Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кирият-Гат (Қирият-Гат) – Израильдің Оңтүстік округінде орналасқан қала. Ол Тель-Авивтің оңтүстігінде, Беер-Шебаның солтүстігінде және Иерусалимнің оңтүстік-батысында жатыр. 2023 жылы қаланың халқы құрады. Қала әлемдегі ең жетілген жартылай өткізгіш өндіріс орналасқан жерлердің біріне ие, Intel компаниясының Fab 28 зауыты 7 нм процесінде чиптер шығарады, ал қазір салынып жатқан Fab 38 зауыты 2028 жылы ашылып, EUV литографиясын қолдана отырып 3 нм процесін өндіруге жоспарлануда.
Kiryat Gat, also spelled Qiryat Gat , is a city in the Southern District of Israel. It lies south of Tel Aviv, north of Beersheba, and west southwest of Jerusalem. In it had a population of The city hosts one of the most advanced semiconductor fabrication plants in the world, Intel's Fab 28 plant producing 7 nm process chips and the currently under construction Fab 38 plant due to open in 2028 and to produce 3 nm process using EUV lithography.
Этимология
Кирият-Гат филистиндердің бес ірі қаласының бірі – Ғаттың атымен аталған. Еврей тілінде "гат" сөзі "шарап қысу орны" деген мағынаны білдіреді. 1950 жылдары археологтар жақын жердегі төбеде (Тель Эрани) қиратындарды тапты, оларды филистиндердің Ғат қаласы деп жаңылыстырып қабылдады. Қазіргі кезде Ғат қаласының орны деп Тель-эс-Сафи саналады, ол солтүстік-шығысқа қарай он үш шақырым қашықтықта орналасқан.
Kiryat Gat is named for Gath, one of the five major cities of the Philistines. In Hebrew, "gat" means "winepress". In the 1950s, archaeologists found ruins at a nearby tell (Tel Erani) which were mistaken for the Philistine city of Gath. The location most favored for Gath now is Tel es Safi, thirteen kilometers to the northeast.
Тарих
Кирият-Гат 1954 жылы құрылған, бастапқыда ол ма'абара ретінде танымал болған. Келесі жылы Мароккодан келген 18 отбасы оны даму қаласы ретінде құрды. Ол 1948 жылғы Араб-Израиль соғысынан кейін 1949 жылы тұрғындары қоныс аударған Ирак әл-Маншия палестіндік араб ауылының қираған жерлерінің батысында салынған. Ирак әл-Маншияның бұрынғы орналасқан жері қазір Кирият-Гаттың құрылыс аймағының ішінде. Кирият-Гаттың халқы 1958 жылы 4400 адамнан 1969 жылы 17000 адамға дейін өсті, олардың көп бөлігі Солтүстік Африкадан келген еврей иммигранттары еді. Экономика бастапқыда Лахиш аймағының ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеуге, мысалы мақта мен жүнді өңдеуге негізделген. 1972 жылдың желтоқсанында Кирият-Гаттың муниципалдық мәртебесі жоғарылатылды және ол Израильдің 31-ші қаласы атанды. 1990 жылдары Израильге кеңестік еврейлердің жаппай көшіп келуі қалаға көптеген жаңа тұрғындарды әкелді және 1995 жылға қарай халқы 42 500-ге жетті. Қаланың шығыс шетіндегі Рабин өнеркәсіптік аймағының дамуы және 6-шы тас жолдың ашылуы қала экономикасын одан әрі жақсартты.
Kiryat Gat was founded in 1954, initially as a ma'abara. The following year it was established as a development town by 18 families from Morocco. It was founded just west of the ruins of the Palestinian Arab village of Iraq al Manshiyya, which was depopulated in 1949 after the 1948 Arab–Israeli War. The former location of Iraq al Manshiyya is now within the built up area of Kiryat Gat. The population of Kiryat Gat rose from 4,400 inhabitants in 1958 to 17,000 in 1969, mostly Jewish immigrants from North Africa. The economy was initially based on processing the agricultural produce of the Lachish region, such as cotton and wool. In December 1972, Kiryat Gat's municipal status was upgraded and it became Israel's 31st city. During the 1990s, the mass immigration of Soviet Jews to Israel brought many new residents to the town and its population grew to 42,500 by 1995. The development of the Rabin industrial zone on the eastern edge of the city, and the opening of Highway 6 further improved the economy of the city.
Демография
2012 жылы қаланың этникалық құрамы 93,8 пайыз яһудилерден тұрды. Кирият-Гаттың алғашқы жылдарында негізінен сефард және мизрахи яһудилері қоныстанды. Совет Одағынан еврейлердің көптеп көшіп келуінен кейін, тұрғындардың шамамен үштен бірі бұрынғы Совет Одағынан келген.
In 2012, the ethnic makeup of the city was 93.8 percent Jewish. In its early years, Kiryat Gat was populated mainly by Jews of Sephardi/Mizrahi origin. Since the mass immigration of Soviet Jews, approximately one third of the inhabitants hail from the former Soviet Union.
Экономика
Полгат тоқыма зауыты 1990-шы жылдары жабылғанға дейін қаладағы басты жұмыс беруші болды. 1999 жылы Intel Pentium 4 чиптері мен флэш-жадтарды өндіру үшін Fab 18 деп аталатын чип жасау зауытын ашты. Intel компаниясы зауытты салу үшін Израиль үкіметінен 525 миллион долларлық грант алды. 2006 жылдың ақпан айында Intel компаниясының екінші Кириат-Гат зауытының, Fab 28-дің іргетасы салынды. Осыған қарамастан, Кириат-Гат Израильдегі ең жоғары жұмыссыздық деңгейіне ие. 2021 жылы Intel компаниясы Кириат-Гатта жаңа өндіріске 10 миллиард доллар инвестиция салуды жариялады. Израиль қару-жарақ өнеркәсібінің бас кеңсесі және ұсақ қару (мылтық) өндіру орны қазір Кириат-Гатта орналасқан.
The Polgat textile factory was the main employer in the town until it closed in the 1990s. In 1999, Intel opened a chip fabrication plant, known as Fab 18, to produce Pentium 4 chips and flash memories. Intel received a grant of $525 million from the Israeli government to build the plant. In February 2006, the cornerstone was laid for Intel's second Kiryat Gat plant, Fab 28. Despite this, Kiryat Gat has one of Israel's highest unemployment rates. In 2021, Intel announced a $10 billion investment in new manufacturing in Kiryat Gat. The headquarters and small arms (guns) manufacturing facility of Israeli Weapons Industries is now located in Kiryat Gat.
Көлік
Кириат-Гат қаласын Израиль темір жолдарының Тель-Авив – Беер-Шева қалааралық бағытындағы Кириат-Гат теміржол станциясы жайлайды. Кириат-Гат екі маңызды тас жолдың арасында орналасқан: қаланың батысынан өтетін 40-шы және 6-шы тас жолдар.
Kiryat Gat is served by the Kiryat Gat Railway Station on the Tel Aviv Be'er Sheva inter city line of Israel Railways. Kiryat Gat is situated between two major highways, Highway 40 to the west of the town and Highway 6.
Білім
Кирият-Гатта 25 мектеп бар, онда 10 676 оқушы оқиды. Олардың 18-і 5498 оқушымен бастауыш мектептер, ал 13-і 5178 оқушымен жоғары мектептер. 2001 жылы Кирият-Гаттың 12-сынып оқушыларының 54,7%-ы аттестат алды. Кирият-Гатта педагогикалық орталық, ғылыми орталықтар, компьютерлік кітапхана және өнеркәсіп, өнер мен технологияға арналған орталық бар.
Kiryat Gat has 25 schools with an enrollment of 10,676. Of these schools, 18 are elementary schools with a student population of 5,498, and 13 are high schools with a student population of 5,178. In 2001, 54.7% of Kiryat Gat's 12th grade students graduated with a matriculation certificate. Kiryat Gat has a Pedagogic Center, science centers, a computerized library and a center devoted to industry, art and technology.