Кіріспе
Нигериялық Амина Лавал Курами (1972 жылы туған) – зина жасағаны және еркек күйеуі болмағанда бала тудырғаны үшін таспен атқылау арқылы өлім жазасына кесілген нигериялық әйел. Лавал 2002 жылдың 22 наурызында Нигерияның солтүстік Кацина штатындағы Фунтуа қаласындағы ислам шариғат сотында сотталды. Баланың әкесі деп көрсеткен Яхья Мухаммад Курами зина жасады деген айыптан ақталды. Курами қасиетті Құранға ант бергендіктен босатылса, Лавал үшін осындай мүмкіндік болмады, себебі оның баласы Малики мектебі бойынша дәлел болып табылады. Лавалдың сотталуы халықаралық деңгейде қырқыс пікір тудырды. Кейіннен бұл үкім ислам заңнамасын бұзады деген себеппен шариғат сотымен күштен шығарылды, және ол қайтадан тұрмысқа шықты.
Amina Lawal Kurami (born 1972) is a Nigerian woman sentenced to death by stoning for adultery and for conceiving a child out of wedlock. Lawal was sentenced by an Islamic Sharia court in Funtua, in the northern state of Katsina, in Nigeria, on 22 March 2002. The person she identified as the father of the child, Yahayya Muhammad Kurami, was acquitted of the accusation of zinā. Although Kurami was excused because he took an oath by the Holy Qur’an, this was not an option for Lawal due to the presence of her child, which is proof in the Mālikī school. Lawal's conviction sparked an international controversy. It was overturned by a Sharia which ruled that it violated Islamic law, and she later remarried.
Өмірбаян
Лавал некеге тұрмас бұрын жыныстық қатынас жасағаны үшін таспен атқылау арқылы өлім жазасына кесілген екінші нигериялық әйел болды. Алғашқы әйел Сафия Хусейнидің үкімі 2002 жылдың наурыз айында алғашқы апелляциясында жойылды. 2000 жылы Нигерияның солтүстігіндегі, басым көпшілігі мұсылман тұратын Замфара штатында шариғат заңы орнатылды және содан бері кем дегенде он екі басқа штатқа тарады.
Апелляциялық шағымдар және ақталу
Апелляция қаралды және 2003 жылдың 25 қыркүйегінде Кацина штатының шариғат апелляциялық сотының бес судьялық алқасы Лавалдың зина жасағаны үшін таспен атқылау арқылы өлім жазасын жойды. Бес судьяның төртеуі айыптаудың ислам заңдарын бірнеше тұрғыдан бұзғанын анықтады, оның ішінде: айыпталушының тиісті заңдық қорғанысқа құқығы қамтамасыз етілмеген, оның жүктілігінің жағдайы бойынша айғақ жеткіліксіз болды, айыпталушының мойындауы жарамсыз деп танылды, және айыптау кезінде қажетті үш судьяның орнына тек біреуі ғана қатысты. Ол қызы дүниеге келгенге екі жыл бұрын күйеуімен заңды некеде тұрған. Oprah Winfrey Show бағдарламасы Амина Лавал туралы арнайы репортаж көрсетіп, көрермендерді Нигерияның АҚШ-тағы елшісіне наразылық электрондық хаттарын жіберуге шақырды: нәтижесінде 1,2 миллионнан астам хат түсті. Amnesty International бұл үкімге күшті реакция білдірді, себебі Нигерия азаптауларға және басқа да қатыгез, адамдыққа жатпайтын немесе ар-ұятты төмендетуші күйретушілікке қарсы халықаралық құқықтық міндеттемелерге қол қойған ел. Ұйым сондай-ақ Нигерияны шариғат заңдарын 1999 жылғы Нигерия Конституциясына сәйкес келтіруге шақырды. Бірақ Amnesty бұл мәселе діни жағынан бөлінген Нигерияда бұрыннан талқыланып жатқанын білмеді. 2003 жылдың мамыр айында Нигерияның Нидерландыдағы елшілігі Нигерияның Кацина штатындағы шариғат негізіндегі сот процесіне жауап ретінде Лавалға таспен атқылау туралы ешқандай бұйрық берілмегенін мәлімдеді. Олар бұл хабарламалардың "негізсіз және қастандықпен жасалған" екенін, сондай-ақ "Нигерияның сот жүйесін және елдің халықаралық аренадағы беделін күлкіге айналдыру мақсатында жасалғанын" айтты. Олар мұндай жағдай туралы ешқандай хабардарлығы жоқ екенін мәлімдеді. АҚШ-тың Вашингтон қаласындағы Нигерия елшілігінің елшісі А. А. Агада Лавалдың ісін мойындап, 2003 жылдың 29 тамызында былай деді: "Елшілік Малама Амина Лавалдың ісі бойынша соңғы шешім қабылдамас бұрын үш деңгейдегі апелляциялық соттар бар екенін хабарлайды. Елшілік жалпы жұртшылыққа Малама Лавалдың Нигерия Конституциясына сәйкес әділ сотқа қатысу құқығы кепілдік берілетінін уәделейді. Сондықтан заң үстемдігін қамтамасыз ету үшін тиісті шағымдану рәсімдері сақталды".
Танымал мәдениетте
Уилл Фергюсонның 419 романының соңында автордың сұрақ-жауаптарында белгіленгендей, ойдан шығарылған Амина кейіпкері – Солтүстік Нигерияның шариғат заңдары бар мемлекеттерінен жаяу қашып бара жатқан жүкті жас әйел – Амина Лавалға негізделген. Американдық философ Элисон М. Джаггар 2005 жылы осы оқиғаға арналған "Аминаны құтқару" атты мақала жазды.