Кіріспе

Американдық кино актері (1925–2003)

Дональд Дэвид Диксон Рональд О’Коннор (28 тамыз 1925 – 27 қыркүйек 2003) – американдық биші, әнші және актер. Ол Глория Джин, Пегги Райан және Сөйлейтін Есек Франсиспен бірден-бірге түскен фильмдер сериясы арқылы танымал болды. О’Коннор би билеуді, ән айтуды, комедияны, тіпті клоунаданы үйренген водевиль отбасында дүниеге келді. Оның би стилінің ерекшелігі – оның жоғары физикалық дайындығы, мұндай қабілетке ие адамдар аз болды. Бірақ көрермендерді ең көп қызықтырғаны оның жастық шаруашылығы болды, ол өмірінің соңына дейін оның тұлғасының тартымды жағы болып қала берді. 1940-жылдардың басындағы Universal мюзиклдерінде О’Коннор Metro Goldwyn Mayer-дің Микки Руниіне ұқсас, зерек, жылдам сөйлейтін жасөспірім рөлін сомдады. 1952 жылы «Жаңбыр астында ән айту» фильмінде MGM оған көбірек жаны ашыр, серіктес рөлін қалыптастырды, ол О’Коннордың ең танымал бейнесі болды. Оның ең әйгілі туындысы – «Жаңбыр астында ән айту» (1952) фильміндегі «Оларды күлдіріңіз» биі, осы рөлі үшін О’Коннор «Алтын глобус» сыйлығымен марапатталды. Ол сондай-ақ төрт номинациядан Primetime Emmy Award жеңіп алды және Голливуд Даңқы аллеясында екі жұлдызға ие болды.

Алғашқы жылдар

О'Коннор 1925 жылы Чикаго қаласында вадувиль актерлері Эдвард "Чак" О'Коннор мен Эффи Айрин (құрмет аты – Крейн) отбасында дүниеге келді. Ол сол жердегі Санкт-Елизабет ауруханасында туған 200-ші бала болды. О'Коннорлар отбасының үнемі саяхаттап тұруына байланысты Дональдтың қайда және қашан туғанын дәл есте сақтау қиын болды. Эффи – атқа мінген акробат, ал Чак – цирк күшқоры және акробаты болған. Оның әкесінің туған-туыстары Ирландиядан шыққан. О'Коннор кейіннен: "Мен шамамен 13 айлық болғанда, олар мені мойнымнан ұстап, музыка қойып, биледім. Кез келген баламен солай жасауға болады, бірақ маған ақы төледі", – деді. О'Коннор екі жаста болғанда, Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы театрдың алдындағы көшені кесіп өткен кезде оны және жеті жасар әпкесі Арленді машина шапты. Дональд аман қалды, бірақ әпкесі қайтыс болды. Бірнеше аптадан кейін әкесі Массачусетс штатының Броктон қаласында сахнада билегенде жүрек талмасынан көз жұмды. Оның ағасы Билли он жылдан кейін қызыл жегіден, ал үлкен ағасы Джек 1959 жылы алкоголизмнен қайтыс болды. Тағы үш бауыры туған кезде көз жұмды. О'Коннор бұл қайғылы оқиғалардың "балалық шағын құртқандарын және әлі де мазалап тұрғанын" айтты. Осы оқиғаларға байланысты О'Коннордың анасы кіші ұлына тым қатты қамқорлық жасады, оған 13 жасқа толғанға дейін көшеден өздігінен өтуге рұқсат бермеді. Эффи сондай-ақ О'Коннордың қауіпті билерді үйренуіне жол бермеді және ол сахнада болмағанда оның қайда екенін білуге тырысты. О'Коннор кейіннен Эффи туралы: "Ол менің мүмкіндігімше ең жақсы болуымды қалады. Ол бар күшімен тырысты", – деді.

О'Коннорлар отбасы

О'Коннор анасы мен ағасы Джекпен бірге би тобына қосылды. Оларды О'Коннорлар отбасы, вадевильдің патшалық отбасы деп таныстырды. Олар елді аралап, ән айту, билеу, комедия мен актерлік өнер көрсетті. "Біздің бүкіл отбасымыз бір қойылымды құрады", - дейді ол. "Біздің таңдауымыз болмады, егер сіз отбасының мүшесі болсаңыз, қойылымда міндетті түрде қатысу керек еді. Мен вадевильді жақсы көретінмін. Көрермендердің тікелей қатысуы ерекше сергектік тудыратын". Кейін ол былай деді: "Мен екі биді үйрендім. Мен әлемдегі ең ұлы бишіге ұқсадым. Үш қанатты және басқа да қиын қозғалыстарды орындадым. Бірақ формальды жаттығудан өте алмадым. Сондықтан, киноға түскенімде, сол ұлы бишілермен жұмыс істей бастағанда, мен үшін бәрі қатты қиын болды. Мен жаттығуларды жаттай алмадым, себебі менде формальды білім болмады. 15 жасымда – 15 жасымнан бастап, мен билеуді жаңадан үйренуге мәжбүр болдым. Ал, кәсіби биші болу үшін ол тым ерте жас". Ол "Легион ұлдары" (1938) фильмінде ойнады, содан кейін "Б" класты фильмдегі екінші рөлді, "Том Сойер, детектив" (1938) фильмінде Билли Куктың Том Сойеріне қарсы Хаклберри Финн рөлін сомдады. О'Коннор "Балалардың қиындығы" (1939) және "Тұрмысқа шықпаған" (1939) фильмдерінде үшінші рөлде ойнады, соңғысында Джон Хартлиді жас бала ретінде бейнеледі. О'Коннор Бетти Грейблмен бірге "Миллион долларлық аяқтар" (1939) фильмінде төртінші рөлде ойнады. Веллман режиссерлік еткен "Боу Гесте" (1939) фильмінде ол жас шағында Гэри Купердің рөлін ойнады. "Түн жұмысы" (1939) "Балалардың қиындығы" фильмінің жалғасы болды, ал О'Коннор "Чемпионның өлімі" (1939) фильмінде ойнады. Фильм танымал болды және Universal О'Коннор мен Райанды Микки Руни мен Джуди Гарландтың нұсқасы ретінде дамытуға кірісті. Ол, Райан және Эндрюс сестерлері "Жеке букару" (1942) және "Әйелдерге беріңдер" (1942) фильмдерінде ойнады; содан кейін ол Джинмен бірге төрт фильмде түсті: "Махаббатқа үйреніңдер" (1942), "Джонни үйге келгенде" (1943), "Махаббат келгенде" (1943) және "Джив мектебі", бұл фильм О'Коннорды жақсы жағынан көрсетті, ол фильмнің орталық тұлғасына айналды, кейін "Мистер Биг" (1943) деп қайта аталды. Universal бюджетке 50 мың доллар қосып, "B" класты фильмді "A" класына көтерді. "Мен жасыма жеткенше шынымен биші болған жоқпын, жақсы биші болған жоқпын", - деді ол кейін. "Мен қанаттарды және басқа да қиын қозғалыстарды жасай алатынмын, мен өте жақсы көріндім, бірақ, құдай-құдай, мен үшін қадамдарды жаттап алу өте қиын болды. Мен үшін бұл тым қиын болды. Менде басқа бишілер сияқты қысқа жол болмады". О'Коннор алғашқы Фрэнсистен кейін комедиялық фильмдерге түсті: "Кактус-Криктегі қойылым" (1950), "Сүтші" (1950) және "Қос айқас сүйек" (1951). "Фрэнсис жарыстарға барады" (1951) тағы бір үлкен жетістікке ие болды. 1951 жылдың ақпан айында ол Universal компаниясымен төрт жыл бойы жылына бір фильм түсіру туралы жаңа келісімшартқа қол қойды, бұл оған студиядан тыс жерде жұмыс істеуге мүмкіндік берді.

Жаңбыр астында ән айту

1952 жылдың қаңтар айында О’Коннор «Парамаунтпен» үш фильмге келісімшарт жасады. Ол сондай-ақ «Singin’ in the Rain» (1952) фильмінде пианиношы Космо рөліне шақыру алды. Бұл фильмде «Make ‘Em Laugh» әнінің кеңінен танымал орындалуы болды, ол көмекші би режиссерлері мен ағасының көмегімен хореографияланды. О’Коннордың сырттай қарапайым, бірақ өте жоғары спорттық дағдылары толыққанды көрсетілді, ондаған секірістер, әдейі құлаулар және қабырғаның жартысына дейін жүгіріп екі рет артқа қарай домалаулар бар. «Бұл көрініс соншалықты қарқынды дамып бара жатқандықтан, мен өзімді өлтіруім керек деп ойладым», – деді О’Коннор. Ол фильм түсірілімі кезінде жарақат алып, шаршап ауруханаға жатқандығын айтты. Оның керемет өнері тіпті теңдесі жоқ Джин Келлидің қасында да ерекше көзге түсті және оған 1953 жылғы «Алтын глобус» сыйлығын комедиялық немесе музыкалық фильмдегі ең жақсы актерлік рөлі үшін алды. О’Коннор «Франсис Вест-Пойнтқа барады» (1952) үшін «Universal» киностудиясына оралды, содан кейін Дебби Рейнольдспен бірге «Мен Мелвинге ғашықпын» (1953) мюзиклімен «MGM» киностудиясына қайта оралды. Ол теледидарда жиі пайда бола бастады. 1952 жылғы бір рецензияда оны «1952 жылдың жаңа жұлдызы» деп атады. Кинода өскен ол Джимми Дюранттің жан-жақтылығымен және жастық шақтағы қуаттылығымен ерекшеленеді. Ол билей алады, ән айта алады, актерлік шеберлікпен айналысады, әзіл-қалжың айта алады, бірақ әлі де тәжірибелі актерлердің шеберлігіне жете алмайды. Ол «20th Century Fox» киностудиясында Этель Мерманмен бірге «Call Me Madam» (1953) фильмінде ойнады, кейін бұл фильмдегі биінің өзінің ең жақсысы екенін айтты. Ол Ирвинг Берлиннің музыкасымен «Шоу-бизнес – бұл бизнес емес» (1954) тағы бір «Fox» мюзиклінде Этель Мерман, Мэрилин Монро (О’Коннордың экрандағы сүйіктісі), Дэн Дейли, Митзи Гейнор және Джонни Рэймен бірге ойнады. «Франсис Үлкен қаланы бағындырады» (1953) фильмінен кейін «Universal» киностудиясы О’Коннорды Джанет Лимен бірге «Бейбимді үйге қайтару» (1953) атты түрлі-түсті мюзиклге шақырды. О’Коннордың киноиндустриядағы және көпшілік алдындағы танылуы 1954 жылы, ол сол жылғы «Оскар» сыйлықтарын табыс ету рәсімін жүргізуге шақырылғанда, ең жоғары деңгейге жетті. Ол «Франсис WACS-ке қосылады» (1954) үшін маңызды пікірлер алды және «Ақ Рождество» (1954) фильмінде Бинг Кросбидің серіктесі болуы жоспарланған. Бірақ ол ауруға шалдыққандықтан фильмнен бас тартуға мәжбүр болды және оның орнына Дэнни Кей ойнады. «Франсис» сериясының өзінің музыкалық мансабына кедергі келтіргеніне ренжіген О’Коннор «Франсис теңіз флотында» (1955) рөліне көңілсіз келісті. Кейінірек, фильмнің режиссері Артур Любин О’Коннормен жұмыс істеудің «өте қиын» болғанын еске алды: «Ол гримеркасында отырып, кеңістікке қарайтын, менің ойымша, үйде қиындықтары болған». «Universal» киностудиясы О’Коннормен 13 жылдық келісімшартын жаңартпады. Қоштасу кешінде студия басшылары оған сыйлық ретінде камера мен 14 рулон пленка тартты. О’Коннор студияға миллиондаған доллар табыс әкелгеннен кейін сыйлықтың маңызсыздығына таң қалды және кейін «Бұл адамдар туралы не айта аламын?» деді. О’Коннор мен Бинг Кросби «Парамаунт» киностудиясында «Anything Goes» (1956) фильмінде бірікті. Сол студияда «Бастер Китонның өмірі» (1957) фильмі де жарық көрді, онда О’Коннор басты рөлді сомдады. Брюссель симфониялық оркестрі оның кейбір шығармаларын жазды, ал 1956 жылы ол Лос-Анджелес филармониясын өзінің алғашқы «Reflections d’Un Comique» симфониясын орындады.

1960 жылдар

О'Коннор Гленн Фордпен бірге «Колумбия» студиясында «Cry for Happy» (1961) фильмінде ойнады, ал «MGM» үшін «The Wonders of Aladdin» (1961) фильмінде басты рөлді сомдады. Содан кейін ол театрлық жұмыстарға және Лас-Вегастағы түнгі клубтардағы өнер көрсетулеріне көшті. Ол он жылдан кейін алғаш рет «Universal» студиясына оралып, Сандра Дидің «That Funny Feeling» (1965) комедиясын түсірді. Ол «Боб Хоуп Крайслер театры ұсынады», «Vacation Playhouse», «ABC Stage 67» және «Джеки Глисон шоуы» атты телешоулардың бірнеше эпизодтарында қатысты. Сондай-ақ ол «Little Me» қойылымдарының бірнеше нұсқасында ойнады. 1968 жылы О'Коннор «Дональд О'Коннор шоуы» деп аталатын синдикаттық ток-шоудың жүргізушісі болды. Алайда, бағдарлама тоқтатылды, себебі биші «тынышсыз саяси көзқарастас» болып бара жатқандықтан, және О'Коннор студия басшылығынан сөгіс алды.

1990 жылдар

О'Коннор 1990-шы жылдарға дейін фильмдер мен теледидарда түсірілісте болды, соның ішінде Робин Уильямс түсірген "Ойыншықтар" (1992) фильмінде ойыншық жасау компаниясының президенті рөлінде ойнады. Ол тікелей эфирде өнер көрсетуді жалғастырды. "Қатіл, ол жазды", "Криптен әңгімелер", "Құрылыс", "Няня" және "Фрейзер" сериалдарында эпизодтық рөлдерде ойнады, сондай-ақ "Бандит: Бандиттің күміс періштесі" (1994) және "Әке Аяз" (1996) фильмдерінде түсті. 1992 жылы ол: "Мен ешқашан супержұлдыз болғым келмеді. Мен квазар болуға тырысамын, себебі жұлдыздар сөнеді, ал квазарлар мәңгі жасайды. Мен фильмде өліп, олар менің туралы қалған бөлігінде сөйлейтін рөлдерді іздеймін". О'Коннордың соңғы көркем фильмі Джек Леммон мен Уолтер Маттаудың "Теңізге" комедиясы болды, онда ол круиздік лайнерде би кешін өткізуші рөлін ойнады. О'Коннор 2003 жылға дейін көпшілік алдында өнер көрсетіп жүрді. Ол жылына шамамен 32 апта гастрольдік сапарларда болып, концерттер беріп, түнгі клубтарда өнер көрсеткенін айтты. "Енді мен бұрынғыдай көп билемеймін, бірақ әлі де аяқтарымды қозғалта алатынымды көрсету үшін жеткілікті билеймін". Олардың бір қызы болды – Донна. Жұбайлар 1954 жылы ажырасты. Тоғыз жылға созған некеде Картер О'Коннордың актерлік мансабының дамымауына байланысты ашуланып, оған физикалық зорлық көрсетті. Ажырасқанда Картерге үйлері мен қызының қамқорлығы берілді. О'Коннор сол кезде тек итімен қалды және бірнеше психиатрдың көмегіне жүгінді. Картер 1955 жылдан 1960 жылға дейін актер Дэн Дейлиге үйленді. О'Коннор 1956 жылы актриса Глория Ноблға үйленді, олар 2003 жылы оның қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Олардың үш баласы болды: ұлы Дональд Фредерик, қызы Алисия және ұлы Кевин. Нобл 2013 жылы қайтыс болды. О'Коннор Нью-Йорктегі Линкольн орталығында өткен ретроспективті көрсетіліммен және Бостон университетінің құрметті дипломымен марапатталды. Ол көптеген қайырымдалық жобаларын жасырып жүрді, олардың арасында АҚШ Армиясы мен Қызыл Крестке көмек көрсету де бар. Ол Дональд О'Коннор атындағы алкоголизмге қарсы кеңес беру стипендиясын құрды. 1990 жылы О'Коннор төрттік жүрек айналма операциясын жасатты және 1999 жылдың қаңтарында плевралық пневмонияға шалдықты, бірақ одан құтылды. Ол 2003 жылдың 27 қыркүйегінде 78 жасында жүрек жетіспеушілігінен Калифорния штатының Вудленд-Хиллс қаласындағы Motion Picture & Television Country House and Hospital-де қайтыс болды.

Фильм

Жыл Атауы Рөл жазбалары
1937 Екіге арналған мелодияМамандық актісіБұл мәңгілікке созыла алмайдыБала биші
1938 Қанатты ерлерЖас Пат ФолкнерСендер күнәкарлар ән айтадыМайк БибиЛегион ұлдарыБүч БейкерТом Сойер, детективХаклберри Финн
1939 Бала қиындықтарБүч ҮйленбегенЖас Тед СтрейверМиллион долларлық аяқтарСтики Бун Боу ГестеЖас Боу ГестеТүнгі жұмысБүч СмайлиШампионның өліміКішкентай FryЖас Фил Долан Jr.
1942 Не пісіріңіз? Томи Бакару Дони Беріңіз, Апалар Дона Сүйіспеншілікке Емшек аладыДжимми Арнольд Джонни үйге келгендеФрэнки Фланаган
1943 Ол сүйіспеншілікке келедіРикки Айвс Мистер Үлкен Дональд Дж. О'Коннор, Эск. Топ-менДон Уоррен
1944 "Ескі блоктан шыққан" Дональд Корриган "Балалар" Дональд О'Коннор "Бұл өмір" Джимми Плам Патрик Ұлы Пат Донахью-күлкі The Merry MonahansДжимми МонаханБодвейден Бродвейге Арнайы номер #1
1947 Желде бірдеңеЧарли Рид
1948 Сіз онымен біргесіз бе?Мильтон ХаскинсФеудин, Фусин және А Fightin' Уилбур Макмерти
1949 Иә, мырза, бұл менің балам Уильям Уолдо УинфилдКөрнекөз суреттер: Motion Picture Mothers, Inc. ӨзіҚысқа фильм
1950 ФрансисПитер СтирлингКактус Криктегі перде шақырадыЭдвард Тиммонс СүтшіРоджер Брэдли
1951 Қисарлы тіректерДэйви КрендалФрансис жарысқа барадыПитер Стирлинг
1952 Жаңбырда әншіКосмо БраунФрансис батысқа барады Питер Стирлинг
1953 Call Мед Кенетт ГибсонМен сүйемМелвин ХоверФрансис үлкен қаламен бірге жүріп жатырПитер Стирлинг үйі "Бейілгерім"Дженс Джесс Милджер
1954 Франсис WACS-қа қосылады Питер Стирлинг/Сликер ДонованБизнес сияқты ештеңе жоқТим Донахью
1955 Франсис теңіздеЛт. Питер Стирлинг/Сликер Донован
1956 Кез келген нәрсе боладыТед Адамс
1957 Бастер Китон туралы оқиғаБастер Китон
1961 Бақытты болайық деп жылаңызМюррей ПринсАладдиннің ғажайыптарыАладдин
1965 Бұл күлкілі сезімХарви Грансон
1974 Жай ғана тағы бір ретӨзіҚысқа фильм/белгісіз Бұл ойын-сауық!
1978 "Үлкен түзету"Франсис теңіз күштеріне қосылады
1981 "Рагтайм" Би оқытушысы
1982 "Пандемоний" Мырза Дэнди
1989 Есте сақтау уақытыӘке Уолш
1992 Ойыншықтар Кеннет Зево
1994 Бандиттің күміс періштесіСайрус аға
1996 Әке Мороз Баба Яга
1997 Теңізге шыққанДжонатан Деверо

Теледидар

Жыл Атауы Рөл жазбалары
1950 All Star Revue Өзін-өзі Эпизод: "1x5"
1951–1954 Colgate Comedy Hour 20 эпизод
1953–1962 The Ed Sullivan Show 3 эпизод
1954 The Jimmy Durante Show Эпизод: "1x1"
1954–1955 The Donald O'Connor Show 19 эпизод
1956–1961 The Dinah Shore Chevy Show 2 эпизод
1957 Playhouse 90 Өзін-өзі/Др. Роберт Харрисон 2 эпизод: The Clouded Image & The Jet Propelled Couch
1958 DuPont Show of the Month Джонни Шоу Эпизод: "The Red Mill"
The Red Skelton Hour Өзін-өзі Эпизод: "Friends of the Red Skelton Variety Show"
1959 Pontiac Star Parade Өзін-өзі Телевизиялық арнайы бағдарлама
1962 Tonight Starring Jack Paar Қонақ ретінде 5 эпизод
1963 The Judy Garland Show Өзін-өзі Эпизод: "1x7"
1964–1967 The Hollywood Palace 6 эпизод
1964 Petticoat Junction Режиссер Эпизод: "The Ladybugs"
The Bob Hope Thanksgiving Special Өзін-өзі Телевизиялық арнайы бағдарлама
1964–1966 The Bell Telephone Hour 3 эпизод
1964–1969 The Bob Hope Show 2 эпизод
1966 The Chrysler Theatre Бенджамин Боггс Эпизод: "Brilliant Benjamin Boggs"
Vacation Playhouse Дональд Дуган Эпизод: "The Hoofer"
ABC Stage 67 Гермес Эпизод: "Olympus 7 0000"
1967–1974 The Dean Martin Show Өзін-өзі 5 эпизод
1968 & Debbie Makes Six Телевизиялық арнайы бағдарлама
1968–1969 The Donald O'Connor Show 5 эпизод
1969–1970 The Carol Burnett Show 2 эпизод
1969 The Jackie Gleason Show Чарли Райан/Чарли Ананас Эпизод: "The Honeymooners: Hawaii, Oh! Oh!"
1970 The Engelbert Humperdinck Show Өзін-өзі Эпизод: "1x1"
The Andy Williams Show 2 эпизод
The Don Knotts Show Эпизод: "1x10"
1971 Li'l Abner Баштон Т. Буллмус Телевизиялық арнайы бағдарлама
1972 The Bobby Darin Amusement Company Өзін-өзі Эпизод: "1x4"
1972–1973 The Julie Andrews Hour 2 эпизод
1973 The Bobby Darin Show Эпизод: "1x7"
1974 The Girl with Something Extra Уильям Эпизод: "Irreconcilable Sameness"
1975 Ellery Queen Кеннет Фримен Эпизод: "The Comic Book Crusader"
1976 The Bionic Woman Гарри Андерсон Эпизод: "A Thing of the Past"
Police Story Холли Коннор Эпизод: "Payment Deferred"
Tony Orlando and Dawn Өзін-өзі Эпизод: "Donald O'Connor/Soupy Sales"
1977 Hunter Лу Мартин Эпизод: "The Costa Rican Connection"
1980 Lucy Moves to NBC Өзін-өзі Телефильм
The Steve Allen Comedy Hour Эпизод: "Donald O'Connor, Martin Mull, Joey Forman"
1981–1986 The Love Boat Ховард Эникер/Лео Халберт/Оскар Тилтон 3 эпизод
1981 Alice Өзін-өзі Эпизод: "Guinness on Tap"
Standing Room Only Джордж М. Коэн Эпизод: "The Last Great Vaudeville Show"
1982 The Littlest Hobo Фредди Клоун Эпизод: "The Clown"
Fantasy Island Др. Джонн Уотсон Эпизод: "The Cast Against Mr. Roarke/Save Sherlock Holmes"
1983 Simon and Simon Джордж Декова/Барнаби Ұлы Эпизод: "Grand Illusion"
Alice in Wonderland Көңіл көбелек Телефильм
Hotel Дэвид Коннелли Эпизод: "The Offer"
1985 Half Nelson Режиссер Эпизод: "The Deadly Vase"
Alice in Wonderland Лори Бөріт Мини-серия
1987 Highway to Heaven Жекки Кларк Эпизод: "Playing for Keeps"
A Mouse, a Mystery and Me Алекс (дауыс) Телевизиялық арнайы бағдарлама
1990 Murder, She Wrote Барри Барнс Эпизод: "The Big Show of 1965"
1992 Tales from the Crypt Жозеф Ренфилд Эпизод: "Strung Along"
1993 The Building Мистер Кеннеди Эпизод: "Father Knows Best"
1996 Frasier Харлоу Стаффорд Эпизод: "Crane vs. Crane"
The Nanny Фред Эпизод: "Freida Needa Man"