Ира Ремсен: Американ химигі және сахариннің ашушысы

Кіріспе

Американдық химик Ира Ремсен (10 ақпан 1846 – 4 наурыз 1927) – американдық химик, Константин Фальбергпен бірге сахарин жасанды тәттілігін ашқан. Ол Джонс Хопкинс университетінің екінші президенті болды. Ремсен 1879 жылдан 1914 жылға дейін бас редактор болған «Американдық химия журналының» негізін қалады. 1865 жылы ол Нью-Йорк гомеопатиялық медициналық колледжінен медицина докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды. Кейін Германияда химияны оқыды, 1870 жылы Геттинген университетінен философия докторы ғылымының докторы дәрежесін алды.

Мансап

1872 жылы Тюбинген университетінде таза химияны зерттегеннен кейін Ремсен Америка Құрама Штаттарына оралып, Уильямс колледжінің профессоры болды, онда ол «Теориялық химия» деген танымал оқулығын жазды. 1879 жылы Фальберг, Ремсенмен докторантурадан кейін жұмыс істеп, Ремсеннің мансабын өзгерткен кездейсоқ жағдайды кездестірді. Фальберг көмір шарының туындыларын зертханада ұзақ зерттеуден кейін кешкі аста нан жеп, нанның бастапқыда тәтті, бірақ кейін ащы болғанын байқады. Әйелі нанның дәмін сезбегендіктен, Фальберг саусақтарын татып көрді және ащы дәм зертханадағы химиялық заттардың бірінен болуы мүмкін екенін анықтады. Ертесі күні ол зертханада кеше жұмыс істеген химиялық заттарды татып көрді және кешке татып көрген толуолсульфонамидтің тотығуы екенін анықтады. Ол бұл затты сахарин деп атады және 1880 жылы зерттеу серігі Ремсенмен бірге осы жағдайды жариялады. Кейін Ремсен Фальбергтің сахаринге патент алғанда оны өзі ғана ашқан деп мәлімдегеніне ашуланды. Ремсенге сахариннің коммерциялық табысы қызық емес еді, бірақ Фальберг одан пайда тапты, алайда оны зертхана басшысы ретінде мойындамауына ашуланды. Ремсен: «Фальберг – алаяқ. Оның атын менің атыммен бірге естігенде маған жаман болады». Ремсен өзінің академиялық мансабында керемет ұстаз ретінде танымал болды, ол үміткерлерге қатаң талап қойғанмен, жаңа бастаушыларға шыдамдылық танытты. «Оның жаңадан бастаушыларға арналған лекциялары дидактикалық түсіндірудің үлгісі болды, ал оның көптеген аспиранттары өз лекциялық залдарындағы кейінгі табыстарының көп бөлігін Ремсеннің бірінші курс студенттеріне арналған лекцияларына қатысудан алған педагогикалық дайындыққа қарыздар». 1879 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1901 жылы Ремсен Джонс Хопкинс университетінің президенті болып тағайындалды және осы университетті зерттеу университеті ретінде құруға көмектесті. Ол неміс зертханалық техникаларының көптеген түрлерін енгізді және бірнеше маңызды химия оқулықтарын жазды. 1912 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты президенттік қызметтен кетіп, Калифорниядағы Кармель қаласына зейнетке шықты. 1923 жылы ол Пристли медалімен марапатталды.

In 1872, after researching pure chemistry at University of Tübingen, Remsen returned to the United States and became a professor at Williams College, where he wrote the popular text Theoretical Chemistry. In 1879 Fahlberg, working with Remsen in a post doctoral capacity, made an accidental discovery that changed Remsen's career. Eating rolls at dinner after a long day in the lab researching coal tar derivatives, Fahlberg noticed that the rolls tasted initially sweet but then bitter. Since his wife tasted nothing strange about the rolls, Fahlberg tasted his fingers and noticed that the bitter taste was probably from one of the chemicals in his lab. The next day at his lab he tasted the chemicals that he had been working with the previous day and discovered that it was the oxidation of o toluenesulfonamide he had tasted the previous evening. He named the substance saccharin and he and his research partner Remsen published their finding in 1880. Later Remsen became angry after Fahlberg, in patenting saccharin, claimed that he alone had discovered saccharin. Remsen had no interest in the commercial success of saccharin, from which Fahlberg profited, but he was incensed at the perceived dishonesty of not crediting him as the head of the laboratory. Remsen commented, "Fahlberg is a scoundrel. It nauseates me to hear my name mentioned in the same breath with him." Throughout his academic career, Remsen was known as an excellent teacher, rigorous in his expectations but patient with the beginner. "His lectures to beginners were models of didactic exposition, and many of his graduate students owe much of their later success in their own lecture rooms to the pedagogical training received from attendance upon Remsen's lectures to freshmen." He was elected as a member to the American Philosophical Society in 1879. In 1901 Remsen was appointed the president of Johns Hopkins, and helped establish the school as a research university. He introduced many of the German laboratory techniques he had learned and wrote several important chemistry textbooks. In 1912 he stepped down as president, due to ill health, and retired to Carmel, California. In 1923 he was awarded the Priestley medal.

Өлім

1927 жылы 4 наурызда Калифорния штатының Кармель-бай-де-Си қаласында қайтыс болды. Оның күлі Джонс Хопкинс университетінің Хомууд кампусындағы химия ғимаратындағы тақтаның артына қойылды. Оның Балтимордағы үйі 1975 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізіліп, Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Сондай-ақ, Квинс колледжіндегі Ремсен залы оның құрметіне аталған.