Кіріспе

Американдық хореограф

Майкл Кидд (12 тамыз 1915 – 23 желтоқсан 2007) – американдық кино және сахна хореографы, биші және актер, оның мансабы бес онжылдыққа созылды және ол 1940-1950 жылдардағы Бродвей мен кино мюзиклдерінің бірқатарын сахналады. Чарли Чаплин мен Леонид Массиннің күшті ықпалында болған Кидд, "интегралды мюзикл" деп аталған жаңа бағыттың инноваторы болды, онда би қимылдары сюжеттің ажырамас бөлігі болып табылады. Ол, әсіресе, 1954 жылғы Metro Goldwyn Mayer мюзикліндегі "Жеті бауырға жеті келіншек" атты динамикалық би номерлерімен танымал болды. Киносыншысы Стефани Захарек "Жеті келіншек" фильміндегі қора салу сахнасын "экранға шығарылған ең құлшыныс тудыратын би номерлерінің бірі" деп атады. Кидд бес Тони жүлдесін жеңіп алған алғашқы хореограф болды. Ол отбасымен бірге Бруклинге көшіп, Нью-Утрехт орта мектебінде оқыды. Қазіргі заманғы би өнерінің қойылымын көргеннен кейін биге қызығушылық танытып, биші және хореограф Бланш Эваннан сабақ алды. 1936 және 1937 жылдары Нью-Йорктегі Сити колледжінде химиялық инженерияны оқыды, бірақ Америка балет мектебінен стипендия алғаннан кейін оқуын тастады. Линкольн Кирштейннің Балет керваны балет труппасымен ел аралап, Юджин Лорингтің хореографиясымен қойылған "Билли Ди Кид" спектаклінде басты рөлді ойнады, онда Аарон Копландтың оркестрлік аранжировкасы қолданылды. 1941 жылы Кидд Лорингтің Dance Players тобында солист және ассистенті болды. Кейіннен Балет театрының (кейіннен Америка балет театры) солисі атанды. Онда ол ойнаған рөлдердің ішінде Джером Роббинстің хореографиясымен қойылған және Леонард Бернштейннің музыкасымен сүйемелделген "Fancy Free" (1944) спектакліндегі үш теңізшінің бірі болды. ABT-де жұмыс істеген кезінде "On Stage!" (1945) атты жеке балетін жасады. Спектакль мен оның орындауы жақсы қабылданды, тіпті New York Times газеті Киддті "соғыстан кейінгі американдық балетінің үлкен үміті" деп атады. Алайда, 1947 жылы Лорингтің труппасынан Бродвейге кетіп, енді балетте жұмыс істемеді. Бүкіл актерлік құрам, тіпті эпизодтық рөлдердегілер де бишілер, акробаттар мен каскадерлердің алуан түрлі тобынан құралды, соның ішінде New York City Ballet балетінен Жак Д’Амбуаз және бұрын Монте-Карло балетінде билеген Марк Платт та болды. Говард Кил мен Джейн Пауэллден басқа, бауырлар мен олардың келіндерінің рөлдерін Киддтің талабы бойынша кәсіби бишілер орындады. Мерсер музыкалық номерлерді Киддтің тікелей тапсырысымен жазғанын, бұл "ән жазушының кейде өзінің серіктестерінен қалай шабыт алу керектігінің" мысалы екенін айтты. Мысалы, Кидд Мерсер мен деПолге "Жалғыз Polecat" номерінің тұжырымын түсіндірді, ол әйелдерге деген бауырлардың сағынышын көрсетеді, содан кейін екеуі бірлесіп музыка мен сөздерін жасады. Фильм бастапқыда 1949 жылғы "On the Town" фильмінің жалғасы ретінде жоспарланған, бірақ Франк Синатра мен Жюль Муншин қол жетімді болмады, сонымен қатар фильмде үш актердің арасындағы химия жеткіліксіз болды. Донен мен Келли арасындағы тура тұрған жанжалмен өндіріс белгіленді, оның көп бөлігі Доненнің Киддтің 10 минуттық "Джек және ғарыш алыптары" би солосын қосуға жасаған сәтсіз әрекеттерінен туындады. Келли оны қабылдамады, Кидд оны жеке қорлау ретінде қабылдады, ал Донен одан да әрі барып, Келлимен өмірінің соңына дейін ынтымақтастығын тоқтатты. "Джек" номері фильмнің DVD-сінде бонус ретінде ұсынылады, ал бір сыншы Келлидің шешімі дұрыс болмағанын айтады, өйткені номер көңілсіз болды және сюжетті дамытуға көмектеспеді. Кидд 1958 жылы Дэнни Кейдің қатысуымен шыққан "Merry Andrew" музыкалық комедиясының режиссері және хореографы болды. Ол кезде мюзиклдер дәуірі аяқталып, Кидд кинодағы хореографиямен қатар Бродвейге көңіл бөлді. "The Band Wagon" хореографиясын жасағанда, ол Коул Портердің "Can Can" Бродвей мюзиклі үшін билер қойды. Бұл қойылымда ол Гвен Вердон үшін би номерлерін жасады, оның Бродвейде танымалдылығын арттырды. Фильм мюзикл ретінде сәтті болмады, Келли мен Кидд фильмнің кең экрандық форматын тиімді пайдаланбады. Сыншы Том Сантопиетро олардың тәсілін "екіұшты мақсатсыз экранға көбірек денелерді тығып салу" деп сипаттады. Ол 1970 жылы Хэл Линденнің қатысуымен қойылған "The Rothschilds" Бродвей мюзиклінің режиссері және хореографы болды, сондай-ақ 1977 жылғы Нил Саймонның фильмінің 1993 жылғы бейімделуі болған "The Goodbye Girl" спектаклін Бернадет Петерс пен Мартин Шортпен бірге режиссерлік етті, ол оның соңғы Бродвей спектаклі болды. Кидд 1970 және 1980 жылдары кейіпкерлік актер ретінде қосалқы рөлдерде ойнады, ол 1975 жылғы сатирикалық "Smile" фильміндегі сарқылған, циникалық сұлулық байқауының хореографы рөлімен көзге түсті. Киносыншысы Роджер Эберт Киддтің байқау хореографының бейнесін "нақты өмірден алынған, шебер жасалған рөл" деп атады. Ол 1978 жылы шыққан "Movie Movie" фильмінде де ойнады және музыкалық сахналарды қойды, оның режиссері Стенли Донен болды, ол "Жеті бауырға жеті келіншек" және "It's Always Fair Weather" фильмдерінде онымен жұмыс істеген. Кидд 1976 жылы "Laverne & Shirley" телекомедиясының бір бөлімін режиссерлік етті, сондай-ақ Джанет Джексонның екі музыкалық видеосының түсіріліміне қатысты: "When I Think of You" (1986) және "Alright" (1990), оның үшін ол Эмми жүлдесіне ұсынылды.

Жеке өмір

Кид 92 жасында Калифорния штатының Лос-Анджелес қаласындағы үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. 1940 жылы биші Мэри Хитерге үйленгені ажырысып бітті. Ол қайтыс болған кезде, 1969 жылы үйленген әйелі Шела Хакетт, бірінші некесінен туған екі қызы және екінші некесінен туған ұлы мен қызы бар еді.

Хореографиялық стилі

Кидті ерекше құрметтеген, оның үкімін өз дәуірінің жетекші бишілері құрметтеген. Британдық сыншы және өмірбаяншы Майкл Фридланд оның қайтыс болғанда: «Гин Келли 1955 жылғы «Бұл әрқашан әділ ауа райы» фильмінде аяғына қоқыс жәшігінің қақпағын байлап, көшеде билегенде, әдетте өзінің хореографиясын жасаған адам оны Киддтің бұйрығымен жасады» деді. Ол бірде: «Хореографияда өмірдегі қарапайым қозғалыстар алынып, кеңейтіледі, соның нәтижесінде би қозғалыстары пайда болады, бірақ шындыққа байланыстылығы әрқашан сақталуы керек. Мен үшін кейіпкерлердің кім екенін және сценарийдегі олардың қандай рөл атқаратынын білу маңызды. Мен олардың іс-әрекеттерін, сезімдерін немесе көңіл-күйінің өзгеруін би арқылы көрсете алуым керек, сонымен бірге би қозғалыстарын шындыққа негіздеп, бірақ оларды ерекше және эксцентрикалық етуге тырысуым керек» деді. Осы философия «The Band Wagon» фильмінің басындағы көріністе көрініс тапты, онда Фред Астер «By Myself» әнін орындап, теміржол платформасымен жүреді. Оның жүрісі би емес еді, және Киддтің стилін толық бейнеледі. 2012 жылы оның еңбегіне берген бағасында Dance Teacher: «Кидд балет, заманауи, әлеуметтік би және акробатиканың элементтерін пайдаланды. Бірақ ең бастысы, оның хореографиясы шынайы қозғалыстар мен ишараттарға негізделген. Агнес де Милль мен Жером Роббинстің дәстүрін жалғастырған Кидд, сюжетті дамытуға және кейіпкерлерді ашып көрсетуге көмектесетін билер жасады. Ол тарихты бірінші орынға қойып, оны би арқылы жеткізді» деді. Кидд бірде: «Әрбір қозғалыс, әрбір бұрылыс мағынаға ие болуы керек. Би толыққанды түсінікті болуы керек» деді. «Жеті бауыр үшін жеті қалыңдық» фильмінде ол балет бишілерін шақырды, бірақ олардың балеттік қозғалыстардан аулақ болуын талап етті, оның орнына «айқасқан балтамен жұмыс істеу сияқты еңбек қозғалыстарына» назар аударуды өтінді. «Жеті қалыңдық» фильміне хореография қою кезінде Кидд: «Осы шалғайдағы жігіттерді күлкілі көрінбей билеудің жолын табуым керек еді. Мен оны балетке ұқсатпай, осындай адамдардан күтілетін іс-әрекеттерге негіздеуім керек еді. Бұл тек жақсы дайындықтан өткен бишілердің күшімен ғана мүмкін еді» деді. Дегенмен, ол фильмге тағайындалған MGM студиясының келісімшарт бойынша актер Расс Тамблинді, ол биші емес еді, гимнаст және трамплиндік талантын пайдаланып, би нөмірлеріне қосып алуға үлкерді. «Қыздар мен қуыршақтар» романының Бродвейдегі және 1955 жылғы фильмдегі хореографиясында, сондай-ақ «Қыздар аңшылық балетінде» Киддтің «Жеті қалыңдық» романындағы хореографиясы еркектікпен ерекшеленді. Музыкалық театр тарихының бірінде: «Кидд билер мен қойылымдар жасады, онда ерлер еркек болып, биікке секіріп, батыл жүрекпен, қуыршақтарына құштарлықпен қарады», - делінген. Ол «қарапайым жігіттер, жұмысшы жігіттер, өз жұмысымен және осы жұмыстың талап ететін қозғалыстарымен анықталатын жігіттер» үшін хореография жасады.