Кіріспе
Құс түрі Гуннисон гуннисоны, Гуннисон шалфей тоққылы немесе кіші шалфей тоққылы (Centrocercus minimus) – АҚШ-қа ендемік тоққылылардың бір түрі. Сыртқы түрі жақын туысқан үлкен шалфей тоққылына (Centrocercus urophasianus) ұқсас, бірақ шамамен үш есе кішірек, басының артында әлдеқайда қалың қауырсындары бар; сонымен қатар, оның ұсыну биі де аз күрделі. Оның таралған аймағы Оңтүстік-Батыс Колорадо және Соңғы Оңтүстік-Шығыс Ютамен шектеледі, ең ірі популяциясы Колорадодағы Гуннисон алқабында қоныстанған. Құс фаунасы салыстырмалы түрде жақсы зерттелген елде туған болса да, шалфей тоққылымен ұқсастығына байланысты 1990 жылдарға дейін назардан тыс қалды және тек 2000 жылы жаңа түр ретінде сипатталды – бұл 19 ғасырдан бері АҚШ-тан сипатталған алғашқы жаңа құс түрі. Бұл түрдің белгілі популяциясы әлі де өте шағын, және заңмен түрді қорғауға қол жеткізілген кезде 4000-нан кем индивидуум болған деп есептелді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, Колорадодағы популяция шамамен 1800 құсқа дейін азайды, оның ішінде бар болғаны 429 көбейтуге қабілетті еркек бар, бұл түрдің зерттеулер басталғаннан бергі ең төмен көрсеткіші.
The Gunnison grouse, Gunnison sage grouse or lesser sage grouse (Centrocercus minimus) is a species of grouse endemic to the United States. It is similar to the closely related greater sage grouse (Centrocercus urophasianus) in appearance, but about a third smaller in size, with much thicker plumes behind the head; it also has a less elaborate courtship dance. It is restricted in range to southwestern Colorado and extreme southeastern Utah, with the largest population residing in the Gunnison Basin region in Colorado. Despite being native to a country where the avifauna is relatively well known, it was overlooked until the 1990s due to the similarities with the sage grouse, and only described as a new species in 2000—making it the first new avian species to be described from the USA since the 19th century. The known population size of this species remains quite small, and it was estimated that fewer than 4,000 individuals existed in when the species was successfully protected under the Act. A 2019 survey found the population in Colorado to be reduced to an estimated 1,800 birds with only around 429 reproductive males, a record low for the species since surveys began.
Тарату
Гуннисон сальвиясы Колорадоның оңтүстік-батысындағы жеті округте және Ютаның оңтүстік-шығысындағы бір округте таралған. Бұрын Аризона, Нью-Мексико және Оклахома штаттарында да кездескен, бірақ қазір сол штаттарда кездеспейді.
Өмірлік цикл
Еркектер ақпан айының соңынан сәуір айының басына дейін, ұрықтандыру алаңы қардан тазаланған соң, осы алаңдарға жиналады. Ұрықтандыру алаңы – бұл шағын, ашық жерлер, мұнда көбейіс жүреді. Көбінесе екі ғана басым еркек көбейеді. Жұптасқаннан кейін, аналық ұя саларлық жерге кетеді. Бір ұядағы жұмыртқалардың саны 6-дан 8-ге дейін болады, олардың шайқалу мерзімі 25-27 күнге созылады. Қырғауылдардың ұяларын тастауы және ұяларына хищниктердің шабуылдауы жиі кездеседі. Балапандар ерте жетіледі және өздеріне жем табуға қабілетті.
Артықшылық берілген мекен
Гуннисон сальвиясы сальвия басымдығымен сипатталатын жерлерге толыққанды тәуелді. Сальва-бруш ересектердің жыл бойындағы рационының маңызды құрамы болып табылады және олар оны көбінесе жасыну үшін таңдайды. Дегенмен, балапандарды өсіру үшін жас құстарға жоғары протеинді кең жапырақты өсімдіктер мен гүлдер қажет, олар жәндіктерді де тартады, олардың құрамында да протеин болады. Бірақ, мал (ірі қара мен қой) да осы өсімдіктерді жақсы көреді, ал осы маңызды балапан тағамының жойылуы – осы құстың санының азаюының басты себебі.