Кіріспе

Оңтүстік Кореяның Йоннам аймағында орналасқан Даегу қаласы (хангул=대구), бұрын Таегу деп жазылып, ресми түрде Даегу қаласы (хангул=대구광역시) деп аталады. Бұл қала Оңтүстік Кореяның оңтүстік-шығысында орналасқан. Даегу – Сеул мен Пусан қалаларынан кейін Оңтүстік Кореядағы үшінші ірі қалалық агломерация, 2,3 миллионнан астам халқы бар елдегі төртінші ірі мегаполис және Оңтүстік Кореяның оңтүстік-шығысындағы Йоннам аймағында Пусаннан кейін екінші ірі қала. Даегу және оны қоршаған Солтүстік Кёнсан провинциясы жиі Даегу Кёнбук деп аталады, олардың жалпы халқы 5 миллионнан асады. Даегу Оңтүстік-Шығыс Кореяда, жағалаудан шамалы қашықтықта, Геумхо өзені мен оның негізгі саласы – Накдон өзенінің жанында, Кёнсан-до провинциясында орналасқан. Даегу алқабы – Йоннам аймағының орталық жазығы. Көне заманда Даегу аймағы Жинхан мемлекетінің құрамына кірген. Кейіннен Даегу Силла мемлекетінің бақылауына өтіп, Корея түбегін біріктірді. Жосон әулеті кезінде қала елдің дәстүрлі сегіз провинциясының бірі – Кёнсан-доның астанасы болды. 1960-80 жылдары Даегу Кореяның экономикалық локомотиві болды және әсіресе электроника өнеркәсібімен танымал еді. Даегудің ылғалды субтропиктік климаты жоғары сапалы алма өндіруге өте қолайлы, сондықтан қала "Алма қаласы" деп аталды. Даегу "Текстиль қаласы" деп те белгілі. Бұрын қаланың негізгі өнеркәсібі тоқыма өндірісі болды. Даегу Кёнбук еркін экономикалық аймағының құрылуымен қазіргі уақытта сән және жоғары технологиялық өнеркәсіптерді дамытуға баса назар аударуда. Даегу 22-ші Дүниежүзілік Энергия Конгресіне, 2011 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатына және 2003 жылғы жазғы Универсиадаға қабылдады. Сонымен қатар, қала 2002 жылғы ФИФА Әлем Кубогының төрт матчын қабылдады.

Тарихқа дейінгі және ерте тарих

Үлкен Даэгу аймағындағы археологиялық зерттеулер тарихқа дейінгі Мумун қыш құмырасы кезеңіне (шамамен б.з.д. 1500–300 жылдары) жататын көптеген елді мекендер мен жерлеу орындарын ашты. Шындығында, Кёнсангдодағы Мумун қонысының ең алғашқы дәлелдері Сиджи-доң және Собион-доңнан қазылып алынды. Дунчон-доң – қазылған Мумун шаруашылық ауылдарының бірі. Дунчон-доң орны Орта Мумун кезеңіне (шамамен б.з.д. 850–550 жылдары) жатады және көптеген көне шұңқырлы үйлердің және егіс далаларының қалдықтарын қамтиды. Даегуде мегалитикалық жерлеулер (долмендер) көптеп табылған. Ежелгі тарихи мәтіндерде көрсетілгендей, Прото-Үш Патшалық (Махан, Чжинхан және Бьонхан) кезеңінде Даэгу сол кездегі тарихи жазбаларда Далгубеол деп белгілі болған әмірлік немесе қабырғалы қала мемлекетінің орны болған. Ол бесінші ғасырға дейін Силла патшалығына қосылды. Қабырғаның іздерін көруге болады, ал қазіргі Далсеонг саябағынан артефакттар қазылып алынды.

Силла

Силла VII ғасырдың соңында Бэкже және Гогурё патшалықтарын жеңіп, Корея түбегін біріктіруге қол жеткізді, бұл ішінара Қытайдың Тан әулетінің көмегімен мүмкін болды. Содан кейін, 689 жылы Силла патшасы Синмун астананы Кёнджу қаласынан Даегу қаласына көшіруді қарастырды, бірақ оны іске асыра алмады. Бұл бастама туралы мәлімет тек Корей тарихының ең құнды жазбасы саналатын «Самгук Саги» кітабында, Корё әулетінің тарихшысы Ким Бусик жазған бір жол арқылы ғана белгілі. Дегенмен, бұл Силла патшасының патшалық билігін күшейтуге тырысқандығын және Кёнджу саяси элитасының қарсылығына тап болғандығын көрсетеді деп есептеледі, осы қарсылық көшірудің сәтсіз аяқталуына себеп болған болуы мүмкін. Қалаға қазіргі атауы 757 жылы берілді. 1990 жылдардың соңында археологтар Букгу ауданының Дончхондонг аймағында кең аумақты бекінілген Силла орталығын қазып шығарды. 2-аймақтағы қазбалар 39 көтерілген едені бар ғимараттардың қалдықтарын көрсетті, олар терең ор және қоршаумен қоршалған. Археологтар бұл бекінілген орталықтың тұрақты әскери лагерь немесе казарма болғанын болжайды. Сондай-ақ археологтар Сидзидоңда біздің заманымыздың VI-VII ғасырларына жататын үлкен Силла ауылын тапты. Алайда, бұл орын 1254 жылы Кореяға шабуыл жасаған моңғолдардың кезінде храм тоналғанда қиратылды.

Жосон

Даегу Жосон дәуірінде маңызды көлік орталығы болды, ол Сеул мен Пусан қалалары арасындағы Ұлы Йонгнам жолының ортасында, осы магистральдық жолдың және Кёнджу мен Цзинджуға баратын жолдардың тоғысқан жерінде орналасқан. 1601 жылы Даегу Гёнсангдоның әкімшілік орталығына айналды, қазіргі Даегу, Пусан, Ульсан, Гёнсангбук-до және Гёнсангнам-до аймақтары осы провинция құрамына кіреді. Сол шамада қала ірі қалаға айнала бастады. Бұл мәртебеге шамамен 300 жыл бойы ие болды, ал 1896 жылы Гёнсангдо екі провинцияға – Солтүстік Гёнсанг (Гёнсангбук-до) және Оңтүстік Гёнсанг (Гёнсангнам-до) провинцияларына бөлінгеннен кейін, қала Гёнсангбук-доның астанасы ретінде жаңа беделге ие болды. Даегудегі алғашқы тұрақты базарлар Жосон дәуірінің соңында құрылды. Олардың ең танымалдарының бірі – Яньньюньси шөп базар. Бұл Жосонның шөп саудасының ірі орталығына айналып, тіпті көрші елдерден де сатып алушыларды тартты. Накдон өзені аңғарынан шығуға рұқсат етілмеген жапон саудагерлері өздері үшін базарға елшілерді жалдады. Сол кезде қаланың батыс қақпасы тұсында орналасқан Сеомун базары Жосон дәуіріндегі үш ірі базардың біріне кірді.

Корея империясы мен отарлаушылық билік

Жапон империализмі 19 ғасырдың соңынан бастап Корея нарықтарын күштеп ашты. 1895 жылы Даэгуде елдегі алғашқы заманауи пошта кеңселердің бірі ашылды, бұл Бірінші Қытай-жапон соғысынан кейін енгізілген «Габо» реформасының бір бөлігі болды. 1890 жылдардың соңынан бастап, көбірек шетелдік саудагерлер мен жұмысшылар Даэгуге келе бастады, ол Сеул мен Пусанды байланыстыратын, жаңадан салынған Кёнбу теміржолының маңызды көліктік орталығына айналды. 1905 жылы ескі қамал қабырғасы бұзылды. Осы қабырғаға құрмет ретінде, қазір қабырға тұрған жерлердегі көшелер Буксеонгно, Намсеонгно, Донгсеонгно және Сеосеонгно деп аталды, бұл сәйкесінше «солтүстік қамал көшесі», «оңтүстік қамал көшесі», «шығыс қамал көшесі» және «батыс қамал көшесі» деген мағынаны білдіреді. Империалистік агрессияға қарсы тәуелсіздік қозғалыстары Даэгуде 1898 жылдан бастап, қалада Тәуелсіздік клубының филиалы құрылғаннан кейін күшейді. 1907 жылы Корея империясының құлауы жақындаған кезде, Со Санг Дон бастаған жергілікті тұрғындар Ұлттық қарызды өтеу қозғалысын ұйымдастырды. Қозғалыс ел бойынша таралып, мемлекеттік қарызды өтеу үшін көптеген жекелеген қайырымдылықтар жиналды. 1910 жылы Жапонияға қосылғаннан кейін де көтерілістер жалғасты, әсіресе 1919 жылғы 1 наурыздағы қозғалыс кезінде. Ол кезде Даэгуде шамамен 23 000 азамат қатысқан төрт ірі демонстрация өтті.

1945 жылдан кейін

1946 жылы Корея Республикасы құрылғаннан бергі ең ауыр әлеуметтік дүрбелеңнің бірі – Даегу қазан оқиғасы болды. 1 қазанда Корея ұлттық полициясы үш студентті өлтіріп, көптеген адамды жарақаттады. Сонымен қатар, сол жылы президент сайлауына дейін 1960 жылдың 28 ақпанында ірі демонстрациялар өтті. 1940 жылдардың соңында Даегу және Солтүстік Кёнсан провинциясының барлық аймағында партизандық қозғалыс күшті болды, себебі мыңдаған босқындар Чеолла провинциясындағы қақтығыстардан қашып, Даегуде пана тапты. 1948 жылдың қарашасында Даегудегі бір бөлім, өткен айда Йеосуда басталған бүлікке қосылды. Корея соғысы кезінде көптеген аймақтардағыдай, наразылық білдіргендерге қарсы саяси құқық бұзушылықтар кеңінен таралды. Корея соғысы барысында Накдон өзенінің жанында ауыр шайқастар болды. Даегу Пусан периметрінің ішінде орналасқандықтан, соғыс бойы Оңтүстік Кореяның бақылауында болды. Солтүстік Корея әскерлерінің Накдон өзенінен өтуіне кедергі келтірген шайқас Тегу шайқасы деп танылды. 20 ғасырдың екінші жартысында қала қарқынды өсімді басынан өткізіп, Корея соғысы аяқталғаннан бері халқы он еседен астам артты. Парк Чун Хидің 18 жылдық үкімдігі кезінде қала саяси тұрғыдан артықшылыққа ие болды, ол және айналасындағы аймақтар оның саяси базасы ретінде қызмет етті. Даегу қазіргі таңда консервативті саяси идеялар мен қозғалыстарды қолдайды және Саенури партиясының саяси базасы болып табылады. 1980 жылдары Даегу Кёнсанбукдодан бөлініп, дербес басқарылатын провинциялық деңгейдегі тікелей басқарылатын қала (Чихальси) мәртебесіне ие болды және 1995 жылы метрополис (Кванёкси) мәртебесіне қайта бекітілді. Бүгінде Даегу Кореяда халық саны және коммерция көлемі бойынша үшінші ірі метрополис болып табылады. 1990 жылдан бері Даегу Оңтүстік Кореядағы ең ірі екі трагедияға тап болды: 1995 жылғы Даегу газ жарылысы, салдарынан 101 адам қаза тапты, және 2003 жылғы Даегу метрополитеніндегі өрт, одан 192 адам көз жұмды. 2020 жылдың ақпанында Даегу Оңтүстік Кореядағы COVID-19 пандемиясының ошағы болды. 2023 жылдың шілдесінде Солтүстік Кёнсан провинциясының Кунви ауданы Даегу құрамына енді.

Саясат

Қалада екі жергілікті үкімет орналасқан: Дзюнг ауданындағы Тэгу қалалық әкімдігі және Бук ауданындағы Кёнбук провинциялық әкімдігі. Провинциялық әкімдік өз провинциясы Кёнбуктағы Андоң қаласына көшіріледі. Осының нәтижесінде 2023 жылдың қаңтарында провинциялық әкімдік кеңсесі Андоңға көшірілді. Қала әкімі және қаланың сегіз ауданының басшылары төрт жыл сайын азаматтармен тікелей сайланады. Қалалық кеңесте 29 мүше бар, олардың 26-сы сайлау округтерінен және үш пропорционалдық өкілдіктен тұрады. Олар да төрт жыл сайын тікелей сайланады. Олардың көпшілігі Оңтүстік Кореяның басты консервативті саяси партиясы – Халық күші партиясының мүшелері. Тэгу партияның бекінісі болып табылады және қазірге дейін Корея Республикасының төрт президентін өндірді: Пак Чун Хи, Чун Ду Хван, Ро Тхэ Ву және Пак Кын Хе. Пак Чун Хи мен Чун Ду Хван басқа қалаларда дүниеге келген, бірақ олар Тэгуге көшіп, балалық шақтарын Тэгуде өткізді. Корея консерваторларының астанасы ретінде қала сайлауларда зор саяси ықпалға ие.

Топография

Даегу төменгі таулармен қоршалған ойпаңда орналасқан: солтүстікте Палгонгсан, оңтүстікте Бисеулсан, батыста Варионгсан, ал шығыста кішігірім төбелер тізбегі жатыр. Геумхо өзені қаланың солтүстік және шығыс жиектерімен ағып, қаланың батысында Накдонг өзеніне құяды.

Мода өнеркәсібі

1990 жылдардың соңынан бастап, Даегу қаласы "Даегу: Мода қаласы" бағдарламасы аясында тоқыма және киім өндірісі салаларын дамытуға негізделген сән индустриясын ілгерілету үшін белсенді жұмыс істеп келеді. Қала жыл сайын немесе жарты жыл сайын Даегу сән жәрмеңкесі мен Даегудегі алдын ала көрсетілімдері сияқты сән және тоқыма өнеркәсібіне қатысты көптеген көрмелер ұйымдастырып, отандық институттарды шақырады. Қазіргі уақытта Даегудың солтүстік-шығысындағы Бонгму-доң ауданында тоқыма және сән индустриясына маманданған жаңа қала құрылысы жүргізілуде. Бұл аудан ресми түрде Эсиаполис деп аталады және Шығыс Азияның сән орталығы болуды мақсат етеді. Аудан ішінде тоқыма кешендері, тоқыма сән институттары, халықаралық мектеп, сән сауда орталықтары және тұрғын үйлер салу жоспарлануда.

Мәдениет және туристік

Жалпы, Тэгу консервативті қала ретінде белгілі. Сеулдан кейінгі ең ірі құрлықтағы қала болып табылатын Тэгу, елдің маңызды мегаполистерінің біріне айналды. Дәстүрлі түрде буддизм күшті болған, қазір де көптеген храмдар сақталған. Конфуцийшілдік те Тэгуда танымал, қалада ірі академия орналасқан. Қала көшелерінде неоновые кресттері бар христиан шіркеулерінің мұнараларын да көруге болады.