Демография
Жапондық халық санауы деректеріне сәйкес, соңғы онжылдықтарда Цуруока қаласының халқы азайды.
Тарих
Қазіргі Цуруока аймағы ежелгі Дева провинциясының бір бөлігі болған. Эдо дәуірінде ол Шонай доменінің астанасы қызметін атқарды. Бұл китамаэбуне жағалау саудасы үшін шағын порты болды. Мейдзи дәуірі басталғаннан кейін, 1878 жылы Ямагата префектурасының Нишитагава ауданында Цуруока кенті ретінде ұйымдастырылды. 1924 жылдың 1 қазанында қала мәртебесіне ие болды, соның арқасында Жапонияның 100-ші қаласы атанды. 1955 жылы қала Камо кентін және тоғыз көршілес ауылды қосып кеңейді. Ояма кенті 1963 жылы Цуруокаға қосылды. 2005 жылдың 1 қазанында Фудзисима, Хагуро және Кушибики кенттері, Асахи ауылы (барлығы Хигаситагава ауданынан) және Ацуми кенті (Нишитагава ауданынан) Цуруока қаласына біріктірілді.
Үкімет
Цуруока қаласы тікелей сайланатын әкім мен 24 мүшеден тұратын бір палаталы қалалық мәслихатпен басқарылады. Қала Ямагата префектуралық мәжіліске бес өкіл жібереді. Ұлттық саясат саласында, қала Жапония Парламентінің (Diet) Төменгі палатасының Ямагата 3-сайлау округінің құрамына кіреді.
Экономика
Цуруоканың экономикасы жеңіл өндіріс, коммерциялық қызметтер, егіншілік және теңіз балық аулау негізінде дамыған.
Білім
Цуруока қаласында қала әкімдігі басқаратын 26 мемлекеттік бастауыш мектеп және 11 мемлекеттік орта мектеп бар. Ал, Ямагата префектуралық білім басқармасы басқаратын алты мемлекеттік жоғары мектеп бар. Сонымен қатар, екі жекеменшік жоғары мектеп те бар. Префектура мүгедектерге арналған екі арнайы білім беру мектебін де ұстап тұрады.
Тау рухы
Цуруока көбінесе "Дэваның үш тауы" атандырады, олар – Хагуро тауы (биіктігі 436 метр болатын ең кішкентай тау), Гасан тауы (1984 метр биіктігімен ең биік тау) және Юдоно тауы (1500 метр биіктікте).
Ямабуси мен Шугендо
Осы үш тау Шүгендоның негізгі практикасы болып саналады. Шүгендо 修験道 (әдеби мағынасы: Аскеттік тәжірибе жолы) көбінесе Синто 神道, дін және буддизмнің синкретизмінің бір түрі ретінде қарастырылады. Ямабуси 山伏, сөзбе-сөз: "Тауда тұратын адамдар" (Шүгендо тәжірибесімен айналысатын адамдар) Буддаға сенгенімен, сонымен қатар табиғаттағы барлық нәрседе құдай бар деп санайды. Ямабуси, клеткалы жейде киіп, әріптестерімен байланысу және жаман рухтарды қуу үшін қабықтан жасалған трубаны үрлейтін бұл адамдар, тауды қорғауға және табиғатпен байланыста күнәсіз өмір сүруге ұмтылады. Осы мағынада үш тауға қажылық жасалады. Үш тау өлім мен қайта тууды символикалық түрде бейнелейді. Хагуро тауының 2466 тас сатырғышынан төмен түсіп, қайта көтерілу арқылы адамдар "символикалық өлімді" және "қайта тууды" бастан өткізеді, одан кейін олар өліктер әлеміне, яғни Mt. Гасан мен оның тұманды ландшафтына жол ашады, содан кейін Mt. Юдононың табиғи ыстық суларында денелері мен жандары тазарады. Шôjin ryôri 精進料理 ("рухани көтерілуге арналған тағам"), Ямабусидің дәстүрлі түрде жейтін вегетариандық тағамы, жануарлардан алынған өнімдерді пайдаланбай, оның орнына сансай 山菜 ("тау көкөністері"), сондай-ақ жергілікті күріш, қолмен жасалған гомадофу ごま豆腐 (күнжіт дәмі бар тофу), бамбук өршілдері, сірке суға маринадталған хризантема гүлдері мен саңырауқұлақтар қолданылады. Шүкубо 宿坊 (түнде саяхатшыларды қабылдайтын храмдар) қызмет көрсететін шôjin ryôri-дің көптеген түрлері бар, бірақ ол әдетте мисо сорпасы мен ақ күрішпен бірге көптеген шағын тағамдардан тұрады.
Ұлттық қазына
Хагуро тауында Жапонияның ұлттық қазыналарының бірі – Бес қабатты пагода (годзюното 五重塔) орналасқан. Пагоданың орталық тірегі оны жер сілкіністерінен сақтайды, және осы қағида Токиодағы Skytree архитектурасына әсер еткен. Хагуро тауының аумағында Jiji sugi 爺杉 ("Ата кедр") – 30 метр биіктіктегі, 1000 жылдан астам өмір сүрген кедр де өседі.
Мұра мен шығармашылық
2014 жылы Цуруока ЮНЕСКО-ның Гастрономиялық шығармашылық қаласы ретінде тіркелді. Оның 50-ден астам түрі "бабалар тағамы" (зайрай сакумотсу 在来作物) бірнеше ғасыр бойы сақталып, бүгінге дейін жеткен – осының бірі қаланың осы мәртебеге ие болуына себеп болды. Олардың ішінде: minden nasu 民田なす (ұзын, жіңішке қалпақшасы бар дөңгелек баклажан), からとりいも (тәтті дәм беретін картоп), 温海かぶ (Ацуми репасы, тік беткейлерде өсетін қызыл репа), ootaki морковь 大滝ニンジン және т.б. тек осы көне тағамдардың болуы ғана Цуруоканың Гастрономиялық шығармашылық қаласы ретінде тіркелуіне себеп болған жоқ. Осы ингредиенттерді дайындаудың ерекше тәсілі одан да шешуші болды. Цуруоканың ең танымал тағамдары: кандарайру 寒鱈汁 (қыс айларында ауланатын қара балықтан жасалған сорпа – осы кезде дәмдірек деп есептеледі), гомадофу ごま豆腐 (күнтізбен дәмі берілген тофу), точимочи とちもち (каштан дәмі бар күріштен жасалған торт), кицунемен キツネ面 (түлкі беті пішініндегі қара қанттан жасалған печенье) және т.б. Қала сонымен қатар көптеген сорпа түрлерімен де танымал (суық қыс Цуруокада көптеген ыстық сорпалардың болуын қамтамасыз етеді дейді), кандарайрудан басқа, takenokojiru タケノコ汁 (Гассан тауының бамбук сорпасы), imoni 芋煮 (картоп сорпасы), nattôjiru 納豆汁 (наттодан жасалған сорпа), môsô jiru (бамбук сорпасының тағы бір түрі) бар.
Жүніс
Цуруока (だだちゃ豆) соясының бір түрімен танымал, оны "эдамаме патшасы" деп атайды; олар сонымен қатар натто және мандзю сияқты басқа да өнімдерде қолданылады. Атаудың шығу тегі туралы екі теория бар: бірі - ол Шонай диалектикалық тілінде "әке" деген мағына беретін сөз, ал "ана" деген сөз одан шыққан, екіншісі - бұл бұршақтар Фукусима префектурасының Дате аймағынан келген және бастапқыда аталған, кейіннен одан айналды. Оларды кез келген тағамға қолдануға болады: тәтті, тұзды, дәмді, ащы, қышқыл, жай қайнатылған, ұнтақталған, қуырылған және соустарда. Дадако (だだっ子) – тәтті соя пастасы бар кішкентай торттар. Дадапай (だだっパイ) – соя пастасы ішіне салынған кішкентай қамырдан жасалған торттар. Сонымен қатар, соялы дәмдегі мұзқаймақ, печенье, бисквиттер, кремдер де бар.
are used in any kind of meal: sweet, salty, spicy, bitter, sour, just boiled, crushed, grilled, and in sauces. Dadakko (だだっ子), are small cakes which contain a sweet paste. Dadappai (だだっパイ) are small pasted inside a puff pastry. There are also flavored ice creams, cookies, biscuits, creams.
Теңіз өнімдері
Цуруока мен Шонайдың бүкіл аймағы Жапон теңізінен келетін балықтар мен теңіз өнімдерінің алуан түрлілігінен пайда көреді. Цуруоканың жергілікті теңіз өнімдерінің ішінде мыналар бар: шие сальмоны, жапондық лақ балығы, көк қабықшалы шаян, кішкентай ауызды палтус, тік балық, қара тас балық, тіл балығы, ұшатын кальмар, устрица, теңіз тас балығы, құм балығы, жапон трескасы және тағы да басқалары. Цуруокадағы жергілікті балықтар мен теңіз өнімдерінің молдығы жергілікті суши дүкендерінің жақсы беделін қалыптастырды, сонымен қатар балықтың аса маңызды орын алатын ерекше "отбасылық асүй" дәстүрін құруға көмектесті.
Күріш
Цуруокада және жалпы Шонай аймағында өсірілетін күріш, күшті умами дәмімен ерекшеленеді. 2010 жылы Кейо университетінің Жоғары Биоғылымдар институтының 慶應義塾大学先端生命科学研究所 зерттеушілері, метаболомдарды зерттеу нәтижесінде, Цуяхиме жергілікті күріш брендінің басқа күріш брендеріне қарағанда 1,5 есе көп умами дәміне ие екенін анықтады.
Өнер және қолөнер
Қаланың айналасын жазықтар, орман және таулар толығымен қоршап тұр. Сондықтан ағаш пен шөп түрлі қолөнерде кеңінен пайдаланылған. Сәулетке келсек, сабаннан төселген шатырлы үйлер (kayabukiyane かやぶき屋根) қаланың бірінші белгілерінің бірі болып саналады. Олардың кейбіреулері ғасырлар бойы жақсы сақталған, мысалы, Мейджи кезеңінен келген дәстүрлі шаруа үйі – Тасоминка 多層民家 (бірнеше қабатты үй) және Чидо мұражайындағы үй. Киімге қатысты айтатын болсақ, шынаори しな織り – ағаш қабығынан тоқудың дәстүрлі әдісі, ол бүгінге дейін қолданылып келеді. Осы берік жіптен жасалған заттар өте төзімді және су өткізбейді.