басқаратын коммунистік күштер тарапынан азат етілді.
In the 11th and 12th century, Vlorë played an instrumental role in the conflicts between the Byzantine Empire and Norman Kingdom of Sicily. Following Norman occupation, they ruled for only four years and established a Latin church episcopal see in Vlorë. In 1321 the city being under Byzantine control was attacked by a Venetian fleet under Giovanni Michiel as a result costing the lives of many of its Greek inhabitants. Vlorë served as capital of the Principality of Valona, initially a Serbian vassal state and later, independent Christian state from 1346 to 1417. The Ottoman Empire captured the city in 1417, while in 1432, Albanian rebels freed Vlorë and expelled the Ottomans from the area. As part of the Ottoman Empire, Vlorë became a sanjak centre in Rumelia Eyalet under the name Avlonya. Later it become a Venetian possession in 1690 and the city was restored to the Ottomans in 1691, becoming a kaza of the Sanjak of Avlona in the vilayet (province) of Janina. At the time the city had about 10,000 inhabitants; there was a Catholic parish, which belonged to the Archdiocese of Durrës. During the early period of Ottoman rule, Vlorë became an international port centered on a high volume of trade between western Europe and the Ottoman state. In 1426, the Ottomans supported the settlement of a Jewish community involved in mercantile activities. In 1851 it suffered severely from an earthquake. The Jewish community of Yanina renewed the Jewish community of Vlorë in the nineteenth century. On November 28, 1912, Ismail Qemali head the Albanian Declaration of Independence in Vlorë, during the First Balkan War. The city became Albania's first capital following its independence, but was invaded by Italy in 1914, during the World War I. The city remained occupied by Italian forces until an Albanian rebellion forced the Italians out of Albania in 1920. Italy invaded Vlorë again in 1939. The city remained under Italian occupation until Italy surrendered to the allies in 1943. Subsequently, Nazi Germany occupied the city until 1944. The city was liberated in 1944 by communist forces under Enver Hoxha.
Коммунистік Албания
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сазан аралы неміс және итальяндық су асты кемелерінің базасы мен теңіздік орналыстарға айналды; одақтастар бұл орналыстарды ауыр бомбалауға ұшыратты. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, Албания коммунистік партияның билігінде болғандықтан, порт Совет Одағына су асты кемелері базасы ретінде пайдалану үшін жалға берілді. 1960 және 1961 жылдары Энвер Ходжаның Никита Хрущевтің реформаларын айыптау шешімінен кейін ол оқиғалардың ортасы болды. 1961 жылғы сәуірде Совет Одағы, жақын маңдағы Паша Лиман базасындағы теңіздік нысандарға салған маңызды инвестицияларынан кейін ығыстырылғанына наразылық білдіріп, Влораны совет әскерлерімен басып алу және Албанияға барлық совет экономикалық, әскери және техникалық көмегін тоқтату арқылы қорқытты. Бұл қауіп орындалмады, себебі бір уақытта халықаралық жағдайлар өршіді, ең бастысы – Куба зымырандық дағдарысы. 1968 жылы Варшава шартының Чехословакияға басып кіргенін көрген Ходжа жүздеген мыңдаған бетон бункерлер салуға бұйрық берді. Ходжаның тұсында Влоре Сигурими үшін маңызды жұмылдыру орталығы болды; Албанияның мемлекеттік қауіпсіздік, барлау және құпия полиция қызметі. 1997 жылы Влоре Сали Бериша үкіметінің құлауына әкелген бірнеше алаяқтық инвестициялық схемалардың құлауынан кейін 1997 жылғы Албаниядағы тәртіпсіздіктердің орталығы болды.
During the World War II, Sazan Island became the site of a German and Italian submarine base and naval installations; these installations were heavily bombed by the Allies. After World War II, with Albania ruled by a Communist Party, the port was leased out to the Soviet Union for use as a submarine base. During 1960 and 1961 it served as a theater in the aftermath of the decision of Enver Hoxha to denounce Nikita Khrushchev's reforms. In April 1961 the Soviet Union, resenting being pushed out after considerable investment in the naval facilities at nearby Pasha Liman Base, threatened to occupy Vlora with Soviet troops, and cut off all Soviet economic, military and technical aid to Albania. The threat was not carried out, as a result of the simultaneous international developments; most notably the Cuban Missile Crisis. Hoxha, realizing the vulnerability of Albania after the 1968 Warsaw Pact invasion of Czechoslovakia, ordered the construction of hundreds of thousands of concrete bunkers. Under Hoxha, Vlorë served as an important recruiting centre for the Sigurimi; the Albanian state security, intelligence and secret police service. In 1997, Vlorë was the center of the 1997 Albanian civil unrest after the collapse of several fraudulent investment schemes that led to the downfall of the Sali Berisha administration.
География
Влоре Албанияның Адриатика және Ион теңіздерінің жағалауында, Влоре шығанағында, Отранто бұғазының шығыс бөлігінде, Кераун тауларының етегінде орналасқан. , шаршы километр аумақты қамтитын Влоре муниципалитеті, Албанияның Оңтүстік аймағының бөлігі ретінде Влоре облысына кіреді және Новоселе, Орикум, Қендер Влоре, Шушице және Влоре әкімшілік бірліктерінен тұрады. Валония емені, көршілес емен ормандарынан алынған және тері өңдеушілер қолдайтын емен жемісінің (алқаптың) жалпы атауы, оның атауы Влоре қаласының ежелгі атауы болған Валонадан шыққан.
Vlorë is situated on the Bay of Vlorë along the Albanian Adriatic and Ionian Sea Coasts in the eastern part of the Strait of Otranto surrounded by the foothills of the Ceraunian Mountains. Defined in an area of , Vlorë Municipality is encompassed in Vlorë County as part of the Southern Region of Albania and consists of the adjacent administrative units of Novoselë, Orikum, Qendër Vlorë, Shushicë and Vlorë. Valonia oak, the mass name for acorn cups obtained in the neighboring oak forests and used by tanners, derives its name from Valona, the ancient name of Vlorë.
Климат
Кёппен климат классификациясына сәйкес, Влоре ыстық жазғы Жерорта теңізі климаты (Csa) аймағының шетінде орналасқан, жылдық орташа температурасы бар. Влоредегі жаздар құрғақ және ыстық, ал қыстар орташа температуралы және ауыспалы, жаңбырлы болады. Шілде айы - күніне шамамен 12 сағат күн сәулесі түсетін жылдың ең күннөл айы.
According to the Köppen climate classification, Vlorë falls under the periphery of the hot summer Mediterranean climate (Csa) zone with an average annual temperature of Summers in Vlorë are dry and hot while winters experience moderate temperatures and changeable, rainy weather. July is the sunniest month of the year with an average of about 12 hours of sunshine a day.
Экономика
Влоре қаласы маңызды теңіз порты және сауда орталығы болып табылады, оның балық және өнеркәсіп саласы маңызды. Айналасындағы аймақта мұнай, табиғи газ, битум және тұз өндіріледі. Қала сонымен қатар Албания Әскери-теңіз күштерінің маңызды нысандары орналасқан жері болып табылады. Өте кең ауқымда зәйтүн және жеміс ағаштарын отырғызу арқасында ауыл шаруашылығы орталығы ретінде, сондай-ақ азық-түлік өңдеу, мұнай және битум экспорттау өнеркәсіптерінің орталығы ретінде маңызды дамуда. Тарихи тұрғыдан алғанда, айналасындағы аудан негізінен егіншілік және мал шаруашылығымен айналысқан, сұлы, жүгері, мақта, зәйтүн майы, ірі қара мал, қой, тері, былғары және май өндірілген. Бұл тауарлар экспортқа жөнелтіледі. Влоре – жақсы дамыған және заманауи тұрғын үй инфрақұрылымы бар, жанды жағалау қаласы. Қалада жағалаудан бастап ішкі аймаққа дейін әртүрлі тұрғын үй аудандары бар. Влоре үш экономикалық аймаққа бөлінген. TEDA Vlorë еркін экономикалық аймағы стратегиялық маңызға ие, ол астана Тиранадан шалғай орналасқан. Жер және қоршаған орта туралы ақпараттар бөлімі тұзды, жазық жерде орналасқан, жартылай содалы орманмен жабылған. Бұл аймақ өнеркәсіптік және экологиялық таза дамуға қолайлы. Аймақта дамытуға болатын салалар: өнеркәсіп, өңдеу, сауда, тауар сақтау, жеңіл өнеркәсіп, электроника, автокөлік бөлшектерін өндіру және портпен байланысты қызметтер. Еңбек нарығы: 2014 жылғы ресми деректер бойынша Влорадағы жұмысқа қабілетті халықтың саны 125 954 адамды құрады, оның ішінде 84 836 адам жұмыс істеуде. Влорадағы еңбекке қабілетті халықтың 35%-ы орта мектепті бітірген, ал 17%-ы жоғары білім алған. Дүниежүзілік банк мәліметтері бойынша, 2016 жылы Влоре экономикалық рейтингтерде маңызды қадам жасады. Дүниежүзілік банк тобы жүргізген рейтингте Влоре Оңтүстік-Шығыс Еуропадағы 22 қаланың ішінде 7-орында тұр, Албанияның астанасы Тиранадан, сондай-ақ Сербияның Белграды мен Босния және Герцеговинаның Сараевосынан озып шықты. Туризм, әрдайым қала экономикасын дамытатын күш, соңғы жылдары маңызды индустрияға айналды, көптеген қонақ үйлер, демалыс орталықтары және кең жағажайлар салынды. Қаладан Влоре шығанағына керемет көрініс ашылады, ол Адриатика және Ион теңіздерінің шекарасы саналады. Сазан аралы қаланың алдында, шығанақтың кіреберісінде орналасқан. Италияға жақын жерде. Қалаға жақын жағажайлар: Паласэ, Дхерми, Вуно, Химара, Кепаро және Борш. 2019 жылы Влоре Financial Times басылымының «Көз салған бес бағыт» деген мақаласында жаңа және қызықты демалыс орындары ретінде жарияланды. 2024 жылдың сәуір айында АҚШ президенті Дональд Трамптың күйеу баласы және бұрынғы кеңесшісі Джаред Кушнер өзінің Affinity Partners компаниясының Балқан аймағына инвестиция салу жоспарының аясында қалада курорт салуды жоспарлап отырғаны хабарланды.
The city of Vlorë remains a major seaport and commercial centre, with a significant fishing and industrial sector. The surrounding region produces petroleum, natural gas, bitumen and salt. The city is also the location of important installations of the Albanian Navy. It has grown in importance as an agricultural center with a very large scale planting of olive and fruit trees, and as a center of the food processing, oil, and bitumen export industries. Historically, the surrounding district was mainly agricultural and pastoral, producing oats, maize, cotton, olive oil, cattle, sheep, skins, hides, and butter. These commodities are exported. Vlorë is a vibrant coastal city with a well developed and modern housing infrastructure. The city offers a variety of residential areas ranging from the coast and going inland. Vlorë is divided into three economic zones. The Free Economic Zone TEDA Vlorë has a strategic location, some away from the capital Tirana. The Land and Environmental Information is located in a flat, saline land, partially covered by Soda Forest. The area is suitable for industrial and environmentally friendly development. The Industrial development inside the zone eligible activities that can be developed in TEDA are: industrial, processing, commercial, goods storage, light industry, electronics, auto parts manufacturing, and port related activities. The Labor market: Official data from 2014 reported the employable labor force in Vlora at 125,954, of which 84,836 are currently employed. 35% of the labor force in Vlora has a high school degree, while 17% has a university degree. According to the World Bank, Vlorë has made significant steps in the economy rankings in 2016. Vlorë ranks 7th among 22 cities in Southeastern Europe in rankings conducted by the World Bank Group. ahead of the capital of Albania, Tirana, and also Belgrade, Serbia and Sarajevo, in Bosnia and Herzegovina. Tourism which has always been a driving force for the city's economy has become a major industry in recent years, with many hotels, recreational centers, and vast beaches. The city has a good view over the Bay of Vlorë, which is considered the frontier between the Adriatic Sea and the Ionian Sea. The Island of Sazan is in front of the city, at the entrance of the bay. Italy is just away. Beaches close to the city include Palasë, Dhermi, Vuno, Himara, Qeparo, and Borsh. In 2019, Vlorë was cited in Financial Times' 'Five destinations to watch' article that listed new and exciting holiday destinations from around the world. In April 2024, it was reported that Jared Kushner, son in law and former aide to US President Donald Trump, planned to build a resort in the city as part of plans of his company, Affinity Partners, to invest in the Balkans.
Көлік
Влоре Албанияның солтүстік-оңтүстік көлік дәлізінде орналасқан және оны Албанияның басқа аймақтарымен байланыстыратын автожолдар мен магистральдар желісімен қамтамасыз етілген. Фиерден басталатын SH8 тас жолы Влоренің солтүстік аудандарын орталық және оңтүстік аудандармен байланыстырып, Албания Ривьерасы бойымен Сарандаға дейін жалғасады. A2 автожолы Фиерден Влореге дейін SH8 тас жолымен қатар жүреді және қаланың солтүстігіне кіргеннен кейін аяқталады. Аяқталғаннан кейін Влоре айналма жолы Влоре маңындағы A2 автожолын SH8 тас жолымен байланыстырады. Влоре қаласын Албаниядағы екінші ең жұқ жүк айналымы бар Влоре порты қамтамасыз етеді, ол қаланың солтүстік жағалауында орналасқан. Влоре теміржол станциясы – Дуррес-Влоре теміржол желісінің оңтүстік терминалы, ол Влорені Дуррес және Албанияның қалған теміржол желісімен байланыстырады. Ол 1985 жылы теміржол желісі Фиерден Влореге дейін ұзартылғанда ашылды. 2015 жылға дейін өте шектеулі қызмет көрсетілді, бірақ қазіргі уақытта жолаушылар пойыздары Фиерден оңтүстікке қарай қатынайды. Дегенмен, жеке теміржол компаниясы Albrail 2018 жылы Фиерден Влореге жүк пойыздарын тасымалдауды бастады. Vlorë халықаралық әуежайы – Албанияның оңтүстік Албаниядағы бағыттарға көлік байланыстарын арттыру жоспарының аясында қазіргі уақытта салынып жатқан әуежай құрылысы жобасы. Әуежайдың жоспарланған орны Влоренің солтүстігіндегі Вьоса-Нарта қорғалатын ландшафтындағы Акерни ауылында орналасқан, бұл кеңінен сынға ұшырады. Құрылыс ресми түрде 2021 жылдың 28 қарашасында басталды және 2024 жылдың сәуірінде аяқталуы күтілуде. Әуежай аумағында марина және агротуризм орталығы да құру жоспарлануда.
Vlorë lies on the north–south transportation corridor of Albania and is served by a network of motorways and highways connecting the city to other parts of Albania. The preceding SH8 highway, beginning from Fier, links the northern districts of Vlorë with the central and southern districts, continuing along the Albanian Riviera to Sarandë. The A2 motorway parallelly runs along the SH8 from Fier to Vlorë and terminates after entering the city in the north. Upon completion, the bypass of Vlorë will link the A2 motorway through the suburbs of Vlorë with the SH8 highway. Vlorë is served by the Port of Vlorë, the second busiest port in Albania, located in the northern part of the city's coast. The Vlorë railway station is the southern terminus of the Durrës Vlorë railway line which connects Vlorë with Durrës and the rest of the Albanian rail network. It opened in 1985 when the railway line was extended from Fier to Vlorë. A very limited service remained in operation until 2015, but currently passenger services no longer run south of Fier. However, a private railway company, Albrail, started operation of freight trains from Fier to Vlorë in 2018. The Vlorë International Airport is a proposed airport development project currently under construction as part of Albania's plan to increase transportation links to destinations in southern Albania. The proposed location for the airport lies at the village of Akërni within the Vjosa Narta Protected Landscape in the north of Vlorë, which was met with widespread criticism. The construction was officially launched on 28 November 2021, and has a completion target date of April 2024. The airport also has plans to include a marina and an agritourism site.
Білім
Влора қаласында Албаниядағы екінші ірі университет орналасқан. Влора университеті 1994 жылы технологиялық университет ретінде құрылды. Ол технология саласына баса назар береді, бірақ экономика мен қаржы, білім беру, медицина және құқық салаларын да қамтиды. Влора университетінде үш журнал жарияланады. Сонымен қатар, әр тоқсан сайын албан тілінде шығатын ғылыми журнал бар: Buletini Shkencor i Universitetit te Vlorës. 2008 жылдан бері бұл университет Арта Мусарадж құрған, ағылшын тіліндегі рецензияланған ғылыми басылым – Academicus International Scientific Journal журналына орталық болып табылады. Мемлекеттік университетке қоса, екі жеке университет бар: Universiteti Pavarësia Vlorë және Akademia e Studimeve të Aplikuara "Reald". Олар бастапқыда бастауыш мектеп және орта мектеп ретінде ашылған, ал 2011 жылдан бастап университет ретінде де жұмыс істейді.
Vlora is home to the second largest university in Albania. The University of Vlora was founded in 1994 as a technological university. It retains a focus on technology, but has expanded in the areas of economics and finance, education, medicine, and law. There are three journals based in the University of Vlora. There is also a scientific journal published quarterly in Albanian: Buletini Shkencor i Universitetit te Vlorës. Since 2008 it is home to the Academicus International Scientific Journal, a peer reviewed scientific publication in the English language founded by Arta Musaraj. Besides the state university there are two private universities, namely Universiteti Pavarësia Vlorë and Akademia e Studimeve të Aplikuara "Reald", which started as primary school and high school, and since 2011 operates also as a university.
Демография
Статистика институтының 2011 жылғы санақ бойынша бағалауынша, Влореде 79 513 адам, ал Влоре муниципалитетінде 104 827 адам тұрады. Бұл Албанияның халқы ең көп болатын үшінші қаласы және бесінші муниципалитеті болып табылады. Ол дін, сенім және ой-пікір еркіндігіне кепілдік береді және діни нанымдары мен амалдары үшін кемсітуге тыйым салады. Влоре діни тұрғыдан алуан түрлі және мұсылмандық, христиандық және иудаизмді ұстанатын дін өкілдеріне арналған көптеген құдай орындарына ие. 19-шы және 20-шы ғасырдың басында албан тілінде сөйлейтін мұсылмандар Влоре халқының басым бөлігін құрады, сонымен қатар грек тілінде сөйлейтін отбасылар, албан православтары, яһудилер және одан да аз сандағы католиктер де болды. 1994 жылы қаладағы грек этникалық қауымдастығы 8000 адамды құрады. 1741 жылы қалада грек мектебі жұмыс істеді.
As per the Institute of Statistics estimate from the 2011 census, there were 79,513 people residing in Vlorë and 104,827 in the municipality of Vlorë, constituting the third most populous city and fifth most populous municipality of Albania. It guarantees the freedom of religion, belief and conscience and prohibits discrimination on grounds of religious beliefs or practice. Vlorë is religiously diverse and possesses many places of worship catering to its religious population, who are traditionally adherents of Islam, Christianity, and Judaism. During the 19th and early 20th century, Albanian speaking Muslims were the majority population of Vlorë while there was a small number of Greek speaking families, Albanian Orthodox, Jews, and an even smaller number of Catholics. In 1994 the ethnic Greek community of the city numbered 8,000 people. A Greek school was operating in the city in 1741.