АҚШ-тың Уытты Заттар мен Ауруларды Зерттеу Агенттігі

АҚШ-тың Улы заттар мен ауруларды тіркеу агенттігі (ATSDR) – зиянды заттарға ұшыраудан туындайтын денсаулық қауіптерін азайтумен айналысатын федералды агенттік. Қоршаған ортаны қорғау.

11 мин оқу

100%

Дереккөз: Agency for Toxic Substances and Disease Registry — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

АҚШ-тың федералды агенттігі

Улы заттар мен ауруларды тіркеу агенттігі (ATSDR) – АҚШ Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментіне қарасты федералдық қоғамдық денсаулық сақтау агенттігі. Агенттік қауіпті заттарға байланысты адам денсаулығына туындайтын тәуекелдерді азайтуға бағытталған. Ол басқа федералды, штаттық және жергілікті агенттіктермен, тайпалық үкіметтермен, жергілікті қауымдастықтармен және денсаулық сақтау ұйымдарымен тығыз байланыс таныстырады. Оның миссиясы – «Халыққа жауапты денсаулық сақтау шаралары арқылы қызмет ету, салауатты және қауіпсіз ортаны құру және зиянды әсерлердің алдын алу». ATSDR Суперфонд заңнамасымен кеңесші, реттеуші емес агенттік ретінде құрылған және 1985 жылы ресми түрде ұйымдастырылған. ATSDR Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментіне қарасты тәуелсіз агенттік болғанымен, Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) оның көптеген әкімшілік функцияларын орындайды. CDC директоры сонымен қатар ATSDR әкімшісі болып табылады, және ATSDR-де Ұлттық экологиялық денсаулық орталығымен (NCEH) бірлескен директор кеңсесі бар. ATSDR штаб-пәтері Атланта қаласында, Джорджия штатында, CDC Chamblee кампусында орналасқан. ATSDR-ге ресми және әкімшілік тұрғысынан Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының (CDC) директоры басшылық етеді, ал ATSDR-ге қазіргі уақытта Патрик Н. Брейссе бағыт-бағдар береді. ATSDR сонымен қатар Ұлттық басымдықтар тізіміндегі объектілерде, сондай-ақ Қорғаныс және Энергетика департаменттері басқаратын федералдық объектілерде табылған қауіпті заттардың токсикологиялық сипаттамаларын дайындайды.

Тарих

Миссури штатындағы Лав Канал және Таймс Бич қалаларындағы экологиялық апаттарға жауап ретінде Конгресс 1980 жылғы Кешенді экологиялық жауап беру, өтемақы және жауапкершілік туралы заңды (CERCLA) қабылдады, ол көбінесе Суперфонд заңнамасы деп аталады. Ресурстарды сақтау және қалпына келтіру туралы заңға (RCRA) енгізілген 1984 жылғы Қауіпті және қатты қалдықтар туралы түзетулер ATSDR-ге қауіпті қалдықтарды сақтау нысандарына қатысты қосымша өкілеттіктер берді. ATSDR-ге EPA, штаттар немесе жеке тұлғалардың сұрауы бойынша осы нысандарда халық денсаулығын бағалау жүргізу, сондай-ақ EPA-ға қандай заттарды реттеу керектігін және химиялық заттардың адам денсаулығына қандай деңгейде қауіп төндіруін анықтауға көмектесу міндеті жүктелді. ATSDR 1985 жылғы 11 маусымда агенттік ретінде ресми түрде құрылды. 1986 жылғы Суперфондты өзгерту және қайта бекіту туралы заң (SARA) ATSDR-дің халық денсаулығын бағалау, токсикологиялық деректер базасын құру және күтіп ұстау, ақпарат тарату және медициналық білім беру салаларындағы жауапкершілігін кеңейтті.

Әкімшілік

CDC директоры Мэнди Коэн бір мезгілде / лауазымы бойынша ATSDR әкімшісі және CDC директоры болып қызмет етеді, Әкімші Кеңсесін басқарады. Патрик Н. Брейс, PhD, NCEH/ATSDR директоры болып қызмет етеді, Директордың кеңсесін басқарады. Агенттіктің жалпы басшылығын жүзеге асыратын ATSDR әкімшісі / CDC директоры АҚШ президенті тарапынан тағайындалады; бұл тағайындау Сенаттың бекітуін қажет етпейді. ATSDR әкімшісі NCEH/ATSDR директорын тағайындайды, ол агенттіктің бағдарламалары мен іс-қимылдарын басқаруға жауапты.

Токсикологиялық зерттеулер

ATSDR-дің тағы бір маңызды міндеті – Суперфонд участаларында таралған ең көп кездесетін заттардың токсикологиялық сипаттамаларын жасау. Токсикологиялық сипаттамалар заттардың денсаулыққа тигізетін әсерлері туралы маңызды зерттеулерді жинақтайды. ATSDR сондай-ақ ToxFAQ, ToxGuides және денсаулық сақтау туралы хабарламаларды жариялайды, олар жалпы халық пен денсаулық сақтау мамандарының пайдалануы үшін токсикологиялық сипаттамалардағы денсаулық туралы ақпаратты қорытындылайды. Агенттік токсикологиялық ақпараттың барлығын біріктіретін және пайдаланушыларға химиялық заттар бойынша іздеу жүргізуге мүмкіндік беретін Уытты заттар порталын ұстап тұрады. ATSDR 250-ден астам қауіпті заттардың токсикологиялық сипаттамаларын жариялаған. ATSDR-де токсикалық заттардың адам денсаулығына тигізетін әсерін зерттеу және модельдеуді жүргізетін есептеу токсикологиясы зертханасы бар. Агенттіктің токсикологиялық жұмысына фармакокинетикалық/фармакодинамикалық модельдеу, сандық құрылым-белсенділік байланысы әдістері және шекті доза модельдеуі, сондай-ақ қауіпті заттарға адамның әсер етуінің ең төменгі қауіп деңгейін анықтау кіреді. Токсикологиялық зертханада жасалған бір модель балалардың ингаляциялық және ауыз арқылы химиялық заттарға әсер етуге ересектерге қарағанда әлдеқайда осал екенін көрсетті. Химиялық заттардың төгілуі мен төтенше жағдайлар орын алған кезде зертхана мемлекеттік және жергілікті денсаулық сақтау органдары үшін химиялық заттардың денсаулыққа тигізетін әсерлері туралы зерттеулер жүргізеді.

Тремолит асбестінің тіркелімі

Тремолит асбестің тізілімінде Монтана штатының Либби қаласында тұрған немесе жұмыс істеген адамдар тіркелген, сол жерде вермикулит өндірілген; бұл адамдар вермикулитте табиғи түрде кездесетін тремолит асбестің әсеріне ұшырау қаупінде болды. ATSDR 1999 жылы Либбидегі халық денсаулығына қатысты мәселелерді қарастыра бастады және 2004 жылы тізілімді құрды. Тізілімнің мақсаты Либбиде тремолит асбестің әсеріне ұшыраған адамдардың денсаулығына ұзақ мерзімді әсерін бақылау және тізімге енгендерге маңызды денсаулық туралы ақпаратты жеткізуге көмектесу болды. Зерттеушілер адам денсаулығына асбест әсерінің қандай болатынын зерттеу үшін осы тізілімді пайдаланды. Бұл зерттеулер бірнеше маңызды нәтижелерге әкелді. Тізілімдегі деректер балаларда асбестпен және тыныс алу проблемалары арасындағы байланысты алғаш рет зерттеуге қолданылды. Тізілім деректерін пайдалана отырып жүргізілген тағы бір зерттеуде асбест әсеріне ұшырау мен жүрек-қан тамырлары ауруларынан болатын өлім арасындағы маңызды байланыс анықталды.

Дүниежүзілік сауда орталығының денсаулық сақтау реестрі

Дүниежүзілік сауда орталығының денсаулық сақтау тізілімі 2002 жылы ATSDR және Нью-Йорк қаласының денсаулық сақтау және психикалық гигиена департаменті тарапынан 11 қыркүйектегі шабуылдардың денсаулыққа ұзақ мерзімді физикалық және психикалық әсерлерін қадағалау мақсатында құрылды. Тізілімде Дүниежүзілік сауда орталығы орнына жақын жерде тұрған, жұмыс істеген немесе оқыған 71 000-нан астам адам, сондай-ақ құтқару және қалпына келтіру жұмыстарына қатысқан шұғыл көмек қызметкерлері бар. Бұл – АҚШ-тағы апаттан кейінгі денсаулық сақтау тізілімдерінің ең ірісі. Зерттеушілер тізілімді апаттың денсаулыққа тигізетін әсерін зерттеу және болашақ апаттар үшін денсаулық сақтау бойынша ұсыныстар жасау үшін пайдаланады. 2009 жылғы тізілім деректеріне негізделген зерттеуде апаттан кейін 5-6 жыл өткен соң тізілімге қатысушылар арасында ең көп кездесетін екі жағдай посттравматикалық стресс бұзылысы және астма екені анықталды. Зерттеу көрсеткендей, ересек қатысушылардың 19%-ы жаңа посттравматикалық стресс симптомдарын, ал 10%-ы жаңа астманы дамытқан.

ALS тіркелімі

ATSDR амиотрофикалық бүйірлік склерозы (ОБС немесе Лу Гериг ауруы деп те аталады) бар адамдар үшін жаңа тіркеуді бастап берді. Президент Джордж Буш 2008 жылдың 8 қазанында АЛС тіркеу актісіне қол қойды, ол осы тіркеудің құрылуын қамтамасыз етті. Осы тіркеу АЛС-тің таралуы туралы мәліметтер беруге және аурумен байланысты факторларды жақсырақ түсінуге көмектеседі деп үміттенеді. Агенттік 2010 жылдың 20 қазанында адамдарды тіркеуге кірісті.

Бақылау

ATSDR аурулар мен химиялық заттарға байланысты мәліметтерді жинау және талдау жобаларын жүргізу арқылы бақылау жүргізеді. Осы мәліметтер мен деректерді пайдалана отырып жасалған зерттеулер болашақтағы жарақаттардың, аурулардың және өлімнің алдын алуға және оларды бақылауға мүмкіндік береді. HSEES жүйесіндегі мәліметтер қауіпті заттарға қатысты төтенше жағдайларды (соның ішінде террористік шабуылдарды) жоспарлау үшін қолданылды. Штаттар да осы мәліметтерді қоғамдық денсаулықты нығайту және қауіпті заттарға ұшырау салдарынан туындайтын аурулар мен өлім-жітімді азайту үшін саясаттар мен бағдарламаларды әзірлеуде пайдаланды. HSEES деректерімен 50-ден астам жарияланған зерттеу жұмыстары жүргізілді.

Уытты заттармен байланысты оқиғалар жөніндегі ұлттық бағдарлама

HSEES бағдарламасының ізбасары ретінде ATSDR 2009 жылы Ұлттық уытты заттарға қатысты оқиғалар бағдарламасын (NTSIP) бастады. NTSIP-тің бір бөлігі – химиялық төгілулерге қатысты ақпараттың жалпыұлттық дерекқоры. NTSIP сондай-ақ, уытты заттар төгілгеннен кейін облыстық және жергілікті денсаулық сақтау органдарына көмек көрсету үшін Химиялық әсерді бағалау топтарына ие. Бұл топтар зиянды заттарға ұшыраған адамдармен әңгімелесіп, қоршаған ортадағы және адамдардағы ластану деңгейін анықтау үшін сынамалар жинап алады.

Төтенше жағдайға қарсы іс-қимыл

ATSDR Ұлттық жауап беру тобында Денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтер департаментін ұсынып, химиялық төгілу сияқты қауіпті заттарға байланысты төтенше жағдайларда техникалық көмек көрсету үшін басқа агенттіктермен бірлесе жұмыс істейді. Мысалы, 2007 жылдың шілдесінде ATSDR Канзас штатының Коффивилл қаласында Вердигрис өзенінің тасқынына жауап берді, мұнда мұнай зауытының құйылған шикі мұнайы су тасқынына араласып, қаланың көптеген үйлерін ластады. ATSDR EPA және штаттық және жергілікті билік органдарымен бірге жергілікті тұрғындарға денсаулық сақтау туралы ақпарат берді және тазалау процесінде осы агенттіктерге кеңес берді. ATSDR сондай-ақ терроризм актілеріне жауап беруге көмектеседі, олардың ішінде 11 қыркүйектегі шабуылдар мен 2001 жылғы көмірқара шабуылы да бар. 2008 жылы ATSDR 132 химиялық төтенше жағдайға жауап берді. Химиялық төтенше жағдайлардың салдарынан қауымдастықтармен және басқа агенттіктермен жұмыс істеуден өзге, ATSDR қауіпті материалдар оқиғаларын басқару сериясын жасады, ол химиялық төтенше жағдайлар кезінде жедел медициналық көмек қызметкерлеріне және аурухананың шұғыл жәрдем бөлімдеріне көмектесу үшін бірнеше құралдарды қамтиды. Бұл төтенше жағдайларды жоспарлау, төтенше жағдайларға жауап беру және құтқарушыларды қорғау туралы маңызды ақпаратты қамтиды. Тағы бір құрал – Медициналық басқару нұсқаулары, ол кең таралған химиялық заттарға ұшырау туралы маңызды ақпаратты жинақтап, науқастарды қауіпсіз емдеу және залалсыздандыру бойынша ұсыныстар береді.

Браунфилд/жерді қайта пайдалану бастамасы

ATSDR қоңыр жерлерді қайта дамытумен байланысты халық денсаулығына тигізетін әсерлерді бағалау үшін қауымдастықтармен тығыз жұмыс істейді. Бұл бұрын өнеркәсіптік мақсаттарда қолданылған және қауіпті заттармен ластануы мүмкін жерлер. ATSDR 400-ден астам қоңыр жерлерде және жерді қайта пайдалану орындарында жұмыс істеп, қауіпті заттарға ұшыраудың салдарынан туындаған денсаулық әсерлерін бағады. Агенттік қайта дамыту жобаларын жоспарлау кезінде қауымдастықтарға көмектесу үшін ресурстар жасады, соның ішінде дамыту учаскелеріндегі химиялық заттардың ықтимал қаупін бағалау құралдарын ұсынады. Қоңыр жерлердегі ластанудың денсаулыққа тигізетін әсерін бағалаудан басқа, ATSDR қауымдастықтарды халық денсаулығын қадағалауға шақырады. Агенттіктің қоңыр жерлердегі жобаларының бірі Висконсин штатының Милуоки қаласындағы Меномони аңғары болды, онда агенттік ластанудың денсаулыққа тигізетін әсерін бағалап, дамытушылармен және қала әкімдігімен тығыз байланыс орнатты.

Қоғамдастық серіктестіктер

АТСДР-дың жұмысының маңызды бағыты – қоғамдық аймақтармен өзара іс-қимыл. АТСДР жиі мемлекеттік және жергілікті денсаулық сақтау департаменттерімен серіктестік орнатып, оларға қоғамдық денсаулық міндеттерін орындауға көмектеседі. 2008 жылы АТСДР 29 штатпен және бір тайпалық үкіметпен ынтымақтастық келісімдеріне қол қойды, бұл серіктестерге жергілікті экологиялық денсаулық мәселелерін шешуге көмектесу үшін техникалық қолдау көрсетті. АТСДР сондай-ақ, агенттік уытты заттарға ұшырау салдарынан денсаулыққа тигізетін әсерлерді бағалау үшін жұмыс істеген кезде, жергілікті тұрғындардан пікір алу және олардың денсаулыққа қатысты алаңдаушылықтарын білу үшін қоғамдық көмекшіл панельдер құрады.

Халықтың денсаулығы мен химиялық заттарға төзімділік туралы ұлттық әңгіме

2009 жылдың маусым айында ATSDR және NCEH бірлескен жобаны – Халық денсаулығы және химиялық заттарға ұшырау туралы ұлттық әңгімені бастады. Ұлттық әңгіменің мақсаты – ATSDR және басқа да мемлекеттік органдардың халықты зиянды химиялық заттардан қорғау жөніндегі күш-жігерін жақсарту жолдары бойынша ұсынымдар әзірлеу. Өнімді диалогты ынталандыру үшін ATSDR ұлттық әңгімеге кеңінен қатысуға шақырды және үкіметтік органдар, қоғамдық денсаулық сақтау мамандары, экологиялық ұйымдар, қоғамдық лидерлер, бизнес және индустрия өкілдері, тайпалық топтар және басқа да мүдделі азаматтарды қоса алғанда, барлық мүдделі тараптардың қатысуын құптады. Ұлттық әңгімеге 40 адамнан тұратын Жетекші кеңес жетекшілік етеді, оған қоршаған ортаның денсаулығымен байланысты түрлі салалардағы сарапшылар кіреді. Сонымен қатар, алты жұмыс тобы бар, олардың құрамы да әртүрлі, олар белгілі бір маңызды салаларды зерттеп, ұсынымдар енгізеді. Қоғамдық ұйымдардың, мүдделі азаматтардың және жалпы халықтың қатысуын қолдау үшін ATSDR қауымдастық лидерлеріне пікірлер мен идеяларды ұлттық әңгімеге жинау үшін талқылаулар өткізуге көмектесетін қауымдастық құралдар жиынтығын әзірледі. ATSDR 2011 жылдың басында соңғы іс-қимыл жоспарын жариялауды жоспарлап отыр.

Жұмыс сапасы

ATSDR «ең үздік ғылымды» қолданумен мақтанады. Ал 2003 жылы BBC News телеарнасы ATSDR туралы «әлемдегі денсаулық сақтау және қоршаған ортаны қорғау саласындағы жетекші агенттік ретінде кеңінен танымал» деп жазды. Дегенмен, ATSDR Конгресс пен басқа да топтардың назарында болды. Көптеген сын-ескертпелер агенттіктің тарихының көп бөлігінде жұмысының көлеміне қарамастан, жеткілікті штат пен қаржысы болмауына байланысты туды. 1991 жылдың тамызында Бас есептік кеңсесі (қазіргі Үкіметтік жауапкершілік кеңсесі) ATSDR-дің бастапқы қоғамдық денсаулық сақтау бағалауларының сапасын сынап, олардың тиімділігіне күмән келтірген есеп жариялады. Бұл кінәның бір бөлігі SARA заңымен Конгресс жүргізген мерзімдер мен талаптарға байланысты болды: «SARA-ның ATSDR-ден 951 Superfund нысанын жылдам бағалауды талап етуі агенттік салыстырмалы түрде жаңа және жұмысқа толық дайын болмаған немесе ұйымдастырылмаған кезде орын алды». Есепте сондай-ақ SARA мерзімінен кейін ATSDR қоғамдық денсаулық сақтау бағалауларының сапасын арттыра алғаны көрсетілді. 1992 жылдың мамырында Экологиялық денсаулық желісі мен Ұлттық токсикалық науқан қоры «Құрылымдық шектеулермен» атты есеп жариялады, онда CDC және ATSDR жұмысының құрылымдық шектеулері атап өтілді. 2008 жылдың сәуірінде АҚШ Өкілдер палатасының Ғылым және технология жөніндегі комитетінің Тергеу және қадағалау кіші комитеті Федералдық төтенше жағдайларды басқару агенттігінің (FEMA) Катрина даулы зардабынан жер аударылған адамдарға уақытша баспана ретінде ұсынған тіркемелердегі формальдегидтің әсері туралы тыңдау өткізді. 2008 жылдың қыркүйегінде кіші комитет тарапынан жарияланған есепте FEMA тіркемелеріндегі формальдегидтің денсаулыққа қатысты тәуекелдерін қарастырған агенттіктің бастапқы денсаулық сақтау кеңесінде кемшіліктер анықталды. 2009 жылдың наурыз айында Тергеу және қадағалау кіші комитетінің демократиялық көпшілік тобы ATSDR туралы тағы бір есеп жариялады, онда агенттік ішіндегі басшылықты өзгерту қажеттігі айтылды. Есепте былай делінген: «ATSDR үнемі елдегі жергілікті қауымдастықтардың денсаулығына зиян келтіретін ең айқын уытты факторларға ашық және тікелей қарсы тұрудан қашқан сияқты. Олар жергілікті тұрғындардың, беделді ғалымдар мен дәрігерлердің заңды алаңдаушылықтары мен денсаулық сақтау мәселелерін жоққа шығарып, оларды азайтуға, елеусіз етуге тырысады». 2009 жылдың 12 наурызындағы Конгресс тыңдауында кіші комитет төрағасы, конгрессмен Брэд Миллер ATSDR-ді «кәсіпорындар мен мемлекеттік органдарға ұнатуға» құштар деп сипаттап, ATSDR есептерін «алаңдамаңыз» дегенді білдіретін «кәсіби емес бағалаулар» деп атады. ATSDR жұмысын қорғай отырып, директор Говард Фрамкин ATSDR қызметкерлерінің саны 500-ден 300-ге дейін азайғанын және қауымдастықтар көбінесе «әсерлер мен аурулар арасындағы байланыс туралы нақты жауаптар» күтетінін, бірақ ғылыми белгісіздікке байланысты осы күтулер орындалмауы мүмкін екенін атап өтті. Алайда 2009 жылы ATSDR қоршаған орта туралы деректердегі олқылықтарды анықтағанын және аралдағы зерттеулерді қарап, Виекеске «жаңа көзқараспен» қарауды жоспарлағанын мәлімдеді.

ATSDR prides itself on using "the best science." And in 2003, BBC News described ATSDR as "widely regarded as the world's leading agency on public health and the environment." However, ATSDR has also been the focus of scrutiny from Congress and other groups. Much of the criticism is due to the fact that the agency has been overtasked yet understaffed and underfunded for much of its history. In August 1991, the General Accounting Office (now the Government Accountability Office) published a report that faulted the quality of ATSDR's original public health assessments and questioned their usefulness. It also placed part of the blame on the deadlines and requirements that Congress imposed with SARA: "SARA’s requirement that ATSDR quickly assess 951 Superfund sites came at a time when the agency was still relatively new and not staffed or organized for the job." The report also noted that after meeting the SARA deadline, ATSDR was able to increase the rigor of its public health assessments. In May 1992, the Environmental Health Network and the National Toxics Campaign Fund published "Inconclusive by Design," a report which noted structural limitations to the work of CDC and ATSDR. In April 2008, the United States House of Representatives Committee on Science and Technology Subcommittee on Investigations and Oversight held a hearing on formaldehyde exposures in trailers that the Federal Emergency Management Agency (FEMA) provided as temporary housing to people displaced by Hurricane Katrina. A report based on the hearing, issued by the subcommittee's Democratic majority staff in September 2008, noted shortcomings in the agency’s original health consultation that examined the health risks of formaldehyde in the FEMA trailers. In March 2009, the Democratic majority staff of the Subcommittee on Investigations and Oversight issued another report on ATSDR, which called for leadership changes within the agency. The report stated: "Time and time again ATSDR appears to avoid clearly and directly confronting the most obvious toxic culprits that harm the health of local communities throughout the nation. Instead, they deny, delay, minimize, trivialize or ignore legitimate concerns and health considerations of local communities and well respected scientists and medical professionals." In the March 12, 2009, congressional hearing, the subcommittee chairman, Congressman Brad Miller, characterized ATSDR as keen to "please industries and government agencies" and referred to ATSDR's reports as "jackleg assessments saying 'not to worry.'" In defense of ATSDR's work, director Howard Frumkin noted that ATSDR's staff has declined from 500 to about 300, and that often communities expect "definitive answers about the links between exposures and illnesses," but expectations can be unmet due to scientific uncertainty. In 2009, however, ATSDR announced that it had identified gaps in environmental data and planned to take a "fresh look" at Vieques by reviewing studies on the island.